ନ୍ୟୁରୋପାଥିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା

ନ୍ୟୁରୋପାଥିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ସ୍ନାୟୁଜନିତ ଯନ୍ତ୍ରଣା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Neuropathic pain/ NP) ହେଉଛି ଏକ ଅପ୍ରୀତିକର ଅନୁଭବ ଯାହା କ୍ଷତ କିମ୍ବା ରୋଗ ଯୋଗୁ ସ୍ନାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀର ଅଂଶ ସ୍ପର୍ଶଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ ।  ଏହାର ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକରେ ଅସ୍ୱାଭାବିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ ଯେପରିକି ଜ୍ୱାଳା, ଝିମ ଝିମ ଲାଗିବା, ନିଦ୍ରାହୀନତା, ସାଧାରଣତଃ  ଅଣଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଉତ୍ତେଜନା ସହିତ, କିମ୍ବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳତା ଦେଖାଯାଏ ।   ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ଥକ୍କା, ଉଦ୍‌ବେଗ, ଉଦାସୀନତା, କିମ୍ବା ଜୀବନ ଚର୍ଯ୍ୟା ହ୍ରାସ ହୋଇପାରେ ।

ଏଥିରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ସ୍ନାୟୁ ପ୍ରଣାଳୀର ଅଂଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ଏହାକୁ ପେରିଫେରାଲ୍ ବା ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନ୍ୟୁରୋପାଥିକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ପେରିଫେରାଲ୍ କାରଣଗୁଡ଼ିକରେ ମଧୁମେହ ନ୍ୟୁରୋପାଥି, ପୋଷ୍ଟ ହର୍ପେଟିକ୍ ନ୍ୟୁରାଲଜିଆ, ଏଚ୍ଆଇଭି/ଏଡସ, କର୍କଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ପରେ ଚାଲିଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ; କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କାରଣଗୁଡ଼ିକରେ ଏକାଧିକ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ୍ (MS), ମେରୁଦଣ୍ଡରେ ଆଘାତ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ହୋଇପାରେ । ଏକ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାରଣର ପ୍ରମାଣ ସହିତ ଯନ୍ତ୍ରଣାର ବର୍ଣ୍ଣନା ଉପରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚିକିତ୍ସାରେ ଡୁଲୋକ୍ସେଟିନ୍, ଗାବାପେଣ୍ଟିନ୍ କିମ୍ବା ନରର୍ଟିପ୍ଟିଲିନ ଦିଆଯାଇପାରେ । ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନର ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ଲିଡୋକେନ୍ କିମ୍ବା କ୍ୟାପସାଇସିନ୍ କ୍ରିମ୍ କିମ୍ବା ଟିଇଏନଏସ (TENS) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ ।   ଏଗୁଡିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନ ହେଲେ ପ୍ରିଗାବାଲିନ, ପରାମର୍ଶ, କିମ୍ବା ଟ୍ରାମାଡଲ୍ ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଇପାରେ । ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ମେରୁଦଣ୍ଡର ଉତ୍ତେଜକ ଦିଆଯାଇପାରେ  ଟ୍ରାଇଗେମିନାଲ୍ ନ୍ୟୁରାଲଜିଆରେ କାର୍ବାମାଜେପାଇନ୍ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ । ଚିକିତ୍ସା ସତ୍ତ୍ୱେ ପ୍ରାୟ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଲୋକ ଯନ୍ତ୍ରଣାରୁ ଆଂଶିକ ଆରାମ ପାଇଥାନ୍ତି ।

ନ୍ୟୁରୋପାଥିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ପ୍ରାୟ ୭-୧୦% ଲୋକଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଏହା ପ୍ରାୟ ୨୫% କ୍ରନିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ରୋଗର ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ । ମେରୁଦଣ୍ଡରେ ଆଘାତ ପରେ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଓ ଏମଏସ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ପ୍ରାୟ ୨୦% ଲୋକଙ୍କର ଏହି ଅନୁଭବ ହେବା ଦେଖାଯାଏ । ପାର୍ସୀ ଚିକିତ୍ସକ ଆବୁ ବକର୍ ଅଲ-ରଜୀ ଏବଂ ହାଲି ଅବ୍ବାସଙ୍କଦ୍ୱାରା ଖ୍ରୀ ୯୦୦ରୁ ଓ  ଖ୍ରୀ୧୭୦୦ରୁ ୟୁରୋପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଜନ୍ ଫୋଥର୍ଗିଲ୍ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।

 ଆଧାର 

Category:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
Category:Translated from MDWiki