ଫଖରୁଦ୍ଦିନ ଅଲି ଅହମଦ

ଫଖରୁଦ୍ଦିନ ଅଲି ଅହମଦ (୧୩ ମଇ ୧୯୦୫ – ୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୭) ଭାରତର ପଞ୍ଚମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ । ୧୯୨୫ ମସିହାରେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁଙ୍କ ସହିତ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ପରେ ସେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ସେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନରେ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୨୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୭୪ ରୁ ୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ଅହମଦଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୩ ମଇ ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଏକ ମୁସଲିମ ପରିବାରରେ ହୋଇଥିଲା। ଅହମଦଙ୍କ ଠାକୁରଦା ବହାରୁଦ୍ଦିନ୍ ଆଲି ଆହମଦ ଜଣେ ଇସ୍ଲାମିକ ପଣ୍ଡିତ ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପିତା କର୍ଣ୍ଣେଲ୍ ଜଲନୁର୍ ଆଲି ଜଣେ ଡାକ୍ତର ଥିଲେ, ଯିଏ କି ଭାରତୀୟ ଚିକିତ୍ସା ସେବା (Indian Medical Service) ର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ଆସାମର ପ୍ରଥମ ଚିକିତ୍ସା ସ୍ନାତକ ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି । ଅହମଦଙ୍କ ମା’ ସାହିବଜାଦି ରୁକ଼ୟ୍ୟା ସୁଲତାନ୍ ଲୋହାରୁ ରାଜ୍ୟର ନବାବଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ। କର୍ଣ୍ଣେଲ୍ ଅଲିଙ୍କ ଦଶଜଣ ସନ୍ତାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅହମଦ ଅନ୍ୟତମ ଥିଲେ । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ଯେ ଅହମଦଙ୍କ କିଛି ଆତ୍ମୀୟ ନିଜ ପୂର୍ବପୁରୁଷ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ଦେଖାଇପାରିନଥିବାରୁ ଆସାମର ଜାତୀୟ ନାଗରିକ ନିବନ୍ଧନ (National Register of Citizens – NRC) ରେ ରହିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେଲେ।

ଅହମଦ ଗୋଣ୍ଡା ଜିଲ୍ଲାର ସରକାରୀ ହାଇସ୍କୁଲ୍ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ ସରକାରୀ ହାଇସ୍କୁଲ୍‌ରେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷାଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ୧୯୨୩ ମସିହାରେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ କେମ୍ବ୍ରିଜ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ସେଣ୍ଟ୍ କ୍ୟାଥରିନ୍ କଲେଜରେ ପଢ଼ିଥିଲେ । ୧୯୨୮ ମସିହାରେ ସେ ଲାହୋର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଆଇନି ପ୍ରାକ୍ଟିସ୍ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

 ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନ ସମୟରେ 
ଫଖରୁଦ୍ଦିନ୍ ଆଲି ଆହମଦ ୧୯୩୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ। ଜବାହରଲାଲ୍ ନେହେରୁଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ସେ ମୁସଲିମ୍ ସଂରକ୍ଷିତ ଆସନରୁ ନିର୍ବାଚନ ଲଡ଼ି ବିଜୟୀ ହୋଇଥିଲେ। ୧୯୩୮ ମସିହାରେ ବର୍ଦୋଳୀରେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୪୦ ମସିହାର ସତ୍ୟାଗ୍ରହ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ୧୯୪୨ ମସିହାର ଭାରତ ଛାଡ଼ ଆନ୍ଦୋଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବାରୁ ସେ କାରାଗାରକୁ ଯାଇଥିଲେ। ସେ ତିନି ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ସମୟ କାରାବାସରେ କାଟିଥିଲେ।

 ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
୧୯୫୨ ମସିହାରେ ସେ ଅସମ୍ରୁ ରାଜ୍ୟସଭା ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ୧୯୫୭ ରୁ ୧୯୬୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ଅସମ୍ ବିଧାନସଭାର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ। ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ସେ ପୁନଃ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରାଜନୀତିରେ ଫେରି ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରୀପଦ ଦାୟିତ୍ୱ ନିଭାଇଥିଲେ। ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପାଇଁ ନାମାଙ୍କନ ପୂର୍ବରୁ ସେ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ କୃଷି ମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲେ। ୧୯୭୪ ମସିହାରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ତାଙ୍କୁ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ପଦ ପାଇଁ ଚୟନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ମୁସଲିମ୍ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇଥିଲେ। ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ କହିବାନୁସାରେ ୧୯୭୫ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ ସାଂବିଧାନିକ ଅଧିକାର ବ୍ୟବହାର କରି ଦେଶରେ ଆନ୍ତରିକ ଆପାତକାଳ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।

 ନିଧନ 
୧୦ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୭ ତାରିଖରେ, ମାଲେସିଆ, ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଏବଂ ବର୍ମା (ମ୍ୟାନମାର) ସମ୍ମିଳିତ ତିନି ଦେଶ ଗସ୍ତରେ ଥିବା ଅହମଦ କୁଆଲାଲମ୍ପୁରରୁ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀକୁ ବିମାନରେ ଫେରିଥିଲେ । ଅସୁସ୍ଥତା କାରଣରୁ ମାଲେସିଆରେ ତାଙ୍କର ଆଧିକାରିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ଅଧାରେ ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ କୁଆଲାଲମ୍ପୁର ବିମାନବନ୍ଦରରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ‘ଗାର୍ଡ ଅଫ୍ ଅନର୍’ ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେବାକୁ ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁର୍ବଳ ଥିଲେ ବୋଲି ଖବର ମିଳିଥିଲା।

୧୯୬୬ ଓ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ପୂର୍ବରୁ ହୃଦଘାତରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇଥିବା ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟାବସ୍ଥାକୁ ଅନିଶ୍ଚିତ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ତେବେ ୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୭ ସକାଳେ,  ଅହମଦ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭବନରେ ତାଙ୍କ ସ୍ନାନଗୃହରେ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥାରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦେଖାଯାଇଥିଲେ । ଡାକ୍ତରମାନେ ତାଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସକାଳ ୮ଟା ୫୨ ମିନିଟ୍‌ରେ ହୃଦଘାତରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା । ସେ କାର୍ଯ୍ୟାବଧିରେ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଥିଲେ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୭ ମୃତ୍ୟୁ