କ୍ରୀଷ୍ଣାଭବିନୀ ଦାସ

କ୍ରୀଷ୍ଣାଭବିନୀ ଦାସ (୧୮୬୨-୧୯୧୯) ଜଣେ ବଙ୍ଗାଳୀ ଲେଖକ ଏବଂ ନାରୀବାଦୀ ଥିଲେ ।

ପ୍ରାରମ୍ଭ ଜୀବନ
କ୍ରୀଷ୍ଣାଭାବିନୀ ୧୮୬୨ ମସିହାରେ ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ୍ୟର ବଙ୍ଗଳା ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି, ମୁର୍ସିଦାବାଦରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ନିଜ ଘରୁ ହିଁ ଶିକ୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ ।ସେ ନଅ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଦେବେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଦାସଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ୧୮୭୬ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ସିଭିଲ ସର୍ଭିସ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଇଂଲଣ୍ଡ ଯାଇଥିଲେ ।  କିନ୍ତୁ ସେ ସଫଳ ହୋଇନଥିଲେ । ଏହା ପରେ ସେ କେମ୍ବ୍ରିଜ୍ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟକୁ ଯାଇ ଗଣିତ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ପରେ ୧୮୮୨ ମସିହାରେ ସେ ନିଜ ପତ୍ନୀଙ୍କ ନିକଟକୁ କୋଲକାତା ଫେରିଆସିଥିଲେ । ଯେତେବେଳେ କ୍ରୀଷ୍ଣାଭାବିନୀ ୧୮ ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିଲେ, ସେମାନେ ଛଅ ମାସ ପରେ ଏକାଠି ଇଂଲଣ୍ଡ ଚାଲିଗଲେ ।

ବୃତ୍ତି
କ୍ରୀଷ୍ଣାଭବିନୀ ବ୍ରିଟିଶ ସଂସ୍କୃତି ଓ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପସନ୍ଦ କରୁଥିଲେ ଏବଂ ଏହାଦ୍ୱାରା ବହୁତ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ । ବ୍ରିଟେନରେ ମହିଳାମାନେ ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ସେ ପ୍ରକୃତରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଅନୁଭୂତି ବିଷୟରେ ଏକ ପୁସ୍ତକ "ଇଂଲଣ୍ଡ ବଙ୍ଗ ମହିଳା" (ଇଂଲଣ୍ଡର ଜଣେ ବଙ୍ଗୀୟ ମହିଳା) ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ମହିଳା ଲେଖିଥିବା ପୁସ୍ତକକୁ ନେଇ ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ ତେଣୁ ସେ ଅଜ୍ଞାତ ଭାବରେ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ । ଏହି ପୁସ୍ତକରେ ସେ ବଙ୍ଗଳା ସମାଜରେ ମହିଳାଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ବ୍ରିଟିଶ ସୋସାଇଟିରେ ସେମାନଙ୍କର ସ୍ଥିତିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ । ସେ ବ୍ରିଟିଶ ମହିଳାମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉପଭୋଗ କରୁଥିବା ସ୍ୱାଧୀନତା, ସେମାନଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ରୋଜଗାରର ସୁଯୋଗ ବିଷୟରେ ଲେଖିଥିଲେ । ବ୍ରିଟେନରେ ନିମ୍ନ ବର୍ଗର ଚିକିତ୍ସାକୁ ସେ ସମାଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ସେ ଯାହା ଦେଖୁଥିଲେ ତାହା ହେଉଛି ଅର୍ଥ ଏବଂ ସ୍ୱାର୍ଥ ପ୍ରତି ବ୍ରିଟିଶ ସମାଜର ଅବସାନ । ସେ ବଙ୍ଗୀୟ ପାଠକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମହିଳା ଅଧିକାର ଏବଂ ନାରୀବାଦର ସଂକଳ୍ପ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ପରେ  ସେ ୧୮୮୯ ମସିହାରେ କଲିକତା ଫେରିଥିଲେ । ସେ ମହିଳାମନଙ୍କ ଅଧିକାର ଏବଂ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଶିକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା ବିଷୟରେ ଲେଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ । ସେ ଭାରତୀ, ପ୍ରଭାସୀ ଏବଂ ସାଧନା ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖିଥିଲେ । ସେ ବିଧବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମହିଳା ଆଶ୍ରୟ ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ ।

ଜୀବନି
ନିଜର ଜ୍ଞାନପ୍ରାପ୍ତ ଧାରଣା ସତ୍ତ୍ୱେ କ୍ରୀଷ୍ଣାଭବିନୀ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣକୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଇ ନିଜ ଚାରିପାଖରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପାଇବାରେ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ ଏବଂ ସେ ନିଜର ଦଶ ବର୍ଷର ଝିଅକୁ ବିବାହରୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲେ । କିଛି ସମୟ ପରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ଏବଂ ଝିଅ ଉଭୟ କିଛି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୨୨ ମସିହାର ଭାରତୀ ପତ୍ରିକାରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, ସେ କିପରି ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁରେ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିବା ଛାଡିଦେଲେ, ସାଧୁ ବିଧବାଙ୍କ ସାରୀ ପିନ୍ଧିବାକୁ ଲାଗିଲେ ଏବଂ ସାଧାରଣ ହିନ୍ଦୁ ବିଧବାଙ୍କର ସମସ୍ତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଏବଂ ଆତ୍ମ-ଅବନତି ଉପରେ ନଜର ରଖିବାକୁ ଲାଗିଲେ ।

ମୃତ୍ୟୁ
୧୯୧୯ ମସିହାରେ କ୍ରୀଷ୍ଣାଭବିନୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୬୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୯ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗାଳୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ସହର