ରାଜସ୍ଥାନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ

ରାଜସ୍ଥାନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ରାଜସ୍ଥାନ ରାଜ୍ୟର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ । ଏହା ରାଜସ୍ଥାନର ଯୋଧପୁରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୯ ରେ ରାଜସ୍ଥାନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଅର୍ଡିନାନ୍ସ, ୧୯୪୯ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ନ୍ୟାୟଧୀଶମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଞ୍ଜୁରିଯୋଗ୍ୟ ପଦସଂଖ୍ୟା ୫୦ ଅଟେ, କିନ୍ତୁ ଅଧୁନା ପଦାସୀନ ବିଚାରପତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ୩୪ ଅଟେ ।

 ଇତିହାସ 
ରାଜସ୍ଥାନର ଏକୀକରଣ ପୂର୍ବରୁ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାନ୍ତରେ ପାଞ୍ଚଟି ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଥିଲା – ଯୋଧପୁର, ଜୟପୁର, ବିକାନେର, ପୂର୍ବତନ ରାଜସ୍ଥାନ ଓ ମତ୍ସ୍ୟ ସଂଘର ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ । ରାଜସ୍ଥାନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଅର୍ଡିନାନ୍ସ, ୧୯୪୯ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଅଲଗା ଅଧିକାର କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକୁ ବିଲୋପ କରାଯାଇ ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଗଠିତ ହେଲା । ରାଜସ୍ଥାନ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଜୟପୁରରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ୨୯ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୯ ରେ ରାଜପ୍ରମୁଖ ମହାରାଜା ସାୱାଇ ମାନ୍ ସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍‌ଘାଟିତ ହୋଇଥିଲା । ପରେ ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ରାଜସ୍ଥାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଏକୀକରଣ ହେବା ପରେ, ସତ୍ୟନାରାୟଣ ରାଓ କମିଟିର ସୁପାରିଶ ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟକୁ ଯୋଧପୁରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଗଲା।

ଏହି ଉଚ୍ଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପ୍ରଥମ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଥିଲେ କମଳା କାନ୍ତ ବର୍ମା । ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ ଅଧିନିୟମ (ଷ୍ଟେଟସ୍ ରିଓର୍ଗାନାଇଜେସନ୍ ଆକ୍ଟ, ୧୯୫୬) ର ଧାରା ୫୧ (୨) ଅନୁଯାୟୀ ୩୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୭୭ ରେ ଜୟପୁରରେ ଗୋଟିଏ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ବେଞ୍ଚ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ୧୯୫୮ ରେ ବିଲୋପ କରାଯାଇଥିଲା ।

୨୦୧୯ ମସିହାରେ ଏହି ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟକୁ ଯୋଧପୁର ସହର କେନ୍ଦ୍ରରୁ ବାହାରକୁ ଏକ ନୂଆ ପ୍ରାଙ୍ଗଣରେ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା । ଭାରତର ତତକାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଏହି ନବନିର୍ମିତ ଭବନକୁ ଉଦ୍‌ଘାଟନ କରିଥିଲେ ।

 ବିବାଦ 
୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୯ ତାରିଖରେ, ରାଜସ୍ଥାନ ନ୍ୟାୟିକ ଅଧିକାରୀ ସଂଘ, Lions Club ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟୋଜିତ ହୋଇ,  ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଲନ୍‌ ସାମ୍ନାରେ ମହର୍ଷି ମନୁଙ୍କର ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ଅନୁମତି ମିଳିଥିଲା । ଏହି ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପିତ ହେବା ପରଠାରୁ, ଏହା ବହୁ ପ୍ରତିବାଦ, ଆଇନ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍‌ ଓ ଏକ ରାୟ ଅନୁଯାୟୀ ଅପସାରଣ ପାଇଁ ଆଦେଶ ବିବାଦର ବିଷୟ ହୋଇଆସିଛି ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଆଇନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟସମୂହ