ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା

ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା (ଜିତିୟା ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଏକ ତିନି ଦିନିଆ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ ଯାହାକି ଆଶ୍ୱିନ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀରୁ ନବମୀ ଯାଏଁ ପାଳନ କରାଯାଏ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ବିହାର, ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଓ ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶରେ ମୈଥିଳୀ, ମଗଧି ଏବଂ ଭୋଜପୁରୀ ଭାଷାର ବ୍ୟବହାର ଲୋକମାନେ ପାଳନ କରନ୍ତି ।https://www.prabhatkhabar.com/religion/jivitputrika-vrat-2020-jitiya-puja-vidhi-nahay-khay-date-and-timing-shubh-muhurt-jeevaputrika-vow-will-start-from-today-with-hi-khay-know-what-is-important-to-keep-in-mind-during-the-fast-rdy-2 ଏହି ପର୍ବର ମାଆମାନେ ସେମାନଙ୍କର ପିଲାମାନଙ୍କର ଶୁଭ ମନାସି ନିର୍ଜଳା ଉପବାସ କରନ୍ତି ।

 ରୀତିନୀତି 
ଏହା ଏକ ତିନି ଦିନିଆ ପର୍ବ ଅଟେ । 

 ନାହାଇ-ଖାଇ: ଏହି ପର୍ବର ପ୍ରଥମ ଦିନ ହେଉଛି ନାହାଇ-ଖାଇ, ଯେଉଁଦିନ ମାଆମାନେ ଗାଧୋଇବା ପରେ ହିଁ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି । ଏହିଦିନ ଖାଦ୍ୟ ଶାକାହାରୀ ହୋଇଥାଏ, ଯାହାକି ଘିଅ ଏବଂ ହିମାଳୟାନ୍ ଲୁଣରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ ।
 ଖୁର-ଜିତିଆ ବା ଜୀବିତପୁତ୍ରିକା ଦିନ: ଏହା ହେଉଛି ଏହି ପର୍ବର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଏବଂ ମାଆମାନେ ନିର୍ଜଳା ଉପବାସ କରନ୍ତି ।
 ପରାନା: ଏହା ହେଉଛି ତୃତୀୟ ଦିନ ଯେଉଁଦିନ ମାଆମାନେ ଉପବାସ ଭାଙ୍ଗନ୍ତି ।

 କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ଜିମୁତବାହାନ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କର ରାଜା ଥିଲେ । ଏକଦା ସେ ତାଙ୍କର ଭାଇମାନଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟ ଭାର ସମର୍ପି ଦେଇ ନିଜ ପିତାଙ୍କର ସେବା କରିବାକୁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଚାଲି ଯାଇଥିଲେ । ଜଙ୍ଗଲରେ ସେ ଜଣେ ବୃଦ୍ଧାଙ୍କୁ କାନ୍ଦୁଥିବାର ଦେଖିଲେ । ସେ ବୃଦ୍ଧାଜଣକ ନାଗବଂଶୀ (ନାଗମାନଙ୍କର ପରିବାରରୁ) ଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଏକ ଶପଥ ପୂରଣ କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଖାଇବାକୁ ଦେବାକୁ ହେବ । ଏହା ଶୁଣି ଜିମୁତବାହାନ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବାକୁ କଥା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ନିଜକୁ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସମ୍ପର୍ପିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲେ । ପରଦିନ ସେ ଏକ ପଥରର ଶଯ୍ୟା ଉପରେ ପଡ଼ି ରହି ଗରୁଡ଼ ନିକଟରେ ନିଜକୁ ସମର୍ପି ଦେଇଥିଲେ । ଗରୁଡ଼ ଆସି ଜିମୁତବାହାନଙ୍କୁ ନିଜ ପଞ୍ଝାରେ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ଆକ୍ରମଣ ସତ୍ତ୍ୱେ ଜିମୁତବାହାନ ଶାନ୍ତ ରହିଥିଲେ, ତେଣୁ ଗରୁଡ଼ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପରିଚୟ ମାଗିଥିଲେ । ଏହାପରେ ଜିମୁତବାହାନ ସବୁକଥା ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଆଗରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବାକୁ ସେ ପ୍ରୀତ ହୋଇଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ସେବେଠାରୁ ସେ ନାଗବଂଶୀଙ୍କର କୌଣସି ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବେ ବୋଲି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ । ଏହି କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁସାରେ ମାଆମାନେ ନିଜ ପିଲାମାନଙ୍କର କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଏହି ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ