କୋକା ସୁବ୍‌ବା ରାଓ

କୋକା ସୁବ୍‌ବା ରାଓ (୧୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୨– ୬ ମେ ୧୯୭୬) ଭାରତର ଜଣେ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଓ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଲୟର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଥିଲେ । ୩୦ ଜୁନ ୧୯୬୬ରେ ଅମଲ କୁମାର ସରକାର ଅବସରଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ସେ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହେଲେ । ଏହା ପରେ ମାତ୍ର ଗୋଟିଏ ବର୍ଷ ଭିତରେ ସେ ପଦ ତ୍ୟାଗ କରି ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ । ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଅବସର ପାଇଁ ୩ ମାସ ସମୟ ବାକି ଥିଲା । ସନ ୧୯୬୭ର ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନରେ ସେ ଜାକିର ହୁସେନଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରତିଦ୍ଵନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥିଲେ ।Supreme Court of India: Biography of K. Subba Rao

ସୁବ୍ବାରାଓ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହେବାର କିଛି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ‘ଗୋଲକନାଥ ମାମଲା’ରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାୟ ଦେଇଥିଲେ । ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସଂସଦ ପାଖରେ ସଂବିଧାନରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ମୌଳିକ ଅଧିକାରଗୁଡିକୁ ହଟାଇବାର/କ୍ଷୀଣ କରିବାର କୌଣସି ଅଧିକାର ନାହିଁ । ଏହି ରାୟଟି ଗଭୀର ଅର୍ଥରେ ସରକାରଙ୍କ ହାର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି ।

 ଜନ୍ମ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପେଶାଜୀବନ 
ଶ୍ରୀ କେ. ସୁବ୍ବାରାଓଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୦୨ରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତା ଜନେ ଓକିଲ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଶିକ୍ଷା ଗଭର୍ନମେଣ୍ଟ ଆର୍ଟ୍ସ କଲେଜ, ରାଜମୁନ୍ଦ୍ରୀ ଏବଂ ଆଇନ ଶିକ୍ଷା, ମାଦ୍ରାସ୍‌ ଆଇନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ହୋଇଥିଲା । ସନ ୧୯୨୬ ରୁ ସେ ମାଦ୍ରାସ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ଓକିଲାତି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୪୮ରୁ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ମାଦ୍ରାସ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଥିଲେ । ୫ ଜୁଲାଇ ୧୯୫୪ ରୁ ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହେଲେ ।Koka Subba Rao: Strong-Willed Judge in The Great Indian Patriots ପୁଣି ୧ ନଭେମ୍ବର ୧୯୫୬ରୁ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପୁନର୍ବାର ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହେଲେ । ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୮ରୁ ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହେଲେ । 

୩୦ ଜୁନ ୧୯୬୬ରେ ସେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ୧୧ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୬୭ରେ ସେ ଅବସରଗ୍ରହଣ କଲେ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୦୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପୂର୍ବତନ ମୂଖ୍ୟ ବିଚାରପତି