ଶୋଭା ନାଇଡ଼ୁ

ଶୋଭା ନାଇଡୁ (୧୯୫୬ – ୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କୁଚିପୁଡ଼ି ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ, ଶିକ୍ଷିକା ଓ ନୃତ୍ୟନିର୍ଦ୍ଦେଶିକା ଥିଲେ। ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁଚିପୁଡ଼ି ଗୁରୁ ୱେମ୍ପତି ଚିନ୍ନା ସତ୍ୟମଙ୍କ ଶିଷ୍ୟା ଭାବେ ସେ ଏହି ନୃତ୍ୟଶୈଳୀର ଅଗ୍ରଣୀ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ। ପାରମ୍ପରିକ ନୃତ୍ୟନାଟ୍ୟରେ ସତ୍ୟଭାମାଙ୍କ ଭୂମିକା ପାଇଁ ସେ ବିଶେଷ ପରିଚିତ ଥିଲେ। ସେ ହାଇଦ୍ରାବାଦସ୍ଥ ଶ୍ରୀନିବାସ କୁଚିପୁଡ଼ି ଆର୍ଟ ଏକାଡେମୀର ପ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନରେ ସେ ହଜାର ହଜାର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ଅନେକ ନୃତ୍ୟନାଟ୍ୟର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ। ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ୧୯୯୧ ମସିହାରେ ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଅକାଦେମୀ ପୁରସ୍କାର ଏବଂ ୨୦୦୧ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ଶୋଭା ନାଇଡୁଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଅନକାପଲ୍ଲୀରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତା କେ.ଭି. ନାଇଡୁ ଆରମ୍ଭରେ ତାଙ୍କ ନୃତ୍ୟ ଅଭିରୁଚିକୁ ସମର୍ଥନ କରୁନଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଡାକ୍ତର ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଉଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ମାତା ସରୋଜିନୀ ଦେବୀ ତାଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟରେ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲେ। ସେ ରାଜାମୁନ୍ଦ୍ରୀରେ ପି.ଏଲ୍‌. ରେଡ୍ଡିଙ୍କ ନିକଟରେ ପ୍ରଥମେ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ମାଦ୍ରାସ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଚେନ୍ନାଇ)ରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁଚିପୁଡ଼ି ଗୁରୁ ୱେମ୍ପତି ଚିନ୍ନା ସତ୍ୟମଙ୍କ ନିକଟରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେ ପରେ ଚେନ୍ନାଇର କ୍ୱିନ୍ ମେରୀସ୍ କଲେଜରୁ ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କରିଥିଲେ।

 କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନ 
ୱେମ୍ପତି ଚିନ୍ନା ସତ୍ୟମଙ୍କ ନିକଟରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବାବେଳେ ଶୋଭା ନାଇଡୁ ଜଣେ ପ୍ରତିଭାଶାଳୀ ଶିଷ୍ୟା ଭାବେ ପରିଚିତ ହୋଇଉଠିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଅରଙ୍ଗେତ୍ରମ (ପ୍ରଥମ ମଞ୍ଚ ପ୍ରଦର୍ଶନ) ସଫଳ କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନର ଆରମ୍ଭ ସୂଚନା କରିଥିଲା। ପିତାଙ୍କ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅସ୍ୱୀକୃତି ସତ୍ତ୍ୱେ ତାଙ୍କ ଅରଙ୍ଗେତ୍ରମର ସଫଳତା ପରେ ସେ ଚେନ୍ନାଇରୁ ହାଇଦ୍ରାବାଦକୁ ଫେରି ନିୟମିତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଜାରି ରଖିଥିଲେ।

ସେ କୁଚିପୁଡ଼ି ନୃତ୍ୟରେ ସତ୍ୟଭାମା, ପଦ୍ମାବତୀ ଏବଂ ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ "ଚଣ୍ଡାଳିକା"ର ନାୟିକା ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରି ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପ୍ରଦର୍ଶନ କୁଚିପୁଡ଼ିରେ ଉଚ୍ଚ ମାନକ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା। କାର୍ଯ୍ୟଜୀବନର ଆରମ୍ଭରେ ସେ କିଛି ସିନେମା ପ୍ରସ୍ତାବ ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ନିଜ ନିଷ୍ଠା ଅଟୁଟ ରଖିଥିଲେ।

ସେ ଭାରତ ସହିତ ଆମେରିକା, ୟୁନାଇଟେଡ୍ କିଙ୍ଗଡମ୍, ସୋଭିଏତ୍ ସଂଘ, ସିରିଆ, ତୁର୍କୀ, ହଙ୍କଙ୍ଗ, ଇରାକ ଏବଂ କାମ୍ବୋଡିଆ ଭଳି ଦେଶର ସାଂସ୍କୃତିକ ଆୟୋଜନରେ ଭାରତର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ଏହାସହ ସେ ପଶ୍ଚିମ ଇଣ୍ଡିଜ୍, ମେକ୍ସିକୋ, ଭେନେଜୁଏଲା, ଟ୍ୟୁନିସିଆ ଏବଂ କ୍ୟୁବାକୁ ଭାରତ ସରକାର ପକ୍ଷରୁ ସାଂସ୍କୃତିକ ଦଳ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

୧୯୮୦ ମସିହାରେ ସେ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ଶ୍ରୀନିବାସ କୁଚିପୁଡ଼ି ଆର୍ଟ ଏକାଡେମୀ ସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ୪୦ ବର୍ଷ ଧରି ଏହାର ପ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ସେ ଭାରତ ଓ ବିଦେଶର ୧,୫୦୦ରୁ ଅଧିକ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀଙ୍କୁ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦେଇଥିଲେ। ତାଙ୍କ କାଳରେ ସେ ୮୦ରୁ ଅଧିକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୃତ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଓ ୧୫ଟି ବ୍ୟାଲେର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା କରିଥିଲେ।

 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଶୋଭା ନାଇଡୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସଙ୍ଗୀତ ବାଇଓଲିନ୍ ବାଦକ ଦ୍ୱାରମ୍ ୱେଙ୍କଟସ୍ୱାମୀ ନାଇଡୁଙ୍କ ସହ ଆତ୍ମୀୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଥିଲେ। ସେ ୧୪ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦ ରେ ହାଇଦ୍ରାବାଦରେ ୬୪ ବର୍ଷ ବୟସରେ ପରଲୋକ ଗମନ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପରେ ସ୍ୱାମୀ ଅର୍ଜୁନ ରାଓ (ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଆଇଏଏସ୍‌ ଅଧିକାରୀ) ଓ କନ୍ୟା ସାଇ ଶିବରଞ୍ଜନୀ ଅଛନ୍ତି।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୬ ଜନ୍ମ