ଅଞ୍ଜୁବାଳା ଜେନା

ଅଞ୍ଜୁବାଳା ଜେନା ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଦଳିତ ଲେଖକ । ସେ ଦଳିତ ଚେତନା ସମ୍ବଳିତ ତାଙ୍କର ସମକାଳୀନ ଓଡ଼ିଆ କବିତା ରଚନା ନିମନ୍ତେ ଜଣାଶୁଣା ।ତାଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରଚନାବଳୀ ମଧ୍ୟରେ ୨୦୦୩ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ବାବା ସାହେବଙ୍କ ସ୍ମରଣେ ଏବଂ ୨୦୨୦ର ଭାରତୀୟ ନାରୀ ଓ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପୁସ୍ତକ ଅନ୍ୟତମ । ତାଙ୍କ କବିତାରେ ସେ ଦଳିତ ଓ ପଛୁଆ ବର୍ଗଙ୍କ ଭିତରେ ବିବାଦ ବଦଳରେ ଏକତା ବଳରେ ଦଳିତ ଓ ଅବହେଳିତ ବର୍ଗଙ୍କ ସାମାଜିକ ଅସ୍ମିତାର ଆଲୋଡ଼ନ ବାବଦରେ ତଥା  ବ୍ରାହ୍ମଣବାଦ ବିରୋଧରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛନ୍ତି ।

 ସାହିତ୍ୟ ରଚନା 
୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣେତା ଓ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଭୀମରାଓ ରାମଜୀ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କାଳରେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଦଳିତ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ବଳବତ୍ତର ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ସମକାଳୀନ ଦଳିତ ଚେତନା ସମ୍ବଳିତ ଓଡ଼ିଆ କବିତା ରଚନା ପାଇଁ ଜଣା କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏବଂ ବିଶେଷ କରି ଜଣେ ଦଳିତ ନାରିକବି ଭାବେ ଅଞ୍ଜୁବାଳା ଜେନା ଅନ୍ୟତମ । ସେ ତାଙ୍କ ରଚନାରେ ଦଳିତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଛୁଆ ଜାତି (ଓବିସି)ଙ୍କ ପରସ୍ପର ସହ ଲଢ଼ିବାକୁ ସମାଲୋଚନା କରି ସେମାନଙ୍କ ଭିତରେ ଏକତା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି । ବ୍ରାହ୍ମଣବାଦ ବିରୋଧରେ ସାମୂହିକ ପ୍ରତିରୋଧକୁ ସମର୍ଥନ କରି ସେ ଏହି ଅବହେଳିତ ଗୋଷ୍ଠୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭାଜନ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଭୂମିକାକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ କବିତା "ଦଳିତ ଏକତା" ଏହି ଆଭିମୁଖ୍ୟର ଉଦାହରଣ ଦେଇ ଦଳିତ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ଏକତାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛି । ତାଙ୍କ କବିତାରେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଜାତି ସହିତ ଜଡିତ ଶୁଦ୍ଧତା ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣର ଧାରଣାକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ଏଭଳି ବିଭାଜନକାରୀ ବିଶ୍ୱାସକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର "ସଂକଳ୍ପ" କବିତାରେ ସେ ସଂଗ୍ରାମ ବିନା ବ୍ରାହ୍ମଣବାଦୀ ସମାଜର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରଭାବ ଭିତରେ ନ୍ୟାୟ ଅସମ୍ଭବ ଏବଂ ଅଧିକାର, ସ୍ୱାଭିମାନ ଓ ମାନବିକ ମର୍ଯ୍ୟାଦା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ସଂଗ୍ରାମର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି । ତାଙ୍କର "ରାମ ରାଜ୍ୟ ଲୋଡ଼ା ନାହିଁ ଆଉ" କବିତାରେ ସେ ରାମଙ୍କ ହାତରେ ଦଳିତ ଶିଶୁ ଶମ୍ଭୁକ ବଧ ହେବା ଭଳି ବ୍ରାହ୍ମଣବାଦୀ ରାମ ରାଜ୍ୟ ଦଳିତମାନଙ୍କ ଜୀବନଚର୍ଯ୍ୟାର କେବଳ ହତ୍ୟା ବୋଲି ତୁଳନା କରିଛନ୍ତି ।

 ରଚନାବଳୀ 
 ଭାରତୀୟ ନାରୀ ଓ ସାମାଜିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା (୨୦୨୦)
 ବାବା ସାହେବଙ୍କ ସ୍ମରଣେ (୨୦୦୩)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଦଳିତ ଲେଖିକା