ମନୋରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ

ମନୋରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ (ଜନ୍ମ: ୧୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୬୦) ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ପ୍ରଫେସର, ସମାଲୋଚକ, ସମ୍ପାଦକ ଓ ଲେଖକ। ସେ ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱଭାରତୀର ଭାଷାଭବନର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗର ମୁଖ୍ୟ ଓ CFELର ଚେୟାର୍ ମ୍ୟାନ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ।

 ଜନ୍ମ ଓ ଜୀବନ 
ମନୋରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ ୧୯୬୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୫ରେ ଯାଜପୁରର [[ସୁକିନ୍ଦା (ବିଧାନ ସଭା ନିର୍ବାଚନ ମଣ୍ଡଳୀ)|ସୁକିନ୍ଦା]] ଅନ୍ତରଗତ ଜେମାଦେଇପୁର-ହରିପୁର ଗ୍ରାମରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିତା ବୀର କିଶୋର ପ୍ରଧାନ ଓ ମାତା ଲକ୍ଷ୍ମୀପ୍ରିୟା ପ୍ରଧାନଙ୍କର ସେ ଥିଲେ ପଞ୍ଚମ ସନ୍ତାନ । ଭାଇ ପ୍ରାଣକୃଷ୍ଣ ପ୍ରଧାନ, ଆର୍ତ୍ତବନ୍ଧୁ ପ୍ରଧାନ, ଅନନ୍ତ ଚରଣ ପ୍ରଧାନ ଓ ଭଉଣୀ ଉର୍ମିଳା ପ୍ରଧାନଙ୍କର ସେ ଅନୁଜ।

 ଶିକ୍ଷା 
ସେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନର ଶିକ୍ଷା ଚାଟଶାଳୀରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସେଠାରେ ଦୁଇବର୍ଷ ପଢ଼ିବା ପରେ ଜେମାଦେଇପୁର ଉଚ୍ଚ ପ୍ରାଥମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତୃତୀୟ ଶ୍ରେଣୀରେ ନାମ ଲେଖାଇଥିଲେ । ସେଠାରେ ପଞ୍ଚମ ଶ୍ରେଣୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପଢିବାପରେ ସେ ଖଣ୍ଡୁରାଇ ମଧ୍ୟ ଇଂରାଜୀ ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଷଷ୍ଠ ଓ ସପ୍ତମ ଶ୍ରେଣୀରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମହାଦେବ ଉଚ୍ଚ ବିଦ୍ୟାଳୟ, ହରିପୁରରେ ସେ ତାଙ୍କର ଏକାଦଶ ଶ୍ରେଣୀର ଅଧ୍ୟୟନ ଶେଷ କରିଥିଲେ। 
ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେ କଟକର ଖ୍ରୀଷ୍ଟ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ୧୯୭୫ରେ ଆଇ.ଏ. ଓ ପରେ ୧୯୮୦ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସ୍ନାତକ ଅଧ୍ୟୟନ କରିଥିଲେ । ସେ ଶାନ୍ତିନିକେତନରୁ ୧୯୮୨ ମସିହାରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେଠାରେ ଖଗେଶ୍ୱର ମହାପାତ୍ରଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଗବେଷଣା କରି ୧୯୮୭ ମସିହାରେ ଡକ୍ଟରେଟ ପାଇଥିଲେ ।https://www.visvabharati.ac.in/file/DCV-ManoranjanPradhan2018.pdf

 ଅଧ୍ୟାପନା 
ସେ ୧୯୮୪ରୁ ୧୯୮୮ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଶ୍ୱଭାରତୀରେ ଅଧ୍ୟାପକ, ୧୯୮୮ରୁ ୨୦୦୫ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରିଡର୍ ଓ ୨୨ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୫ରୁ ଅଦ୍ୟାବଧି ପ୍ରଫେସର ଭାବରେ ସେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଆସୁଛନ୍ତି । ଅଦ୍ୟାବଧି ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ୩୧ରୁ ଅଧିକ ଏମ୍.ଫିଲ୍ ଓ ୩୦ରୁ ଅଧିକ ପିଏଚ୍.ଡି ଗବେଷକ ଗବେଷଣା କରିଛନ୍ତି । ଏହାବ୍ୟତୀତ ସେ ଅନେକ ଗବେଷଣାତ୍ମକ ପ୍ରବନ୍ଧ ରଚନା କରିଛନ୍ତି ।

 ରଚନାବଳୀ 

 ସମାଲୋଚନା ପୁସ୍ତକ 

 କିଛି ତତ୍ତ୍ୱ କିଛି ବ୍ୟାଖ୍ୟା (୧୯୮୮) ଉପନ୍ୟାସ ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଲୋଚନା (୨୦୦୩) କାହ୍ନୁଚରଣ ଓ ଶରତ ଚନ୍ଦ୍ର ଉପନ୍ୟାସ (୨୦୦୪) ସାହିତ୍ୟ ଅନ୍ୱେଷା (୨୦୦୪) ଗୋଦାବରୀଶ ମିଶ୍ର (୨୦୦୬) ସମ୍ପାଦିତ ପୁସ୍ତକ 
 ଉପନ୍ୟାସ ଗ୍ରନ୍ଥସୂଚୀ (୧୯୮୮) ଭାଷା ସାହିତ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣ ବିଭା (୧୯୯୪) ଅନୁବାଦ ସାହିତ୍ୟ: ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ପ୍ରୟୋଗ (୨୦୦୦) ସୁରତ୍ନମାଳା (୨୦୦୪) ବୈଷ୍ଣବାୟନ (୨୦୦୪) ଇଚ୍ଛାବତୀ (୨୦୦୪) ଫକୀରମୋହନଙ୍କ ଆତ୍ମଚରିତ (୨୦୦୫) ସାହିତ୍ୟ ଦୀପିକା (୨୦୦୬) ଲଛମା (୨୦୦୭) ଗୋପୀନାଥ ଚୟନିକା (୨୦୦୯) କାହ୍ନୁ ଚରଣ ଚୟନିକା (୨୦୧୩) ଗର୍ବର କଥା: ଗର୍ବ କରିବାର କଥା (୨୦୧୬) ଚିତ୍ର :ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ନନ୍ଦ 
 ପୁନରାୟ ରେବତୀ'' 

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 

 ମାନସିଂହ ପ୍ରବନ୍ଧ ପ୍ରତିଯୋଗୀତାରେ ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୨
 ଗୋପୀନାଥ ପ୍ରବନ୍ଧ ପୁରସ୍କାର, ୨୦୦୫ 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ, ୨୦୧୧ 
 ମାନସିଂହ ସମ୍ମାନ, ସାରଳା ସାହିତ୍ୟ ସାଂସଦ, ୨୦୧୪ 
 ବୈଶାଖୀ ସାହିତ୍ୟ ସାଂସଦ ସମ୍ମାନ, ୨୦୧୮  

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି