ଅନାମ କବିତା ଆନ୍ଦୋଳନ

ଅନାମ କବିତା ଆନ୍ଦୋଳନ (୧୯୬୯-୧୯୯୫) ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାରେ ଏକ କବିତା ଲିଖନ ଧାରା । ଏହା ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଭାରତରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ଲାଗୁ ହେବା ପୂର୍ବରୁ କବିମାନେ କବିତାର ଶୀର୍ଷକ ନଦେଇ, ସରକାର ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିରୋଧରେ ଏହିପରି କବିତାମାନ ଲେଖୁଥିଲେ । କବିତାରେ କବିଙ୍କ ନାମ ନଥିବାରୁ ଏହା ଅନାମ କବିତା ନାମରେ ପ୍ରଚଳିତ ହୋଇଥିଲା । ସରକାରଙ୍କ ଭୁଲ ବାବଦରେ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କୁ ଅବଗତ କରାଇବା ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଥିଲା । ପୁରୀର କବି କୁମାର ମହାନ୍ତି ଏହି ଅନାମ କବିତା ଆନ୍ଦୋଳନର ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧା ଥିଲେ । 

 ଇତିହାସ 
ଅନାମ କବିତା ଆନ୍ଦୋଳନ ୧୯୬୯ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ମାସ ୨୨ ତାରିଖ ଶ୍ରୀପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । କୁମାର ମହାନ୍ତି ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ସୂତ୍ରଧର ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପ୍ରକୃତ ନାମ ଥିଲା କୃଷ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ମହାନ୍ତି ଓ ସେ ପୁରୀ ଦଈତାପଡ଼ା ସାହିର ଲୋକ ଥିଲେ । ଶ୍ରୀପଞ୍ଚମୀ ଦିନ କୁମାର ମହାନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଚାରିଜଣ ବନ୍ଧୁ ପୁରୀର ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରଠାରେ ଅନାମ ଗୋଷ୍ଠୀ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ନିଜର ଅହଂକୁ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରରେ ଦାହ କରି, ଓଡ଼ିଆ କବିତାରେ ମୈତ୍ରୀଭାବକୁ ପୁନରୁତ୍ଥାନ କରିବାର ସଂକଳ୍ପ ନେଇଥିଲେ । କୁମାର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ଏଇ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ମଧୁ ମହାନ୍ତି, ଉଦୟ ଦାସ, ଚିତ୍ତରଞ୍ଜନ ମିଶ୍ର, ସାମ୍ବାଦିକ ନାରାୟଣ ପ୍ରସାଦ ସିଂହ ଆଦି କବିମାନେ ସକ୍ରିୟ ଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ହରିହର ମିଶ୍ର, ଅଧ୍ୟାପକ ବିଶ୍ୱରଞ୍ଜନ ଓ ମନୁ ଦାଶଙ୍କ ପରି କବିମାନେ ଏଥି ଲିଖନ ଧାରାରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ୧୯୯୫ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୯ ତାରିଖରେ କୁମାର ମହାନ୍ତିଙ୍କ ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ଓ ଏଥି ସହିତ ଅନାମ କବିତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଯବନିକା ପଡ଼ିଥିଲା ।

 କବିତାର ସ୍ୱରୂପ 
ଏହି ଧାରାରେ ଲେଖା ଯାଉଥିବା କବିତାର ଆକାର ଛୋଟ ଥିଲା । କବିତାରେ ଛନ୍ଦପାତ ରହୁଥିଲା ଓ ଶୀର୍ଷକ ଆଦୌ ନଥିଲା । ଲୋକଗୀତର ଠାଣି କବିତାରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା । ସରକାର ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମାଲୋଚନା କରିବା କବିତାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା । ଓଡ଼ିଆ କବିତା କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ସାହିତ୍ୟ ଶୈଳୀର ଅନୁସରଣରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ କାଳକ୍ରମେ ପାଠକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଦୁର୍ବୋଧ୍ୟ ହୋଇପଡ଼ିଥିଲା । ଏହି ଆନ୍ଦୋଳନର ଫଳସ୍ୱରୂପ ସାଧାରଣ ଲୋକ ବୁଝିପାରିବା ଭଳି ସରଳ ଭାଷା ଓ ଢଙ୍ଗରେ କବିତା ଲେଖା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । 

୧୯୭୫ ମସିହାରେ କୁମାର ମହାନ୍ତିଙ୍କଦ୍ୱାରା ଏକ କବିତାର ଅଂଶ :

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବିତା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାମାଜିକ ଗୋଷ୍ଠୀ