ସପ୍ତଶୃଙ୍ଗୀ

ସପ୍ତଶୃଙ୍ଗୀ, ଅନ୍ୟ ନାମ ସପ୍ତଶ୍ରୀଙ୍ଗୀ (Marathi: सप्तश्रृंगी, ) ଏକ ହିନ୍ଦୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସ୍ଥଳ ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ନାଶିକଠାରୁ ୬୦ କିମି ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ଦେବୀ ସପ୍ତଶୃଙ୍ଗୀ ନିବାସିନୀ ସାତଟି ପାହାଡ଼ ଶିଖର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସ୍ଥାନରେ ବାସ କରନ୍ତି । ଏହା ନାଶିକ ପାଖରେ ଥିବା କଲୱାନ ତାଲୁକାର ନନ୍ଦୁରି ନାମକ ଏକ ଛୋଟ ଗ୍ରାମରେ ଅଛି । ମରାଠା ଓ କେତେକ ଭିଲ ଜାତୀୟ ଲୋକମାନେ ଦେବୀଙ୍କୁ କୁଳଦେବୀ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ଦେଇ ପୂଜା କରନ୍ତି । ସେଠାକୁ ଯିବା ନିମନ୍ତେ ୫୧୦ଟି ପାହାଚ ଅଛି । ସେଠାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଅନେକ ସଂଖ୍ୟକ ଭକ୍ତ ପୂଜା କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି । ଏହି ତୀର୍ଥସ୍ଥାନଟି ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ତିନି ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଶକ୍ତିପୀଠ ଭାବରେ ପରିଚିତ । ଏକାବନଟି ଶକ୍ତିପୀଠରୁ ଏହି ମନ୍ଦିର ଗୋଟିଏ ଯେଉଁଠାରେ ଶିବଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସତୀଙ୍କର ଡାହାଣ ବାହୁଟି ପଡ଼ିଯାଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏଠାରେ ତଥା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ତିନି ଅଧା ଶକ୍ତିପୀଠର ଅଧା ଶକ୍ତିପୀଠ ଅଛି । ଭାରତ ଉପମହାଦେଶରେ ୫୧ଟି ଶକ୍ତି ପୀଠ ଅଛି ।     

ଭୂଗୋଳ 


ସପ୍ତଶୃଙ୍ଗୀ ଘାଟ ଏକ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ପର୍ବତ ମାଳାର ଏକ ଅଂଶ । ଏହାର ଗୋଟିଏ ଅଂଶର ନାମ ସହ୍ୟାଦ୍ରି ବା ଅଜନ୍ତା ସତମାଳା ଶୃଙ୍ଗ ଶ୍ରେଣୀ । ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଧୋଡପ ଶୃଙ୍ଗ ଅଛି ଯାହାର ଉଚ୍ଚତା ୪୫୦୦ ଫୁଟ ଓ ଏହାର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସପ୍ତଶୃଙ୍ଗୀ ଅଛି ।  ସେହିଠାରେ ୧୦୮ଟି ପାଣି କୁଣ୍ଡ ଅଛି । ସେହି ପର୍ବତର ପାଦ ଦେଶରେ କୁଂଦାସ, ନନ୍ଦଉରୀ ଓ ବାଣୀ ଗ୍ରାମଗୁଡିକ ଅଛି ।   ନାନଡୁକି ଓ ନାସିକରୁ ଭାୟା ଡିଣ୍ଡୋରି ଗଲେ ୩୯ କିମି, ଭାୟା ପଇମ୍ପଲଗାଓଁ ଗଲେ ୫୧ କିମି ପଡ଼ିବ । ନାନଦୂର ଗ୍ରାମ ଦେଇ ସବୁଠାରୁ ସହଜ ରାସ୍ତା ମିଳେ ମାତ୍ର ୧୪ କିମି । ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଦେଶ ରୋଡ଼ ପରିବହନ ବସରେ ମନ୍ଦିର ପରିସରକୁ ଯାଇହୁଏ  ଘଞ୍ଚ ଜଙ୍ଗଲମାଳାରେ ଏହି ପର୍ବତ ପରିବେଷ୍ଟିତ ।.

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର