କାହ୍ନୁ ଚରଣ ମିଶ୍ର

କାହ୍ନୁ ଚରଣ ମିଶ୍ର (୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୨୨ - ୫ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୦୧) ଜଣେ ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ କବି ଓ ସମାଲୋଚକ । ସେ ନିଜ ଅଲୋଚନା ପୁସ୍ତକ 'ବିଦଗ୍ଧକବି ଅଭିମନ୍ୟୁ' ପାଇଁ ୧୯୮୫ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।http://odishasahityaakademi.org/English/sahitya-award4.php

 ଜୀବନୀ 
କାହ୍ନୁ ଚରଣ, ୧୯୨୨ ମସିହାରେ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ବକ୍ତାରପୁର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶାସନରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମାତ୍ର ୯ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମାଇନର ସ୍କୁଲରେ ପଢ଼ୁଥିବାବେଳେ ଯଦୁମଣି ମଙ୍ଗରାଜଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ୧୯୩୦ ମସିହା ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଯୋଗ ଦେଇ ୧୫ ଦିନ କାରାଗାରରେ ଥିଲେ । ୧୯୩୭ରେ କଲିକତାରୁ ମାଟ୍ରିକ୍ ଓ ବଙ୍ଗବାସୀ କଲେଜରୁ ଇଣ୍ଟରମିଡ଼ିଏଟ୍ ଓ ସ୍ନାତକ ପାସ୍ କଲେ । କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ବିଭାଗରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ପାଇ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଲାଭ କରିଥିଲେ । କଲିକତା ରହଣୀ ସମୟରେ ସେ ଓଡ଼ିଆ ମଜୁରିଆମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବହୁବଜାରର ଦାସ୍ ଲେନରେ ଏକ ନୈଶ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସେଥିପାଇଁ କଲିକତା କର୍ପୋରେସନ ତାଙ୍କୁ ମାସିକ ଅଠର ଟଙ୍କା ଅନୁଦାନ ଦେଉଥିଲେ । ସେଠାରେ ସ୍ନାତକ ପଢ଼ୁଥିବାବେଳେ ଛାତ୍ରନେତା ବିଶ୍ୱନାଥ ମୁଖାର୍ଜୀଙ୍କ ପ୍ରକାଶିତ 'Do and Die' ପତ୍ରିକାର ପ୍ରୁଫ ରିଡ଼ର ଓ ବ୍ରଜବନ୍ଧୁ ନୈଶ୍ୟ ବିଦ୍ୟାଳୟର ପ୍ରଧାନ ଶକ୍ଷକ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । ୧୯୪୨-୪୩ କଲିକତା ଛାତ୍ର ସଂଘର ଯୁଗ୍ମ ସଂପାଦକ ଥିଲେ । ରେଭେନସା, ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର କଲେଜ, ପୁରୀରେ ଅଧ୍ୟାପନା ପରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମ୍ପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରଫେସର ପଦବୀରେ ଯୋଗ ଦେଲେ । ପୂର୍ବରୁ ତାଙ୍କ ନିବନ୍ଧ 'The Cult of Jagannath' ପାଇଁ ସେ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପିଏଚ୍ ଡ଼ି ଉପାଧି ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣପଦକ ଲାଭ କରିଥିଲେ । ଦୀର୍ଘ ୩୮ ବର୍ଷର ଅଧ୍ୟାପନା ପରେ ଶେଷରେ ୧୯୮୧ରେ ବ୍ରହ୍ମ୍ପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅବସର ନେଇ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ 'Institute of Orissan Studies' (୧୯୮୨) ବା ଓଡ଼ଶା ସଂସ୍କୃତି ପରିଷଦ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ । ପୁନଶ୍ଚ ଜଗନ୍ନାଥ ସୋସାଇଟିର ଆମନ୍ତ୍ରଣ କ୍ରମେ ସେ ୧୯୯୩ରେ ଆମେରିକାର ହାର୍ଭାର୍ଡ଼ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଡେଟ୍ରୟେଟ୍, ମିନିଆପୋଲିସ୍, ନାଶଭିଲେ ଆଦି ସହରରେ ଅଭିଭାଷଣ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

 ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନା 
ଓଡ଼ିଶାର ଧର୍ମ, ସାହିତ୍ୟ ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ଭାରତ ଓ ଭାରତ ବାହାରେ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର ପାଇଁ ସେ ଥିଲେ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ । ଓଡ଼ିଶା ସଂସ୍କୃତି ପରିଷଦ ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ ଭାରତବର୍ଷର ଲବ୍ଧପ୍ରତିଷ୍ଠ ଗବେଷକମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରିତ କରି ୧୮ଗୋଟି ଜାତୀୟ ପାଠଚକ୍ର ଆୟୋଜନ କରିପାରିଥିଲେ । ପାଠଚକ୍ରରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ଇଂରାଜୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରବନ୍ଧଗୁଡ଼ିକୁ ପୁସ୍ତକାକାରରେ ସଂକଳିତ କରିଥିଲେ । ସେ ଜଗନ୍ନାଥ ଧର୍ମ, ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଦର୍ପଣ ଭଳି ୧୬ଖଣ୍ଡ ଇଂରାଜୀ ପୁସ୍ତକର ସଂପାଦନା କରିବା ସହିତ ୧୨ଗୋଟି ଇଂରାଜୀ ପ୍ରବନ୍ଧର ଉପସ୍ଥାପନା ମଧ୍ୟ କରିପାରିଥିଲେ ।
 ରଚନାବଳୀ 
 ପ୍ରବନ୍ଧ 
 କଥା ଓ କାହାଣୀ (୧୯୫୩)
 ସାହିତ୍ୟ ସମୀକ୍ଷା (୧୯୫୪)
 ଆଲୋଚନା ମାଳା (୧୯୫୭)
 ଓଡ଼ିଶୀ ବୈଷ୍ଣବ ଧର୍ମ (୧୯୬୧)
 ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସୃଷ୍ଟି (୧୯୬୬)
 ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ନବକଳେବର (୧୯୬୯)
 ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟରେ ଧର୍ମଧାରା (୧୯୭୮)
 କବି ଭୀମଭୋଇ (୧୯୮୦)
 ବିଦଗ୍ଧ କବି ଅଭିମନ୍ୟୁ (୧୯୮୪)
 ଧର୍ମ ସମାଜ ଓ ସାହିତ୍ୟ (୧୯୮୫)
 ସଉରା ଭାଷା (୧୯୯୪, ଯୁଗ୍ମ: ଜଗନ୍ନାଥ ଦାସ)
 ମନ୍ଥନ (୨୦୦୪, ଉପନ୍ୟାସ)
 ମନ୍ଥନ ୨ୟ ଭାଗ (୨୦୦୫, ଉପନ୍ୟାସ)

 ଇଂରାଜୀ 
 The cult of Jagannath (୧୯୭୧)
 Religious integration in Jagannath cult (୧୯୮୧)
 Abhimanyu Samanta Simhara (୧୯୯୦)

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଉତ୍କଳ ପାଠକ ସଂସଦ ସମ୍ମାନ, ୨୦୦୦
 ଓଡ଼ିଶା ସଂସ୍କୃତି ପରିଷଦ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୫
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୫ ବିଦଗ୍ଧକବି ଅଭିମନ୍ୟୁ ନିମନ୍ତେ
ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ