ୟୁକ୍ରେନିଆନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

ୟୁକ୍ରେନିଆନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ (ୟୁକ୍ରେନିୟ: Українська Вікіпедія, ରୋମାନୀକୃତ: Ukrainska Vikipediia) ହେଉଛି ମୁକ୍ତ ଅନଲାଇନ୍ ଜ୍ଞାନକୋଷ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ୟୁକ୍ରେନିଆନ ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ। ପ୍ରଥମ ଲେଖା ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୪ ତାରିଖରେ ଲେଖାଯାଇଥିଲା । ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ଅବଧି ସୁଦ୍ଧା, ୟୁକ୍ରେନିଆନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ୧,୪୦୪,୬୫୧ଟି ଲେଖା ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ବିଶ୍ୱର ୧୪ତମ ସର୍ବବୃହତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ ଅଟେ।

ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୨ ଅବଧି ସୁଦ୍ଧା, ୯ କୋଟି ପୃଷ୍ଠାଦର୍ଶନ ସହ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଯୁକ୍ରେନରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଦର୍ଶିତ ଭାଷା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ରୁଷୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ୧୦ କୋଟି ପୃଷ୍ଠାଦର୍ଶନ ସହ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା। ଐତିହାସିକ ଭାବେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ରୁଷୀ ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ ସହ ତୁଳନା କଲେ, ୟୁକ୍ରେନିଆନ ଭାଷା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରବଣତା ଦେଖାଯାଉଛି।

 ଲେଖାର ଗୁଣଗତ ମାନ ଏବଂ ଲୋକପ୍ରିୟତା 

ୟୁକ୍ରେନିଆନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଖଣିଜ ଉତ୍ତୋଳନ (ମାଇନିଂ) ବିଷୟକ ଲେଖାଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣଠାରୁ ଅଧିକ ପରିମାଣରେ ଆବୃତ ହୋଇଛି। ଏହାର ପ୍ରଧାନ କାରଣ ହେଉଛନ୍ତି ଡୋନେତ୍ସ୍କ ଜାତୀୟ ପ୍ରାଯୁକ୍ତିକ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଫେସର ଭୋଲୋଦିମିର ବିଲେତ୍ସ୍କିଙ୍କ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅବଦାନ। ମାଇନିଂ ଇନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆକୁ ଆଧାର କରି, ବିଲେତ୍ସ୍କି ଏହି ବିଷୟରେ ୧୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲେଖା ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଯୋଗାଇଛନ୍ତି।

୨୦୧୩ ମସିହାରେ, ଯୁକ୍ରେନ ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଏକାଡେମୀର ଇତିହାସ ସଂସ୍ଥା, ଅନଲାଇନ୍‌ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଇନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ଅଫ୍ ହିଷ୍ଟୋରି ଅଫ୍ ଯୁକ୍ରେନର ଡିଜିଟାଲ ସଂସ୍କରଣକୁ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା । ଉଚ୍ଚ ବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏକାଡେମୀ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ସୂଚନା ସାଧନଗୁଡ଼ିକୁ ମୁକ୍ତ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ।

ସାଧାରଣତଃ, ୨୦୧୪ ମସିହାର ମାଇଦାନ୍ ବିପ୍ଲବ ପୂର୍ବରୁ, ଋତୁ ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହ ୟୁକ୍ରେନିଆନ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଯୁକ୍ରେନରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ରୁ ୨୦ ପ୍ରତିଶତ ପୃଷ୍ଠାଦର୍ଶନ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହା ନିରନ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିଲା। ୨୦୧୩ ମସିହାର ଶେଷ ଭାଗରେ ପ୍ରଥମଥର ପାଇଁ ଏହାର ଭାଗ ୨୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥିଲା। ୟୁରୋମାଇଦାନ୍ ଆନ୍ଦୋଳନର ସଫଳତା ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଭାଷାର ସ୍ଥିତିର ଉନ୍ନତି, ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପ୍ରସାର ଉପରେ ସକାରାତ୍ମକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଛି।

 କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ 

ଯେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ବେଶି ଲକ୍ଷଣୀୟ, ସେହିଟି ହେଉଛି ୱିକି ଲଭ୍ସ୍ ମନ୍ୟୁମେଣ୍ଟସ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ—ଏକ ବାର୍ଷିକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫଟୋ ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ଯାହା ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଐତିହାସିକ ସ୍ମାରକଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ। ୨୦୧୨ ମସିହାରେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିବା ୩୬ଟି ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ଚିତ୍ର ଅପଲୋଡ୍ ସଂଖ୍ୟା ଆଧାରରେ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମ୍ପାଦକମାନେ ୪ଥ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ। ୨୦୧୪ ମସିହାରେ, ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆନ୍‌ମାନେ ଏହି ପ୍ରତିଯୋଗିତାର ବିଜେତା ହୋଇଥିଲେ।

ମେ ୨୦୨୩ ଅବଧିରେ, ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଯୁକ୍ରେନରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ରହିଥିଲା, ଯଦିଓ ଦୁଇଟି ଭାଷା ସଂସ୍କରଣରେ ୧ ମିଲିୟନ୍‌ରୁ ଅଧିକ ଲେଖା ରହିଛି। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଯୁକ୍ରେନର ଐତିହାସିକ ଦ୍ୱିଭାଷିକତା, ଜାର୍ ଏବଂ ସୋଭିଏତ୍ ଯୁଗରେ ଯୁକ୍ରେନ ଓ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଭାଷାର ରୁଷୀକରଣ, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନର ଯୁକ୍ରେନରେ ରୁଷୀ ଭାଷା ସାମଗ୍ରୀର ଲୋକପ୍ରିୟତା। ତଥାପି, ରୁଷୀ ସଂସ୍କରଣ ସହ ତୁଳନା କଲେ, ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଲୋକପ୍ରିୟତା ପ୍ରତିବର୍ଷ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।

ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ, ରୁଷୀ ଓ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବ୍ୟବହାରର ଅନୁପାତ ୪.୬ ଗୁଣ ଥିଲା, ଯାହା ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ୨.୬ ଗୁଣ, ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ୨.୪ ଗୁଣ ଏବଂ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ୨ ଗୁଣକୁ କମିଯାଇଥିଲା। ଆନୁମାନିକ ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ଯୁକ୍ରେନରେ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଲୋକପ୍ରିୟତା ରୁଷୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆଠାରୁ ଅଧିକ ହେବ।

ରୁଷୀ ଆକ୍ରମଣ ପରେ, ଦୁଇ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଆହୁରି କମିଛି ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଏହା କେବଳ ୧ କୋଟି ପୃଷ୍ଠାଦର୍ଶନରେ ସୀମିତ ରହିଥିଲା (ଯୁକ୍ରେନରେ ରୁଷୀ ପାଇଁ ୧୦ କୋଟି ଏବଂ ଯୁକ୍ରେନିୟ ପାଇଁ ୯ କୋଟି), ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ସର୍ବନିମ୍ନ ରେକର୍ଡ। ଯେହେତୁ ଅନେକ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ସାହିତ୍ୟ କୃତି, ଲେଖକ ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଠ୍ୟକ୍ରମର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ପାଇଁ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ଦେଖନ୍ତି, ସେଥିପାଇଁ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳରେ ଏହାର ପୃଷ୍ଠାଦର୍ଶନ ସାଧାରଣତଃ ଅର୍ଧେକ କମିଯାଏ। ଏହି ପ୍ରବଣତା କାଜାଖ ଓ ଉଜବେକ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସହିତ ପୂର୍ବ ସୋଭିଏତ୍ ଅଞ୍ଚଳର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ। ତେବେ ୨୦୨୩ ପରେ ଏହି ପ୍ରଭାବ କ୍ରମେ କମିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଜୁଲାଇ ୨୦୨୩ ମସିହାରେ, ଯୁକ୍ରେନରେ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ୬.୧ କୋଟି ଏବଂ ରୁଷୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ୮.୭ କୋଟି ପୃଷ୍ଠାଦର୍ଶନ ଥିଲା,[13] ଯାହା ଜୁଲାଇ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଥିବା ୭.୨ କୋଟି (୧୧.୨ କୋଟି ଠାରୁ ୪ କୋଟି) ପାର୍ଥକ୍ୟର ଅର୍ଧେକରୁ କମ୍ ଅଟେ।

 ଲେଖା 

ଯୁକ୍ରେନିୟ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର କିଛି ଲେଖା ବିଭିନ୍ନ ସ୍ରୋତରୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି, ଯଥା ଇନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ଅଫ୍ ଯୁକ୍ରେନିୟ ଷ୍ଟଡିଜ୍ (ପ୍ରାୟ ୬,୫୦୦ଟି), ଯୁକ୍ରେନିୟ ସୋଭିଏତ୍ ଇନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ, ହ୍ୟାଣ୍ଡବୁକ୍ ଅଫ୍ ଦ ହିଷ୍ଟୋରି ଅଫ୍ ଯୁକ୍ରେନ (ପୋଡକୋଭା ଏବଂ ଶୁଷ୍ଟ ସମ୍ପାଦିତ), ଭୋଲୋଦିମିର ବିଲେତ୍ସ୍କିଙ୍କ ଇନସାଇକ୍ଲୋପିଡ଼ିଆ ଅଫ୍ ମାଇନିଂ ଏବଂ ରାଜ୍ୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ଆଧିକାରିକ ସୂଚନା ସ୍ରୋତଗୁଡ଼ିକ।
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ