ଗୋପୀନାଥ ବାଗ

ଗୋପୀନାଥ ବାଗ (ଜନ୍ମ: ୮ ଜୁନ ୧୯୬୭) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଅଧ୍ୟାପକ ଓ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ଦଳିତ ଲେଖକ । ସେ ଦଳିତ ଚେତନା ସମ୍ବଳିତ ତାଙ୍କର ସମକାଳୀନ ଓଡ଼ିଆ କବିତା ରଚନା ନିମନ୍ତେ "ଖଣ୍ଡର କବି" ନାମରେ ପରିଚିତ । ସେ ମୁଖ୍ୟତଃ ପ୍ରବନ୍ଧ, ସମାଲୋଚନା ଓ କବିତା ରଚନା ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା । ତାଙ୍କ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରଚନାବଳୀ ମଧ୍ୟରେ କିଛି କହିବାର ଅଛି, ଚନ୍ଦ୍ରସେଣା ଓ ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ କକରେ କଁ ଆଦି କବିତା ସଂକଳନ ତଥା ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଅନ୍ନେଷା, ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସର ଶୈଳୀ ଓ ସଂରଚନା, ଡମ ସଂସ୍କୃତି ଏବଂ ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶିତ ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା: ଜୀବନ ଓ ସୃଜନ ଆଦି ଆଲୋଚନା ପୁସ୍ତକ ଅନ୍ୟତମ । ସେ ବୃତ୍ତିରେ ଜଣେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଓ ଅଧୁନା ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକରନ୍ତି । ସେ ଦ୍ୱିମାସିକ ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ସପ୍ତର୍ଷିର ପରିଚାଳନା ସମ୍ପାଦକ । ସେ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ ଅବଦାନ ନିମନ୍ତେ ୨୦୧୭‌‌ରେ ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୮ରେ ଶବ୍ଦ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ସମ୍ମାନ, ୨୦୨୧ରେ ମାଟିଲଗ୍ନଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ ଏବଂ ୨୦୨୨ରେ ସାହିତ୍ୟ ସାରଥୀ ସମ୍ମାନ ପାଇଛନ୍ତି ।

 ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ 
ସେ ବୃତ୍ତିରେ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ବିଦ୍ୱାନ ଓ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଏବଂ ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକରନ୍ତି ।

 ସାହିତ୍ୟ ରଚନା 
୧୯୯୧ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ପ୍ରଣେତା ଓ ସମାଜ ସଂସ୍କାରକ ଭୀମରାଓ ରାମଜୀ ଆମ୍ବେଦକରଙ୍କ ଜନ୍ମ ଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ କାଳରେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଦଳିତ ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ବଳବତ୍ତର ହୋଇଥିଲା । ଏହି ସମୟରେ ସମକାଳୀନ ଓଡ଼ିଆ କବିତା ରଚନା ପାଇଁ ଜଣା କବିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋପୀନାଥ ବାଗ ଅନ୍ୟତମ । ୨୦୧୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ କକରେ କଁ କବିତା ସଂକଳନରେ ସ୍ଥାନିତ ୪୬ ଗୋଟି କବିତାରେ ଦଳିତମାନଙ୍କ ଜୀବନ, ପ୍ରକୃତି ଓ ସଂସ୍କୃତିର ଚିତ୍ରଣ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ୨୦୧୬ରେ ପ୍ରକାଶିତ ଭୁବନେଶ୍ବର ବେହେରା: ଜୀବନ ଓ ସୃଜନ ଗବେଷଣା ଗ୍ରନ୍ଥଟି ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ ଭୁବନେଶ୍ବର ବେହେରାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିସମୂହର ଏକ ତଥ୍ୟାତ୍ମକ ସମାଲୋଚନା । ଏହି ପୁସ୍ତକଟି ତାଙ୍କର ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ବବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଡକ୍ଟରେଟ କାଳର ଗବେଷଣା ଥେସିସରୁ ସୃଷ୍ଟ । ସେ ଦ୍ୱିମାସିକ ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ସପ୍ତର୍ଷିର ପରିଚାଳନା ସମ୍ପାଦକ ।

 ରଚନାବଳୀ 
 ଭୁବନେଶ୍ୱର ବେହେରା: ଜୀବନ ଓ ସୃଜନ (୨୦୧୬), ପ୍ରବନ୍ଧ
 କକରେ କଁ (୨୦୧୯), କବିତା ସଂକଳନ
 କିଛି କହିବାର ଅଛି, କବିତା ସଂକଳନ
 ଚନ୍ଦ୍ରସେଣା, କବିତା ସଂକଳନ
 ଅନ୍ତରଙ୍ଗ ଅନ୍ନେଷା, ପ୍ରବନ୍ଧ
 ରାମଚନ୍ଦ୍ର ବେହେରାଙ୍କ ଉପନ୍ୟାସର ଶୈଳୀ ଓ ସଂରଚନା, ପ୍ରବନ୍ଧ
 ଡମ ସଂସ୍କୃତି, ପ୍ରବନ୍ଧ

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ରୁମ୍‌କୁ ଝୁମାନା ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ (୨୦୧୭‌‌), ସୁବର୍ଣ୍ଣପୁର
 ଶବ୍ଦ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ (୨୦୧୮), ବୁର୍ଲା
 ମାଟିଲଗ୍ନଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନ (୨୦୨୧)
 ସାହିତ୍ୟ ସାରଥୀ ସମ୍ମାନ (୨୦୨୨)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଦଳିତ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ସମ୍ବଲପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୭ ଜନ୍ମ