ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ୀ ଓଡ଼ିଆ

ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ୀ ଓଡ଼ିଆ () କିମ୍ବା ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା ହେଉଛି ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲା ତଥା ଓଡ଼ିଶାର ଆଖପାଖ ଜିଲ୍ଲାମାନଙ୍କରେ କଥିତ ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାର ଏକ ଉପଭାଷା । ଛତିଶଗଡ଼ର ଯଶପୁର ଏବଂ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡର ସିମଡେଗା ଜିଲ୍ଲାରେ ଏହି ଭାଷା ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

ଏହାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ
ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ୀର ବିବିଧତା ଦକ୍ଷିଣରେ ସମ୍ବଲପୁରୀ ସମେତ ନାଗପୁରୀ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ୀ ଭାଷାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି, କାରଣ ଓଡ଼ିଶାର ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଅଞ୍ଚଳ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଏବଂ ଛତିଶଗଡ଼ର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଭାଷାଭାଷୀ ଅଞ୍ଚଳ ସୀମାବଦ୍ଧ ହୋଇଛି । 

ଏହି ବିବିଧତାର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟଗୁଡିକ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଟେ (ସାଧାରଣ ଓଡ଼ିଆ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ସୁନ୍ଦରଗଡ଼ୀ):

 ଶବ୍ଦର ଅନ୍ତିମ ସ୍ୱରବର୍ଣ୍ଣ ବିଲୋପ (ଶ୍ବା ବିଲୋପନ)
ଯେପରି- ଏହି ସମ୍ବନ୍ଧସୂଚକ ପଦ ମାମଲାରେ, ଲୋକର (lokara) - ଲୋକର୍ (lokar)

 କିଛି ଧ୍ବଂନ୍ୟାତ୍ମକ ପରିବର୍ତ୍ତନ- 'o'ରୁ 'a', 'l'ରୁ 'n', ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ 'da'ରୁ 'ṛa' ।
ଯେପରି - ମୋ ପାଇଁ - ମୋତେ (mote) - ମତେ (mate), ସେ ପାଇଥିଲେ - ପାଇଲେ (pāile) - ପାଇନେ (pāine), did- କଲି (kali) - କନିଁ (kanĩ), great- ବଡ (ḍa) - ବଡ଼ (baṛa)

 କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିବିଧତା 

ଉତ୍ପତ୍ତି- 'କି' ସ୍ଥାନରେ 'କୁ', କାହିଁକି (kāhĩki)

ସ୍ଥାନବାଚକ - 'ର' ବଦଳରେ 'ରେ', ଉତ୍ତରରେ - ଜବାବର (jabābra), ଜଙ୍ଗଲରେ - ବଣର (baṇara)

ସମ୍ବନ୍ଧବାଚକ (ସର୍ବନାମ) - ତୁମର - ତୋର (tora) - ତୋହୋର୍ (tohor)

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ପୂର୍ବ ଇଣ୍ଡୋ-ଆର୍ଯ୍ୟ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଭାଷାସମୂହ