ଲିଚେନ ସ୍କ୍ଲେରୋସସ

ଲିଚେନ ସ୍କ୍ଲେରୋସସ ( Lichen sclerosus/ LS ) ଏକ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଚର୍ମ ପ୍ରଦାହ ରୋଗ ଯାହା ମୁଖ୍ୟତଃ ଯୌନାଙ୍ଗକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଏହା ଅନିୟମିତ ଛୋଟ ଛୋତ ଚେପା ଫୁଲା ଭଳି ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଲାଗେ ଯାହା ଚକଚକିଆ, ସାମାନ୍ୟ କୁଞ୍ଚିତ, ଫିକା-ଧଳା ରଙ୍ଗର ଦାଗ ଥାଏ ଯାହା ଚାରିପାଖରେ ଚମ ବାଇଗଣୀ ରଙ୍ଗର ହୋଇଥାଏ । ଏଥିରେ ବ‌ହୁତ ଗଲୁ କରେ ଏବଂ କୁଣ୍ଡେଇବାଦ୍ୱାରା ଛୋଟ କଟାଦାଗ  ସହିତ ଶୁଖା ଘାଆ ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ ଓ ଚର୍ମ ପତଳା ହୋଇପାରେ ।  ଯୌନାଙ୍ଗରେ ଛୋଟ ରକ୍ତନଳୀ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ଲିଙ୍ଗର ରଙ୍ଗ କମିଯାଏ ।  ଏହା କ୍ୱଚିତ୍ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଘଟିଥାଏ, ଯଦିଓ ଉପର ପିଠି କିମ୍ବା ସ୍ତନରେ ହୋଇପାରେ । ବେଳେବେଳେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଏହା ପରିସ୍ରା କଲାବେଳେ କଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ, ଯୋନୀ ସ୍ରାବ,ମଳ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଅନିଚ୍ଛା, ଯୌନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ଚର୍ମ କର୍କଟ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ରହିପାରେ ।

ଏହାର କାରଣ ଜଣା ପଡିନାହିଁ।  ସଂକ୍ରମଣ, ଆଘାତ ଏବଂ ଯୌନାଙ୍ଗର ଆର୍ଦ୍ର ହେବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି ଯୋଗୁ ଏହା ସମ୍ଭବତଃ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ ।  ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜା ପ୍ରତିରୋପଣ ଯୋଗୁ ଏହା ଟ୍ରିଗର ହୋଇପାରେ । ଟ୍ରାନ୍ସଜେଣ୍ଡର ଲୋକଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର ସ୍ଥାନରେ ହୋଇପାରେ । 

ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷାଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।  ଚର୍ମ ବାୟୋପ୍ସିରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇପାରିବ, ଯେଉଁଥିରେ ଡର୍ମାଲ୍ କୋଲାଜେନ୍ ଏବଂ ପତଳା ଏପିଡର୍ମିସ୍ ଦେଖାଏ ।  ଗୁଟ୍ଟେଟ୍ ମୋର୍ଫିଆ, ଲାଇଚେନ ପ୍ଲାନସ୍ ଏବଂ ଲାଇଚେନ ସିମ୍ପାଲେକ୍ସ କ୍ରୋନିକସ୍ ରୋଗ ପରି ଅନେକ ସମୟରେ ଏହି ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ । ଚିକିତ୍ସାରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଟପିକାଲ୍ ଷ୍ଟେରଏଡ୍ ଦିଆଯାଏ । ବିଶେଷକରି ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ବେଳେବେଳେ,  ଅଧିକ ଚିକିତ୍ସା ନକଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଭଲ ହୋଇଯାଏ ।

ଲିଚେନ ସ୍କ୍ଲେରୋସସ ପ୍ରାୟ ୧.୭% ବୟସ୍କ ମହିଳାଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ । ଏହା ସାଧାରଣତ ଯୌବନାବସ୍ଥା ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ମେନୋପଜ ପରେ ହୋଇଥାଏ । ପୁରୁଷମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ଯେ କୌଣସି ବୟସରେ ହୋଇପାରେ । ଆଫ୍ରିକୀୟ ଆମେରିକୀୟମାନେ କମ୍ ପ୍ରଭାବି ତ ହୁଅନ୍ତି।  ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ମହିଳାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ଅଟୋମ୍ୟୁମ୍ୟୁନ ରୋଗ ଥାଏ ।  ୧୭% ଲୋକଙ୍କର ସୋରିୟାସିସ୍ ଥାଏ ।  ଲିଚେନ ସ୍କ୍ଲେରୋସସ୍ ଏଟ ଆଟ୍ରୋଫିକସ୍ ରୋଗ ପ୍ରଥମେ ୧୮୮୭ ମସିହାରେ ଡକ୍ଟର ହାଲୋପୋଙ୍କଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ