ଗର୍ଭାଶୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଉପକରଣ

ଗର୍ଭାଶୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଉପକରଣ ( IUD ) ହେଉଛି ଏକ ଛୋଟ 'T'ଟି ଆକୃତିର ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଉପକରଣ ଯାହା ଗର୍ଭାଶୟରେ ଭର୍ତ୍ତି କରାଯାଇଥାଏ, ସାଧାରଣତଃ ଗର୍ଭଧାରଣକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ । ତମ୍ବା ଗର୍ଭାଶୟ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଉପକରଣ IUD ଏବଂ ହରମୋନାଲ ଗର୍ଭମଧ୍ୟସ୍ଥ ଉପକରଣ IUD, ଏହି ଦୁଇ ପ୍ରକାରର  ଉପକରଣ ମିଳେ । ଏହା ୯୯%ରୁ ଅଧିକ ଫଳପ୍ରଦତ; ତମ୍ବା ଉପକରଣ ସହିତ ଅତି କମରେ ୧୨ରୁ ୧୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ ଏବଂ ହରମୋନ୍ ଉପକରଣ IUDଗୁଡିକ ଅତି କମରେ ୩ରୁ ୮ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଥାଏ।  ଯୌନ ସମ୍ପର୍କର ୫ରୁ ୧୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ସେଗୁଡିକ ଜରୁରୀକାଳୀନ ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ ।  ସେଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଦୀର୍ଘ-କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଉତକ୍ରମଣୀୟ ବା ରିଭର୍ସିବଲ୍ ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀର (LARC) ଏକ ରୂପ ।

ଋତମ୍ବା ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣକାରୀ/IUD ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟବାହର କଲେ ପ୍ରଥମ ୬ ମାସରେ ମାସିକ ରକ୍ତସ୍ରାବ କିମ୍ବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅଧିକ ହୋଇପାରେ । ହରମୋନାଲ ଉପକରଣ  ଛଅ ମାସରୁ ଅଧିକ  ରକ୍ତସ୍ରାବକୁ ହ୍ରାସ କରିପାରେ କିମ୍ବା ଋତୁସ୍ରାବକୁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇପାରେ ।  ରକ୍ତସ୍ରାବ କିମ୍ବା କ୍ରାମ୍ପ ହେଉଥିଲେ କଷ୍ଟ ନିବାରଣକାରୀ ଓଷଧ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଜଟିଳତା ମଧ୍ୟରେ ଉପକରଣ ବହିଷ୍କାର (୩–୨୨%) ଏବଂ ଗର୍ଭାଶୟରେ ଛିଦ୍ର (~ 0.1%) ହୋଇପାରେ ।   ବହିଷ୍କାର ପରେ ସେଗୁଡିକ ପୁନଃ ସନ୍ନିବେଶ କରାଯାଇପାରେ । ଥରେ ଅପସାରିତ ହୋଇଗଲେ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ବ୍ୟବହାର ପରେ ମଧ୍ୟ ଉର୍ବରତା ଶୀଘ୍ର ସ୍ୱାଭାବିକକୁ ଫେରିଯାଏ । ତମ୍ବା ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକରେ ବିଫଳତା ପ୍ରାୟ ୦.୮% ହୋଇଥିବାବେଳେ ହରମୋନାଲ (ଲେଭୋନୋରଗେଷ୍ଟେଲ) ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକରେ ବିଫଳତା ପ୍ରଥମ ବର୍ଷରେ ୦.୧%ରୁ ୦.୪% ମଧ୍ୟରେ ହୋଇପାରେ । ମେଦବହୁଳତାଦ୍ୱାରା ଏହା ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ ନାହିଁ । ତୁଳନାତ୍ମକ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବଟିକା ଏବଂ ପୁରୁଷ କଣ୍ଡୋମ ବ୍ୟବ‌ହାରର ବିଫଳତା ପ୍ରାୟ ୯% ଏବଂ ୧୭% ଅଟେ | 

ସେଗୁଡିକ କିଶୋରୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ପୂର୍ବରୁ ସନ୍ତାନ ନ ଥିଲେ । ସେମାନେ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ପ୍ରସବ ପରେ ତୁରନ୍ତ ଉପକରଣ‌ଗୁଡ଼ିକ ରଖାଯାଇପାରିବ |  ଗର୍ଭପାତ କିମ୍ବା ସ୍ୱତଃ ଗର୍ଭପାତ ପରେ ସେଗୁଡିକ ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇପାରେ । ଏକ ଉପକରଣ ଭର୍ତ୍ତି କରିବାକୁ ପ୍ରାୟ ୫ ମିନିଟ ସମୟ ନେଇଥାଏ । ସେମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶୁକ୍ରାଣୁ ମାରିବା କିମ୍ବା ଗର୍ଭାଶୟର ଭିତର ତନ୍ତୁଗୁଡ଼ିକୁ ଘନ କରି ଫର୍ଟିଲାଇଜେସନ ରୋକିବାଦ୍ୱାରା ହୋଇପାରେ ।

ଜନ୍ମ ନିୟନ୍ତ୍ରଣର ଏକ ରୂପ ଭାବରେ ଉପକରଣଗୁଡିକ ୧୮୦୦ ଦଶକରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର ୧୯୯୫ରେ <୧%ରୁ ଅଧିକ ହୋଇ ୨୦୧୦ ଦଶକ ଆରମ୍ଭରେ ୬% କୁ, ୨୦୧୬ରେ ୧୪%କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା ।  ମହିଳା ପରିବାର ଯୋଜନା ପ୍ରଦାନକାରୀମାନେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା (୧୨%) ଉତକ୍ରମଣୀୟ ପଦ୍ଧତିକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି (୪୨%)।   ଏବଂ ଏହି ପଦ୍ଧତିଗୁଡିକ ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ସନ୍ତୋଷ ସୃଷ୍ଟି କରେ । ଡାଲକନ୍ ସିଲ୍ଡ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା ପୂର୍ବତନ ମଡେଲ ପେଲଭିସ ପ୍ରଦାହଜ ରୋଗର ପିଆଇଡି (PID)  ଆଶଙ୍କା ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା । ଅବଶ୍ୟ, ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଉପକରଣଗୁଡିକ ଭର୍ତ୍ତି କରିବା ସମୟରେ ଯୌନ କ୍ରିୟା ସଞ୍ଚାରିକ ରୋଗ ସଂକ୍ରମଣ ବିନା ମହିଳାମାନଙ୍କରେ ପିଆଇଡି (PID) ସଙ୍କଟକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ନାହିଁ । କାନାଡ଼ାରେ ତମ୍ବା ଉପକରଣର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୮୦ କ୍ୟାନାଡ଼ା ଡଲାର ହୋଇଥିବାବେଳେ ୨୦୨୧ସୁଦ୍ଧା ହରମୋନାଲ ଉପକରଣର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୩୫୦ କ୍ୟାନାଡ଼ା ଡଲାର ଥାଏ ।

 ଆଧାର 

Category:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ
Category:Translated from MDWiki