ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ

ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ (ବଙ୍ଗାଳୀ: বাংলাদেশ জাতীয় জাদুঘর, ରୋମାନାଇଜଡ୍: Bānlādēśa jātīẏa jādughara) ହେଉଛି ବଙ୍ଗଳାଦେଶର ସରକାରୀ ସଂଗ୍ରହାଳୟ । ସଂଗ୍ରହାଳୟଟିରେ ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ ଯଥା ଇତିହାସ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କଳା ବିଭାଗ, ପ୍ରାକୃତିକ ଇତିହାସ ବିଭାଗ ଏବଂ ସମସାମୟିକ ତଥା ବିଶ୍ୱ ସଭ୍ୟତା ବିଭାଗ ତଥା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିଭାଗର ପ୍ରଦର୍ଶନୀଗୁଡିକ କ୍ରମାନୁସାରେ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଛି | ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଏକ ସମୃଦ୍ଧ ସଂରକ୍ଷଣ ଲାବୋରେଟୋରୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି | ୧୯୧୪ରୁ ୧୯୪୭ ମସିହା ମଧ୍ୟରେେ ନଳୀନି କଣ୍ଟା ଭଟ୍ଟାସାଲି ଏହି ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ପ୍ରଥମ କ୍ୟୁରେଟର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ |

 ଇତିହାସ 
ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ମୂଳତଃ ୨୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୧୩ ମସିହାରେ ଅନ୍ୟ ନାମରେ (ଡାକା ସଂଗ୍ରହାଳୟ) ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ୭ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୧୩ରେ ବଙ୍ଗଳା ରାଜ୍ୟପାଳ ଲର୍ଡ କାର୍ମାଇକେଲଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉଦ୍‌ଘାଟିତ ହୋଇଥିଲା । ଜୁଲାଇ ୧୯୧୫ରେ ଏହାକୁ ଢାକାର ନାଏବ ନାଜିମଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା । ଢାକା ସଂଗ୍ରହାଳୟର ମିଶ୍ରଣ ମାଧ୍ୟମରେ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଗଠନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାକୁ ୧୭ ନଭେମ୍ବର ୧୯୮୩ରେ ବାଂଲାଦେଶର ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଭାବରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ଢାକାସ୍ଥିତ ଶାହାବାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ୧୯୭୮ରୁ ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରକାଶନ ଭାବେ "ବାଂଲାଦେଶରେ ଇସଲାମିକ୍ ଆର୍ଟ, କାଟାଲଗ୍" ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଥିଲା ।

 ପରିଚାଳନା 
ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ହେଉଛି  ଆଇନାନୁମୋଦିତ ଏକ ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଟ୍ରଷ୍ଟି ବୋର୍ଡଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ | ତେବେ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ଜଣେ ମହାନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସଂଗ୍ରହାଳୟର ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଭାବରେ ସାମଗ୍ରିକ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ବର୍ତ୍ତମାନ ବାଂଲାଦେଶ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ୩୩୦ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ କର୍ମଚାରୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।

ସଂଗ୍ରହାଳୟରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜିନିସ ମୋଟ ତିନୋଟି ମହଲାରେ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଅଛି । ହାରାହାରି ୨୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ପରିଦର୍ଶକ ପ୍ରତିଦିନ ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଜାତୀୟ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ଆସନ୍ତି | ବୟସ୍କଙ୍କ ପାଇଁ ପରିଦର୍ଶକ ଫି ୪୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ ନାବାଳକ/ନାବାଳିକାଙ୍କ ପାଇଁ ୨୦ ଟଙ୍କା | ବିଦେଶୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ୫୦୦ ଟଙ୍କା ଏବଂ SAARC ଦେଶରୁ ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ୩୦୦ ଟଙ୍କା | ତେବେ ୦୩ ବର୍ଷରୁ କମ୍ ପିଲା ଏବଂ ଶାରୀରିକ ଭାବରେ ଅକ୍ଷମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଟିକେଟ୍ ଫି ଛାଡର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି ।

 ପ୍ରଥମ ମହଲା 
ପ୍ରଥମ ମହଲାର ପ୍ରଥମ କୋଠରୀରେ ବାଂଲାଦେଶ ଏବଂ ଏହାର ୬୪ଟି ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ବଡ଼ ମାନଚିତ୍ର ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି | ଦ୍ୱିତୀୟ କୋଠରୀରେ ଏକ ମହାବଳ ବାଘର ବଡ଼ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ରହିଛି । ତୃତୀୟରୁ ଦଶମ କୋଠରୀଗୁଡ଼ିକ ବାଂଲାଦେଶରେ ମିଳୁଥିବା ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରନ୍ତି | ଅନ୍ୟ କୋଠରୀଗୁଡ଼ିକରେ ୧୯୦୦ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଙ୍ଗଳାଦେଶର କିଛି ଐତିହାସିକ ସ୍ମରଣିକା ସ୍ଥାନ ପାଇଛି । ସେଠାରେ ଏକ କୋଠରୀ ଅଛି ଯାହା ବଙ୍ଗଳାଦେଶ ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନେ ବ୍ୟବହାର କରୁଥିବା ବିଭିନ୍ନ ଡଙ୍ଗାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି |

 ଦ୍ୱିତୀୟ ମହଲା 
ଦ୍ୱିତୀୟ ମହଲାରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଫଟୋଚିତ୍ର ରହିଛି ଏବଂ ବାଂଲାଦେଶ ମୁକ୍ତି ସଂଗ୍ରାମ ଏବଂ ୧୯୫୨ର ଭାଷା ଆନ୍ଦୋଳନ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହୋଇଛି । ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଯୁଦ୍ଧରେ ବ୍ୟବହୃତ ପୋଷ୍ଟର, ନିର୍ଯାତନା ଯନ୍ତ୍ର  ଏବଂ  ଦୁଇଟି ଲାଇବ୍ରେରୀ ମଧ୍ୟ ଅଛି |

 ତୃତୀୟ ମହଲା 
ତୃତୀୟ ମହଲାରେ ପ୍ରଦର୍ଶିତ ହେଉଅଛି ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ରାଜନେତା, କଳାକାର, ବୈଜ୍ଞାନିକ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଚିତ୍ର ଏବଂ ଚାରୋଟି ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗ୍ୟାଲେରୀ - ଚାଇନିଜ୍, କୋରିଆନ୍, ଇରାନ ଏବଂ ସ୍ୱିସ୍ |

 ଗ୍ୟାଲେରୀ 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ବାଂଲାଦେଶ