ଧରଣୀଧର ପାଣିଗ୍ରାହୀ

ଧରଣୀଧର ପାଣିଗ୍ରାହୀ (୨ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୩୬ - ୧୭ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ ଥିଲେ । ସେ ଅର୍ଥନୀତି, ସମାଜତତ୍ତ୍ୱ, ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ପର୍କିତ ନାନା ପ୍ରବନ୍ଧ ଅନୁବାଦ କରିବା ସହିତ ଅର୍ଥନୀତିରେ ଉଭୟ ଇଂରାଜୀ ଏବଂ ଓଡ଼ିଆରେ ପୁସ୍ତକ ତଥା ଓଡ଼ିଆ ସମ୍ବାଦପତ୍ର ଓ ସ୍ତମ୍ଭ ରଚନା କରିଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କର ସାହିତ୍ୟ ରଚନା ନିମନ୍ତେ ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଓ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ସେ ନିଜ ରଚନାରେ ଓଡ଼ିଆରେ ପ୍ରାୟୋଗିକ ସମାଲୋଚନା ପ୍ରବନ୍ଧ ତଥା ରାଜନୈତିକ, ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ସମାସ୍ୟାବଳୀ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ।

 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଧରଣୀଧର ୧୯୩୬ ମସିହା ଜାନୁଆରୀ ୨ ତାରିଖରେ ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ହିନ୍ଦୋଳ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବେରୁଆଁପାଳଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ରେଭେନ୍ସା, ବିଜେବି ଓ ରାଜଧାନୀ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ ଆଦିରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରି ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

୨୦୨୦ ମସିହା ନଭେମ୍ବର ୧୭ ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ନୂଆପଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ନିଜ ବାସଭବନରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । 

 ରଚନାବଳୀ 
 ମୌଳିକ ରଚନା: 
 ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜଗୋପାଳାଚାରୀ (୨୦୧୫)
 ଅର୍ଥନୀତି ପ୍ରବେଶ
 ଅର୍ଥନୀତି ପରିଚୟ
 ମୁଦ୍ରାବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ସରକାରୀ ବିତ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା
 ସରକାରୀ ବିତ୍ତ
 ଗ୍ରାମ୍ୟ ଶିଳ୍ପାୟନ
 ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତି
 ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗ ଓ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ
 ରାଜନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ଭାରତବର୍ଷ
 ଅର୍ଥନୀତିକ ଭାରତ
 ମହାଭାରତ ପରେ
 ଆଞ୍ଜନେୟ
 ଶ୍ରୀମୟୀ ବୈଷ୍ଣୋ ଦେବୀ
 ଲୌହମାନବ
 ଭାରତ ବିକାଶ ପରିକ୍ରମା
 ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ବିତ୍ତ
 କନିଷ୍ଠ ମାର୍ଟିନ ଲୁଥର କିଙ୍ଗ୍
 ଭାବଭୂମିର ଅମୃତାଲୋକ
 ପ୍ରବାଦ ପୁରୁଷ
 ଦ୍ୱାରିକା ମୋହନ ମିଶ୍ର (ସହଲେଖକ), ଅମୃତ ଅନୁଭବ

ଅନୁବାଦ:
 ମ୍ୟାଡ଼େଲିନ୍ ସ୍ଲେଡ୍, ତୀର୍ଥଭୂମି ଭାରତ (୨୦୧୩)
 କରଣ ସିଂହ: ଆତ୍ମଜୀବନୀ
 ସନ୍ଥ ବିଭୂତି
 ମୃତ୍ୟୁ ପରେ
 ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ଦର୍ଶନ
 ଦ୍ୱାରିକା ମୋହନ ମିଶ୍ର (ସହଲେଖକ), ବ୍ରହ୍ମବାଦ ଦର୍ଶନ

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଧରିତ୍ରୀ ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ - ୧୯୮୨
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୯ (କରଣ ସିଂହ: ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୦ (ମୃତ୍ୟୁ ପରେ)
 ଉତ୍କଳ ସାହିତ୍ୟ ସମାଜର ବିକ୍ରମ ଦାସ ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୧
 ସନ୍ଧ୍ୟାତାରା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୧
 ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲା ଲେଖକ ସଂସଦ ତରଫରୁ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ଶ୍ରୀଧର ସ୍ୱାମୀ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୨
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଜୀବନୀ ଓ ଭ୍ରମଣ ସାହିତ୍ୟ) - ୨୦୧୫ (ଲୌହମାନବ)
 ଓଡ଼ିଶା ପାଠକ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୫

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ