ଅଜିତ ନାଥ ରାୟ

ଅଜିତ ନାଥ ରାୟ (୨୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୨– ୨୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୯) ୨୫ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୭୩ରୁ ୨୮ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବସର ନେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଥିଲେ ।

୧୯୬୯ ମସିହାରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଜାତୀୟୀକରଣ ଆଇନର ସମ୍ବିଧାନିକତା ଯାଞ୍ଚ କରିଥିବା ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟଙ୍କ ୧୧ ଜଣ ନ୍ୟାୟାଧୀଶଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ରାୟ ଏକମାତ୍ର ରାୟ-ବିରୋଧୀ (dissenter) ଥିଲେ। ସେ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି କଲେଜ, କଲିକତା, ଓରିଏଲ କଲେଜ, ଅକ୍ସଫୋର୍ଡ, ଗ୍ରେ’ସ୍ ଇନ୍ ଏବଂ କଲିକତା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ମାଧ୍ୟମରେ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟକୁ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପୁଅ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଅଜୟ ନାଥ ରାୟ ଆଲାହାବାଦ ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହୋଇଥିଲେ ।

 ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନ 
ନ୍ୟାୟଧୀଶ ରାୟଙ୍କ ଜନ୍ମ ୨୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୧୨ରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ୧୯୩୯ରେ ଇଂଲିଶ ବାରକୁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୦ରେ କଲିକତା ହାଇକୋର୍ଟରେ ଓକିଲ ଭାବେ ନାମ ଭର୍ତ୍ତି କରିଥିଲେ । ୨୩ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୭ରେ ସେ କଲିକତା ହାଇକୋର୍ଟରେ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।

 ବିବାଦାସ୍ପଦ ନିଯୁକ୍ତି 
ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୯ରେ ସେ ଭାରତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୭୩ରେ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହଲେ ।

୧୯୭୩ ମସିହାରେ କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ ମାମଲା ରାୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ସହିତ, ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଅଜିତ ନାଥ ରାୟ (ଏ. ଏନ୍. ରାୟ) ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ଏହି ନିଯୁକ୍ତି ବିବାଦସ୍ପଦ ଥିଲା କାରଣ ଏହାର ଫଳରେ ତିନିଜଣ ବରିଷ୍ଠ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ; ଜେ.ଏମ. ଶେଲଟ୍, କେ.ଏସ. ହେଗଡେ ଓ ଏ.ଏନ୍. ଗ୍ରୋଭରଙ୍କ ବରିଷ୍ଠତାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତେ କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ ମାମଲାରେ ସରକାରଙ୍କ ବିରୋଧରେ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପୂର୍ବତନ ମୂଖ୍ୟ ବିଚାରପତି