ଗିରିଜା ବ୍ୟାସ

ଗିରିଜା ବ୍ୟାସ (8 ଜୁଲାଇ 1946 – 1 ମେ 2025) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନେତ୍ରୀ, କବୟିତ୍ରୀ ଏବଂ ଲେଖିକା ଥିଲେ। ସେ 15ତମ ଲୋକସଭାର ସଦସ୍ୟା ଥିଲେ ଏବଂ Chittorgarh ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ତାହା ପୂର୍ବରୁ ସେ Udaipur ଲୋକସଭା ଆସନରୁ ଚାରିଥର ସାଂସଦ ରହିଥିଲେ। ସେ ଭାରତର ପଞ୍ଚମ ଜାତୀୟ ମହିଳା ଆୟୋଗର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଥିଲେ ଏବଂ ଆଠଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ଗିରିଜା ବ୍ୟାସଙ୍କ ଜନ୍ମ 8 ଜୁଲାଇ ୧୯୪୬ ରେ Udaipur, Rajasthanରେ କୃଷ୍ଣ ଶର୍ମା ଏବଂ ଜମୁନା ଦେବୀ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଘରେ ହୋଇଥିଲା। ସେ Nathdwaraରେ ବଢ଼ିଉଠିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ସ୍ୱାଧୀନତା ସେନାନୀ ଏବଂ ମାତା ଜଣେ ଶିକ୍ଷିକା ଓ ନାରୀ ସଶକ୍ତିକରଣର ପକ୍ଷପାତୀ ଥିଲେ, ଯାହାର ପ୍ରଭାବ ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ପଡ଼ିଥିଲା।

ସେ Mohanlal Sukhadia University (ପୂର୍ବରୁ ଉଦୟପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)ରୁ ସ୍ନାତକ ଏବଂ ଦାର୍ଶନିକ ବିଷୟରେ ଏମ୍‌.ଏ. ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ପରେ ସେ University of Delhiରୁ “ଗୀତା ଓ ବାଇବେଲର ନୀତିଶିକ୍ଷାର ତୁଳନାତ୍ମକ ଅଧ୍ୟୟନ” (1973) ବିଷୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସେ ମୋହନଲାଲ ସୁଖାଡିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନ କରିଥିଲେ ଏବଂ 1979–80 ମଧ୍ୟରେ ପୋଷ୍ଟ-ଡକ୍ଟରାଲ୍ ଫେଲୋଶିପ୍ ଅନୁସାରେ University of Delawareରେ ମଧ୍ୟ ପଢ଼ାଇଥିଲେ।

ଗିରିଜା ବ୍ୟାସ ଆଠଟି ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ଯାହାରୁ ତିନୋଟି କବିତା ସଂଗ୍ରହ ଉର୍ଦ୍ଦୁ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ଇଂରାଜୀରେ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ କୃତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ Ehsaas Ke Par (ଉର୍ଦ୍ଦୁ କବିତା), Seep, Samundar Aur Moti (ହିନ୍ଦୀ ଓ ଉର୍ଦ୍ଦୁ କବିତା) ଏବଂ Nostalgia (ଇଂରାଜୀ କବିତା) ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ।

 ରାଜନୈତିକ କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ 
୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଗିରିଜା ବ୍ୟାସ Udaipurରୁ Rajasthan Legislative Assemblyକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ସେ Hari Dev Joshiଙ୍କ ସରକାରରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗର ଦାୟିତ୍ୱ ନିଭାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ ଅନୁମାନ କମିଟିର ସଦସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। 2008 ମସିହାରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ରାଜସ୍ଥାନ ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ପରେ ପଦତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ।

୧୯୯୧ ମସିହାରେ ସେ 10ତମ ଲୋକସଭାରେ ଉଦୟପୁର ଆସନରୁ ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ। ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ P. V. Narasimha Raoଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସରକାରରେ ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ ବିଭାଗର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଉପମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ 1993 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ 1996, 1998 ଓ 1999 ମସିହାରେ ପୁନର୍ବାର ଉଦୟପୁରରୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇ ଏହି ଆସନରୁ ଚାରିଥର ସାଂସଦ ହୋଇଥିଲେ।

2009 ମସିହାରେ ସେ ଚିତ୍ତୌଡ଼ଗଡ଼ରୁ 15ତମ ଲୋକସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ Indian National Congressର ମୁଖ୍ୟ ହ୍ୱିପ୍ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

2013 ମସିହାରେ ସେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ Manmohan Singhଙ୍କ ସରକାରରେ ଆବାସନ ଓ ସହର ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ନିରାକରଣ ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ। 2005 ରୁ 2011 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପଞ୍ଚମ National Commission for Womenର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ନାରୀ ଅଧିକାର ଓ ସଶକ୍ତିକରଣ ପାଇଁ କାମ କରିଥିଲେ।

୨୦୧୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଚିତ୍ତୌଡ଼ଗଡ଼ରୁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ Bharatiya Janata Partyର Chandra Prakash Joshiଙ୍କ ନିକଟରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ।

୧୯୯୩ ମସିହାରେ ସେ All India Mahila Congressର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ହୋଇ ନାରୀମାନଙ୍କ ରାଜନୈତିକ ସହଭାଗିତା ପାଇଁ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ। ସେ Rajasthan Pradesh Congress Committeeର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। 1990 ରୁ ତାଙ୍କ ଦେହାବସାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ All India Congress Committeeର ସଦସ୍ୟା ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ତାହାର ମିଡିଆ ବିଭାଗର ଅଧ୍ୟକ୍ଷା ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଇଣ୍ଡୋ–ଇଉରୋପିୟ ସିଭିଲ୍ ସୋସାଇଟିର ସଦସ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୬ ଜନ୍ମ