ଓଡ଼ିଶା ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ

ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମାଲିକାନା ଅଧୀନରେ ରହିଛି। ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ୩୦ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ୯୭୯ଟି ଶାଖା ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଓଡ଼ିଶା ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ଅନୁସୂଚିତ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଏହା ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୩୪ର ଦ୍ୱିତୀୟ ଅନୁସୂଚୀରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

 ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତିଗତ ଅର୍ଥ 
ପୂର୍ବରୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ନାମ ନଦୀ , ପର୍ବତ କିମ୍ବା ଐତିହାସିକ ନାମ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିଲା। ତଥାପି , ‘One State One RRB’ ନୀତି ଅନୁସାରେ RRBମାନଙ୍କୁ ଏକତ୍ରୀକୃତ କରିବା ପାଇଁ , ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ୟରେ ଥିବା ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ RRBଙ୍କ ଏକତ୍ରୀକରଣ କରାଯାଇଥିଲା । ଓଡ଼ିଶା ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ନାମଟି ବାଛି ନିଆଯାଇଥିଲା କାରଣ ଓଡ଼ିଶା ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଆଧୁନିକ ନାମ ଏବଂ ଉତ୍କଳ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ନାମ ସହିତ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ।

 ଇତିହାସ 

ଓଡ଼ିଶା ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ

ଓଡ଼ିଶା ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ଥିଲା ଯାହା ଆଞ୍ଚଳିକ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିନିୟମ ୧୯୭୬ ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ' ନୀଳଚଳ ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ '' (ଇଂରାଜୀରେ Neelachala Gramya Bank ) କଳିଙ୍ଗ ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଇଂରାଜୀରେ Kalinga Gramya Bank) ଏବଂ ବୈତରଣୀ ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ( ଇଂରାଜୀରେ Baitarani Gramya Bank )ର ମିଶ୍ରଣ କରି ୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୩ ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଓଭରସିଜ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଭାରତ ସରକାର, ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏବଂ ଆଇଓବି ଦ୍ୱାରା ମିଳିତ ଭାବରେ ମାଲିକାନାଧୀନ ଥିଲା । ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମାଲିକାନା ଅଧୀନରେ ଥିଲା। ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କ ଓଡ଼ିଶାର ୧୩ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ରହିଥିଲା । ମିଶ୍ରଣ ସମୟରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ୫୪୯ଟି ଶାଖା ଏବଂ ୯ଟି ଆଞ୍ଚଳିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଥିଲା ।

ଉତ୍କଳ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ

ଉତ୍କଳ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ (UGB) ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ଥିଲା ଯାହା ଆଞ୍ଚଳିକ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଧିନିୟମ ୧୯୭୬ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ଋଷିକୁଲ୍ୟା ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଉତ୍କଳ ଗ୍ରାମ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କ ମିଶ୍ରଣ ସହିତ ୧ ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୨ରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କକୁ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟେଟ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରାୟୋଜିତ କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହା ଉଭୟ ଭାରତ ସରକାର , ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ମିଳିତ ମାଲିକାନାରେ ରହିଛି । ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମାଲିକାନା ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ଏହି ବ୍ୟାଙ୍କ ଓଡ଼ିଶାର ୧୭ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି ଏବଂ ଏହାର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ବଲାଙ୍ଗିର ରହିଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ବ୍ୟାଙ୍କର ସାତଟି ଆଞ୍ଚଳିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରହିଛି । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ୪୪୨ଟି ଶାଖାର ନେଟୱାର୍କରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା , ଯେଉଁଥିରୁ ୩୬୦ଟି ଦୁର୍ଗମ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳରେ ରହିଛି ।

 ଲୋଗୋ 
ଏହି ପରିଚୟ ସମତୁଲ୍ୟତା (symmetry) , ସ୍ଥିରତା (stability) ଏବଂ କୌଶଳ (craftsmanship) ଉପରେ ଗର୍ବ କରେ । 

ମୁଖ୍ୟ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ

ଏକ ଉପର ପାର୍ଶ୍ୱ ତୀର , ପ୍ରଗତି ଏବଂ ଅଭିବୃଦ୍ଧିର ପ୍ରତୀକ
ହାତ , ପ୍ରତିପାଳନ (Nurturing) ଏବଂ ଯତ୍ନ (Care) କୁ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତ କରିଥାଏ 
ଏକ ଅଗ୍ନିଶିଖା, ଜ୍ଞାନ (enlightentment) ଏବଂ ଉଷ୍ମ (warmth) ର ପ୍ରତୀକ।

ଆଞ୍ଚଳିକ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ଲୋଗୋ ଚୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ NABARD ଦ୍ୱାରା ଜୁନ୍ 2025 ରେ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ମତାମତ ନିଆଯାଇଥିଲା ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଭାରତରେ ମିଶ୍ରିତ ଆଞ୍ଚଳିକ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ , ସାଧାରଣ ଲୋଗୋ ବାଛିବା ପାଇଁ ଏକ ସାଧାରଣ ମତାମତ ଦିଆଯାଇଥିଲା , ଏହା ଅନେକ RRB ର ମିଶ୍ରଣ ପରେ ଗ୍ରାମୀଣ ବ୍ୟାଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଏକୀକୃତ ବ୍ରାଣ୍ଡ ପରିଚୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପଦକ୍ଷେପ ଥିଲା। ଏହି ପୋଲ ଅଂଶଗ୍ରହଣକାରୀମାନଙ୍କୁ ଛଅଟି ଲୋଗୋ ଧାରଣା ଏବଂ ନଅଟି ଡିଜାଇନ୍ ଭିନ୍ନତା ଉପରେ ଭୋଟ ଦେବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା । ଏହି ପଦକ୍ଷେପକୁ ‘OneRRBOneLogo’ ବୋଲି ନାମକରଣ କରାଗଲା , ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ RRB ପାଇଁ ଗୋଟିଏ ସାଧାରଣ ପରିଚୟ ଥିବାର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଥିଲା ।

 ସନ୍ଦର୍ଭ 
୧."Odisha Grameen Bank - OGB". odishabank.in. Retrieved 3 July 2025.

୨. Govt of India Notification CG-DL-E-07042025-262329 dated 07 April 2025 issued by the Department of Financial Services

୩. "Govt announces 'One State, One RRB' implementation from May 1, 2025".

୪.Livemint (8 April 2025). "'One state-one RRB' to be effective from May 1 after govt approves consolidation of 15 regional rural banks | Mint". mint.

୫."OGB Website".

୬."UGB Website".

୭."UGB formed by merger of two RRBs".Business Standard, 28 November 2012