କିଶୋରୀ ଶକ୍ତି ଯୋଜନା

କିଶୋରୀ ଶକ୍ତି ଯୋଜନା (KSY) 31 ଅଗଷ୍ଟ 2007 ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ନାରୀ ଓ ଶିଶୁ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହାର ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି 11 ରୁ 18 ବର୍ଷ ବୟସର କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ସାମାଜିକ, ଶାରୀରିକ ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ ବିକାଶ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଏବଂ ସାମର୍ଥ୍ୟଶୀଳ କରିବା।https://wcd.nic.in/schemes/kishori-shakti-yojana

ଇତିହାସ

ଭାରତରେ 1990 ଓ 2000 ଦଶକରେ କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ପୌଷ୍ଟିକତା ସମସ୍ୟା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା। UNICEF ଓ World Bank ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବୟସର ଝିଅମାନେ ପୌଷ୍ଟିକ ଅଭାବ, ରକ୍ତହୀନତା (Anaemia), ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିକ୍ଷା ଓ ବାଲ୍ୟ ବିବାହରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ।
ସେଥିପାଇଁ, 2000 ମସିହାରେ ICDS (Integrated Child Development Services) ରେ “କିଶୋରୀ ଶକ୍ତି ପ୍ରକଳ୍ପ” ପାଇଲଟ୍ ଭାବେ ଚାଲୁ କରାଯାଇଥିଲା। ପରେ 31 ଅଗଷ୍ଟ 2007ରେ ଏହାକୁ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ କିଶୋରୀ ଶକ୍ତି ଯୋଜନା ଭାବେ ଅନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ କରାଗଲା।https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=31061

ପ୍ରୟୋଜନୀୟତା

କିଶୋରୀମାନେ ଭାରତୀୟ ସମାଜରେ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପୌଷ୍ଟିକ ଅଭାବ, ଅଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତାର ଅଭାବ ଏବଂ ସାମାଜିକ ବାଧାର କାରଣରୁ ପ୍ରାୟତଃ ପଛକୁ ପଡ଼ିଥାନ୍ତି। କିଶୋରୀ ଶକ୍ତି ଯୋଜନା ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରି, କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ପୌଷ୍ଟିକ ଖାଦ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସେବା ଏବଂ ଜୀବନ କୌଶଳ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାଧ୍ୟମ ଗ୍ରହଣ କରିଛି।https://wcd.nic.in/schemes/kishori-shakti-yojana

କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା

ଏହି ଯୋଜନାଟିକୁ ଆଙ୍ଗନବାଡ଼ି କେନ୍ଦ୍ର (ICDS) ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ କରାଯାଉଛି। କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ପୌଷ୍ଟିକ ଖାଦ୍ୟ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା, ପ୍ରସ୍ତୁତିମୂଳକ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ଜୀବନ ପାଇଁ ଦକ୍ଷତା ମୂଳକ ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ ଦିଆଯାଉଛି। ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ସହଭାଗୀ ଶିକ୍ଷକ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ କର୍ମଚାରୀ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟ ସଂଗଠନ ଅଟେ।https://www.unicef.org/india/what-we-do/adolescent-development

ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ

କିଶୋରୀ ଶକ୍ତି ଯୋଜନାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା—
କିଶୋରୀମାନଙ୍କର ପୌଷ୍ଟିକ ଏବଂ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସ୍ଥିତିର ସୁଧାର।
ପ୍ରାଥମିକ ଓ ମାଧ୍ୟମିକ ଶିକ୍ଷାରେ ଅଧିକ ସଂଲଗ୍ନତା।
ସାମାଜିକ ସଚେତନତା, ଲିଙ୍ଗ ସମତା ଓ ସ୍ୱାଧୀନତାର ବିକାଶ।
ବିବାହ, ପ୍ରସବ ଓ ପୁନରୁତ୍ପାଦନ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ବିଷୟରେ ସଚେତନତା।
କାରିଗରୀ ଦକ୍ଷତା ଓ ସ୍ୱାଧୀନ ଆର୍ଥିକ କାର୍ଯ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ।https://pib.gov.in/newsite/erelcontent.aspx?relid=31061

ପ୍ରଭାବ ଓ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଏହି ଯୋଜନାର ପ୍ରଭାବରେ ଗ୍ରାମୀଣ ଓ ସହର ଅଞ୍ଚଳର କିଶୋରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା ବଢ଼ିଛି, ବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭର୍ତ୍ତି ହାର ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ବିବାହ ଓ ପୌଷ୍ଟିକ ଅଭାବରେ କ୍ଷୟ ଆସିଛି। UNICEF ଓ ବିଭିନ୍ନ ସାମାଜିକ ସଂଗଠନମାନେ ଏହାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଛନ୍ତି।https://www.unicef.org/india/what-we-do/adolescent-development

ଭବିଷ୍ୟତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
ସରକାର ଆଗାମୀଦିନରେ ଏହି ଯୋଜନାକୁ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ, ଅଧିକ ଆଙ୍ଗନବାଡ଼ି କେନ୍ଦ୍ର, ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଓ ପୌଷ୍ଟିକ ସହାୟତାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରୁଛନ୍ତି । ଏହାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି 2030 ମସିହା ସୁଦ୍ଧା କିଶୋରୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱାଧୀନତାରେ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।https://wcd.nic.in/schemes/kishori-shakti-yojana

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳିତ ଯୋଜନା