ଉତ୍କଳ ଛାତ୍ର ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ

ଉତ୍କଳ ଛାତ୍ର ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ୧୯୪୩ ମସିହାରେ କଟକରେ ବିଚ୍ଛନ୍ଦଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଦ୍ବାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ୧୯୩୬ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଭାବରେ ଗଠିତ ହେବାପରେ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନୂଆ ଉନ୍ମାଦନା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଓ ତାହାର ଚିତ୍ରଣ କବିଚନ୍ଦ୍ର କାଳୀଚରଣ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ସାଂସ୍କୃତିକ ଆତ୍ମଜୀବନୀ କୁମ୍ଭାର ଚକରେ ପରିଦୃଷ୍ଟ ହୁଏ। ଯୁବମାନସକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ ଦେବା ଥିଲା ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ। ଅବଶ୍ୟ ୧୮୯୪ ମସିହାରେ ଚେର ବାନ୍ଧିଥିବା ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଏଥିପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଥିଲା।

ଏତଦବ୍ୟତୀତ ଉନ୍ନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଡ଼ିଆ ଆନ୍ଦୋଳନର କର୍ଣ୍ଣଧାର ମାନଙ୍କର ପ୍ରଭାବ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯଥା ବିଚିତ୍ରାନନ୍ଦ ଦାସ (୧୮୨୭), ଗୌରୀଶଙ୍କର ରାୟ  (୧୮୩୮-୧୯୧୭), ହରିହର ଦାସଶର୍ମା (୧୮୪୨-୧୮୭୧), ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ  (୧୮୫୧-୧୮୮୧), ବିଶ୍ୱନାଥ କର  (୧୮୬୪-୧୯୩୪), ନୀଳମଣି ବିଦ୍ୟାରତ୍ନ  (୧୮୬୭-୧୯୨୪), ଗୋପୀନାଥ ନନ୍ଦ  (୧୮୬୯-୧୯୨୪), ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ  (୧୮୭୪-୧୯୪୫), ମୃତ୍ୟୁଞ୍ଜୟ ରଥ  (୧୮୮୨-୧୯୨୪), ଓ ଶଶିଭୂଷଣ ରଥ  (୧୮୮୫-୧୯୪୩) ଇତ୍ୟାଦି।

ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଉତ୍କଳ ଛାତ୍ର ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ ଥିଲା କଳିଙ୍ଗ ଭାରତୀର ଏନ୍ତୁଡ଼ିଶାଳ। କିନ୍ତୁ ସମୟକ୍ରମେ ଭଞ୍ଜ ସାହିତ୍ୟ ଓ ରୀତି ଯୁଗୀୟ କାବ୍ୟ କବିତା ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ବିଜୁଳି କଳି ସନ୍ଦର୍ଭରେ ରାଧାନାଥ ଯୁଗୀୟ ସାହିତ୍ୟର ଅବସ୍ଥା କିଛି ଭିନ୍ନ ନୁହେଁ।