ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ

ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ଓ ଲଦାଖ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ହେଉଛି ଭାରତର ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ — ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ଏବଂ ଲଦାଖ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ । ଏହାକୁ ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୮ ତାରିଖରେ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀରର ମହାରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ନ୍ୟାୟାଳୟର ଆସନ ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ରାଜଧାନୀ ଶ୍ରୀନଗର ଓ ଶୀତକାଳୀନ ରାଜଧାନୀ ଜମ୍ମୁ ମଧ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ । ଏହି ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୋଟ ୧୭ ଜଣ ନ୍ୟାୟଧୀଶ ପାଇଁ ଅନୁମୋଦିତ ପଦବୀ ରହିଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ୧୩ ଜଣ ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ୪ ଜଣ ଅତିରିକ୍ତ ନ୍ୟାୟଧୀଶ । ୧୬ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୫ ଠାରୁ ଜଷ୍ଟିସ ଅରୁଣ ପଲ୍ଲୀ ଏହି ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର କାର୍ଯ୍ୟବାହି ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି ।

 ଇତିହାସ 
ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ୨୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୨୮ ତାରିଖରେ ମହାରାଜା ହରି ସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଅଦେଶ ସଂଖ୍ୟା ୧ ଅନୁସାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା । ମହାରାଜା ଲାଲା କନ୍ୱର ସାଇନ୍‌ଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ, ଏବଂ ଲାଲା ବୋଧ୍ ରାଜ ସାହ୍ନି ଓ ଖାନ୍ ସାହିବ ଆଗା ସୟଦ୍ ହୁସେନ୍‌ଙ୍କୁ ପୁସୀନ ନ୍ୟାୟଧୀଶ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଜମ୍ମୁ (ଶୀତକାଳୀନ ରାଜଧାନୀ) ଓ ଶ୍ରୀନଗର (ଗ୍ରୀଷ୍ମକାଳୀନ ରାଜଧାନୀ) ଦୁଇଠି ଆସନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା । ମହାରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ୧୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୩ ରେ ଏହି ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟକୁ "ଲେଟର୍ସ ପେଟେଣ୍ଟ" ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୮ ମାସରେ ଏହି ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ପ୍ରଥମ ଦୁଇଜଣ ମହିଳା ନ୍ୟାୟଧୀଶ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ — ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ସିନ୍ଧୁ ଶର୍ମା ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଗୀତା ମିତ୍ତଲ୍‌।

ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୯ ମାସରେ ଭାରତୀୟ ସଂସଦ ଉଭୟ ସଦନରେ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ପୁନଃଗଠନ ବିଲ୍ ପାସ୍ କରିଥିଲେ । ଏହି ବିଲ୍ ଅନୁସାରେ ୩୧ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୧୯ ଠାରୁ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ରାଜ୍ୟକୁ ଦୁଇଟି କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ — ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ଏବଂ ଲଦାଖ — ଭାବେ ପୁନଃଗଠିତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ପୁନଃଗଠନ ପରେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଜମ୍ମୁ ଓ କାଶ୍ମୀର ଏବଂ ଲଦାଖ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଆଇନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟସମୂହ