ସାର୍ବଜନିକ ପରୀକ୍ଷା (ଅନୁୁଚିତ ଉପାୟ ପ୍ରତିଷେଧ) ଆଇନ, ୨୦୨୪

ସାର୍ବଜନିକ ପରୀକ୍ଷା (ଅନୁୁଚିତ ଉପାୟ ପ୍ରତିଷେଧ) ଆଇନ, ୨୦୨୪ ହେଉଛି ଭାରତରେ ନିକଟରେ ପାରିତ ହୋଇଥିବା ଏକ ଅଧିନିୟମ, ଯାହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସାର୍ବଜନିକ ପରୀକ୍ଷାରେ ନକଲ୍‌କୁ ରୋକିବା ଏବଂ ପରୀକ୍ଷାର ପବିତ୍ରତା ଓ ସ୍ୱଚ୍ଛତାକୁ ଅତୁଟ ରଖିବା ଅଟେ। 

 ପୃଷ୍ଠଭୂମି 
ସାର୍ବଜନିକ ପରୀକ୍ଷାରେ ନକଲ୍‌ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସମୟ କ୍ରମେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଏହାର ଆଇନଗତ ନିରାକରଣ ନିମନ୍ତେ, ଭାରତ ସରକାର ସାର୍ବଜନିକ ପରୀକ୍ଷା (ଅନୁଚିତ ଉପାୟ ପ୍ରତିଷେଧ) ବିଲ୍‌, ୨୦୨୪ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ ।

ରାଜ୍ୟ ପବ୍ଲିକ ସର୍ଭିସ କମିଶନ (PSC) ପରୀକ୍ଷା ପରି ପ୍ରବେଶିକା ପରୀକ୍ଷା ସହିତ ସ୍କୁଲ୍ ବୋର୍ଡ ପରୀକ୍ଷାରେ ମଧ୍ୟ ନକଲ୍‌ର ଅନେକ ଘଟଣା ପୁନଃପୁନଃ ରିପୋର୍ଟ ହୋଇଆସୁଥିଲା । ଏହି ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର ପ୍ରଘଟ, ସଂଗଠିତ ନକଲ୍‌ ଗ୍ୟାଙ୍ଗ୍‌, ଛଦ୍ମ-ପ୍ରତିନିଧି ଭାବେ ପରୀକ୍ଷା ଦେବା (ଇମ୍ପର୍ସୋନେସନ୍‌) ଓ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍‌ ଉପକରଣର ବ୍ୟବହାର ଭଳି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଥିଲା।

ଏହି ଅଧିନିୟମଟି ଭାରତର ରଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୂଙ୍କ ଅନୁମୋଦନ ୨୦୨୪ ଫେବୃୟାରୀ ୧୨ ତାରିଖରେ ଲାଭ କରିବା ପରେ ଆଧିକାରିକ ଭାବେ ଏହା ୨୧ ଜୁନ ୨୦୨୪ରୁ ଲାଗୁ ହୋଇଥିଲା ।

 ବ୍ୟବସ୍ଥାବଳୀ 
ଏହି ଆଇନରେ ସାର୍ବଜନିକ ପରୀକ୍ଷାରେ ନକଲ୍‌କୁ ରୋକିବା ଏବଂ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ପାଇଁ କେତେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି । ତାହାର କିଛି ପ୍ରମୁଖ ଦିଗ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି ।

 ଅନୁଚିତ ଉପାୟର ସଂଜ୍ଞା 
ଏହି ଆଇନରେ “ଅନୁଚିତ ଉପାୟ”ର ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ସଂଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ସାମିଲ ଅଛି —

 ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର କିମ୍ବା ଉତ୍ତର କୀ ପ୍ରଘଟ କରିବା
 ପରୀକ୍ଷା ସମୟରେ ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କୁ ଆନୁଚିତ ସହାୟତା କରିବା (ଅନଧିକୃତ ସଂଯୋଗ, ଉତ୍ତର ପ୍ରଦାନ)
 କମ୍ପ୍ୟୁଟର ନେଟୱର୍କ କିମ୍ବା ଉତ୍ତର ଖାତା (ଯେଉଁଥିରେ ଅପଟିକାଲ ରିକଗ୍‌ନିସନ କ୍ଷମତା ରହିଛି) ସହିତ ଅନୁଚିତ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିବା
 ପ୍ରାର୍ଥୀଙ୍କ ପରିଚୟ ନକଲ୍‌ କରିବା (ଇମ୍ପର୍ସୋନେସନ୍‌)
 ନକଲି ପରୀକ୍ଷା ଆୟୋଜନ କିମ୍ବା ନକଲି ଦଲିଲ୍‌ ଜାରି କରିବା
 ମେରିଟ୍‌ ତାଲିକା କିମ୍ବା ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଦଲିଲ୍‌ରେ ହେରାଫେରି କରିବା

 ଦଣ୍ଡ ବିଧାନ 

 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ: 

 ଅପରାଧର ଗୁରୁତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ୩ ରୁ ୧୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାରାଦଣ୍ଡ
 ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅର୍ଥଦଣ୍ଡ

 ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀମାନେ: 

 ଅନୀତିମୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସଂପୃକ୍ତି ପାଇଁ ସର୍ବାଧିକ ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅର୍ଥଦଣ୍ଡ
 ୪ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାର୍ବଜନିକ ପରୀକ୍ଷା ଆୟୋଜନରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଯିବା
 ସଂପୃକ୍ତ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ କିମ୍ବା ପରିଚାଳନା ପକ୍ଷର ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଭାବେ ଉତ୍ତର ଦାୟୀ କରିବା

 ସଂଗଠିତ ଅପରାଧ: 

 ୫ ରୁ ୧୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଠୋର କାରାଦଣ୍ଡ ଓ ଅତି କମ୍‌ରେ ୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ଅର୍ଥଦଣ୍ଡ
 ସଂପୃକ୍ତ ସଂସ୍ଥାର ସମ୍ପତ୍ତି ଜବତ ଓ ବ୍ୟାଜାପ୍ତ କରାଯିବା

 କ୍ଷମତାପ୍ରଦାନ 

 ପରୀକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ହଠାତ୍‌ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଏବଂ ଅନୀତିର ସନ୍ଦେହ ଥିଲେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍‌ ଉପକରଣ ଜବତ କରିବା 
 ଦୋଷୀ ପ୍ରମାଣିତ ସେବା ପ୍ରଦାନକାରୀଙ୍କୁ ବ୍ଲାକ୍‌ଲିଷ୍ଟ କରିବା
 ସଂଗଠିତ ନକଲ୍‌କୁ ଦମନ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଏଜେନ୍ସି ମଧ୍ୟରେ ସୂଚନା ବିନିମୟ ଓ ସମନ୍ୱୟ

 ଅତିରିକ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା 

 ଅପରାଧର ଶୀଘ୍ର ବିଚାର ପାଇଁ ବିଶେଷ ଅଦାଲତ ସ୍ଥାପନ
 ଏହି ବିଲ୍‌ ଓ ତାହାର ପ୍ରଭାବ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ସାଧାରଣ ଜନସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଆଇନ