ମେଡ୍ରୋକ୍ସିପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରନ୍ ଆସେଟେଟ

ମେଡ୍ରୋକ୍ସିପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରନ୍ ଆସେଟେଟ୍ (ଏମ‌ପିଏ/ MPA), ଯାହା ଡିପୋ ମେଡ୍ରକ୍ସାଇପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରନ୍ ଆସେଟେଟ୍ (DMPA) ଭାବରେ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଫର୍ମରେ ଜଣାଶୁଣା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଡିପୋ-ପ୍ରୋଭେରା ବ୍ରାଣ୍ଡ ନାମରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟିନ ପ୍ରକାରର ଏକ ହରମୋନାଲ ଔଷଧ ।  ଏହା ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଏକ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ମେନୋପଜାଲ୍ ହରମୋନ୍ ଥେରାପିର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ ।  ଏହା ଏଣ୍ଡୋମେଟ୍ରିଓସିସ୍, ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଗର୍ଭାଶୟ ରକ୍ତସ୍ରାବ, ପୁରୁଷମାନଙ୍କଠାରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ କେତେକ ପ୍ରକାରର କର୍କଟ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଏକାକୀ ଏବଂ ଏକ ଇଷ୍ଟ୍ରୋଜେନ ସହିତ ଏହି ଔଷଧ ଉପଲବ୍ଧ । ଏହା ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ ବା ଜିଭ ତଳେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ କିମ୍ବା ମାଂସପେଶୀ କିମ୍ବା ଚର୍ବିରେ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଋତୁସ୍ରାବ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅବସ୍ଥା ଯେପରିକି ଅବସ୍ଥାର ଋତୁ ଅନୁପସ୍ଥିତି, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ହୋଇପାରେ ।  ଅଧିକ ଗମ୍ଭୀର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ହାଡ଼ କ୍ଷୟ, ରକ୍ତଚାପ, ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଏବଂ ଯକୃତ ସମସ୍ୟା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର ସୁପାରିଶ କରାଯାଏ ନାହିଁ କାରଣ ଏହା ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରିପାରେ । MPA ହେଉଛି ଏକ କୃତ୍ରିମ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟୋଜେନ୍ ଏବଂ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟେରନ୍ ରିସେପ୍ଟରକୁ ସକ୍ରିୟ କରିଥାଏ ।ଏହାର ଦୁର୍ବଳ ଗ୍ଲୁକୋକୋର୍ଟିକଏଡ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ବହୁତ ଦୁର୍ବଳ ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ମଧ୍ୟ ଅଛି କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହରମୋନ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ନାହିଁ । ଏହାର ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟୋଜେନିକ୍ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ହେତୁ ଏମ‌ପିଏ ଶରୀରର ଗୋନାଡୋଟ୍ରୋପିନ୍ ରିଲିଜ୍ ହ୍ରାସ କରେ ଏବଂ ଯୌନ ହରମୋନ୍ ସ୍ତରକୁ ଦମନ କରିପାରେ । ଏହା ଅଣ୍ଡାଦାନକୁ ରୋକିବାଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଏକ ରୂପ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ |  

୧୯୫୬ ମସିହାରେ ଏହା  ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୧୯୫୯ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା ।   ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଜରୁରୀ ଔଷଧ ତାଲିକାରେ ଅଛି। ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଭାଏଲ ପିଛା ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୦.୬୦ରୁ ୧.୬୦ । ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟରେ ଏହି ଭାଏଲ ପିଛା ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୬ ପାଉଣ୍ଡ ଅଟେ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨୦୧୫ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ପିଛା ୨୫ ଡଲାରରୁ କମ୍ ଅଟେ । ମେନୋପାଜାଲ୍ ହରମୋନ୍ ଥେରାପିରେ ଏବଂ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟୋଜେନ-କେବଳ ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ଏମ‌ପିଏ (MPA) ହେଉଛି ବହୁଳ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ପ୍ରୋଜେଷ୍ଟିନ୍ ।  ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଦେଶରେ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଏକ ରୂପ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଡିଏମ‌ପିଏ (DMPA) ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଛି ।  ୨୦୧୭ରେ ଏହା ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ୨୨୨ ତମ ସାଧାରଣ ପ୍ରସକ୍ରିପସନ ଔଷଧ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦୁଇ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ପ୍ରେସକ୍ରିପସନ୍ ରହିଥିଲା। 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ