ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ସିହ୍ନା

ଭୁବନେଶ୍ୱର ପ୍ରସାଦ ସିହ୍ନା [ଉପାଧି: ସିହ୍ନା], (1 ଫେବୃଆରୀ 1899 – 12 ନଭେମ୍ବର 1986)ଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥାନରୁ, ଭାରତର 6ୟ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ (1 ଅକ୍ଟୋବର 1959 – 31 ଜାନୁଆରୀ 1964) ଥିଲେ। ସେ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୬୫ରୁ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୬୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ସ୍କାଉଟ୍ସ ଓ ଗାଇଡ୍ସ ଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ଜଷ୍ଟିସ୍‌ ସିହ୍ନା ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୯ରୁ ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତର ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ସମୟରେ ସେ ୧୩୭ଟି ରାୟ ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ୬୮୪ଟି ମଣ୍ଡଳ(ବେଞ୍ଚ) ରେ ବସିଥିଲେ ।

 ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନି ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସିହ୍ନା ଆରାହ ଜିଲ୍ଲାର (ଶାହାବାଦ,ବର୍ତ୍ତମାନ ଭୋଜପୁର) ରାଜୱାଡା ଗଜିଆପୁର ଇଷ୍ଟେଟର ଏକ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜପୁତ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଓ ବଢ଼ିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ନାତି ବିଶେସ୍ଵର ପ୍ରସାଦ ସିଂହ ଭାରତର ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ପୂର୍ବତନ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ।

ଏକ ଗଭୀର ଧାର୍ମିକ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବେ, ପ୍ରତିଷ୍ଠାନରୁ ଅବସର ପାଇବା ପରେ ସିହ୍ନା ମୂଖ୍ୟତଃ ଧାର୍ମିକ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚିନ୍ତାଧାରାରେ ନିରତ ଶାନ୍ତ ଜୀବନ ବ୍ୟତୀତ କରିଥିଲେ, ଯଦିଓ ସେ କିଛି ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଆର୍ବିଟ୍ରେସନ୍ କେସ୍‌ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଜୀବନର ଶେଷ ଦିନଗୁଡିକରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଇ, ସେ ୧୯୮୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

ସେ ଆରାହ ଜିଲ୍ଲା ସ୍କୁଲ, ପାଟନା କଲେଜ ଓ ପାଟନା ଲ କଲେଜରେ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସିନ୍ହା ୧୯୧୯ ମସିହାରେ B.A. (Hons) ଓ ୧୯୨୧ରେ M.A. ପରୀକ୍ଷାରେ ପାଟନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଥମ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୨୨ରୁ ୧୯୨୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଟନା ହାଇକୋର୍ଟରେ ଏକ ଓକିଲ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୨୭ରେ ସେ ଏକ ଅଧିବକ୍ତା ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସମାନ ସମୟରେ ପାଟନା ସରକାରୀ ଆଇନ କଲେଜର Lecturer ଭାବେ ମଧ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ୧୯୩୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପଦବୀରେ ରହିଥିଲେ। ସେ ପାଟନା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର Law Faculty ର ସିନେଟର ଓ Board of Examiners ର ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ । ସେ ୧୯୩୫ରୁ ୧୯୩୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାରାଣସୀ ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର କୋର୍ଟର ସଦସ୍ୟ ଓ ସରକାରୀ Pleader ମଧ୍ୟ ଥିଲେ । ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ହେବା ପାଇଁ ସେ ଶ୍ରୀମତୀ ରାଧିକା ସିନ୍ହା ଗୋଲ୍ଡ ମେଡାଲ୍ ପାଇଥିଲେ। ୧୯୪୦ରେ ସେ ଏକ Assistant Govt. Advocate ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୩ରେ ପାଟନା ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ।  ୧୯୫୧ରେ ସେ ନାଗପୁର ହାଇକୋର୍ଟର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୪ରେ ସେ ଭାରତର ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟର ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ୩୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୫୯ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପଦବୀରେ ଥିଲେ ।

ସେ ୧୯୫୯ରେ ଭାରତର ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୬୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପଦବୀରେ ରହିଥିଲେ, ଶେଷରେ ସେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ ।

 ଜଷ୍ଟିସ୍‌ ସିହ୍ନାଙ୍କ କିଛି ଐତିହାସିକ ରାୟ 

 କେରଲ ଶିକ୍ଷା ବିଲ୍‌ ନ୍ୟାୟିକ ସଂଦର୍ଭ ( Kerala Education Bill Reference) (1958/1959)
 ଖରକ ସିଂ ବନାମ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ ସରକାର (Kharak Singh v. State of Uttar Pradesh) (1962)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପୂର୍ବତନ ମୂଖ୍ୟ ବିଚାରପତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୯ ଜନ୍ମ