ଦାଦୁଦାନ ଗାଦଭି

ଦାଦୁଦାନ ପ୍ରତାପଦାନ ଗାଦଭି () (୧୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୪୦ - ୨୬ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଗୁଜରାଟୀ-ଭାଷୀ କବି ଓ ଲୋକଗୀତ ଗାୟକ ଥିଲେ ଯିଏକି କବି ଦାଦ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା । ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

 ଜୀବନୀ 
ଗାଦଭି ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ଇଶ୍ୱରିଆ (ବର୍ତ୍ତମାନର ଗୁଜରାଟସ୍ଥିତ ବୀରବଲ ତାଲୁକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ) । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ପ୍ରତାପଦ ଗାଦଭି । ସେ ଜୁନାଗଡ଼ ନବାବଙ୍କ ରାଜକବି ତଥା ପରାମର୍ଶଦାତା ଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ଜୁନାଗଡ଼ର ନବାବଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ତହସିଲ ସାପର ଓ ଇଶ୍ୱରିଆ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ମାଆଙ୍କ ନାମ କର୍ନିବା ଗାଦଭି । ସେ ଚତୁର୍ଥ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ସେ ଗିର୍ ନିକଟ ଇଶ୍ୱରିଆ ଗାଆଁର ମୂଳ ବାସିନ୍ଦା ଥିଲେ ଏବଂ ଜୁନାଗଡ଼ରେ ରହୁଥିଲେ । ସେ ୧୫ଟି ଗୁଜରାଟୀ କଥାଚିତ୍ର ପାଇଁ ଗୀତ ଲେଖିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଟେର୍ଭା (୨୦୧୫) ଏବଂ ଲାଖନାୟନ୍ (୨୦୧୫)ରେ ସଂଗୃହିତ ହୋଇଛି । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଟେରଭା (ଚାରି ଖଣ୍ଡ), ଚିତ୍ରାହରାନୁ ଗୀତ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଚାନ୍ଦବାଲି ଏବଂ ରାମନାମ୍ ବାରାକ୍ଷୀ । ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟ ଗୀତଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ ବିବାହ ଗୀତ କାଲାଜା କେରୋ କାଟକୋ ମାରୋ ଗାନ୍ଧୀ ଛତି ଗୟୋ, କୈଳାସ କେ ନିୱାସୀ, ଠାକୁରଜୀ ନାଥୀ ଥାଭୁ ଗଡ଼ଭାଇୟା ମେରେ ଏବଂ ହିରାନ ହାଲକାଲି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ସେ ବାଂଲାଦେଶ ମୁକ୍ତି ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ପୁସ୍ତକ ବଙ୍ଗଳା ବାଭାନି ଲେଖିଥିଲେ ଏବଂ ପୁସ୍ତକରୁ ସମସ୍ତ ରୋଜଗାରକୁ ବାଂଲାଦେଶ ଶରଣାର୍ଥୀ ପାଣ୍ଠିକୁ ଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଗୁଜରାଟର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ କେଶୁଭାଇ ପଟେଲ ତାଙ୍କ କବିତା କାଲଜା କେରୋ କାଟକୋଦ୍ୱାରା ଅନୁପ୍ରାଣିତ ଏକ ସରକାରୀ ଯୋଜନା କୁନୱରବାଇ ନୁ ମାମେରୁ (ବିବାହ ପାଇଁ ବରର ପିତାମାତାଙ୍କୁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା କରୁଥିବା ଏକ ଯୋଜନା) ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।

ତାଙ୍କ କବିତା ଜରୁରୀକାଳୀନ ପରିସ୍ଥିତି ସମୟରେ ଭାରତର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିବାରୁ ଏହାର ପଠନ କିମ୍ବା ପ୍ରସାରଣ ଉପରେ ରୋକ ଲାଗିଥିଲା ।

୨୦୨୧ ମସିହାର ଅପ୍ରଲ ୨୬ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନ ମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଭଳି ନେତାଗଣ ଶୋକ ସମ୍ବାଦ ଜଣାଇଥିଲେ ।

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
ଗାଦଭି ଗୁଜରାଟ ଗୌରବ ପୁରସ୍କାର ପାଇବା ସହିତ ଜାଭର୍ଚାନ୍ଦ ମେଘନୀ ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ଭାରତର ଚତୁର୍ଥ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଗରିକ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା । ସେ ୨୦୦୪ ମସିହାରେ କବି କାଗ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।

ଗୁଜରାଟର ରାଜକୋଟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ପାଦଧାରୀରେ ଥିବା ଏକ ସରକାରୀ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ କଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ତାଙ୍କ ନାମରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । ଥିବା 

ଗୁଜରାଟର ରାଜକୋଟ, ପାଦଧାରୀରେ ଥିବା ଏକ ସରକାରୀ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ କଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ତାଙ୍କ ନାମ ଦିଆଯାଇଥିଲା।

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 

 Works by or about Kavi Daad at Internet Archive

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟିକା
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୧ ଜନ୍ମ