ଧନ ସିଂହ

ଧନ ସିଂହ ଗୁର୍ଜାର, ଯିଏ ଧୁନ୍ନା ସିଂହ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ, ସେ ମେରଠର କୋଟୱାଲ ପୋଲିସ ମୁଖ୍ୟ ଥିଲେ। ସେ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ରୋହରେ (ପ୍ରଥମ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ) ଯୋଗଦେଇଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଧନ ସିଂହ ଗୁର୍ଜରଙ୍କ ଜନ୍ମ ମେରଠ ଜିଲ୍ଲାର ପାଞ୍ଚଳି (କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚାଳି) ଗାଁରେ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ଗାଁର ଅନେକ ଲୋକ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ୍‌ ବିରୋଧରେ ହୋଇଥିବା ବିଦ୍ରୋହରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ।

୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହରେ ଧନ ସିଂହଙ୍କ ଭୂମିକା

୧୦ ମଇ ୧୮୫୭ ମସିହାରେ, ମେରଠରେ ଇଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଆ କମ୍ପାନୀର ଶାସନ ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସେତେବେଳେ ଧନ ସିଂହ ସହରର କୋଟୱାଲ (ପୋଲିସ ମୁଖ୍ୟ) ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କାମ ଥିଲା ସହରକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା। କିନ୍ତୁ, ବିଦ୍ରୋହ ଆରମ୍ଭ ହେବାରେେ ତାଙ୍କର ଅନେକ ସହକର୍ମୀ ପୋଲିସ ବିଦ୍ରୋହରେ ଯୋଗଦେଲେ କିମ୍ବା ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ। ସହରରେ ବଡ଼ ପରିମାଣରେ ହିଂସା, ଲୁଟ୍ ଓ ହତ୍ୟା ହେଲା। ଦୁଇଜଣ ଚୌକିଦାର କେତେକ ଲୋକଙ୍କୁ ଘୋଡ଼ା ଚୋରି କରିବାରେ ଧରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଧନ ସିଂହ ତାଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିବାକୁ ମନା କଲେ, କାରଣ ସେ ବିଦ୍ରୋହୀଙ୍କ ପ୍ରତିଶୋଧର ଭୟ କରୁଥିଲେ।ସେଇ ରାତିରେ, ଏକ ବଙ୍ଗାଳୀ ପରିବାରର ଘରକୁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଦଳ ଲୁଟିବାକୁ ଯାଇଥିଲେ । ଧନ ସିଂହଙ୍କ ଚୌକିଦାର ସେଥିରୁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଧରିଲେ, କିନ୍ତୁ ଧନ ସିଂହ ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ଅତ୍ୟାଚାର କରିବାକୁ ମନା କଲେ ଓ ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ।

ପରେ, ଧନ ସିଂହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପୋଲିସ ଅଧିକାରୀମାନେ କୋଟୱାଲି (ପୋଲିସ ଷ୍ଟେସନ୍‌) ଛାଡ଼ିଦେଲେ। ସେ ମେରଠ ଜିଲ୍ଲାର ହଜାର-ହଜାର ଗ୍ରାମବାସୀଙ୍କୁ ନେଇ ସହରର ଜେଲ୍‌କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ସରକାରୀ ରେକର୍ଡ ଅନୁସାରେ, ବିଦ୍ରୋହୀମାନେ ସେହି ଜେଲ୍‌ରୁ ୮୩୯ ଜଣ ବନ୍ଦୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ବନ୍ଦୀମାନେ ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ଘେରାବନ୍ଦୀରେ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୋଗଦେଲେ। ଶେଷରେ, ଧନ ସିଂହଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ୍‌ ସରକାରୀମାନେ ଧରି ଫାସି ଦେଲେ, କାରଣ ସେ ୧୮୫୭ ମସିହା ବିଦ୍ରୋହରେ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫
ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମୀ