ଜୟ ହିନ୍ଦ

ଜୟ ହିନ୍ଦ ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ସ୍ଲୋଗାଣ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଏହାର ଅର୍ଥ "ଭାରତକୁ ବିଜୟ" କିମ୍ବା "ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନକୁ ଜୟ"। ଏହି ସ୍ଲୋଗାଣଟି ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟତାବାଦର ପ୍ରତୀକ ଏବଂ ଦେଶପ୍ରେମୀ ଭାବନାର ସ୍ପଷ୍ଟ ପ୍ରକାଶ।Gupta, Amit (2013). Building an Army for the Nation: The Indian Army and Nation-Building. Strategic Analysis, Vol. 37, Issue 3.

ଇତିହାସ
୧୯୦୭ ମସିହାରେ ଆବିଦ୍ ହସନ୍ ସଫରାନୀ ପ୍ରଥମେ "ଜୟ ହିନ୍ଦ" ଶବ୍ଦଟିକୁ ରଚନା କରିଥିଲେ।Times of India. "Who coined the slogan Jai Hind". ପରେ ୧୯୪୦ ଦଶକରେ ସୁଭାଷଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଓ ଆବିଦ୍ ହସନ୍ ଙ୍କ ପରାମର୍ଶରେ ଏହି ସ୍ଲୋଗାଣଟିକୁ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ସେନା (ଆଇଏନଏ)ର ସରକାରୀ ସ୍ଲୋଗାଣ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା।Bose, Sugata (2011). His Majesty's Opponent: Subhas Chandra Bose and India's Struggle against Empire. Harvard University Press. ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇଲାପରେ ଏହା ଜାତୀୟ ସ୍ଲୋଗାଣ ଭାବେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଗଲା।

ସୁମନ୍ତ୍ର ବୋଷଙ୍କ ମତାନୁସାରେ,"ଜୟ ହିନ୍ଦ"ରେ କୌଣସି ଧାର୍ମିକ ସନ୍ଦେଶ ନାହିଁ, ଏହା ପୂରାପୁରି ଦେଶପ୍ରେମ ଓ ଜାତୀୟତାର ପ୍ରତୀକ। ୧୯୪୩ ଠାରୁ ୧୯୪୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ସ୍ଲୋଗାଣଟି ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ସେନାରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଲୋକପ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲା।Bose, Sumantra (2018). Secular States, Religious Politics: India, Turkey, and the Future of Secularism. Cambridge University Press.

ସ୍ୱାଧୀନତା ପରେ, "ଜୟ ହିନ୍ଦ" ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜନେତାଙ୍କ ସାଧାରଣ ଅଭିବାଦନ ଭାବରେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଗଲା। ଜବାହରଲାଲ ନେହରୁ, ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ, ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀ, ପି. ଭି. ନରସିଂହ ରାଓ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ତାଙ୍କ ଭାଷଣରେ "ଜୟ ହିନ୍ଦ" କହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରୁଥିଲେ।Zachariah, Benjamin (2004). Subhas Chandra Bose in the 21st Century India. Economic and Political Weekly. ବିଶେଷ କରି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ସାଧାରଣତଃ ତାଙ୍କ ଭାଷଣର ଶେଷରେ ବାରମ୍ବାର "ଜୟ ହିନ୍ଦ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରୁଥିଲେ।

୧୯୯୦ ଦଶକର ମଧ୍ୟଭାଗରୁ "ଜୟ ହିନ୍ଦ" ଭାରତୀୟ ସେନାରେ ସାଧାରଣ ସଲାମ୍‌ ରୂପେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା।Bose, Sumantra (2018). Secular States, Religious Politics. Cambridge University Press.

୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ସମସ୍ତ କ୍ୟାବିନ୍ କ୍ରୁଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘୋଷଣାର ଶେଷରେ "ଜୟ ହିନ୍ଦ" କହିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲା।India Today. "Air India makes 'Jai Hind' mandatory for crew". 2019.

ସ୍ଲୋଗାଣର ମହତ୍ତ୍ୱ
ଜୟ ହିନ୍ଦ କେବଳ ଏକ ଶବ୍ଦ ନୁହେଁ, ଏହା ଭାରତୀୟଙ୍କ ଦେଶପ୍ରେମ, ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଏବଂ ସାମୂହିକ ଏକତାର ପ୍ରତୀକ। ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ ସମୟରେ ଏହା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସାହସ, ସମର୍ପଣ ଏବଂ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦେଇଥିଲା।Sarkar, Sumit (1989). Modern India: 1885–1947. Macmillan.

ଆଜିର ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟ
ଆଜି "ଜୟ ହିନ୍ଦ" ସାଧାରଣତଃ ସେନାବାହିନୀ, ସ୍କୁଲ-କଲେଜ, ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଓ ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସରେ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ  ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।Kumar, Radha (2010). The History of Doing: An Illustrated Account of Movements for Women's Rights and Feminism in India, 1800–1990. Verso. ଏହା ଭାରତୀୟଙ୍କର ଅଭିବାଦନର ଏକ ସାମାନ୍ୟ ରୂପ ହୋଇଛି। ସେନାବାହିନୀରେ ମଧ୍ୟ "ଜୟ ହିନ୍ଦ" ସାଧାରଣ ସଲାମ୍‌ର ପ୍ରତିକ୍ଷେପ ଭାବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।Gupta, Amit (2007). The Indian Army and the Making of Modern India. The Journal of Strategic Studies, Vol. 30, Issue 2.

ସମାଜରେ ପ୍ରଭାବ
ଜୟ ହିନ୍ଦ ସ୍ଲୋଗାଣଟି ଭାରତୀୟମାନଙ୍କ ମନରେ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଚେତନାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଥାଏ। ଏହାର ଉଚ୍ଚାରଣ କେବଳ ଏକ ସ୍ଲୋଗାଣରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦେଶ ପ୍ରତି ସମର୍ପଣ ଓ ଅଭିମାନର ଭାବନା ସଂଲଗ୍ନ ହୋଇ ରହିଛି ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ