ରାବଡି ଦେବୀ

ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ (ଦେବନାଗରୀ: राबड़ी देवी; IAST: rābar̤ī devī; ସଂସ୍କୃତ ଉଚ୍ଚାରଣ: [ɾɑːbəɽiː d̪eːʋiː]) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତିଜ୍ଞ । ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ବିପକ୍ଷ ନେତ୍ରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । ସେ ୧୯୯୭ ରୁ ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରାୟ ଲଗାତାର ଭାବେ ବିହାରର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ପଦ ଧାରଣ କରିଥିବା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର ମହିଳା। ସେ ବିହାର ବିଧାନସଭାରେ ଗୃହନେତ୍ରୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ (MLC) ଓ ପୂର୍ବରୁ ବିହାର ବିଧାନସଭାରେ ବିପକ୍ଷ ନେତ୍ରୀ ଥିଲେ।

ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ (RJD)ର ଜଣେ ସଦସ୍ୟ ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ, ବିହାରର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (୧୯୯୦–୧୯୯୭) ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କ ସହ ବିବାହିତ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ବିହାରର ଗୋପାଳଗଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ମିରଗଞ୍ଜ ନିକଟସ୍ଥ ସାଲାର କଲାଁ ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, ନିର୍ବାଚନ ସମ୍ପର୍କିତ ଶପଥପତ୍ରରେ ସେ ନିଜ ଜନ୍ମବର୍ଷ ୧୯୫୩ ମସିହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ପିତା ସିବ ପ୍ରସାଦ ଚୌଧୁରୀ[4] ଓ ମାତା ମହାରଜିଆ ଦେବୀ। ପରିବାରିକ ପରମ୍ପରାନୁସାରେ ତାଙ୍କ ନାମ ଏକ ଭାରତୀୟ ମିଷ୍ଟାନ୍ନ “ରାବଡ଼ୀ” ଉପରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କ ତିନିଜଣ ଭଉଣୀଙ୍କ ନାମ ମଧ୍ୟ ଜାଲେବି, ରସଗୁଲ୍ଲା ଓ ପାନ୍ ଥିଲା।

ସେ ନିଜ ଗ୍ରାମର ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ କେବଳ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ିଥିଲେ। ଦୂରବର୍ତ୍ତୀ ବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ପଠାଇବା ପ୍ରତି ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ଅନିଚ୍ଛା ଥିବାରୁ, ତାଙ୍କ କୌଣସି ଭଉଣୀ ମଧ୍ୟ ଔପଚାରିକ ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିପାରିନଥିଲେ। ପ୍ରଭୁନାଥ ଯାଦବ, ସୁଭାଷ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବ ଓ ସାଧୁ ଯାଦବ ତାଙ୍କ ତିନିଜଣ ଭାଇ।

 ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ 
୨୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୭ ତାରିଖରେ ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ ବିହାରର ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ। ଚାରା ଘୋଟାଳା ସମ୍ପର୍କିତ ଦୁର୍ନୀତି ଅଭିଯୋଗରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଓ ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଗିରଫ ଆଦେଶ ଜାରି ହେବା ପରେ ସେ ପଦତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ନିଯୁକ୍ତିକୁ ଭାରତୀୟ ରାଜନୀତି ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ସିଦ୍ଧାନ୍ତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବେ ଗଣ୍ୟ କରାଯାଏ[7], କାରଣ ସେ ପୂର୍ବରୁ ଜଣେ ପାରମ୍ପରିକ ଗୃହିଣୀ ଥିଲେ ଏବଂ ରାଜନୀତିରେ କୌଣସି ଆଗ୍ରହ ରଖୁନଥିଲେ[8]। ଅଶିକ୍ଷା ଓ ଅନୁଭବ ଅଭାବ କାରଣରୁ ସେ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ।

ସେ ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିହାରର ଶାସନ ଦାୟିତ୍ୱ ନିଭାଇଥିଲେ ଏବଂ ଅଖଣ୍ଡ ବିହାରର ଶେଷ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ ।

ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ ରାଘୋପୁର ଆସନରୁ ତିନିଥର ବିହାର ବିଧାନସଭାକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ। ୨୦୧୦ ବିହାର ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ରାଘୋପୁର ଓ ସୋନପୁର—ଦୁଇଟି ଆସନରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁହିଁଠାରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ କେବଳ ୨୨ଟି ଆସନ ଜିତିଥିଲା।

୨୦୧୪ ଲୋକସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ସାରଣ ଆସନରୁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦିତା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଭାଜପାର ରାଜୀବ ପ୍ରତାପ ରୁଡ଼ୀଙ୍କ ନିକଟରେ ପରାଜିତ ହୋଇଥିଲେ। ପରେ ସେ ନିର୍ବିରୋଧରେ ବିଧାନ ପରିଷଦକୁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲେ।

 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ପରିବାର 
ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ ୧ ଜୁନ ୧୯୭୩ ତାରିଖରେ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ଯାଦବଙ୍କ ସହ ଏକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ବିବାହରେ ବିବାହିତ ହୋଇଥିଲେ। ତାଙ୍କର ସାତଜଣ କନ୍ୟା ଓ ଦୁଇଜଣ ପୁତ୍ର ଅଛନ୍ତି। ବିବାହ ସମୟରେ ଲାଲୁ ପ୍ରସାଦ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନିକଟରୁ ଅତିରିକ୍ତ ₹୫,୦୦୦ ଟଙ୍କା ଦେହଜ ଭାବେ ଦାବି କରିଥିଲେ, ଯାହା ପରେ ପୂରଣ କରାଯାଇଥିଲା।

 ପଦବୀ ଅଧିଷ୍ଠିତ 
ରାବଡ଼ୀ ଦେବୀ ୩ଥର ବିଧାନସଭ୍ୟ (MLA) ଏବଂ ୪ଥର ବିଧାନ ପରିଷଦ ସଦସ୍ୟ (MLC) ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
#FromToPositionParty1.୧୯୯୭୨୦୦୦ ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ପ୍ରଥମ ଥର MLC – Bihar Legislative Council
 ବିହାର ସରକାରରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ କାଳ) – Government of Biharରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ (RJD)2.୨୦୦୦୨୦୦୫ ରାଘୋପୁର ନିର୍ବାଚନମଣ୍ଡଳୀରୁ ପ୍ରଥମ ଥର MLA (ଉପନିର୍ବାଚନ) – Raghopur
 ବିହାର ସରକାରରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ (ତୃତୀୟ କାଳ) – Government of Biharରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ (RJD)3.ଫେବୃୟାରୀ ୨୦୦୫ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୦୫ ରାଘୋପୁରରୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର MLA – Raghopurରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ (RJD)4.୨୦୦୫୨୦୧୦ ରାଘୋପୁରରୁ ତୃତୀୟ ଥର MLA – Raghopur
 ବିହାର ବିଧାନସଭାରେ ବିରୋଧୀ ଦଳନେତା (ପ୍ରଥମ କାଳ) – Bihar Legislative Assemblyରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ (RJD)5.୨୦୧୨୨୦୧୮ ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର MLC – Bihar Legislative Councilରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ (RJD)6.୨୦୧୮୨୦୨୪ ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ତୃତୀୟ ଥର MLC – Bihar Legislative Council
 ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ବିରୋଧୀ ଦଳନେତା (ପ୍ରଥମ ଓ ଦ୍ୱିତୀୟ କାଳ)[18]ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ (RJD)7.୨୦୨୪ ପରେ ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ଚତୁର୍ଥ ଥର MLC – Bihar Legislative Council
 ବିହାର ବିଧାନ ପରିଷଦରେ ବିରୋଧୀ ଦଳନେତା (ତୃତୀୟ କାଳ)[19]ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଜନତା ଦଳ (RJD)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୫ ଜନ୍ମ