ତେଲୁଗୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

ତେଲୁଗୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ (ତେଲୁଗୁ: తెలుగు వికీపీడియా) ହେଉଛି ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ତେଲୁଗୁ-ଭାଷା ସଂସ୍କରଣ। ଏହା ୧୦  ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୩ ତାରିଖରେ ୱେଣ୍ଣା ନାଗାର୍ଜୁନାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା; ସେ ପଦ୍ମା (ଭାରତୀୟ ଲିପିରେ ଥିବା ପାଠ୍ୟକୁ ଖୋଲା-ମୂଳକ ଏବଂ ମାଲିକାନା ଫର୍ମାଟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୂପାନ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରଣାଳୀ) ପାଇଁ ପରିଚିତ। ୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪ ରେ ଏହାର ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା ୧,00,000 (100k) ମାଇଲସ୍ଟୋନ୍‌କୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଏବଂ ଉର୍ଦ୍ଦୁ, ତାମିଲ, ହିନ୍ଦୀ ଓ ବଙ୍ଗାଳୀ ପରେ ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା ଅନୁସାରେ ଏହା ଭାରତର ପଞ୍ଚମ ସର୍ବବୃହତ ଭାଷା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ହୋଇଛି।

 ପୃଷ୍ଠଭୂମି 
୨୦୦୫ ମସିହାରେ ଚାଭା କିରଣ, ମାକିନେନି ପ୍ରଦୀପ, ବ୍ୟଜାସତ୍ୟ, ଭୀଭେନ ଏବଂ ଚାଡୁଭାରି ଯୋଗ ଦେବା ପରେ ତେଲୁଗୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଗତି ପାଇଥିଲା; ପରେ ଚାଡୁଭାରି ତେଲୁଗୁ ଅଭିଯାନର ନେତୃତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ସତ୍ୟ ଜିଲ୍ଲା, ମଣ୍ଡଳ ଏବଂ ତେଲୁଗୁ ସିନେମାଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ବଟ୍‌ର ସହାୟତାରେ ଛୋଟ ଲେଖା (ଷ୍ଟବ୍) ଯୋଗ କରିବା ପ୍ରକଳ୍ପ ଯୋଜନା କରି ତାହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ କରିଥିଲେ। ତେଲୁଗୁ ଅନଲାଇନ୍ ଓ ବ୍ଲଗିଂ ସମୁଦାୟର ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବକମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ସେହି ଷ୍ଟବ୍‌ଗୁଡ଼ିକ ପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଲେଖାରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା। ଚାଡୁଭାରି ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ନୀତିମାନଙ୍କ ଅନୁବାଦ ଏବଂ ଖସଡ଼ା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ, ପ୍ରଦୀପ ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଲେଖିଥିଲେ, ଏବଂ ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଲେଖା ସଂଖ୍ୟା ୬,000 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା।

 ଇତିହାସ 
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ତେଲୁଗୁ ବ୍ଲଗର-ଉଇକିଆଳି‌ମାନେ ଓ ବଡ଼ ତେଲୁଗୁ ଅନଲାଇନ୍ ସମୁଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କ ତେଲୁଗୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପାଇଁ ବଡ଼ ଲାଭକାରୀ ଥିଲା। କାସୁବାବୁ, ଡ଼ା. ରାଜଶେଖର, ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ଥ ରାଓ, ରବିଚନ୍ଦ୍ର, ଭୀଭେନ, କାଶ୍ୟପ, ରହମତୁଲ୍ଲା ଏବଂ ସୁଜାତା ପରି ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଗତି ଅଧିକ ସୁଦୃଢ଼ ହୋଇଥିଲା। ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଓ ବିଜୟୱାଡାର ପୁସ୍ତକ ମେଳାଗୁଡ଼ିକରେ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ପ୍ରଚାର କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ e-ତେଲୁଗୁ ସଂଗଠନ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷା ମାଧ୍ୟମର ସହଯୋଗ ମିଳିଥିଲା, ଯାହା ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଗ୍ରହ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା।

ତେଲୁଗୁ ଉଇକ୍‌ସନେରୀରେ ସୁଜାତାଙ୍କ ଅବଦାନ ବହୁତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା। ତେଲୁଗୁ ଉଇକିଆଳି ମାକିନେନି ପ୍ରଦୀପଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଲେଖାଯାଇଥିବା ବଟ୍ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟର ସହାୟତାରେ ଚାର୍ଲସ୍ ଫିଲିପ୍ ବ୍ରାଉନଙ୍କ ଇଂରାଜୀ–ତେଲୁଗୁ ଶବ୍ଦକୋଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତେଲୁଗୁ ଉଇକ୍‌ସନେରୀରେ ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିଲା।

୨୦୦୯ ମସିହାରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଛୋଟ ସହରଗୁଡ଼ିକର ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏବଂ MCA କଲେଜଗୁଡ଼ିକରେ ସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ତେଲୁଗୁ ଉଇକି-ଆକାଡେମୀଗୁଡ଼ିକ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଟେୱିକି ବାର୍ତ୍ତା ନାମକ ଏକ ଇ-ଜିନ୍ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ତେଲୁଗୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପୃଷ୍ଠାମାନଙ୍କ ଏବଂ ସମ୍ପାଦକମାନଙ୍କର ପଛକାହାଣୀ ସେୟାର କରୁଥିଲା। ୨୦୧୨ ମସିହାରେ ତେଲୁଗୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆକୁ ପୁନଃଜୀବିତ କରିବା ପାଇଁ ଆଉ ଏକ ପ୍ରୟାସ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ସମୁଦାୟ 10–11 ଏପ୍ରିଲ ୨୦୧୩ ରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଦୁଇ ଦିନିଆ ଉତ୍ସବ ଆୟୋଜନ କରିଥିଲା, ଯାହା ତେଲୁଗୁ ନବବର୍ଷ ସହ ସମୟୋଜିତ ଥିଲା।

ବର୍ତ୍ତମାନ ତେଲୁଗୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ Kiwix ମାଧ୍ୟମରେ ଅଫଲାଇନ୍ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ। HMTV ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଉତ୍ସବ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟାରୀ ପ୍ରସାରଣ କରିଥିଲା, ଏବଂ ରାଜଶେଖର, ରହିମାନୁଦ୍ଦିନ୍, ମଲ୍ଲାଡ଼ି ଓ ବିଷ୍ଣୁବର୍ଦ୍ଧନ ଏକ ଫୋନ୍-ଇନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଏହି ଜ୍ଞାନକୋଷ ବିଷୟରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୩ ମସିହାରେ ତେଲୁଗୁ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପୃଷ୍ଠାଦର୍ଶନ ସଂଖ୍ୟା ୨୧ ଲକ୍ଷ ଥିଲା। ସର୍ବାଧିକ ପୃଷ୍ଠାଦର୍ଶନ 45 ଲକ୍ଷ, ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ରେକର୍ଡ ହୋଇଥିଲା।

ତେଲୁଗୁ ଉଇକିଆଳି ପ୍ରଣୟରାଜ୍ ବାଙ୍ଗାରି WikiVastaram ଧାରଣା ଅନୁସାରେ ୩୬୫ ଦିନରେ 365ଟି ଉଇକି ଲେଖା ଲେଖିଥିଲେ। ସେ ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୬ ରେ ପ୍ରତିଦିନ ଗୋଟିଏ ଉଇକି ଲେଖା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରି ୭ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୧୭ରେ WikiVastaram ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଅବସରରେ ଭାରତର ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭେଙ୍କେୟା ନାଇଡୁ ତାଙ୍କ Twitter ଖାତା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରଣୟରାଜଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇଥିଲେ। ତେଲଙ୍ଗାନା ରାଜ୍ୟର ମନ୍ତ୍ରୀ K. T. R. (କେ.ଟି.ଆର୍) Twitter ଏବଂ Facebook ମାଧ୍ୟମରେ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାଇବା ସହ ପ୍ରଗତି ଭବନରେ ନିଜ କକ୍ଷରେ ପ୍ରଣୟରାଜଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ। ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଅଗ୍ରସର କରି, 4 ଜୁନ 2019 ସୁଦ୍ଧା ସେ 1000 ଦିନରେ 1000ଟି ଲେଖା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିଲେ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ