ଭୂଷଣ ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୱାଇ

ଭୂଷଣ ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୱାଇ (ବି.ଆର. ଗୱାଇ) (ଜନ୍ମ: ୨୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟବିଦ୍‌, ଯିଏ ୧୪ ମେ ୨୦୨୫ ଠାରୁ ଭାରତର ୫୨ତମ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି । ସେ ବମ୍ବେ ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପୂର୍ବତନ ବିଚାରପତି ଓ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜାତୀୟ ଆଇନ ସେବା ସଂସ୍ଥା (National Legal Services Authority) ର କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଅଛନ୍ତି ।

 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଭୂଷଣ ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୱାଇଙ୍କ ଜନ୍ମ ୨୪ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୦ ରେ ଆର. ଏସ୍. ଗୱାଇ ଓ କମଳାଙ୍କ ଘରେ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ବାପା ଆର.ଏସ୍. ଗୱାଇ ଜଣେ ପୂର୍ବତନ ସାଂସଦ, ରାଜ୍ୟପାଳ ଓ ରିପବ୍ଲିକନ୍ ପାର୍ଟି ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (ଗୱାଇ) ଅଂଶର ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଭାଇ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଗୱାଇ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ରାଜନୈତିକ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ। ସେମାନେ ବି.ଆର୍. ଅମ୍ବେଦକରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ଓ ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମାନୁଗତ।

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ପେଶା 
ଗୱାଇଙ୍କ ଜନ୍ମ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅମରାବତୀରେ ହୋଇଥିଲା । ସେ ୧୬ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୮୫ ରେ ଓକିଲ ଭାବେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହେଲେ । ସେ ବମ୍ବେର ପୂର୍ବତନ ଅଟର୍ଣୀ ଜେନେରାଲ୍ ବାର୍. ରାଜା ଭୋଂସାଲେ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ । ୧୯୮୭ ରୁ ୧୯୯୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟରେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଓକିଲାତି ଚଲାଇଥିଲେ। ୧୯୯୦ ପରେ ସେ ପ୍ରଧାନତଃ ନାଗପୁର ବେଞ୍ଚରେ ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ। ସେ ସଂବିଧାନିକ ଓ ପ୍ରଶାସନିକ ଆଇନରେ ମଧ୍ୟ ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ।

ସେ ନାଗପୁର ନଗର ନିଗମ, ଅମରାବତୀ ନଗର ନିଗମ ଓ ଅମରାବତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପାଇଁ ଆଇନ ପରାମର୍ଶଦାତା ଥିଲେ । ସେ SICOM, DCVL ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ସଂଗଠନ ଓ ନିଗମ, ଏବଂ ବିଦର୍ଭ ଅଞ୍ଚଳର ବିଭିନ୍ନ ପଞ୍ଚାୟତ/ନଗରପାଳିକା ପାଇଁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଓକିଲ ଭାବେ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରୁଥିଲେ ।

ସେ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୯୨ ରୁ ଜୁଲାଇ ୧୯୯୩ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟ, ନାଗପୁର ବେଞ୍ଚରେ ସହଯୋଗୀ ସରକାରୀ ଅଧିବକ୍ତା ଓ ଅତିରିକ୍ତ ସାଧାରଣ ଅଭିଯୋଜକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୭ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୦୦ ରେ ସେ ନାଗପୁର ବେଞ୍ଚ ପାଇଁ ସରକାରୀ ଅଧିବକ୍ତା ଓ ସାଧାରଣ ଅଭିଯୋଜକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ୧୪ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୩ ରେ ସେ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟର ଅତିରିକ୍ତ ବିଚାରପତି ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ ।

୧୪ ମେ ୨୦୨୫ରେ ସେ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ୫୨ତମ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ଭାବେ ଶପଥ ଗ୍ରହଣ କଲେ ।

ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି ଭୂଷଣ ରାମକୃଷ୍ଣ ଗୱାଇ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବୌଦ୍ଧ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ହେବେ । ସେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦଳିତ (ଏସ୍‌.ସି.) ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଏହି ପଦବୀରେ ରହିବେ, ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ନ୍ୟାୟମୂର୍ତ୍ତି କେ. ଜି. ବାଳକୃଷ୍ଣନ୍ ଏହି ପଦ ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୨୫ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା, ଭାରତ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟରେ ତିନିଜଣ ଦଳିତ ବିଚାରପତି ବର୍ତ୍ତମାନ କାର୍ଯ୍ୟରତ- ଜଷ୍ଟିସ୍ ବି.ଆର୍. ଗୱାଇ, ଜଷ୍ଟିସ୍ ସି.ଟି. ରବିକୁମାର ଓ ଜଷ୍ଟିସ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ବରାଳେ। ଏହା ଭାରତର ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ଇତିହାସରେ ଦଳିତ ଲୋକଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱକୁ ସୂଚାଏ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଦଳିତ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ପୂର୍ବତନ ମୂଖ୍ୟ ବିଚାରପତି