ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ

{{Infobox person
| name               = ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ
| image              = Smt. Malati Murmu, Publisher Editor, FAGUN, Bhubaneswar (a monthly newspaper in Santali Language) along with others meeting with the President of India, Smt. Droupadi Murmu at Rashtrapati Bhavan on October 25, 2023.jpg
| caption            = ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩
| birth_date         = ୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୫
| birth_place        = ଓଡ଼ିଶା, ଭାରତ
| death_date         = 
| death_place        = ଭୁବନେଶ୍ୱର, ଓଡିଶା
| occupation         = ସାମ୍ବାଦିକ, ସମ୍ପାଦକ, ପ୍ରକାଶକ
| years_active       = ୨୦୦୮-୨୦୨୫
| known_for          = ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ଖବରକାଗଜ  ଫାଗୁନ୍'ର ସମ୍ପାଦକ
| spouse             = ମାଙ୍ଗାତ୍ ମୁର୍ମୁ
}}

ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ (୧୧ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୭୫-୩୧ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୫) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ସାମ୍ବାଦିକ ଏବଂ ଭାଷା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ, ଯିଏକି ଅଲଚିକି ଲିପି ବ୍ୟବହାର କରି ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାରେ ପ୍ରକାଶିତ ମାସିକ ଖବରକାଗଜ ଫାଗୁନ୍ ର ସମ୍ପାଦକ ଏବଂ ପ୍ରକାଶକ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଭୂମିକା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା | ପ୍ରିଣ୍ଟ ମିଡିଆ ମାଧ୍ୟମରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ଏବଂ ସାହିତ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପ୍ରଚାରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ସେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଥିଲେ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ ଓଡ଼ିଶା ସାନ୍ତାଳ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ଥିଲେ। ସେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର କୁଳିଅଣା ବ୍ଲକର ଗୟଳକଟା ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପିତା ମଙ୍ଗଲ ମୁର୍ମୁ ଏବଂ ମାତା ଶର୍ମା ମୁର୍ମୁ ଥିଲା, ଯିଏ ସୁରୁକୁନି ମୁର୍ମୁ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା। ସେ ସାମ୍ବାଦିକତା ଏବଂ ପ୍ରକାଶନ ମାଧ୍ୟମରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା ସହ ସକ୍ରିୟତା ସହିତ ଜଡିତ ହୋଇଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏବଂ ଅଲଚିକି ଲିପି ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇଥିଲେ।

 କ୍ୟାରିୟର 

 ଫଗୁନ୍ ଖବରକାଗଜ 
ଫଗୁନ୍ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୦୮ ରେ ଅଲଚିକି ଲିପିରେ ମୁଦ୍ରିତ ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପ୍ରକାଶିତ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାରେ ଏକ ମାସିକ ଖବରକାଗଜ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା | ଏହି ସମ୍ବାଦପତ୍ରଟି ଫେବୃଆରୀ ୨୦୦୯ରେ ଭାରତର ପ୍ରେସ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରାର ଜେନେରାଲଙ୍କ ନିକଟରେ ପଞ୍ଜୀକୃତ ହୋଇଥିଲା।

ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ ଫାଗୁନ୍ ର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ଏହାର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ପ୍ରକାଶନ ସହିତ ଜଡିତ ଥିଲେ | ଏହି ସମ୍ବାଦପତ୍ରକୁ ଭାରତର ଅଳ୍ପ କେତେକ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ସମ୍ବାଦପତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଏକାଧିକ ରାଜ୍ୟରେ ସାନ୍ତାଳୀ ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ସାମାଜିକ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି।

 ଭାଷା ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମର୍ଥନ ଫାଗୁନ୍ ର ସମ୍ପାଦକ ଭାବରେ, ମୁର୍ମୁ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ଜୀବନରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାରର ସ୍ୱୀକୃତି ଏବଂ ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସକ୍ରିୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୩ ରେ, ଫାଗୁନ୍ ର ସମ୍ପାଦକ ଏବଂ ପ୍ରକାଶକ ଭାବରେ ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ, ଯିଏ ଭାରତର ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ, 

 ସ୍ୱୀକୃତି 
ଆଦିବାସୀ ସାମ୍ବାଦିକତା ଏବଂ ଅଲ-ଚିକି ଲିପିର ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହାର ଅବଦାନ ପାଇଁ ଫାଗୁନ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ମୁର୍ମୁଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାତୀୟ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା। ଜଣେ ସମ୍ପାଦକ ଏବଂ ଭାଷା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ଭାରତରେ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା ସଂରକ୍ଷଣ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଜାତୀୟ ଗଣମାଧ୍ୟମ କଭରେଜରେ ଆଲୋକପାତ କରାଯାଇଥିଲା।
 ପୁରସ୍କାର 

 ଟେକ୍ନୋ ଇଣ୍ଡିଆ ଗ୍ରୁପରୁ ମାନାଭି ପୁରସ୍କାର (୨୦୨୩) 
 ଦି ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ର ଇନଫୋକମ୍-ଆଡଭାଣ୍ଟେଜ୍ ଦ୍ୱାରା ଟ୍ରୁ ଲିଜେଣ୍ଡସ୍ ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୬) 
 ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ଓ ମଧ୍ୟମ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ସମ୍ପାଦକ ପରିଷଦ ଓଡ଼ିଶା ଦ୍ୱାରା ଉତ୍କର୍ଷତା ପୁରସ୍କାର (୨୦୧୦) 
 ମାର୍ଶାଲ ଗାଁଓତା ପୁରସ୍କାର, ମାର୍ଶାଲ ଗାଁଓତା , ଝାଡଗ୍ରାମ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ (୨୦୧୫) 

 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ ମାଙ୍ଗାତ୍ ମୁର୍ମୁଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଫାଗୁନ୍'' ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଏବଂ ପରିଚାଳନା ସହିତ ଜଡିତ ଥିଲେ। ସେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ସାନ୍ତାଳୀ ସାହିତ୍ୟ ସଂଗଠନ ସାନ୍ତାଳୀ ସାଓହେଦ ଆଖଡ଼ାର ସଭାପତି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। 

 ମୃତ୍ୟୁ 
ମାଲତୀ ମୁର୍ମୁ ୨୦୨୫ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୩୧ ତାରିଖରେ ଓଡ଼ିଶାର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ସାନ୍ତାଲି ସାମ୍ବାଦିକତା ଏବଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ଭାଷା ବିକାଶରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛି।

 ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 

 ଫାଗୁନ୍
 ସାନ୍ତାଲି ଭାଷା
 ଅଲଚିକି ଲିପି

 ସନ୍ଦର୍ଭ 

ଶ୍ରେଣୀ:ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୭୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳୀ ରଚୟିତା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳୀ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାନ୍ତାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ପାଦକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପ୍ରକାଶକ