ଲାଇଚେନ ପ୍ଲାନସ

ଲାଇଚେନ ପ୍ଲାନସ ( LP ) ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଚର୍ମ, ନଖ ଓ ମ୍ୟୁକସ ସ୍ତରର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରଦାହ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ଛୋଟ ଫୁଲା ପରି ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଯାହା ୧.୫ ସେମି ଚଉଡ଼ା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଯାଏ ଓ ଉପର ଭାଗ ସମତଳ ରହେ । ଏହାର ରଙ୍ଗ ଆରମ୍ଭରୁ ସାଧାରଣତଃ ଲାଲ ହୋଇଥାଏ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବାଇଗଣୀ ହୁଏ ଓ ପରେ ଗାଢ଼ ହୋଇଯାଏ । କଳା ଚର୍ମ ଥିଲେ ଏହା ଧୂସର-ବାଦାମୀ ହୋଇପାରେ । ସେଗୁଡ଼ିକ ସାମାନ୍ୟ ଚମକଦାର ହୋଇପାରନ୍ତି ଓ ସେଥିରେ ପତଳା କାତି ଓ ଧଳା ଗାର ଦେଖାଯାଏ । ହାତର ପଛ ପାଖ, କଚଟିର ପଛ ପାଖ, ଛାତି, ତଳ ଗୋଡର ଆଗ ପାଖ, ପାଟି ଏବଂ ଲିଙ୍ଗ ମୁଣ୍ଡରେ ଏହି ରୋଗ ହୋଇଥାଏ । ଏହା ପ୍ରାୟ କୁଣ୍ଡେଇ ହୁଏ ।

ଏହାର କାରଣ ଜଣା ପଡି ନ ଥିବାବେଳେ ଏହା ଏକ ଅଟୋଇମ୍ୟୁନ ରୋଗ ଏବଂ ଏକ ଟ୍ରିଗର ପରେ ସକ୍ରିୟ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ।  ହେପାଟାଇଟିସ୍ ସି ରୋଗ ଯୋଗୁ ଏହି ସଙ୍କଟ ଆସିପାରେ ।   ପରିବାରରେ ଏହା କ୍ୱଚିତ ଚାଲିଥାଏ । ଚର୍ମ ବାୟୋପ୍ସି କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ।  କେତେକ ଔଷଧ, ଦାନ୍ତରେ ବ୍ୟବହୃତ ଧାତୁ ଏବଂ ଗ୍ରାଫ୍ଟ ବନାମ ହୋଷ୍ଟ ରୋଗ ହେତୁ  ଲାଇଚେନଏଡ ଇରପସନ ନାମକ ଏକ ସମାନ ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।  

ଏହି ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯଦିଓ ଲକ୍ଷଣଗୁଡିକର ଉପଶମ ପାଇଁ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିକିତ୍ସାରେ ସାଧାରଣତଃ କ୍ଲୋବେଟାସୋଲ ଭଳି ଷ୍ଟିରଏଡ କ୍ରିମ ଦୁଇରୁ ଚାରି ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ଦିନକୁ ଦୁଇଥର ଦିଆଯାଏ । ଏହା ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ନ ହେଲେ ଟ୍ରାଇଆମସିନୋଲୋନ୍ ଭଳି ଷ୍ଟେରଏଡ ଇଞ୍ଜେକସନ ଦିଆଯାଏ କିମ୍ବା ଏଗୁଡିକ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଇପାରେ । ମେଟ୍ରୋନିଡାଜୋଲ, ଆଇସୋଟ୍ରେଟିନଏନ କିମ୍ବା ମେଥୋଟ୍ରେକ୍ସେଟ୍ ଭଳି ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରେ । ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଚିକିତ୍ସା ବିନା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କ ଏହି ଚର୍ମ ରୋଗର ୧ରୁ ୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ  ସମାଧାନ ହୁଏ; ଯଦିଓ ଏହା ପୁନରାବୃତ୍ତି ହୋଇପାରେ । ପାଟିରେ ଥିବା କ୍ଷତ ସାଧାରଣତଃଅଇ ସ୍ଥିର ରହିଥାଏ। 

ଲାଇଚେନ ପ୍ଲାନସ ଅପେକ୍ଷାକୃତ ସାଧାରଣ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଘଟିଥାଏ । ଏହି ଚର୍ମ ରୋଗଦ୍ୱାରା ୦.୩% ପୁରୁଷ ଏବଂ  ୦.୧% ମହିଳା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ପାଟିରେ ପ୍ରାୟ ୧.୫% ପୁରୁଷ ଏବଂ ୨.୩% ମହିଳାମାନଙ୍କଠାରେ ଦେଖାଯାଏ । ସାଧାରଣତ ୨୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ୩୦ରୁ ୬୦ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ ।  ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ୧୮୬୯ ମସିହାରେ ଏରାସମସ୍ ୱିଲସନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏହି ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାର "ଟ୍ରି ମସ୍" ଏବଂ ଲାଟିନ୍ ଭାଷାର "ଫ୍ଲାଟ"ରୁ ଅଣାହୋଇଛି ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ