ହାଇପରକାଲେମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପକ୍ଷାଘାତ

ହାଇପରକାଲେମିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପକ୍ଷାଘାତ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Hyperkalemic periodic paralysis/ HYPP) ହେଉଛି ଏକ ଜେନେଟିକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ମାଂସପେଶୀ ଦୁର୍ବଳତା ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତ ପୋଟାସିୟମ୍ ସ୍ତର ହୋଇଥାଏ । ଗୋଟିଏ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସାଧାରଣତ ୧୫ରୁ ୬୦ ମିନିଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ । ବିଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମଧ୍ୟରେ ସାମାନ୍ୟ କଠିନତା (stiffness ) ରହିପାରେ । ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିପାରେ ।

ବ୍ୟାୟାମ, ପୋଟାସିୟମ୍ ସମୃଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଯେପରିକି ଆଳୁ, ଗର୍ଭଧାରଣ, ଅତ୍ୟଧିକ ତାପମାତ୍ରା, ଚାପ ଏବଂ ମଦ୍ୟପାନଦ୍ୱାରା ଆକ୍ରମଣ ଟ୍ରିଗର ହୋଇପାରେ । ଅଧିକାଂଶ ମାମଲା ଏସସିଏନ୪ଏ (SCN4A) ଜିନର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ ଘଟିଥାଏ ଯାହା ସୋଡିୟମ୍ ଚ୍ୟାନେଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଜଡ଼ିତ ଥାଏ । ଅଟୋସୋମାଲ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଏହା ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂତ୍ରରେ କାମକରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣକୁ ଏଡ଼ାଇବା ପରେ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ଆଧାର କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଏବଂ ଜେନେଟିକ୍ ପରୀକ୍ଷଣଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ହୋଇପାରେ ।

ଟ୍ରିଗରଗୁଡିକୁ ଏଡ଼ାଇବା ହିଁ ଏହାର ପରିଚାଳନା ସହିତ ଜଡ଼ିତ । ଶ୍ୱେତସାର ସମୃଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ, ସାଲବୁଟାମୋଲ କିମ୍ବା କ୍ୟାଲସିଅମ୍ ଗ୍ଲୁକୋନେଟ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇ ଆକ୍ରମଣର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରତିଷେଧକ ପ୍ରୟାସରେ ଥିଆଜାଇଡ୍ ମୂତ୍ରବର୍ଦ୍ଧକ କିମ୍ବା କାର୍ବୋନିକ୍ ଆନହାଇଡ୍ରେଜ୍ ଇନହିବିଟର ଦିଆଯାଇପାରେ । ପ୍ରଭାବିତ ରୋଗୀମାନେ ଡିପୋଲାରାଇଜିଂ ଏଜେଣ୍ଟରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା ଉଚିତ।  ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଫଳାଫଳ ପ୍ରାୟତଃ ଖରାପ ହୋଇଥାଏ ।

ହାଇପରକାଲେମିକ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପକ୍ଷାଘାତ ପ୍ରାୟ ୨୦୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ । ରୋଗର ଆରମ୍ଭ ସାଧାରଣତଃ ବାଲ୍ୟକାଳରେ ହୋଇଥାଏ, ଆକ୍ରମଣଗୁଡିକ ମଧ୍ୟ କିମ୍ବା ବିଳମ୍ବିତ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିଥାଏ । ପୁରୁଷ ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ସମାନ ଭାବରେ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି । ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ଟାଇଲର ପ୍ରଥମେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ହାଇପରକାଲେମିକ୍ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାରାଲିସିସ୍ (ଇକ୍ୱିନ) ନାମକ ଏକ ସମତୁଲ ରୋଗରେ ଘୋଡ଼ା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ