ରେଟିନୋବ୍ଲାଷ୍ଟୋମା

ରେଟିନୋବ୍ଲାଷ୍ଟୋମା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Retinoblastoma/ Rb) ହେଉଛି ଏକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ରୋଗ ଯାହା ଆଖିରେ ଥିବା ରେଟିନାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶ୍ୱେତ ପ୍ୟୁପିଲାରି ରିଫ୍ଲେକ୍ସ ବା ଲିଉକୋକୋରିଆ, କ୍ରସ୍ ଆଖି ବା ସ୍ଟ୍ରାବିସମସ, ଚକ୍ଷୁ ଲାଲ ଦେଖାଯିବା, ଏବଂ ଦୃଷ୍ଟି ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ହୋଇପାରେ । ଆରମ୍ଭ ସାଧାରଣତଃ ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ । ଜଟିଳତା ଶରୀରର ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବ୍ୟାପିପାରେ ।

କ୍ରୋମୋଜୋମ୍ ୧୩ ଲୋକସ୍ ୧୪ (୧୩ କ୍ୟୁ ୧୪)ରେ ମିଳୁଥିବା ଆରବି୧ ଦମନ‌କାରୀ ଜିନ ଗୁଡ଼ିକ୪ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେତୁ ଏହା ଘଟିଥାଏ । ପ୍ରାୟ ୫% କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗୋଟିଏ ଜିନର ପରିବର୍ତ୍ତନ  ପିତାମାତାଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ ସୂତ୍ରରେ ଆସିଥାଏ ହୋଇଥାଏ; ୯୫% କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିକାଶ ସମୟରେ ଏକ ନୂତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଭାବରେ ଘଟିଥାଏ । ଜୀବନରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜିନର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ୪୦% କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ ଶିଶୁର ଡିମ୍ବାଣୁ ବା ଶୁକ୍ରାଣୁ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ । ଚକ୍ଷୁ ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ ଡାକ୍ତରୀ ଇମେଜିଙ୍ଗ କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।   

କର୍କଟ ରୋଗର ଆକାର ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ । ଫୋଟୋକୋଆଗୁଲେସନ୍, କ୍ରାୟୋଥେରାପି ଏବଂ ବିକିରଣ ଚିକିତ୍ସା ସାହାଯ୍ୟରେ ଛୋଟ କର୍କଟଗୁଡିକ ପରିଚାଳିତ ହୋଇପାରେ; ବଡ଼ କର୍କଟ ହୋଇଥିଲେ ଆଖି ବାହାର କରିଦିଆଯାଏ ।  କେମୋଥେରାପି ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିକିତ୍ସା ସହିତ ୯୦%ରୁ ଅଧିକ ମାମଲା ଆରୋଗ୍ୟ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ରହିଥାଏ ଓ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଦେଖିବାର କ୍ଷମତା ଥାଏ । ବ୍ୟାପିଯାଇଥିବା କର୍କଟ ପାଇଁ ଫଳାଫଳ ଖରାପ ଅଟେ । 

ରେଟିନୋବ୍ଲାସ୍ଟୋମା ପ୍ରାୟ ୧୫,୦୦୦ରୁ ୩୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କୁ (ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ବର୍ଷକୁ ୫୦୦୦ରୁ ୮,୦୦୦ମାମଲା) ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଏହା ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩% ଶିଶୁ କର୍କଟ ଥାଏ । ପ୍ରଥମ ଆଧୁନିକ ବର୍ଣ୍ଣନା ପିଟର ପାଉଙ୍କଦ୍ୱାରା ୧୫୯୭ ହୋଇଥିଲା; ଯଦିଓ ପେରୁରେ ଥିବା ଏହି ରୋଗର ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି  ପ୍ରାୟ ୨୦୦୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ୧୮୦୯ ମସିହାରେ ଏହି ରୋଗ ରେଟିନାରୁ ବାହାରୁଥିବା କଥା ଜେମସ୍ ୱାର୍ଡ୍ରୋପ ପ୍ରଥମେ ଚିହ୍ନଟ କରିଥିଲେ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ