ଶ୍ରୀଧର ପଣିକ୍କର ସୋମନାଥ

ଶ୍ରୀଧର ପଣିକ୍କର ସୋମନାଥ (, ଜନ୍ମ: ଜୁଲାଇ ୧୯୬୩), ବା ଏସ. ସୋମନାଥ ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଜଣେ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଇଞ୍ଜିନିୟର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାର ଅଧକ୍ଷ । ତାଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ, ଇସ୍ରୋର ୩ୟ ଭାରତୀୟ ଜହ୍ନ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପାଇଁ ଚନ୍ଦ୍ରଯାନ-୩ର ଉତ୍‌କ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ବିକ୍ରମ ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନ ରୋଭର୍ ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟରେ ୨୩ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୩ରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲା । ଏହି ଚନ୍ଦ୍ର-ଅଭିଯାନର ସଫଳତା ଫଳରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଦେଶ ଭାବରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଦକ୍ଷିଣ ମେରୁରେ ମହାକାଶ ଯାନ ଅବତରଣ କରିଥିଲା ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଦେଶ ଭାବରେ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲେ ।

ସୋମନାଥ ଥିରୁଅନନ୍ତପୁରମସ୍ଥିତ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ଲିକ୍ୱିଇଡ୍ ପ୍ରପୁଲ୍ସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ସେଣ୍ଟରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ ମହାକାଶ ଯାନର ଲଞ୍ଚ ଯାନର ଡିଜାଇନ, ସିଷ୍ଟମ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ଗଠବ ଡିଜାଇନ, ଗଠନ ଡାଇନାମିକ୍ସ ଏବଂ ପାଇରୋଟେକ୍‌ନିକ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ କାମ କରିଛନ୍ତି ।

 ପ୍ରାଥମିକ ଜୀବନ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା 
ସୋମନାଥ କେରଳର ଥୁରାବୁରସ୍ଥିତ ଟଙ୍କମ୍ମାଠାରେ ଏକ ମାଲାୟଲମ୍ ଭାଷାଭାଷୀ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାପା ଭି. ଶ୍ରୀଧର ପଣିକ୍କର ଜଣେ ହିନ୍ଦୀ ଶିକ୍ଷକ ଥିଲେ ।

ସୋମନାଥ ଆରୁରସ୍ଥିତ ସେଣ୍ଟ ଅଗଷ୍ଟାଇନ ହାଇସ୍କୁଲରେ ପାଠ ପଢ଼ିଥିଲେ ଏବଂ ମହାରାଜା କଲେଜ ଏର୍ନାକୁଲମରୁ ତାଙ୍କର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ପୂର୍ବବର୍ତ୍ତୀ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ କେରଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନରେ ଥିବା ଥଙ୍ଗାଲ କଞ୍ଜୁ ମୁସାଲିଆ କଲେଜ୍ ଅଫ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, କୋଲ୍ଲମରୁ ମେକାନିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତନ କରିଥିଲେ । ସେ ବାଙ୍ଗାଲୋରସ୍ଥିତ ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଇନିଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସରୁ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିଛନ୍ତି ।

 ପେଷା 
ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ପରେ ସୋମନାଥ ୧୯୮୫ ମସିହାରେ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟରରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପୋଲାର ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ ଭେଇକିଲ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ସେ ବିକ୍ରମ ସାରାଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟରର ସହଯୋଗୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ସହିତ ୨୦୧୦ ମସିହାରେ ଜିଓସିଙ୍କ୍ରୋନସ୍ ସାଟେଲାଇଟ୍ ଲଞ୍ଚ ଭେଇକିଲ୍ ମାର୍କ ୩ ଲଞ୍ଚ ଭେଇକିଲ୍ ପ୍ରକଳ୍ପର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ । ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପ୍ରପୁଲସନ୍ ଏବଂ ସ୍ପେସ୍ ଅର୍ଡିନାନ୍ସ ସଂସ୍ଥାର ଉପ-ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାମ କରିଥିଲେ ।

ଜୁନ୍ ୨-୧୫ ମସିହାରେ, ସେ ଥିରୁଅନନ୍ତପୁରମର ବାଲିଆମାଳାରେ ଥିବା ଲିକ୍ୱିଡ୍ ପ୍ରପୁଲସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ସେଣ୍ଟରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଜାନୁଆରୀ ୨୦୧୮ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । ସେ କେ. ଶିବନଙ୍କ ପରେ ବିକ୍ରମ ସାରଭାଇ ସ୍ପେସ୍ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

 ସମ୍ମାନ 
ବିଜ୍ଞାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତାଙ୍କର ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ୧୮ ତମ ବାର୍ଷିକ ସମ୍ମିଳନୀ ଅବସରରେ ତାମିଲନାଡ଼ୁର ଏସ୍ଆର୍‌ଏମ୍ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସ ଆଣ୍ଡ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିଦ୍ୱାରା ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଅଫ୍ ସାଇନ୍ସ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଆଧାର 



ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥାର ବ୍ୟକ୍ତି