ମୌଲବୀ ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ୍

ସୟଦ୍ ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ୍ ହାଇଦର ଯିଏ ମୌଲବୀ ଆଲ୍ଲାଉଦ୍ଦିନ୍ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ, ସେ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ମକ୍କା ମସ୍‌ଜିଦର ପ୍ରବାଚକ ଓ ଇମାମ୍ ଥିଲେ । ୧୭ ଜୁଲାଇ ୧୮୫୭ ରେ ସେ ହାଇଦ୍ରାବାଦର ଗଡ଼ଜାର ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ବ୍ରିଟିଶ୍ ରେସିଡେନ୍ସି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣର ନେତୃତ୍ଵ ନେଇଥିଲେ । ଏହି ଆକ୍ରମଣ ୧୮୫୭ ର ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମ (ଭାରତୀୟ ବିଦ୍ରୋହ) ସମୟରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଆଣ୍ଡାମାନ୍-ନିକୋବର ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର କାଳାପାଣି (ସେଲ୍ୟୁଲାର୍ ଜେଲ୍) କୁ ସଜା କାଟିବାକୁ ପଠାଯାଇଥିବା ପ୍ରଥମ ନିର୍ବାସିତ କଏଦୀ ବୋଲି ବିଶ୍ଵାସ କରାଯଏ ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ହାଇଦ୍ରାବାଦର ତେଲେଙ୍ଗାନା ଜିଲ୍ଲାରେ ତାଙ୍କରି ଜନ୍ମ ।

 ବ୍ରିଟିଶ ରେସିଡେନ୍ସି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ 
୧୭ ଜୁଲାଇରେ ପ୍ରାୟ ୫୦୦ ଲୋକଙ୍କ ଦଳ, ମୌଲବୀ ଅଲାଉଦ୍ଦିନ୍ ଓ ତୁରେବାଜ୍ ଖାନଙ୍କ ନେତ୍ରୃତ୍ୱରେ, ମକ୍କା ମସ୍ଜିଦରୁ ବ୍ରିଟିଶ୍ ରେସିଡେନ୍ସି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଦର୍ଶନ ମାର୍ଚ୍ଚ କଲେ । ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀମାନେ ହିଂସ୍ର ହୋଇ ରେସିଡେନ୍ସି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କଲେ । ବ୍ରିଟିଶ୍ ସେନା ଗୁଳି ଚାଳନ କଲା । ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀମାନେ କିଛି ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତିଆକ୍ରମଣ କଲେ କିନ୍ତୁ ପରେ ପଛକୁ ହଟିଗଲେ । ତୁରେବାଜ୍ ଖାନ ଗିରଫ ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ମୌଲବୀ ଅଲାଉଦ୍ଦିନ୍ ଫେରର ହେବାରେ ସଫଳ ହେଲେ ।

ତାଙ୍କୁ ପରେ ଧରାଯାଇ କଳାପାଣି କୁ ପଠାଯାଇଥିଲା । ୨୮ ଜୁନ୍ ୧୮୫୯ ରେ ତାଙ୍କୁ ହାଇଦ୍ରାବାଦରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିଲା। 

 କାରାବାସ ଓ ଶେଷ ଦିନ 
ରେସିଡେନ୍ସି ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ଗୋଳିରେ ମୌଲବୀଙ୍କ ଡାହାଣି ହାତ ଅଚଳ(ପାରାଲାଇଜ୍) ହୋଇଗଲା । ତାଙ୍କ କାନ୍ଧ ଓ ଲଳାଟରେ ଖଣ୍ଡାର ଆଘାତ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲା । ଯଦିଓ ଖରାପ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଭଲ ବ୍ୟବହାରର ଆଧାରରେ ବାରମ୍ବାର ମୁକ୍ତିର ଅନୁରୋଧ କଲେ, କିନ୍ତୁ ସବୁ ବାରଣ କରାଗଲା । ସେ ୧୮୮୯ ମସିହାର କୌଣସି ଏକ ଦିନ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହେଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ