ଆବିଦ୍ଜି ଭାଷା

ଆବିଦ୍ଜି ( ଆବିଜି ଏବଂ ଆମ୍ବିଦ୍ଜି ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ) ନାଇଜର-କଙ୍ଗୋ ପରିବାରର କ୍ୱା ଶାଖା ମଧ୍ୟରେ ଅନିଶ୍ଚିତ ବର୍ଗୀକରଣର ଏକ ଭାଷା । ଏହା ଆଇଭରି କୋଷ୍ଟରେ କୁହାଯାଏ । [ 2 ]

ଏହାର ଦୁଇଟି ଉପଭାଷା ଅଛି: "ଏନୟେମ୍ବେ" ଏବଂ "ଓଗ୍ବ୍ରୁ"। ଏହି ଉପଭାଷାଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଏହି ଆବିଦ୍ଜି-ଭାଷୀ ଜାତିଗତ ଗୋଷ୍ଠୀର ସଦସ୍ୟମାନେ ନିଜକୁ ସୂଚିତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହି ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକର ପଡ଼ୋଶୀମାନେ ଏହି ଭାଷାକୁ ଆମ୍ବିଦ୍ଜି ନାମ ଦେଇଥିଲେ। [ 3 ]

ଗ୍ରାମ
ଏହି ଗ୍ରାମଗୁଡ଼ିକରେ ଆବିଦ୍ଜି ଭାଷା କୁହାଯାଏ:
 Village Name  Native name (IPA) Soukoukro  sukwebi Badasso  gbadatɛ Elibou  elibu Sahuyé  sayjɛ gomon goma Yaobou  jawebi; joabu; djabõ; nadja côtôcô; Amougbroussandou Sikensi sikãsi Bécédi  besedi Brafoueby  brafwebi Bakanou A, B  gbakamɔ̃ Katadji  kalaɟi Abiéhou  abjeu Akakro  akabi Ahimangbo  emãgbo Akoungou  akpũmbu

ଲେଖିବା ପ୍ରଣାଳୀ
ଆବିଦ୍ଜିକୁ ଲାଟିନ୍ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ସହିତ ଲେଖାଯାଇଛି, ଆଇଭୋରି କୋଷ୍ଟର ଭାଷା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାରିକ ଲେଖାର ଗ୍ରାଫିମ୍ ବ୍ୟବହାର କରି। ଅପସିଲନ୍ ⟨Ʊ, ʊ⟩ ଅକ୍ଷରକୁ ପ୍ରାୟତଃ ହୁକ୍ ⟨Ʋ, ʋ⟩ ସହିତ V ସହିତ ବଦଳାଯାଇଥାଏ ।
+ Abidji alphabet  Capital letters A  B  C  D  E Ɛ  F  G  Gb  J I  Ɩ  K  Kp  L M  N  Ny  O  Ɔ P  R  S  T  U Ʊ / Ʋ  W  Y  ʔ Lowercase letters a  b  c  d  e ɛ  f  g  gb  j i  ɩ  k  kp  l m  n  ny  o  ɔ p  r  s  t  u ʊ / ʋ  w  y  ʔ Phonetics                                                    

ନାସିକା ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକୁ ⟨n⟩ ( ⟨p⟩ ଏବଂ ⟨b⟩ ପୂର୍ବରୁ ⟨m⟩ ) ସହିତ ଲେଖାଯାଏ : ⟨an, en, an, in, on, on, un, ʊn କିମ୍ବା ʋn, ɩn⟩ ।

ଶବ୍ଦବିଜ୍ଞାନ
ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନି
+ ଆବିଦ୍ଜି ବ୍ୟଞ୍ଜନ ଧ୍ୱନି, citing  Labial Alveolar Palatal Velar Labial–velar GlottalPlosive  voiceless       voiced         Nasal   Fricative   Approximant   Trill 

ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ
/ e / ବ୍ୟତୀତ ସମସ୍ତ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣର ବିପରୀତ ନାସିକା ସ୍ୱର ଅଛି। 
+ଆବିଦ୍ଜି ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣFrontCentralBackClose    Near-close   Mid   Near-open   Open  
ଆବିଦ୍ଜିର ଶବ୍ଦବିଜ୍ଞାନ ସ୍ୱର ସମନ୍ୱୟ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ : ଏହାର ୯ଟି ସ୍ୱରକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ ସମୟରେ ଜିଭର ମୂଳର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ଆଧାର କରି ଦୁଇଟି ସେଟରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।

/i, e, u, o/ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକ ସାମ୍ନାରେ ଥାଏ କାରଣ ଏଗୁଡ଼ିକ ଜିଭର ମୂଳ ସହିତ ମୁଖର ଆଗ ଭାଗରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ।
ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ /ɩ, ɛ, ʋ, ɔ/ କୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରାଯାଏ କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ପଛପଟେ ମୂଳ ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରାଯାଏ।
କ୍ରିୟାଗତ ରୂପରେ /a/ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଏକ ପ୍ରତ୍ୟାହାରିତ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ପରି ବ୍ୟବହାର କରେ, କିନ୍ତୁ ନାମମାତ୍ର ରୂପରେ, ଏହା ସମ୍ମୁଖ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟାହାରିତ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଉଭୟ ସହିତ ଦେଖାଯାଇପାରେ (ଉଦାହରଣ: atingbre: "trail"; abrɛbɛ: "ପାଇନାସ")
ଗୋଟିଏ ଶବ୍ଦରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ସମସ୍ତ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ଏହି ଦୁଇଟି ସେଟ୍ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏର ଅଟେ: yɔfʋ: ପ୍ରେମ; kikeu: "ହଲାଇବା"।
ଏହି ସମସ୍ତ ୯ଟି ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣକୁ ଅନୁନାସିକା ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆବିଦ୍ଜିରେ କେବଳ ଖୋଲା ସିଲେବଲ୍ ଅଛି, ଏକମାତ୍ର ବ୍ୟତିକ୍ରମ ହେଉଛି ଡାର୍ ସାɛ ଶବ୍ଦର ପ୍ରଥମ ସିଲେବଲ୍ : "ଧାତୁ ପାତ୍ର", ସମ୍ଭବତଃ ଏକ ଋଣ ଶବ୍ଦ।

ଟୋନ୍
ଆବିଦ୍ଜି ଏକ ସ୍ୱର ଭାଷା । ତେଣୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶବ୍ଦାଂଶର ପିଚ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ କିମ୍ବା କ୍ରିୟାର ସଂଯୁକ୍ତ ରୂପରେ ଏକ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ଆବିଦ୍ଜି ଦୁଇଟି ଧ୍ୱନିମୟ ସ୍ୱର ଅଛି, ଯାହାକୁ ଉଚ୍ଚ / ˦ / ଏବଂ ନିମ୍ନ / ˨ / ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । [ 5 ] ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଗୋଟିଏ କିମ୍ବା ଦୁଇଟି ସ୍ୱର ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ (ଯଥା kpan (H): "ସମସ୍ତ"; kpan (HL): "ମାନବ")। [ 2 ]

ବ୍ୟାକରଣ
ଭାଷାର ସବୁଠାରୁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟାକରଣଗତ ଦିଗ ହେଉଛି ଏହାର ଵାଚ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ, ଯାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂରଚିତ। ଆବିଦ୍ଜିରେ ୪ଟି କ୍ରିୟା ଗୋଷ୍ଠୀ ଅଛି ଯାହା ସ୍ୱର ଏବଂ ସିଲାବିକ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ମିଶ୍ରଣ ଦ୍ୱାରା ପୃଥକ।

ପ୍ରଥମ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଏକକ ଶବ୍ଦ ମୂଳ ସହିତ କ୍ରିୟା ଅଛି ଯାହା ମଡ୍ୟୁଲେଟେଡ୍ ସ୍ୱରକୁ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ ନାହିଁ (ଯଥା mɩkan: " ମୁଁ କହୁଛି" (L - H))

ଦ୍ୱିତୀୟ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଏକକ ଶବ୍ଦ ମୂଳ ସହିତ କ୍ରିୟା ଅଛି ଯାହା ଏକ ମଡ୍ୟୁଲେଟେଡ୍ ସ୍ୱର ବହନ କରିପାରେ (ଯଥା mɩkan: "ମୋ ପାଖରେ ଅଛି" (L - HL))

ତୃତୀୟ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଏକ ପଲିସିଲାବିକ୍ ମୂଳ ସହିତ କ୍ରିୟା ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସିଲାବଲ୍ କେବଳ ଏକକ ସ୍ୱର ବହନ କରିପାରିବ (ଯଥା ମୁବୁଟୁ: "ମୁଁ ପଚାରୁଛି" (L - H - L))

ଚତୁର୍ଥ ଗୋଷ୍ଠୀରେ କେବଳ ୫ଟି ସାଧାରଣ କ୍ରିୟା ("ଯିବା"; "ଆସିବା"; "ଖାଇବା"; "ମରିବା"; ଏବଂ "ଲଢ଼ିବା") ଅଛି ଯାହା ପାଇଁ କ୍ରିୟା ମୂଳ h ର ଏକ କ୍ରମ ପରେ ଏକ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ('hi'), ଦୁଇଟି ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ('ie') ର ଏକ କ୍ରମ ଏବଂ ʔ ର ଏକ କ୍ରମ ପରେ ତିନୋଟି ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ଯାହା ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦିଗ/କାଳରେ କ୍ରିୟାର ସଂଯୋଜନ ଉପରେ ଆଧାରିତ (ଯଥା mehi: "ମୁଁ ଆସିବି"; mie : "ମୁଁ ଆସିବି"; ʔieu: "ଆସିବା" (ଅସୀମ))

ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତ୍ମକ ପାର୍ଥକ୍ୟ
ଏନିମ୍ବେ ଏବଂ ଓଗ୍ବ୍ରୁ ଉପଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଶବ୍ଦଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ :

englishfrançaisabidji (enyembe)adidji (ogbru)Beeabeillealãnɟaɔlɔ̃nɟaBark (v.)aboyerlubunɛgbɛNeedle (n.)aiguilleãfjɔrafofjɔruDrying areaaire de séchagebetagbetaMatch (n.)allumettekpasẽtɛpeFriendamiamwãɔmɔ̃PineappleananasabɛbrɛabrobɛAnimalanimalonjɛn̥njɛWait (v.)attendrekpɔkpɔ̃Todayaujourd'huiamnɔ̃amrɛ̃Brawl (n.)bagarrem̥bem̥meBroom (outdoor)balai (cour)tẽfɔtɔ̃fɔ̃Broom (indoor)balai (chambre)kparuweɓawreBuildbâtirrɔlɛGravelbouekɔdɔgɔkɔdɔgɔ̃Corpsecadavregwɛ̃tɛãẽteUnderwearcaleçonjɔmkotojamkotoCane (n.)cannekpamakpamãCowriecaurin̥srowan̥zrowaSingingchanteɟiedʒiHatchapeaukilekreFly-swatterchasse-mouchesajɛsãẽCatchatɟiɟraɟiɟraɔ̃; afanaWarmchaudɛt'eɛtsẽGoatchèvreŋ̥hi-jiŋhɛ̃Lemoncitronlɛkpɛ̃ɓɛnɛ̃HeartcœurlubolɔwɛlubwolɛConcession (land grant)concessionlukpomõlukpohũCrowcorbeaujebrekpɔ̃ɔ̃jeblekpɔmɛ̃Run (v.)courirjenedwe / dueKnifecouteaubajiremibajirumi; akraboToadcrapauddɔntrɔtrɔntrɔDance (v.)danserbubu-sɟiToothdentɛɲieɲẽGivedonnertotɔBackdosgegẽRight (dir.)droitekpese-bɔkpɛsɛ-bɔEnterentrerhɔwɔSpongeépongebelablaSpouse (fem.)épousejijuMarryépouserhɔ̃wãSpouse (m.)épouxhɛheStretchétendrepɛ (têŋge = Drag)To smokefumerbɛ ... jebɔ ... jeAntfourmimĩndereSmokefuméeminegbemregbeSon-in-lawgendremisjamesjaOkragomboaɟowɛadʒwɛGuavagoyavegbjãsɔFroggrenouilleabjam(ɔ̃)abajamɔBiggroslɔkpɔHumidhumideplɔpɔtɔIntestinesintestinsrɔwɔwɛrɔrɔcɛPlay (v.con.)jouerɛkpɛsɛkpɛHeavylourdlilɛhẽMoonluneŋwɔ̃hwɔ̃ChewmâchertɔtaMachetemachetteakrabɔbeseButmaisdodoɔkɔ̃mɔ̃nɔ̃HousemaisonkãkõEatmangerheɛ/eMedicinemédicamentrɛkpalɔkpaChinmentonhõhɔhõhɔ̃Watch (v.con.)montrenɔ̃nɛ̃Mortar mortierlufũlufuKnot (n.)nœudsãŋgɔtɔsãŋgoto; logboEye (n.)œilnɔ̃nɔ̃wɛnɛ-sɛ̃BirdoiseaurɔwarɔlowarɛRaffia palmpalmier raphiaŋ̥ko-t'iŋkwe-t'iLostperdula ... kpɛnepuSmall (adj.)petittekretekraeTrail (n.)pisteatẽŋgbreatĩŋgbreCry (v.)pleurerto-mototo-miteFish (n.)poissonsĩjesijeTake (v.)prendrecotʃoPriceprixɛnoɛnnɛTailqueuenihyĩlĩLook atregarderdekelekeRegionrégionmãjemãɛ̃ (earth)Mealrepasm̥bɔm̥bwɔScorpionscorpionsãŋgrãjikãŋgabediSaltselmuhumuwuCatfishsilureɟemneɟemreMousesourislɔkplɔkpõTaro roottaroaɟipuabjakeTermitetermiten̥ce (termite mound)m̥fɔGroundterrewɔtɔweteFall (v.)tomberpepɔTurtle/tortoisetortueɛdekelu-kpokpo (Sudden-death?)CowvachedẽgũWindventlɛfãlɔfãVillagevillageebiobuTwodeuxãnɔ̃ɔɲɔ̃FourquatreãlaãndaNineneufnɛmbrɛnɔ̃mbrɔ̃Tendixn̥djɔn̥sjɔ̃

ଆଧାର