ଲାହୋରୀ ଗେଟ୍, ଦିଲ୍ଲୀ

ଲାହୋରୀ ଗେଟ୍ (ଇଂରାଜୀ: Lahori Gate) ହେଉଛି ଭାରତର ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀ, ଲାଲକିଲ୍ଲାର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର। ଏହାକୁ ୧୭ମ ଶତାବ୍ଦୀରେ ମୁଘଲ ସମ୍ରାଟ୍ ଶାହଜାହାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଲାଲକିଲ୍ଲାରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଏହି ଦ୍ୱାରକୁ ମୁଖ୍ୟ ପଥ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ।

ଅବସ୍ଥାନ ଓ ପ୍ରବେଶପଥ

ଲାହୋରୀ ଗେଟ୍ ଲାଲକିଲ୍ଲାର ପଶ୍ଚିମ ପଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଦ୍ୱାର ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପରେ ଦୀର୍ଘ ଆବୃତ ପଥରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ, ଯାହାର ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଚଟ୍ଟା ଚୌକ୍ (Chhatta Chowk) ନାମକ ଅର୍କେଡ଼ ଆକାରର କକ୍ଷମାନ ରହିଛି। ଏହା ପୁରାତନ ସମୟରେ ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କର ବଜାର ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲା।

ନାମର ଉତ୍ସ

ଏହି ଗେଟ୍‌ର ନାମ ଲାହୋରୀ ଗେଟ୍ କାରଣ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ପଥ ଲାହୋର ସହରକୁ (ବର୍ତ୍ତମାନ ପାକିସ୍ତାନରେ) ଯାଉଥିଲା। ଲାଲକିଲ୍ଲାରୁ ଲାହୋରକୁ ସିଧାସଳଖ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ଏହା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱାର ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇଥିଲା।

ଐତିହ୍ୟିକ ଗୁରୁତ୍ୱ

ମୁଘଲ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ କାଳରେ ଲାହୋରୀ ଗେଟ୍‌ରେ ବିଶେଷ ରକ୍ଷାବ୍ୟବସ୍ଥା ଥିଲା କାରଣ ଏହା ରାଜଧାନୀକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବାର ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ଥିଲା। ବିଦେଶୀ ଦୂତ, ବ୍ୟବସାୟୀ ଓ ସମ୍ରାଟଙ୍କ ଅତିଥିମାନେ ଏହି ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା କିଲ୍ଲାକୁ ପ୍ରବେଶ କରୁଥିଲେ। ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନକାଳରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦ୍ୱାରର ସାମରିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ରହିଥିଲା ଓ ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆରୋହଣ କରାଯାଇଥିଲା।

ସ୍ୱାଧୀନତା ସହ ଯୋଗ

୧୯୪୭ ମସିହାରେ ଭାରତ ସ୍ୱାଧୀନତା ପାଇବା ପରେ ପ୍ରଥମ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଲାଲକିଲ୍ଲାର ପ୍ରାଚୀରରୁ ତିରଙ୍ଗା ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ କରିଥିଲେ। ସେହିଠାରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ୧୫ ଅଗଷ୍ଟରେ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏହି ପରମ୍ପରାକୁ ଅନୁସରଣ କରୁଛନ୍ତି। ଲାହୋରୀ ଗେଟ୍‌ରୁ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର କରାଯାଇଥାଏ । ୧୯୮୦ ଦଶକରେ, ସୁରକ୍ଷା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଜୋରଦାର କରିବା ପାଇଁ ସ୍ନାଇପର୍ ଆକ୍ରମଣକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ବଡ଼ ବଡ଼ ଝରକା ଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହି ଦ୍ୱାରରେ ଏକ ଲିଫ୍ଟ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର

ଲାଲକିଲ୍ଲାର ଆଉ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପ୍ରବେଶଦ୍ୱାର ଦିଲ୍ଲୀ ଗେଟ୍, ଯାହା କିଲ୍ଲାର ଦକ୍ଷିଣ ପଟରେ ଅବସ୍ଥିତ। କିନ୍ତୁ ପ୍ରାଥମିକ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପ୍ରବେଶପଥ ହେଉଛି ଲାହୋରୀ ଗେଟ୍।

ସାମ୍ପ୍ରତିକ ସ୍ଥିତି

ଆଜିର ସମୟରେ ଲାହୋରୀ ଗେଟ୍ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲା ରହେ। ପ୍ରତିବର୍ଷ ଲକ୍ଷେ ଲକ୍ଷେ ଦେଶୀ ଓ ବିଦେଶୀ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଲାଲକିଲ୍ଲା ପରିଦର୍ଶନ କରନ୍ତି ଏବଂ ସେଥିରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ଲାହୋରୀ ଗେଟ୍ ଦ୍ୱାରା। ଏହାକୁ ଭାରତର ଇତିହାସ, ସ୍ୱାଧୀନତା ଓ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଐତିହ୍ୟର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ ଗଣସମ୍ପାଦନା ୨୦୨୫