ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼

HIV ହେଉଛି ଏକ ଭାଇରସ୍, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟ ରକ୍ତର CD4 କୋଷ (T-cells) କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ ଏବଂ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତାକୁ କମାଇ ଦିଏ। HIV ସଂକ୍ରମିତ ବ୍ୟକ୍ତିର କଫ  ଓ ରକ୍ତରେ ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ ମପାଯାଏ। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ରକ୍ତରେ କେତେ ସଂଖ୍ୟାରେ HIVର ଭାଇରସ୍ ରହିଛି। ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ ମାପିବାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ରୋଗର ଗଭୀରତା ବୁଝିବା, ସଂକ୍ରମଣ ହାର ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା, ଏବଂ ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରଭାବ ମାପିବା।

ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ର ଅର୍ଥ
ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼କୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଭାଇରସର ହାର କୁହାଯାଏ। ଏହା HIV ର RNA କଣିକାର ମାପ, ଯାହା ଏକ ମିଲିଲିଟର ରକ୍ତରେ ଥିବା copies ରେ ଦିଆଯାଏ। ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ ଉଚ୍ଚ ହେଲେ ଭାଇରସ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ିଥାଏ, ଯାହା ରୋଗୀଙ୍କୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। କମ ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ର ଅର୍ଥ, HIV ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିଛି। ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ ମାପିବା ରୋଗୀଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା ଯୋଜନା ତିଆରି କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ ବର୍ଗୀକରଣ

HIV ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼କୁ ତିନି ପ୍ରମୁଖ ବର୍ଗରେ ବିଭାଜିତ କରାଯାଏ, ଯାହା ରୋଗୀଙ୍କର ରୋଗ ପ୍ରଗତି ଓ ସଂକ୍ରମଣ ସମ୍ଭାବନା ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। 

ପ୍ରଥମ, ଉଚ୍ଚ ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ ଥିଲେ, ଏହା ସାଧାରଣତଃ 100,000 copies/mL ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ସ୍ଥିତିରେ ଭାଇରସ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଢ଼ୁଛି ଏବଂ ରୋଗୀ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଥାଏ।

ଦ୍ୱିତୀୟ, Intermediate Viral Load (ମଧ୍ୟମ ଭାଇରସ୍ ଭାର) ସାଧାରଣତଃ 10,000 – 100,000 copies/mL ମଧ୍ୟରେ ଥାଏ। ଏହି ଧରଣର ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ ରୋଗୀଙ୍କୁ ART (ଏଣ୍ଟିଭାଇରାଲ୍ ଡ୍ରଗ) ସହିତ ସମୟରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇପାରିଥାଏ। ରୋଗୀଙ୍କର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ରୋଗରେ ପ୍ରଗତି ମଧ୍ୟମ ହୋଇଥାଏ।

ତୃତୀୟ, Low / Undetectable Viral Load (ନିମ୍ନ/ଅପରିଚିତ ଭାଇରସ୍ ଭାର) <50 copies/mL ଥାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଭାଇରସ୍ ସଂଖ୍ୟା ଅତି କମ୍ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ରୋଗୀ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ HIV ସଂକ୍ରମିତ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା ନିମ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ କୁ “U=U (Undetectable = Untransmittable)” ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଏହି ବର୍ଗୀକରଣ HIV ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ର ପରିଚାଳନା, ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରଭାବ ମାପିବା ଏବଂ ରୋଗୀଙ୍କର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସୁଦୃଢ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ନିଭାଏ।

ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ ମାପିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା
ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ ପରୀକ୍ଷା ପରିମାଣାତ୍ମକ ପିସିଆର (Polymerase Chain Reaction) ବ୍ୟବହାର କରି ସଂଖ୍ୟାତ୍ମକ ଭାବେ କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମେ, ରକ୍ତ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ। ପରେ, ଭାଇରସ୍ RNA କୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି PCR ମାଧ୍ୟମରେ ଗୁଣନୀୟ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଏ। ଶେଷରେ, ଏହାର ସଂଖ୍ୟା (copies per mL) ଗଣନା କରାଯାଏ। ଏହା ରୋଗୀଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରଭାବ ଏବଂ HIV ର ଗତି ବୁଝିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ ଓ HIV ଚିକିତ୍ସା (ART)
ART ହେଉଛି HIVର ଚିକିତ୍ସା, ଯାହାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି HIV ର ସଂଖ୍ୟା କମାଇ ରୋଗୀଙ୍କର ରୋଗପ୍ରତିରୋଧ କ୍ଷମତା ସୁଦୃଢ କରିବା। ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପରେ ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ ହ୍ରାସ ପାଏ, ଯାହା ରୋଗୀଙ୍କର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସୁଦୃଢ କରେ। ସାଧାରଣତଃ 6-12 ମାସ ମଧ୍ୟରେ ART ଚିକିତ୍ସା ପରେ ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ କମ ହୋଇପାରେ। ଏହା ରୋଗୀଙ୍କୁ ସୁସ୍ଥ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖିବା ସହିତ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ HIV ସଂକ୍ରମିତ କରିବାର ସମ୍ଭାବନା କମ କରେ।

ଯଦି ରୋଗୀଙ୍କର ଭାଇରାଲ ଉଚ୍ଚ ରହେ, ତେବେ ART ସମୟରେ ରୋଗୀଙ୍କର ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତର ପରାମର୍ଶ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ। ଏହା ଚିକିତ୍ସାର ସଠିକ୍ ମାତ୍ରା ଅଟେ, ଯାହା ଔଷଧର ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ରୋଗୀଙ୍କର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଅବସ୍ଥା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଥାଏ।

ଭାଇରଲ ଲୋଡ଼ ଓ ସଂକ୍ରମଣ ସମ୍ଭାବନା
ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ ସହିତ HIV ସଂକ୍ରମଣ ସମ୍ଭାବନା ଜଣାଯାଏ। ଉଚ୍ଚ ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ସଂକ୍ରମିତ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ। ନିମ୍ନ ଥିଲେ ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରାୟ ନିମ୍ନ, ଯାହା U=U (Undetectable = Untransmittable) ନୀତିରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି।

HIV ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ ହେଉଛି ରକ୍ତରେ ଥିବା HIV ର କଣିକା ସଂଖ୍ୟା ମାପ। ଏହା HIV ର ଗଭୀରତା, ସଂକ୍ରମଣ ହାର, ଏବଂ ART ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରଭାବ ଜଣାଇବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ସମୟସୀମାରେ ଭାଇରାଲ ଲୋଡ଼ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରୋଗୀଙ୍କର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଜୀବନ ଗୁଣବତ୍ତାକୁ ଉନ୍ନତ କରେ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଉଇକିମିଡ଼ିଆ HIV/AIDS ଜ୍ଞାନ ସୁଧାର ପ୍ରକଳ୍ପ