ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ମାଢ଼ି

ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ମାଢ଼ି (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ dislocated jaw ବା Temporomandibular joint dislocation) କୁହାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ମାଢ଼ି ହାଡ଼ର କଣ୍ଡାଇଲ ଟେମ୍ପୋରାଲ ଅସ୍ଥିଠାରୁ ବିସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ପାଟି ବନ୍ଦ କରିବାରେ ଅକ୍ଷମତା, କଥା ହେବା ସମସ୍ୟା, ଚୋବେଇବା ସମସ୍ୟା ଏବଂ କାନ ସାମ୍ନାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅନୁଭବ ହୋଇପାରେ । ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱର ଗଣ୍ଠି, ଗୋଟିଏ ପାର୍ଶ୍ୱ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ । ଏହା ସ‌ହିତ ଅସ୍ଥି ଭଗ୍ନ, ବାହ୍ୟ ଶ୍ରବଣ ନଳୀରେ ଆଘାତ, ଏବଂ କ୍ରାନିଆଲ୍ ସ୍ନାୟୁ ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ଜଟିଳ ହୋଇପାରେ ।

ଏହାର କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ଶାରୀରିକ ଆଘାତ, ଅତ୍ୟଧିକ ହାଇ ମାରିବା ସମୟରେ ପାଟି ଅତ୍ୟଧିକ ଖୋଲିବା ଏବଂ କନେକ୍ଟିଭ୍ ତନ୍ତୁ ବ୍ୟାଧି ଭଳି ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଗଠନ ଜନିତ ସମସ୍ୟା ହେତୁ ହୋଇପାରେ । ଦାନ୍ତହାନୀ ଏହାର ବିପଦ କାରଣ ହୋଇପାରେ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପ୍ରାୟତଃ ଲକ୍ଷଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଯଦିଓ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ ହୋଇପାରେ । ଏହାର ବିବିଧ ପ୍ରକାର ସନ୍ଧିଚ୍ୟୁତ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରବର୍ତ୍ତୀ, ପଶ୍ଚାତ୍‌ବର୍ତ୍ତୀ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱସ୍ଥ, ବାହ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱସ୍ଥ ହୋଇପାରେ । 

ସାଧାରଣତଃ ଏହା 'ବନ୍ଦ ପୁନଃସ୍ଥାପନ' ସହିତ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଇପାରେ । ଏହା ହୁଏତ ସ୍ଥାନୀୟ ନିଶ୍ଚେତକ, ପ୍ରଶାନ୍ତିକରଣ କିମ୍ବା ମାଂସପେଶୀ ଆରାମ ଆବଶ୍ୟକ କରିପାରନ୍ତି |  ଗଣ୍ଠି ପୁନସ୍ଥାପନ ନିମନ୍ତ ତଳ ମୋଲାର ଦାନ୍ତ ଉପରେ ବୁଢ଼ା ଅଙ୍ଗୁଳିଦ୍ୱାରା ନିମ୍ନ ଚାପ ପ୍ରୟୋଗ କରି ହାତଦ୍ୱାରା ପଛକୁ ଠେଲି ଦିଆଯାଏ । ଯଦି ସ୍ଥାନାନ୍ତର ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ରହିଆସିଛି, ତେବେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର  ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ବାରମ୍ବାର ସମସ୍ୟା ହେଲେ ବିଶେଷଜ୍ଞ ସାହାଯ୍ୟରେ ବଟୁଲିନମ୍ ଟକ୍ସିନ୍ ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ ଦିଆଯାଇପାରେ ।

ସ୍ଥାନାନ୍ତରିତ ମାଢ଼ି ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୦,୦୦୦ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୨ରୁ ୩ ଜଣଙ୍କୁ ଏବଂ କୌଣସି ସମୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୫%କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଖ୍ରୀ:ପୂ: ୧୫୦୦ରୁ ଗଣ୍ଠି ପୁନଃସ୍ଥାପନ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଦ୍ୟମାନ ଥିବା ଲିପିବଦ୍ଧ   ହୋଇଛି। 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ