ସ୍ୱତଃ‌ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତ ଜୀବାଣୁ ପେରିଟୋନାଇଟିସ

ସ୍ୱତଃ‌ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତ ଜୀବାଣୁ ପେରିଟୋନାଇଟିସ (Spontaneous bacterial peritonitis/ SBP ) ହେଉଛି ଉଦରରେ ଥିବା ଆସାଇଟିକ ତରଳ ପଦାର୍ଥର ବିନା ଉତ୍ସରେ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ସାଧାରଣତଃ ବିସ୍ତାର ବା ସାମାନ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ପେଟ  ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ ଯାହା  ସ୍ଥିର ରହେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ୱର କିମ୍ବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ହୋଇପାରେ । ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା, ଯକୃତ ଜନିତ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ପାକଅନ୍ତନଳୀରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହୋଇପାରେ ।  

ସିରୋସିସ୍, ପେରିଟୋନିଅଲ କର୍କଟ, ହୃଦ୍‌ପାତ, ଅଗ୍ନାଶୟ ପ୍ରଦାହ  ଏବଂ ନେଫ୍ରୋଟିକ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ରୋଗମାନ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଆଣିପାରେ । ସାଧାରଣତଃ ଇକୋଲାଇ ଭଳି ଗ୍ରାମ-ନକରାତ୍ମକ ଜୀବାଣୁ ଏଥିପାଇଁ ଦାୟୀ ହୁଅନ୍ତି । ପାରାସେଣ୍ଟେସିସ କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଓ ପେରିଟୋନିଆଲ ତରଲ ପଦାର୍ଥ ନମୁନା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ । ଏହି ତରଳ ପଦାର୍ଥରେ ଅତ୍ୟଧିକ ପରିମାଣର ନିଉଟ୍ରୋଫିଲ ଥିଲେ (> 250 ଜୀବକୋଷ/ µL) ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ ବୋଲି ଧରାଯାଏ ।

ଚିକିତ୍ସା ଜୀବାଣୁ କଲଚର ଫଳାଫଳକୁ ଅପେକ୍ଷା ନକରି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଚିକିତ୍ସା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ । ସମ୍ପ୍ରଦାୟରେ ଯେଉଁମାନେ ସଂକ୍ରମଣର ବିକାଶ କରନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ସେଫଟ୍ରାଇଆକ୍ସୋନ୍ ଦିଆଯାଏ;  ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇଥିଲେ ପିପେରାସିଲିନ/ ଟାଜୋବ୍ୟାକ୍ଟମ ଦିଆଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଆଲବୁମିନ ଇନଫ୍ୟୁସନ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଇପାରେ । ଯେଉଁମାନଙ୍କର ସିରୋସିସ ରୋଗୀଙ୍କର ଉଦର ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଉଥିଲେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ବ୍ୟବହାର କରି  ଏହି ରୋଗକୁ ରୋକାଯାଇପାରେ ।

ସିରୋସିସ୍ କାରଣରୁ ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧୫% ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ଥାଇପାରେ । ଏହାର ମୃତ୍ୟୁ ଆଶଙ୍କା ଅଧିକ, ଗୋଟିଏ ମାସରେ ୩୦% ମୃତ ଏବଂ ଏକ ବର୍ଷରେ ୬୦% ମୃତ ହୁଅନ୍ତି । ଏହି ଅବସ୍ଥା ପ୍ରଥମେ ୧୯୬୪ ମସିହାର ହାରୋଲ୍ଡ ଓ କନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତଃ‌ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତ କବକ ପେରିଟୋନାଇଟିସ ( SFP ) ହୋଇପାରେ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ