ଏନ୍. ଭି. ରମଣା

ନୁଥଳପାଟି ଭେଙ୍କଟ ରମଣା ([nuːtalapaːʈi venkaʈa ɾamaɳa]; ଜନ୍ମ: ୨୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୫୭) ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଏବଂ ସାମ୍ବାଦିକ, ଯିଏ ଭାରତର ୪୮ତମ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ପୂର୍ବରୁ ସେ ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ, ଦିଲ୍ଲୀ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଏବଂ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର କାର୍ଯ୍ୟବାହୀ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ[6] ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ନ୍ୟାୟିକ ଏକାଡେମିର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ରମଣା ୨୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୫୭ରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର କୃଷ୍ଣା ଜିଲ୍ଲାର ପୋନ୍ନାଭାରମ ଗ୍ରାମରେ ଏକ ତେଲୁଗୁ-ଭାଷୀ କୃଷକ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ଗୁଣ୍ଟୁରର ନାଗାର୍ଜୁନ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ବିଜ୍ଞାନରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ।

 କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ 

 ସାମ୍ବାଦିକତା ଓ ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ 
୧୯୭୯ରୁ ୧୯୮୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରମଣା ‘ଇନାଡୁ’ ସମ୍ବାଦପତ୍ରରେ ସାମ୍ବାଦିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। 10 ଫେବୃଆରୀ 1983ରେ ସେ ଅଧିବକ୍ତା ଭାବେ ନାମଲେଖାଇଥିଲେ। ସେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଓ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ପ୍ରଶାସନିକ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ, ଏବଂ ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ଆଇନ ଅଭ୍ୟାସ କରିଥିଲେ। ସେ ସିଭିଲ, ଆପରାଧିକ, ଶ୍ରମ, ସେବା ଏବଂ ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ପର୍କିତ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକୁ ହାତେ ନେଇଥିଲେ। ଏହା ସହିତ ସେ ଭାରତର ଫେଡେରାଲ ନଦୀ ବିବାଦ ସହିତ ଅନେକ ସଂବିଧାନିକ ମାମଲା ମଧ୍ୟ ହାତେ ନେଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ସ୍ଥାୟୀ କାନୁନୀ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ ଏବଂ ହାଇଦ୍ରାବାଦର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲରେ ଭାରତୀୟ ରେଳୱେର ସ୍ଥାୟୀ କାନୁନୀ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। ସେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟର ଅତିରିକ୍ତ ଅଧିବକ୍ତା ସାଧାରଣ (Additional Advocate General) ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ।

 ନ୍ୟାୟିକ ସେବା 
୨୭ ଜୁନ ୨୦୦୦ରେ ରମଣା ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସ୍ଥାୟୀ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହେଲେ। ୨ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୩ରେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ୧୭ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୪ରେ ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହେଲେ। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୧ରେ, ସେତେବେଳେର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଶରଦ ଅରବିନ୍ଦ ବୋବଡେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ଭାବେ ସୁପାରିଶ କରିଥିଲେ। ୬ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୧ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରାମନାଥ କୋବିନ୍ଦ ତାଙ୍କୁ 48ତମ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ୨୪ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୧ରେ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନରେ ସେ ପଦ ଓ ଗୋପନୀୟତାର ସପଥ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ୨୬ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୨ରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପରେ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି U. U. ଲଳିତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ହେଲେ।

 ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ 
ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡ଼ିକରେ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ନିଯୁକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା, ଯାହାର ଫଳରେ ୨୦୧୬ପରେ ଖାଲି ପଦ ସଂଖ୍ୟା ସବୁଠାରୁ କମ୍ ହୋଇଥିଲା। ସେ ମାଧ୍ୟମକୁ ଆଦାଲତୀ କାର୍ଯ୍ୟବାହୀ ଦେଖିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଅନଲାଇନ୍ ପ୍ରବେଶ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲେ।

ସେ ଅନେକ ମାମଲାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନ୍ୟାୟିକ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ। ତାହାମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ହେଲା—ଦ୍ରୋହ ଆଇନକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବା, ଲଖିମପୁର ଖେରୀ ହିଂସା ମାମଲାରେ ଆଶିଷ ମିଶ୍ରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜାମିନ ବାତିଲ କରିବା, ପେଗାସସ୍ ମାମଲାର ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ଗଠନ କରିବା—ଯେଉଁଠାରେ ବେଞ୍ଚ କହିଥିଲା ଯେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ତଦନ୍ତରେ ସହଯୋଗ କରିନଥିଲେ, ଏବଂ ଜଣେ ମହିଳାଙ୍କ ଘରୋଇ ଶ୍ରମକୁ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟରେ କାମ କରୁଥିବା ପୁରୁଷଙ୍କ ଶ୍ରମ ସମକକ୍ଷ ବୋଲି ମନେ କରିଥିବା ତାଙ୍କ ରାୟ।

ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ସେ ନିଜ ନେତୃତ୍ୱରେ ତିନିଜଣ ନ୍ୟାୟାଧୀଶଙ୍କ ଏକ ପ୍ୟାନେଲ ଗଠନ କରିଥିଲେ, ଯାହା 2013 ର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର ଏକ ରାୟକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିବା ଏକ ଅର୍ଜିକୁ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲା। ସେହି ରାୟରେ ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନେ ଟେଲିଭିଜନ, ଲ୍ୟାପଟପ ଇତ୍ୟାଦି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ସାମଗ୍ରୀ ବଣ୍ଟନ କରିବାକୁ ଦୁର୍ନୀତିମୂଳକ ପ୍ରଥା ନୁହେଁ ବୋଲି ଧାରଣା କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଧରାଯାଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଅର୍ଜିକାରୀମାନେ ଏହାକୁ “ଅଯୁକ୍ତିସଂପନ୍ନ ମାଗଣା ଉପହାର” ବୋଲି ମନେ କରିଥିଲେ।

ସଂବିଧାନିକ ବେଞ୍ଚ ଆବଶ୍ୟକ ଥିବା କୌଣସି ମାମଲାରେ ସେ ନ୍ୟାୟିକ ପୁନର୍ବିଚାର ଆରମ୍ଭ କରିନଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଆଲୋଚନା ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା। ସେ ଅବସର ନେବା ସମୟରେ ଏପରି ୫୩ଟି ମାମଲା ଅପେକ୍ଷାରତ ଥିଲା। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅପେକ୍ଷାରତ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ୨୦୧୯ର ନାଗରିକତା (ସଂଶୋଧନ) ଆଇନକୁ ଆହ୍ୱାନ, ଇଲେକ୍ଟୋରାଲ ବଣ୍ଡ୍ ଯୋଜନାକୁ ଆହ୍ୱାନ, ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରରେ ଧାରା ୩୭୦ ଅପସାରଣ, ଏବଂ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ହିଜାବ୍ ନିଷେଧ ମାମଲା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା।

ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ, ରମଣାଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ କଲେଜିୟମ ସାରା ଭାରତର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାୟ ୨୨୪ଜଣ ନ୍ୟାୟାଧୀଶଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲା।

ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ, ସେ ଭାରତର ୧୫ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଦ୍ରୌପଦୀ ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ପଦ ଓ ଗୋପନୀୟତାର ସପଥ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପୂର୍ବତନ ମୂଖ୍ୟ ବିଚାରପତି