ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ

ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ, ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ସଂସ୍କରଣ ଅଟେ, ଯାହାର ମାଲିକାନା ୱିକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍‌ର ନିକଟରେ ରହିଛି। ହିନ୍ଦୀ ସଂସ୍କରଣ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୩ ମାସରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୨୬ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଥିରେ ୧,୬୭,୧୬୪ଟି ଲେଖା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ୮,୮୬,୬୮୦ ଜଣ ପଞ୍ଜିକୃତ ସଦସ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

୩୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୧ ତାରିଖରେ ଏହା ଏକ ଲକ୍ଷ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ପାର କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ହୋଇଥିଲା । ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା, ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ, ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା, ସମ୍ପାଦନା ଇତ୍ୟାଦି ଆଧାରରେ ଏହା ଭାରତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଉପଲବ୍ଧ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସଂସ୍କରଣ ଅଟେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପଞ୍ଚାବନତମ ସ୍ଥାନରେ ଅଛି । ଏହା ପ୍ରଧାନତଃ ହିନ୍ଦୀଭାଷୀ ଲୋକମାନଙ୍କର ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ ପାଇଁ ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା । ଯେହେତୁ ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭାରତୀୟ ଲିପି (ଦେବନାଗରୀ) ବ୍ୟବହାର କରେ, ସେହିହେତୁ ଏଥିରେ ଜଟିଳ ପାଠ୍ୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ସହାୟକର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡ଼େ। ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଧ୍ୱନ୍ୟାତ୍ମକ ରୋମନ୍ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା ପରିବର୍ତ୍ତକ ଉପଲବ୍ଧ ଥିବାରୁ, କୌଣସି ବିଶେଷ ହିନ୍ଦୀ ଟାଇପିଂ ସଫ୍ଟୱେୟାର ଡାଉନଲୋଡ୍ କରିବା ବିନା ରୋମନ୍ କୀବୋର୍ଡ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଦେବନାଗରୀରେ ଟାଇପ୍ କରାଯାଇପାରେ ।

 ବିଶେଷତ୍ଵ 
୨୦୧୧ ଭାରତୀୟ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ (କେଉଁ ପରିଭାଷା ଗ୍ରହଣ କରାଯାଉଛି ତାହାର ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି) ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର କଥକ ସଂଖ୍ୟା ୪୪ କୋଟିରୁ ୬୨ କୋଟି ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ କଥକ ସଂଖ୍ୟା ଅନୁପାତରେ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ବହୁତ କମ୍। ଦାରିଦ୍ର୍ୟ, ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଓ ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ସୁବିଧାର ଅଭାବ ଏହାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଅଟେ । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍‌ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରକାଶିତ ଗବେଷଣା ଅନୁସାରେ, ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶର କେବଳ 32% ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଛନ୍ତି। ଇଣ୍ଟରନେଟ୍ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ଅନେକ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷୀ ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଇଂରାଜୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।

ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ବ୍ୟାପକ ଭୌଗୋଳିକ ପ୍ରସାର ଥିବାରୁ, ହିନ୍ଦୀ ପ୍ରକଳ୍ପର ଅବଦାନକାରୀମାନେ ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରନ୍ତି। ଏମିତି କିଛି ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ମାତୃଭାଷା ହିନ୍ଦୀ ନୁହେଁ, କାରଣ ଭାରତରେ ଇଂରାଜୀ ସହିତ ହିନ୍ଦୀ ଏକ ସରକାରୀ ଭାଷା। ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରବଣତା ହେଉଛି—କିଛି ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଅବଦାନକାରୀଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ, ସମ୍ପାଦକମାନଙ୍କର ସଂରଚନା ପ୍ରାୟତଃ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଆସୁଛି। ଏହା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ହିନ୍ଦୀରେ ଯେକୌଣସି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାରତୀୟ ଭାଷା ତୁଳନାରେ ଅଧିକ ସକ୍ରିୟ ବ୍ୟବହାରକାରୀ ଅଛନ୍ତି। ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆନ୍‌ମାନେ, ଉଇକିମିଡ଼ିଆ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍‌ର ସହାୟତାରେ, ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସମୁଦାୟକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ପାଇଁ ‘ଉଇକିସମ୍ମେଳନ୍’ ସମ୍ମେଳନର ଆୟୋଜନ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୧୭ ମସିହାର ଏକ ଗବେଷଣା ଅନୁସାରେ, ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପାଠକମାନେ ବଙ୍ଗଳା ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ପରି, ଆନ୍ତରିକ ଶିକ୍ଷାର ଅଂଶ ଭାବେ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାର ସାମଗ୍ରୀ ପଢ଼ିବାକୁ ଅଧିକ ପ୍ରେରିତ ହୁଅନ୍ତି।

 ବିଶେଷ ଉପଲବ୍ଧିଗୁଡ଼ିକ 
 ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୩ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ଶୁଭାରମ୍ଭ।
 ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୫ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ୧,୦୦୦ ପହଞ୍ଚିଲା।
 ୧୬ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୭ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ୫,୦୦୦ ପହଞ୍ଚିଲା।
 ୧୪ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୭ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ୧୦,୦୦୦ ପହଞ୍ଚିଲା।
 ୬ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୭ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ୧୫,୦୦୦ ପହଞ୍ଚିଲା।
 ୨୯ ମେ ୨୦୦୮ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ୨୦,୦୦୦ ପହଞ୍ଚିଲା।
 ୧୧ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୮ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆର ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
 ୦୯ ମେ ୨୦୦୯ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ୩୦,୦୦୦ ପହଞ୍ଚିଲା।
 ୮ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୯ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ଭାରତୀୟ ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ ହେଲା।
 ୧୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୦୯ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ୫୦,୦୦୦ ପହଞ୍ଚିଲା।
 ୧୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୦ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୨୫,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେଲା।
 ୨୦ ଜୁନ୍ ୨୦୧୦ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୩୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେଲା।
 ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୦ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୩୭,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେଲା।
 ୨୯ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୧ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୪୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେଲା।
 ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୧ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୫୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେଲା।
 ୩୦ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୧ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ଲେଖାର ସଂଖ୍ୟା ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ହେଲା।
 ୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୨ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୬୦,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ହେଲା।
 ୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୩ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଏକ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ହେଲା।
 ୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୫ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ପଞ୍ଜିକୃତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଦୁଇ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ହେଲା।
 ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୮ – ହିନ୍ଦୀ ଉଇକିପିଡ଼ିଆରେ ପଞ୍ଜିକୃତ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଚାରି ଲକ୍ଷ ଅତିକ୍ରମ କଲା।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଉଇକିପିଡ଼ିଆ ସଂସ୍କରଣ