ବିଜୟ ଦାବ୍ବେ

ବିଜୟ ଦାବ୍ବେ (୧ ଜୁନ୍ ୧୯୫୧ - ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୮) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଲେଖକ, ନାରୀବାଦୀ, ପଣ୍ଡିତ ତଥା କନ୍ନଡ ଭାଷାରେ ସମାଲୋଚକ ଥିଲେ । ସେ ଆଧୁନିକ କନ୍ନଡ ଭାଷାରେ ପ୍ରଥମ ନାରୀବାଦୀ ଲେଖକ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇବା ସହିତ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ । ସେ ଆଧୁନିକ କନ୍ନଡ଼ର ପ୍ରଥମ ପିଢି ମହିଳା ଲେଖକମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ ଗବେଷଣା କରିଥିଲେ ।

ସେ ମିସୁରୁର ଏକ ମହିଳା ଗୋଷ୍ଠୀର ସମତାର ଜଣେ ସକ୍ରିୟ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ କୃଷକ ଏବଂ ଦଳିତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଗତିଶୀଳ ହେବାପରେ ମହିଳା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରିବାରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ବିଜୟ ୧ ଜୁନ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ବେଲୁର ତାଲୁକର ଦାବ୍ବେ‌ ଗ୍ରାମରେ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତି ଏବଂ ସୀତାଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କାଲାସାପୁରା ଏବଂ ଜାଭାଗଲରେ ପାଠପଢା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ, ପରେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ହାସନ ଏବଂ ମହୀଶୂର ଚାଲିଗଲେ । ସେ ମହୀଶୂର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ କନ୍ନଡ ଅଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ବୃତ୍ତି

ଲେଖକ ଭାବରେ
୧୯୭୫ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ କବିତାର ସଂଗ୍ରହ ଇରୁଥାଭେ ଦାବ୍ବେ ପ୍ରଥମ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସାହିତ୍ୟିକ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ନେରୁ ଲୋହାଦା ଚିନ୍ତେ (୧୯୮୫) ଏବଂ ନାରୀ ଦାରି ଦିଗନ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ତାଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡିକ ମହିଳା ମାନଙ୍କ ଉପରେ କେନ୍ଦ୍ରିତ ଅଟେ ।

ନାରୀବାଦୀ ଆନ୍ଦୋଳନ
୧୯୭୮ ମସିହାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସମଥା ବେଦିକେ ର ପ୍ରତିଷ୍ଠାତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବିଜୟ ଦାବ୍ବେ ଜଣେ ମହିଳା ଲେଖକ ତଥା କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଥିଲେ । ସେ ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତା, ମହିଳାଙ୍କ ଉପରେ ପାରିବାରିକ ଅତ୍ୟାଚାର, ଯୌତୁକ, ଶିଶୁ ବିବାହ, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜାତି, ଉଦାସୀନ ଶ୍ରେଣୀର ବିଶେଷକରି ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭେଦଭାବ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଅନ୍ୟାୟ ବିଷୟରେ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ, କର୍ମଶାଳା, ସାହିତ୍ୟ ସଭା ଏବଂ ସାମାଜିକ କାର୍ଯ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ କର୍ଣ୍ଣାଟକର ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ଆଗେଇ ନେବାରେ ଦାବ୍ବେ ଆଗ ମୁଖା ଥିଲେ ।

ସାହିତ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ
କବିତା
 ଇରୁତ୍ଥାବେ (୧୯୭୫)
 ନେରୁ ଲୋହାଡା ଚିନ୍ତେ (୧୯୮୫)
 ଇଥିଗୀଥିକେ (୧୯୯୫)
 ତିରୁଗି ନିନ୍ଥା ପ୍ରଶ୍ନେ (୧୯୯୫)

ଅନୁସନ୍ଧାନ
 ନାଗଚନ୍ଦ୍ର - ଓନ୍ଦୁ ଆଧ୍ୟାୟନା (୧୯୮୩)
 ନାୟସେନା
 ହିଥାଶିୟା ହେଜେଗାଲୁ (୧୯୯୨)
 ସାରସରସ୍ୱତୀ (୧୯୯୬)
 ହିଥୋଫିଆ ହେଜେଗାଲୁ 

ଭ୍ରମଣ
 ୟୁରିଆ ଚିଗୁରୁ ଉତ୍କଳେ (୧୯୯୯)

ସମାଲୋଚନା
 ମହିଳା ସାହିତ୍ୟ ସମାଜ (୧୯୮୬)
 ନାରୀ ଦାରୀ ଦିଗନ୍ଥ (୧୯୯୬)
 ମହିଳା ମତ୍ତୁ ମାନବତେ
 ସମ୍ପ୍ରତ୍ତି (୧୯୭୭)

ଅନୁବାଦ
 ମେରୀ ମେକଲିୟୋଥ ବେଥୋନ 
 ଗୁରୁଜାଡା (୧୯୮୬)

ପୁରସ୍କାର
 ୨୦୦୮ - କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ରାଜୋତ୍ସବ ପ୍ରଶସ୍ତ ।
 ୨୦୦୮ - କର୍ଣ୍ଣାଟକ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଦାନା ଚିନ୍ତାମଣି ଅତ୍ତିମାବ୍ବେ ପୁରସ୍କାର ।
 କର୍ଣ୍ଣାଟକ ଲେଖାକିୟାରା ସଙ୍ଘଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁମାପମା ପୁରସ୍କାର ।
 ବର୍ଦ୍ଧମାନା ପୁରସ୍କାର ।

ମୃତ୍ୟୁ 
୧୯୯୯ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୬ ତାରିଖରେ ଏକ ସଡକ ଦୁର୍ଘଟଣାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ପରେ ବିଜୟ ଦାବ୍ବେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଅସୁସ୍ଥ ଥିବା ବିଜୟ କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ବିଜୟାନଗର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସାନ ଭଉଣୀ ଛାୟାଦେବୀଙ୍କ ସହ ରହିବାକୁ ମହୀଶୂର ଆସିଥିଲେ । ହୃଦ୍‌ଘାତ ହେତୁ ସେ ୨୩ ଫେବୃଆରୀ ୨୦୧୮ରେ ଶୁକ୍ରବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ମହୀଶୂରରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପରିବାର ସଦସ୍ୟଙ୍କ କହିବାନୁସାରେ, ସେ ଚାରି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭଉଣୀ ତାଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମହୀଶୂରକୁ ନେଇଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ସେ ଶୁକ୍ରବାର ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଜଟିଳତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଡାକ୍ତରଖାନା ଯିବା ବାଟରେ ସେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ । ପରିବାର ସୂତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ତାଙ୍କର ଶେଷ ରୀତିନୀତି (ଫେବୃଆରୀ ୨୪) ତାଙ୍କ ଜନ୍ମ ଗାଁ ଦାବ୍ବେରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲେଖିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ନାରୀବାଦୀ