ହରେ କୃଷ୍ଣ ସିଂହ

ହରେକୃଷ୍ଣ ସିଂହ ଭଦୌରିଆ (୧୮୨୬–୧୮୫୮) ୧୮୫୭ ମସିହାର ଭାରତୀୟ ସିପାହୀ ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ କୁଁଅର ସିଂହଙ୍କ ସେନାର ସେନାପତି ଥିଲେ ଏବଂ ପରେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ବାବୁ ଅମର ସିଂହଙ୍କ ଅଧୀନରେ ସେବା କରିଥିଲେ ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ହରେକୃଷ୍ଣ ସିଂହଙ୍କ ଜନ୍ମ ୧୮୨୭ ମସିହାରେ ବିହାରର ଶାହାବାଦ ଜିଲ୍ଲାର ବାରୁଭୀ ଗ୍ରାମରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ପିତା ଶ୍ରୀ ଐଡଲ ସିଂହ ଜମିଦାର ଥିଲେ । ସେ ଆରମ୍ଭରେ ଜଗଦୀଶପୁର ଇଷ୍ଟେଟର ତହସିଲଦାର ଥିଲେ ଏବଂ ପିରୋ ପରଗଣାର ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ ସେ ଥିଲେ ଏକ ମଧ୍ୟମ ଗଠନର ବ୍ୟକ୍ତି ଯାହାର ଆନୁମାନିକ ବୟସ ବିଦ୍ରୋହ ବେଳେ ୩୦ ବର୍ଷ  । 

 ୧୮୫୭ ବିଦ୍ରୋହରେ ଭୂମିକା 
ହରେକୃଷ୍ଣ ସିଂହ କୁଁଆର ସିଂହଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ବିରୋଧରେ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେନାପତିର ଦାୟିତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ । ବିଦ୍ରୋହ ସମୟରେ ସେ ୩୦ ବର୍ଷର ଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ସେନାଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ ଅନେକ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ବିହାରରେ ବ୍ରିଟିଶ ବିରୋଧରେ ବିଦ୍ରୋହର "ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରେରକ" ଭାବରେ କେହି କେହି ତାଙ୍କୁ ଗଣନା କରନ୍ତି, କାରଣ ସେ ଡାନାପୁରରେ ଥିବା ବିଦ୍ରୋହୀ ସିପାହୀମାନଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହାଫଳରେ ତିନିଟି ରେଜିମେଣ୍ଟ ଜଗଦୀଶପୁରରେ ବିଦ୍ରୋହୀମାନଙ୍କୁ ଯୋଗଦେଇଥିଲା । ସେ ସେନା ସହିତ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଲକ୍ଷ୍ନୌ ଦିଗରେ ଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ଆଜମଗଡ଼ରୁ ୧୬ କି.ମି. ପଶ୍ଚିମରେ ଥିବା ଲୋହରାରେ ମେଜର ଡଗ୍ଲାସ ବିରୋଧରେ ଏକ ବଡ଼ ବିଜୟ ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

କୁଁଆର ସିଂହଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ବାବୁ ଅମର ସିଂହଙ୍କ ଅଧୀନରେ ସେବା ଜାରି ରଖିଥିଲେ । କୁଁଆର ସିଂହଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ରିଟିଶମାନେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ୧୦୦୦ ଟଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ସେ ଅମର ସିଂହଙ୍କ ଅଧିକାର ଅନୁସାରେ ଶାସନପ୍ରମୁଖ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ସେନାପଦବୀ ଦେଇ ସେନାକୁ ସୁସଂଗଠିତ ଭାବରେ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ। କୁଁଆର ସିଂହଙ୍କ ଅଧୀନରେ ପୂର୍ବତନ ସେନାପତି ରଞ୍ଜିତ ରାମ ପରେ ସ୍ମରଣ କରିଥିଲେ ଯେ, ତାଙ୍କ ଉପରିସ୍ଥଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ହରେକୃଷ୍ଣ "ପ୍ରଧାନ ବ୍ୟକ୍ତି" ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଧନରାଶି ଇତ୍ୟାଦିର ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ ।

ସେ ୧୮୫୮ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧରାପଡ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଫାସି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ