କୁନ୍ଦନିକା କାପାଡିଆ

କୁନ୍ଦନିକା କାପାଡିଆ (୧୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୭ - ୩୦ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୦) ଗୁଜରାଟର ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଔପନ୍ୟାସିକ, କାହାଣୀ ଲେଖକ ଏବଂ ପ୍ରବନ୍ଧକ ଥିଲେ ।

ଜୀବନୀ
କୁନ୍ଦନିକା କାପାଡିଆ ୧୧ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୨୭ ମସିହାରେ ଲିମ୍ବିଡ଼ିରେ (ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁଜରାଟର ସୁରେନ୍ଦ୍ରନଗର ଜିଲ୍ଲାରେ) ନରୋତ୍ତାମଦାସ କାପଡିଆଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ଗୋଧ୍ରାରେ ନିଜର ପ୍ରାଥମିକ ଏବଂ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୪୨ ମସିହାରେ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଭାରତ ଆନ୍ଦୋଳନରେ ଭାଗ ନେଇଥିଲେ । ୧୯୪୮ ମସିହାରେ, ସେ ବମ୍ବେ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଭବନଗର ସମଲଦାସ କଲେଜରୁ ଇତିହାସ ଏବଂ ରାଜନୀତିରେ ବିଏ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ମୁମ୍ବାଇ ସ୍କୁଲ ଅଫ୍ ଇକୋନୋମିକ୍ସରୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ରାଜନୀତିରେ ଏମଏ କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ପରୀକ୍ଷାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇପାରିନଥିଲେ । ସେ ୧୯୬୮ ମସିହାରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଗୁଜରାଟୀ କବି ମକରନ୍ଦ ଦାବେଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେମାନଙ୍କର କୌଣସି ସନ୍ତାନ ନଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ସହ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ଭାଲସାଦ ନିକଟ ଭାନକାଲ ଗ୍ରାମ ନିକଟରେ ଥିବା ଏକ ଆଶ୍ରମ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମର ସହ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମ ସାଥୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଇଶାମା ନାମରେ ପରିଚିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ୟାତ୍ରିକ (୧୯୫୫–୧୯୫୭) ଏବଂ ନଭନୀତ (୧୯୬୨–୧୯୮୦) ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ । 

ସେ ୩୦ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟର ଭଲସାଦ ଜିଲ୍ଲାର ଭାନକାଲ ଗ୍ରାମ ନିକଟସ୍ଥ ନନ୍ଦିଗ୍ରାମରେ ୯୩ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ ।

କାର୍ଯ୍ୟ
ତାଙ୍କର କଲମର ନାମ ସ୍ନେହଧାନ ଥିଲା । ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଉପନ୍ୟାସ ପାରୋଧ ଥାଟା ପାହେଲା (୧୯୬୮) ଥିଲା, ପରେ ଅଗ୍ନିପିପାସା (୧୯୭୨) ନାମକ ଉପନ୍ୟାସ ଆସିଲା । ସେ ସତ୍ ପାଗାଲା ଆକ୍ସମା (ସେଭେନ୍ ଷ୍ଟେପ୍ସ ଇନ ଦି ସ୍କାଏ, ୧୯୮୪) ଲେଖିଥିଲେ, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ସମାଲୋଚିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ନାରୀବାଦକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରୁଥିବା ତାଙ୍କର ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପନ୍ୟାସ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା ।

ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ କାହାଣୀ ଥିଲା "ପ୍ରେମନା ଅଂସୁ", ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଜନମଭୂମୀ ଖବରକାଗଜଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ଏକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କାହାଣୀ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁରସ୍କାର ଜିତାଇଥିଲା । ଏହା ପରେ ସେ ଅଧିକ କାହାଣୀ ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ । "ପ୍ରେମନା ଅଂସୁ" (୧୯୫୪) ତାଙ୍କ କାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ କାହାଣୀ ସଂଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି ଭଦୁ ନେ ଭଦୁ ସୁନ୍ଦର (୧୯୬୮), କାଗଲନି ହୋଡି (୧୯୮), ଜାଭା ଦିଶୁ ତାମାନେ (୧୯୮୩) ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ଥାଭୁ (୧୯୯୦) । ତାଙ୍କର କାହାଣୀ ଦର୍ଶନ, ସଙ୍ଗୀତ ଏବଂ ପ୍ରକୃତି ଅନୁସନ୍ଧାନ କରେ । ତାଙ୍କର ମନୋନୀତ କାହାଣୀଗୁଡିକ କୁନ୍ଦନିକା କାପାଡିଆ ନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାର୍ତ୍ତୋ (୧୯୮୭) ଭାବରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା । ସେ ଧୁମକେତୁ, ସରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟ, ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଟାଗୋର, ସେକ୍ସପିୟର ଏବଂ ଇବସେନଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ । ସେ ପରମ ସାମିପେ (୧୯୮୨), ଜାରୁଖେ ଦିଭା (୨୦୦୧) ଏବଂ ଗୁଲାଲ ଆନେ ଗୁଞ୍ଜର ସମ୍ପାଦନା କରିଥିଲେ । ପରମ ସାମିପେ ତାଙ୍କର ଲୋକପ୍ରିୟ ପ୍ରାର୍ଥନା ସଂଗ୍ରହ ଥିଲା । ସେ ଲୌରା ଇନଗଲ୍ସ ୱାଇଲ୍ଡରଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଭସନ୍ତ ଆଭସେ (୧୯୬୨) ଭାବରେ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ ।

ପୁରସ୍କାର
କାପଡିଆ ଗୁଜରାଟୀ ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦ ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀରୁ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ଚନ୍ଦ୍ର ତାରା ବିକାଶ ବାଦଲ ତାଙ୍କୁ ଗୁଜରାଟ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଜିତାଇଥିଲା । ସେ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ସତ୍ ପାଗାଲା ଆକ୍ସମା ପାଇଁ ଗୁଜରାଟୀ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ସେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଧନଜୀ କାଞ୍ଜୀ ଗାନ୍ଧୀ ସୁଭର୍ନା ଚନ୍ଦ୍ରକ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

ଆଧାର