ଭାରତ ଭାଗ୍ୟ ବିଧାତା

ଭାରତ ଭାଗ୍ୟ ବିଧାତା (, ; ) ହେଉଛି ବଙ୍ଗଳାରେ ଏକ ପଞ୍ଚପଙ୍କ୍ତି ବିଶିଷ୍ଟ ବ୍ରାହ୍ମ ସ୍ତୁତି। ଏହା ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ଦ୍ବାରା ରଚିତ ଏବଂ ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଗୀତର କେବଳ ପ୍ରଥମ ଛନ୍ଦ ହିଁ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଛି।

 ଜନ ଗଣ ମନର ଇତିହାସ 
ଏହି କବିତାଟି ପ୍ରଥମେ ୨୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୧୧ ମସିହାରେ କୋଲକାତାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସର ବାର୍ଷିକ ଅଧିବେଶନର ଦ୍ବିତୀୟ ଦିନରେ ଗୀତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଗୀତଟି ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ଭାଣିଜୀ ସରଳା ଦେବୀ ଚୌଧୁରାଣୀଙ୍କ ସହିତ ସ୍କୁଲ୍ ଛାତ୍ରମାନଙ୍କ ଏକ ଗୋଷ୍ଠୀ ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ କଂଗ୍ରେସ ସଭାପତି ବିଶାନ ନାରାୟଣ ଧାର ଏବଂ ଅମ୍ବିକାଚରଣ ମଜୁମଦାରଙ୍କ ଭଳି ପ୍ରମୁଖ କଂଗ୍ରେସ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ।

୧୯୧୨ ମସିହାରେ, ଏହି ଗୀତଟି ଠାକୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପାଦିତ ବ୍ରାହ୍ମ ସମାଜର ସରକାରୀ ପ୍ରକାଶନ ତତ୍ତ୍ୱବୋଧିନୀ ପତ୍ରିକାରେ ଭାରତ ଭାଗ୍ୟ ବିଧାତା ଶୀର୍ଷକରେ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା।

କୋଲକାତା ବାହାରେ, ଏହି ଗୀତଟି ପ୍ରଥମେ ଗାୟକ ନିଜେ ୨୮ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୧୯ରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ମାଦାନାପାଲ୍ଲେର ବେସାନ୍ତ ଥିଓସୋଫିକାଲ୍ କଲେଜରେ ଏକ ଅଧିବେଶନରେ ଗାଇଥିଲେ। ଏହି ଗୀତଟି କଲେଜ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରମୁଗ୍ଧ କରିଥିଲା ଏବଂ ସେମାନେ ଗୀତର ଇଂରାଜୀ ସଂସ୍କରଣକୁ ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରାର୍ଥନା ଗୀତ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଯାହା ଆଜି ମଧ୍ୟ ଗାନ କରାଯାଏ। ଠାକୁର ମାଦାନାପାଲ୍ଲେରେ ଗୀତର ପ୍ରଥମ ଇଂରାଜୀ ଅନୁବାଦ କରିଥିଲେ।

ଭାରତର ସ୍ୱାଧୀନତା ପ୍ରାପ୍ତ ଅବସରରେ, ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସଭା ୧୪ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ସର୍ବଭାରତୀୟ ସଂସ୍ଥା ଭାବରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା ଏବଂ ଜନ ଗଣ ମନର ସର୍ବସମ୍ମତି କ୍ରମେ ଅଧିବେଶନ ସମାପ୍ତ ହେଲା।

୧୯୪୭ ମସିହାରେ ନିଉ ୟର୍କରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ପରିଷଦରେ, ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳର ସଦସ୍ୟମାନେ ଦେଶର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବରେ ଜନ ଗଣ ମନର ଏକ ରେକର୍ଡିଂ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାଉସ୍ ଅର୍କେଷ୍ଟ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଗୀତଟି ବାଜିଥିଲା।

୨୪ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ରେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ସଭା ଦ୍ୱାରା ଜନ ଗଣ ମନକୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଭାରତର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।

 ସମସ୍ତ 5 ପଙ୍କ୍ତିର ଗୀତ 

ନିମ୍ନଲିଖିତ ହିନ୍ଦୀ ଅନୁବାଦଟି ଏକ ଅସମର୍ଥିତ ଉତ୍ସରୁ ନିଆଯାଇଛି। ଅନୁବାଦ ଏବଂ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣ ଉଭୟେ କିଛି ଭୁଲ କରାଯାଇଛି।

ବଙ୍ଗଳା () ଓଡ଼ିଆ ଲିପ୍ୟନ୍ତରଣଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦଜନଗଣମନ-ଅଧିନାୟକ ଜୟ ହେ ଭାରତଭାଗ୍ୟବିଧାତା!
ପଞ୍ଜାବ ସିନ୍ଧୁ ଗୁଜରାଟ ମରାଠା ଦ୍ରାବିଡ଼ ଉତ୍କଳ ବଙ୍ଗ
ବିନ୍ଧ୍ୟ ହିମାଚଳ ଯମୁନା ଗଙ୍ଗା ଉଚ୍ଛଳଜଳଧିତରଙ୍ଗ
ତବ ଶୁଭ ନାମେ ଜାଗେ, ତବ ଶୁଭ ଆଶିଷ ମାଗେ,
ଗାହେ ତବ ଜୟଗାଥା।
ଜନଗଣମଙ୍ଗଳଦାୟକ ଜୟ ହେ ଭାରତଭାଗ୍ୟବିଧାତା!
ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ଜୟ ଜୟ ଜୟ ହେ॥ହେ! ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ହୃଦୟର ଶାସକ, ଭାରତର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟକାରୀ, ତୁମର ଜୟ ହେଉ! ପଞ୍ଜାବ, ସିନ୍ଧ, ଗୁଜରାଟ, ମରାଠା ସାମ୍ରାଜ୍ୟ (ମହାରାଷ୍ଟ୍ର), ଦ୍ରାବିଡ଼ (ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ), ଉତ୍କଳ (ଓଡ଼ିଶା) ଏବଂ ବଙ୍ଗ, ବିନ୍ଧ୍ୟ, ହିମାଳୟ, ଯମୁନା ଏବଂ ଗଙ୍ଗା, ଏବଂ ଭାରତ ମହାସାଗର ତାର ଚାରିପାଖରେ ଫେଣ ଉଠୁଥିବା ତରଙ୍ଗ ସହିତ, ତୁମର ଶୁଭ ନାମରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅ, ତୁମର ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ଆହ୍ବାନ କର, ଏବଂ ତୁମର ଗୌରବମୟ ବିଜୟ ଗାନ କର। ହେ! ତୁମେ ଯିଏ ଲୋକମାନଙ୍କୁ କଲ୍ୟାଣ ପ୍ରଦାନ କର, ଭାରତର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟକାରୀ, ତୁମର ଜୟ ହେଉ! ବିଜୟ, ବିଜୟ, ତୁମର ଜୟ ହେଉ!ଅହରହ ତବ ଆହ୍ବାନ ପ୍ରଚାରିତ, ଶୁଣି ତବ ଉଦାର ବାଣୀ
ହିନ୍ଦୁ ବୌଦ୍ଧ ସିଖ ଜୈନ ପାରସିକ ମୁସଲମାନ ଖୃସ୍ଟାନୀ
ପୂରବ ପଶ୍ଚିମ ଆସେ ତବ ସିଂହାସନ-ପାଶେ
ପ୍ରେମହାର ହୟ ଗାଁଥା।
ଜନଗଣ-ଐକ୍ୟ-ବିଧାୟକ ଜୟ ହେ ଭାରତଭାଗ୍ୟବିଧାତା!
ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ଜୟ ଜୟ ଜୟ ହେ॥ତୁମର କ୍ରନ୍ଦନ ନିରନ୍ତର ଶୁଣାଯାଉଛି, ଆମେ ତୁମର ସଦୟ ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣୁଛୁ ହିନ୍ଦୁ, ବୌଦ୍ଧ, ସିଖ, ଜୈନ, ପାରସି, ମୁସ୍ଲିମ୍ ଏବଂ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିଆନ୍, ପୂର୍ବ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଏକାଠି, ତୁମ ସିଂହାସନ ନିକଟକୁ ଆସ ଏବଂ ପ୍ରେମର ମାଳ ବୁଣୁ। ହେ! ତୁମେ ଯିଏ ଲୋକଙ୍କ ଏକତା ଆଣିଛ! ତୁମର ଜୟ ହେଉ, ଭାରତର ଭାଗ୍ୟର ସ୍ରଷ୍ଟା! ଜୟ ହେଉ, ତୁମର ଜୟ ହେଉ!ପତନ-ଅଭ୍ୟୁଦୟ-ବନ୍ଧୁର ପନ୍ଥା, ଯୁଗ ଯୁଗ ଧାବିତ ଯାତ୍ରୀ।
ହେ ଚିରସାରଥି, ତବ ରଥଚକ୍ରେ ମୁଖରିତ ପଥ ଦିନରାତ୍ରି।
ଦାରୁଣ ବିପ୍ଳବ-ମାଝେ ତବ ଶଙ୍ଖଧ୍ବନି ବାଜେ
ସଙ୍କଟଦୁଃଖତ୍ରାତା।
ଜନଗଣପଥପରିଚାୟକ ଜୟ ହେ ଭାରତଭାଗ୍ୟବିଧାତା!
ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ଜୟ ଜୟ ଜୟ ହେ॥ଜୀବନର ପଥ ବହୁତ ଦୁଃଖଦ, କାରଣ ଏହା ଉତ୍ଥାନ-ପତନ ଦେଇ ଗତି କରେ, କିନ୍ତୁ ଆମେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ବର୍ଷ-ବର୍ଷ ଧରି ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଆସୁଛୁ। ହେ! ଅନନ୍ତ ସାରଥି (ଅର୍ଥାତ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ), ତୁମର ରଥ ଚକଗୁଡ଼ିକ ଦିନରାତି ପଥରେ ଶବ୍ଦ କରେ। ଭୟଙ୍କର ଝଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ତୁମର ଶଙ୍ଖ ଶବ୍ଦ କରେ। ତୁମେ ଆମକୁ ଭୟ ଏବଂ ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ! ତୁମେ ଯିଏ ଲୋକଙ୍କୁ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ପଥ ଦେଇ ଗତି କରାଉଛ, ତୁମର ବିଜୟ, ଭାରତର ଭାଗ୍ୟର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା! ବିଜୟ, ବିଜୟ, ତୁମର ବିଜୟ!ଘୋରତିମିରଘନ ନିବିଡ଼ ନିଶୀଥେ ପୀଡ଼ିତ ମୂର୍ଛିତ ଦେଶେ
ଜାଗ୍ରତ ଛିଳ ତବ ଅବିଚଳ ମଙ୍ଗଳ ନତନୟନେ ଅନିମେଷେ।
ଦୁଃସ୍ବପ୍ନେ ଆତଙ୍କେ ରକ୍ଷା କରିଲେ ଅଙ୍କେ
ସ୍ନେହମୟୀ ତୁମି ମାତା।
ଜନଗଣଦୁଃଖତ୍ରାୟକ ଜୟ ହେ ଭାରତଭାଗ୍ୟବିଧାତା!
ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ଜୟ ଜୟ ଜୟ ହେ॥ଅନ୍ଧାର ରାତିଗୁଡ଼ିକରେ, ଯେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ଜାତି ଅସ୍ବସ୍ଥ ଏବଂ ମୂର୍ଚ୍ଛା ପଡ଼ିଥିଲା, ତୁମର ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ କୃପା ଜାଗୃତ ଥିଲା, ତୁମର ଦୁଃଖିତ କିନ୍ତୁ ପଲକୁଥିବା ଆଖି ମାଧ୍ୟମରେ, ଦୁଃସ୍ୱପ୍ନ ଏବଂ ଭୟ ମାଧ୍ୟମରେ, ତୁମେ ଆମକୁ ତୁମର କୋଳରେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଛ, ହେ ପ୍ରେମମୟୀ ମାତା! ତୁମେ ଲୋକଙ୍କ ଦୁଃଖ ଦୂର କରିଛ, ତୁମର ଜୟ ହେଉ, ଭାରତର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ମାତା! ବିଜୟ, ବିଜୟ, ତୁମର ଜୟ ହେଉ!ରାତ୍ରି ପ୍ରଭାତିଳ, ଉଦିଳ ରବିଚ୍ଛବି ପୂର୍ବ-ଉଦୟଗିରିଭାଲେ –
ଗାହେ ବିହଙ୍ଗମ, ପୂଣ୍ୟ ସମୀରଣ ନବଜୀବନରସ ଢାଳେ।
ତବ କରୁଣାରୁଣରାଗେ ନିଦ୍ରିତ ଭାରତ ଜାଗେ
ତବ ଚରଣେ ନତ ମାଥା।
ଜୟ ଜୟ ଜୟ ହେ ଜୟ ରାଜେଶ୍ବର ଭାରତଭାଗ୍ୟବିଧାତା!
ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ହେ, ଜୟ ଜୟ ଜୟ ଜୟ ହେ॥ରାତି ସରିଗଲାଣି, ଏବଂ ପୂର୍ବ ଦିଗବଳୟର ପାହାଡ଼ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହୋଇଛି। ପକ୍ଷୀମାନେ କିଚିରିମିଚିରି କରୁଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏକ ମୃଦୁ ଶୁଭ ପବନ ନୂତନ ଜୀବନର ଅମୃତ ବର୍ଷା କରୁଛି। ତୁମର କରୁଣାର ଆଲୋକରେ, ଶୋଇଥିବା ଭାରତ ଏବେ ଜାଗ୍ରତ। ଆମେ ଏବେ ତୁମର ପାଦ ତଳେ ମୁଣ୍ଡ ରଖିଛୁ। ହେ! ବିଜୟ, ବିଜୟ, ବିଜୟ, ହେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ରାଟ୍, ତୁମର ବିଜୟ, ଭାରତର ଭାଗ୍ୟର ସ୍ଥପତି! ବିଜୟ, ବିଜୟ, ତୁମର ବିଜୟ!

ଉପରୋକ୍ତ ଅନୁବାଦ ବ୍ୟତୀତ, ଯାହା ମୂଳ ଅନୁବାଦକୁ ନିକଟରୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ଇଂରାଜୀରେ ଜନ ଗଣ ମନର ନିଜସ୍ୱ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଉଇକିସୋର୍ସ ମାଧ୍ୟମରେ ଦି ମର୍ଣ୍ଣିଂ ସଂଗ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଭାବରେ ଉପଲବ୍ଧ।

 ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 

 ଜନ ଗଣ ମନ — ଭାରତର ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ
 ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର
 ବନ୍ଦେ ମାତରମ୍ — ଭାରତର ଜାତୀୟ ଗୀତ
 ବଙ୍କିମଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟ
 ଜନ ଗଣ ମନ ଭିଡିଓ
 ଠାକୁରଙ୍କ ଏକ ପୂର୍ବ କବିତା (ଆମାର ସୋନାର ବଙ୍ଗଳା) ପରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ସଙ୍ଗୀତ ଭାବରେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲା।
 ଚିତ୍ତ ଜେଠା ଭୟଶୂନ୍ୟ () - ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁରଙ୍କ ଗୀତାଞ୍ଜଳି ଏକ ଦେଶାତ୍ମବୋଧକ କବିତା।
 ତବେ ଏକଲା ଚଲୋ ରେ () - ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର ଏକ କବିତା ଏବଂ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷ ଦ୍ବାରା ପ୍ରଚାରିତ।
 ଭାରତୀୟ ଜାତୀୟ ଶପଥ, ପିଡ୍ଡୀମାରୀ ବେଙ୍କଟ ସୁବ୍ବା ରାଓ ଦ୍ୱାରା

 ବାହାର ତଥ୍ୟ 

 The Morning Star of India

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ପ୍ରତୀକ
ଶ୍ରେଣୀ:ବଙ୍ଗାଳୀ ସଂସ୍କୃତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ମୁକ୍ତି ଆନ୍ଦୋଲନ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତୀୟ ବାଣୀ