ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ

ସକିନୀ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ (୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୩ – ୨୩ ଜୁନ ୨୦୨୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ କଣ୍ଠଶିଳ୍ପୀ ଥିଲେ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାନ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଢୋଲ ବଜାଉଥିଲେ । ତେଲେଙ୍ଗାନା ଓ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର କୋୟା ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ସହିତ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଏକ କଳା "କାଞ୍ଚୁମେଲମ୍-କାଞ୍ଚୁଥାଲମ୍"ରେ ତାଙ୍କର ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ସେ ଜଣାଶୁଣା ଥିଲେ । ଏହି କଳା ପ୍ରାୟ ବିଲୁପ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି ଏବଂ ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃ ଏହି କଳାର ଏକମାତ୍ର ଜୀବିତ ଗୁରୁ ଥିଲେ ଯିଏ ଉଭୟ ତେଲୁଗୁ ଓ କୋୟା ଭାଷାରେ ପବିତ୍ର ପର୍ବ "ସମକ୍କା ସରକା ଜଥାରା"ର ଇତିହାସକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିଥିଲେ । କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ, ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ କରିଥିଲେ ।

ଜୀବନୀ ଏବଂ କାମ
୧୯୬୩ ମସିହାର ଜାନୁଆରୀ ୧ ତାରିଖରେ, ସେ ତେଲେଙ୍ଗାନାର କୁନାଭାରମସ୍ଥିତ ମନୁଗୁରୁ ଜୋନ୍‌ର କୋଟ୍ଟାଗୁଡେମ ଜିଲ୍ଲାର ଭଦ୍ରାଦ୍ରିଠାରେ ଏକ କୋୟା ଜନଜାତି ପରିବାରରେ  ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ମୁସାଲାୟା ଓ ଗଙ୍ଗମ୍ମା । ତାଙ୍କର କୌଣସି ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଶିକ୍ଷା ନଥିଲା ଏବଂ ସେ ସାରା ଜୀବନ ନିରକ୍ଷର ରହିଥିଲେ । ତେବେ ୧୨ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ସେ ଢୋଲ ବଜାଇବା କଳା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଦେଖାଇଥିଲେ, ଯାହା ବୋଧହୁଏ ସେ ତାଙ୍କ ଜେଜେବାପାଙ୍କଠାରୁ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିଲେ । କୋୟା ଆଦିବାସୀ କଳାକାରମାନେ ସେମାନଙ୍କର ଗୀତଗୁଡ଼ିକୁ ନୂତନ ପିଢ଼ୀକୁ ମୁଖସ୍ତ ଜରିଆରେ ହିଁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାର ଏକ ମହାନ ପରମ୍ପରା ରହିଛି ଏବଂ ସେ ଏହି ଗୀତଗୁଡ଼ିକର ଏକ ବିଶାଳ ସଂଗ୍ରହକୁ ସ୍ମରଣ ରଖିଥିଲେ । ଏହି ଗୀତଗୁଡ଼ିକର ବିଷୟବସ୍ତୁ ହେଉଛି ସାମକ୍କା-ସାରଲାମ୍ମା, ଗିରିକାମରାଜୁ, ପାଗିଡିଦା ରାଜୁ, ରାମରାଜୁ, ଗାଦିରାଜୁ, ଗାଦିରାଜୁ, ବାପନମ୍ମା, ମୁସାଲମ୍ମା, ନାଗୁଲମ୍ମା, ସଦାଲାମ୍ମା ଇତ୍ୟାଦି ଆଦିବାସୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର କାହାଣୀ । ଏଥିରେ ଜନଜାତିର ଜନ୍ମର କାହାଣୀ ଏବଂ ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । ପର୍ବପର୍ବାଣୀରେ ଓ କୋୟା ଘରେ ବିବାହ ଭଳି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଉତ୍ସବ ସମୟରେ, କଳାକାରମାନେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି ।

ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ଏହି କଳା "କାଞ୍ଚୁମେଲାମ-କାଞ୍ଚୁଥାଲମ୍" ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା ଏବଂ ପ୍ରାୟ ବିଲୁପ୍ତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି । ସେ ଏହି କଳାର ଏକମାତ୍ର ଜୀବିତ ଗୁରୁ ଥିଲେ ଯିଏକି ଉଭୟ ତେଲୁଗୁ ଓ କୋୟା ଭାଷାରେ "ସମ୍ମକ୍କା ସରାକ୍କା ଜଟାରା" ("ସମ୍ମକ୍କା ସାରଲାମ୍ମା ଜଟାରା" ବା "ମେଦାରାମ ଜଟାରା" ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା) ପର୍ବର ଇତିହାସକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିଥିଲେ ।

ରାମଚନ୍ଦ୍ରୈଃଙ୍କ ପ୍ରତିଭା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ୨୦୧୪ ମସିହାରେ ବ୍ୟାପକ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଆସିଥିଲା ଯେତେବେଳେ ସେ ୧୩ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ କାକଟିଆ ଶାସକଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇ କରିଥିବା ଦୁଇ ଆଦିବାସୀ ମହିଳା (ମାଆ ଓ ଝିଅ) ସାମ୍ମକ୍କା-ସାରଲାକ୍କାଙ୍କ ଇତିହାସ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏହା ତତ୍‌କ୍ଷଣାତ୍ ହିଟ୍ ହୋଇଗଲା । ସେ ବୋପନମ୍ମା କଥା, ଗୋଡ଼ି କାମା ରୋଜୁ କଟବା ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୀତଗୁଡ଼ିକୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିଛନ୍ତି ବୋଲି ତେଲୁଗୁ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରଫେସର ଜୟଧୀର ତିରୁମାଲା ରାଓ କହିଛନ୍ତି, ଯିଏ ତାଙ୍କ ମୌଖିକ ବର୍ଣ୍ଣନାକୁ ରେକର୍ଡ଼ିଂ ଏବଂ ଦସ୍ତାବିଜ କରିଥିଲେ ।

ରାମଚନ୍ଦ୍ରୀହ ୨୦୨୪ ମସିହାର ଜୁନ ୨୩ ତାରିଖରେ ମନୁଗୁରୁ ନିକଟରେ ଥିବା ନିଜ ଗାଆଁରେ ୬୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।Padma Shri awardee Sakini Ramachandraiah passes away at 61

ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର
କଳା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସେବା ତଥା ଅବଦାନ ପାଇଁ ୨୦୨୨ ମସିହାରେ ଭାରତ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ଶୃଙ୍ଖଳା ପୁରସ୍କାରର ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରସ୍କାର ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହି ପୁରସ୍କାର ଭଦ୍ରାଦ୍ରିର କୋୟା ଜନଜାତି ଗାୟକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ସେବା ପାଇଁ ସ୍ୱୀକୃତି ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲା ।

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ୍ 

, interview in Telugu (26 minutes 27 seconds)

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଲୋକଗୀତ ଗାୟକ