ପୋଷ୍ଟ-ଡୁରାଲ-ରନ୍ଧ୍ର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା

ପୋଷ୍ଟ-ଡୁରାଲ-ରନ୍ଧ୍ର ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, (PDPH), ଅନ୍ୟ ନାମ ସ୍ପାଇନାଲ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା, ଡୁରା ମ୍ୟାଟର କଣା ହୋଇଗଲେ ହୁଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ସାଂଘାତିକ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା ହୁଏ ଯାହା ଠିଆ ହେଲେ ଅଧିକ ହୁଏ ଓ ତଳେ ଶୋଇଗଲେ କମିଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ବେକ ଶକ୍ତ, ଅଇ, ଶ୍ରବଣ ହାନୀ, ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, କାନ‌ନାଦ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗ ଘୁର୍ଣ୍ଣନ ଏବଂ ସ୍କାଲ୍ପ କାଲୁଆ ଲାଗିବା ହୁଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ କ୍ରନିଆଲ ସମସ୍ୟା, ସବ୍‌ଡୁରାଲ ରକ୍ତଗୁଳ୍ମ ଓ ସେରେବ୍ରାଲ ଶିରା ସାଇନସ ଥ୍ରୋମ୍ବୋସିସ ହୋଇପାରେ ।

ଏହାର ସାଧାରଣ କାରଣ ହେଉଛି  ଲମ୍ବର ପଙ୍କଚରର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଯାହା ଯୋଗୁ ମେରୁଦଣ୍ଡର ନିଶ୍ଚେତନ କରିବା ବେଳେ  ଏବଂ ଏପିଡୁରାଲ୍ କ୍ୟାଥେଟର୍ ରଖିବା ସମୟରେ ହୁଏ । ବିପଦ କାରକଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧାର ଇତିହାସ ଥିବା ଏବଂ କମ୍ ବଡିମାସଇଣ୍ଡେକ୍ସ (BMI) ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ପାଞ୍ଚ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ ଓ କ୍ୱଚିତ୍ ତୁରନ୍ତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।  ଏହାର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପ୍ରଣାଳୀରେ ମସ୍ତିଷ୍କର ତରଳ ସ୍ତର ହ୍ରାସ ପାଇ ସେରେବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ୍ ଫ୍ଲୁଇଡ୍ (CSF) ଗଳନ ହୁଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସାଧାରଣଃ ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯଦି ଏହା ଅସ୍ପଷ୍ଟ ତେବେ ମସ୍ତିଷ୍କ ପ୍ରତିଛବି କରାଯାଏ ।

ମେରୁଦଣ୍ଡର ଛୁଞ୍ଚିଦ୍ୱାରା କାଟିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ଅଣ-କଟୁଥିବା (ପେନ୍ସିଲ୍ ପଏଣ୍ଟ) ବ୍ୟବହାର କରିବାଦ୍ୱାରା ବିପଦ କମିଯାଏ; ତଥାପି  ଛୁଞ୍ଚିର ଆକାର ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଯଦି କଟିଙ୍ଗ ଛୁଞ୍ଚି ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି, ଏକ ଛୋଟ ବରଂ ବଡ଼ ଆକାର ମଧ୍ୟ କମ୍ ବିପଦ ସହିତ ଜଡିତ ହୁଏ । ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ କରିବା ପରେ ଶଯ୍ୟା ବିଶ୍ରାମ ଉପଯୋଗୀ ବୋଲି ଜଣାପଡ଼ିନାହିଁ । ଚିକିତ୍ସାରେ ଏକ ବଡ଼ ଅକ୍ସିପିଟାଲ୍ ସ୍ନାୟୁ ବ୍ଲକ୍ କିମ୍ବା ଏପିଡୁରାଲ୍ ରକ୍ତ ପ୍ୟାଚ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହୋଇପାରେ; ଯଦିଓ ବିନା  ଚିକିତ୍ସାରେ ୨ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷଣ ସମାଧାନ ହୁଏ । ଯନ୍ତ୍ରଣା ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ପାରାସେଟାମୋଲ, ନନଷ୍ଟେରଏଡାଲ ଆଣ୍ଟି-ଇନ୍‌ଫ୍ଲାମେଟୋରୀ ଔଷଧ ଏବଂ କେଫିନ୍ ଦିଆଯାଇପାରେ । ଯଦି ଏଗୁଡିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନୁହେଁ ତେବେ ଅଳ୍ପ ସମୟ ପାଇଁ  ଓପିଓଏଡ୍ ଦିଆଯାଏ ।

ପୋଷ୍ଟ-ଡୁରାଲ୍-ପଙ୍କଚର୍ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ୨%ରୁ ୪୦% କ୍ଷେତ୍ରରେ ଘଟିଥିବାର ଅନୁମାନ କରାଯାଏ । ୨୦ରୁ ୪୦ବର୍ଷ ବୟସ୍କଙ୍କଠାରେ ଏହା ପ୍ରାୟ ଦେଖାଯାଏ |  ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାମାନେ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଅନ୍ତି ।  ଏହି ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଥମେ ୧୮୯୯ ମସିହାରେ ଅଗଷ୍ଟ ବାଇର‌ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା |  ଏପିଡୁରାଲ୍ ରକ୍ତ ପ୍ୟାଚ୍ ୧୯୬୦ରୁ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲା ।

 ଆଧାର 

Category:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
Category:Translated from MDWiki