ଶୁଭେନ୍ଦୁ ମୋହନ ଦାସ

ଶୁଭେନ୍ଦୁ ମୋହନ ଦାସ (୨୫ ଜୁନ ୧୯୩୬–୨୦ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୪) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ କବି ଥିଲେ । ସେ ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାର କୁପାରୀ ସନ୍ନିକଟ ଓସ୍ତମାଳ ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । 'ତିନୋଟି ନିଃଶ୍ୱାସର ଆକାଶ' ତାଙ୍କର ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ।

 ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ 
ଶୁଭେନ୍ଦୁ ମୋହନ ଦାସ ୧୯୩୬ ଜୁନ ୨୫ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ଲଳିତ ମୋହନ ଦାସ ଜଣେ ଓକିଲ ଥିଲେ । ସାହିତ୍ୟିକ ସୁଖେନ୍ଦୁ ମୋହନ ଦାସ ଥିଲେ ତାଙ୍କ ବଡ଼ଭାଇ । ୧୯୪୭ରେ ଲଳିତ ମୋହନ କଲିକତାରେ ଓକିଲାତି କରି କେନ୍ଦୁଝର ଜିଲ୍ଲାର ଆନନ୍ଦପୁର ଆସିଲେ । ଶୁଭେନ୍ଦୁଙ୍କ ପିଲାଦିନ ଆନନ୍ଦପୁରରେ କଟିଥିଲା । ସେଠାରେ ୮ମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢ଼ି ୯ମରୁ ୧୧ଶ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାମୁଁଘର କଟକର ମାରୁଆଡି ହାଇସ୍କୁଲରେ ପଢିଲେ । ତା'ପରେ ରେଭେନ୍ସା କଲେଜରେ ଦୁଇ ବର୍ଷ ଆଇଏସ୍‌ସି ପଢ଼ିଲେ । ସେଇ ସମୟରେ ଆର୍ଥିକ ଅବସ୍ଥା ସ୍ୱଚ୍ଛଳ ନଥିବାରୁ ଲଳିତ ମୋହନ ୧୯୫୮ରେ ବାଲେଶ୍ୱର ଚାଲି ଆସିଲେ । ସେତେବେଳେ ନୂଆବଜାରରେ ଭଡ଼ା ଘରେ ରହିଲେ ସେ । ପରେ ସେ ବାଲେଶ୍ୱରକୁ ଆସିଲେ । ଏଠାରେ ସେ ଫକୀର ମୋହନ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ସ୍ନାତକ ପଢ଼ିଲେ । ଅର୍ଥନୀତି ଅନର୍ସ ନେଇ ସେ ୧୯୬୧ରେ ସ୍ନାତକ ଶିକ୍ଷା ଶେଷ କଲେ । ୧୯୬୦ରେ ସେ ସ୍ନାତକ ପରୀକ୍ଷା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ ।

 ପରିବାର 
ସେ ଆନନ୍ଦଲତା ମହାନ୍ତିଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୫ରେ ଆନନ୍ଦଲତାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଦମ୍ପତ୍ତିଙ୍କର ଏକମାତ୍ର ଝିଅଙ୍କ ନାମ ରଞ୍ଜିତା । 

 ସାହିତ୍ୟ ରଚନା 
୧୯୪୮ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକା ଡଗରରେ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତେବେ କଲିକତାରୁ ସେତେବେଳେ ପ୍ରକାଶ ପାଉଥିବା ସମାବେଶର ସମ୍ପାଦକ [ଜଗଦୀଶ ପାଣି]]ଙ୍କୁ ଦେଖା କରି କବିତା ଦେଇ ଆସିବା ପରେ ତାଙ୍କ କବିତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ତାଙ୍କୁ କବି ଭାବରେ ଖ୍ୟାତି ମିଳିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ସ୍ନାତକ ପଢ଼ୁଥିବା ବେଳେ ସେ ଡାକରେ ଗୁରୁପ୍ରସାଦ ମହାନ୍ତି, ରାଧାମୋହନ ଗଡ଼ନାୟକ, ରମାକାନ୍ତ ରଥ ଆଦି ଲେଖକଙ୍କ ବହି ମଗାଇ ପଢ଼ୁଥିଲେ । ଟିଉସନ୍ କରିବା ସହ ସଂଧ୍ୟାରେ ନୂଆବଜାରସ୍ଥିତ ଏକ ପବ୍ଲିକ ପାଠାଗାରରେ ଲାଇବ୍ରେରିଆନ୍ ଭାବେ ୧୫ ଟଙ୍କା ବେତନରେ ଚାକିରି କରି ସେହି ବେତନ ବହି ଓ ପତ୍ରିକା କିଣାରେ ସାରିଦେଉଥିଲେ । ସେ କବି ବ୍ରଜନାଥ ରଥଙ୍କ ସମସାମୟିକ ଥିଲେ । ଶୁଭେନ୍ଦୁ ମୋହନଙ୍କ ସବୁ ଶବ୍ଦ ହଜିଯାଏ କବିତା ସଂକଳନରେ ୧୯୬୦ରୁ ୧୯୯୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲେଖିଥିବା କବିତା ମଧ୍ୟରୁ ୫୧ଟି ବଛା କବିତା ସ୍ଥାନପାଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅନେକ କବିତା ବହି ଭାବେ ସଂକଳିତ ହୋଇନାହିଁ । ତାଙ୍କ ରଚନାସବୁ ଆସନ୍ତାକାଲି, ନବରବି ଓ ଝଙ୍କାର ଆଦି ଓଡ଼ିଆ ପତ୍ରିକାରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

 ରଚନାବଳୀ 
 କବିତା 
 ସବୁ ଶବ୍ଦ ହଜିଯାଏ
 ତିନୋଟି ନିଃଶ୍ୱାସର ଆକାଶ (ବ୍ରଜନାଥ ରଥ ଓ ପ୍ରହରାଜ ସତ୍ୟନାରାୟଣ ନନ୍ଦଙ୍କ ସହସଂକଳିତ)

 ପ୍ରବନ୍ଧ 
 ସମାଲୋଚନା ନା ଅସଭ୍ୟତା (୧୯୯୨) ସାହିତ୍ୟ ବିଷୟକ (୨୦୦୩)

 ଅନୁବାଦ 
 ରବୀନ୍ଦ୍ର କବିତା ଚୟନ (୨୦୧୮, ସୁଖେନ୍ଦୁ ମୋହନ ଦାସଙ୍କ ସହସଂକଳିତ)

 ମୃତ୍ୟୁ 
ଶେଷରେ ୨୦୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦ରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ମୃତିଚାରଣ ନିମନ୍ତେ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ସମଷ୍ଟି'' ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୫ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି