ତ୍ରିନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ

ତ୍ରିନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ (ଜନ୍ମ: ୧ ମଇ ୧୯୫୧) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ଓଡ଼ିଆ-ଭାଷୀ କବି, ଗୀତିକାର, ଗବେଷକ, କଥାକାର, ନାଟ୍ୟକାର ଓ ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟିକ । ନିଜ ସାମଗ୍ରୀକ କୃତିତ୍ୱ ପାଇଁ ସେ ୨୦୨୩ରେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡ଼େମୀଦ୍ୱାରା ବରିଷ୍ଠ ସାହିତ୍ୟିକ ସମ୍ମାନ ପାଇଥିଲେ।http://odishasahityaakademi.org/English/ovation7.php

 ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଜୀବନୀ 
ତ୍ରିନାଥ ପଟ୍ଟନାୟକ ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଓଡ଼ଗାଁରେ ୧୯୫୧ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ କୋରପୀଠ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା, ଓଡ଼ଗାଁ ରଘୁନାଥବିଦ୍ୟାପୀଠରୁ ଏକାଦଶ, ପୁରୀ ସଦାଶିବ ସଂସ୍କୃତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସଂସ୍କୃତରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର କରିବା ପରେ ଭାରତୀୟ ତନ୍ତ୍ର ସାହିତ୍ୟ (ହିନ୍ଦୀ) ଉପରେ ଥେସିସ୍ ଲେଖି ୧୯୯୫ରେ ଡକ୍ଟରେଟ୍ ଲାଭ କଲେ । ୧୯୭୮ରୁ ଶିକ୍ଷକତା କରି ୨୦୦୯ରେ ଅବସର ନେଲେ। 

 ସାହିତ୍ୟ ରଚନା 
ସେ ପିତାମାତାଙ୍କଠାରୁ ଅନୁପ୍ରାଣୀତ ହୋଇ ଅଷ୍ଟମ ବା ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରଥମ କରି କିଛି ଗୀତ ରଚନା କରିଥିଲେ ଯାହା ପାଲାକାର ଓ ଦାସକାଠିଆ କଳାକାରମାନେ ରାଜାଉଆସରେ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ। ସେ ପ୍ରାଚୀନ କାବ୍ୟକବିତା ପଢ଼ିବା ସହ ସାହିତ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ବିଭାବ ରଚନା କରିଛନ୍ତି। ୧୯୭୦ରେ ତାଙ୍କର ପାର୍ବତୀ ତପସ୍ୟା ପୁସ୍ତକଟି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟଙ୍କ ମୁଖବନ୍ଧରେ ପ୍ରକାଶିତ ତାଙ୍କ ଲଳିତବସନ୍ତ ଅଭିସାର ପୁସ୍ତକଟି  ଲାଇବ୍ରେରୀ ଅଫ କଙ୍ଗ୍ରେସଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥିଲା । ଜଣେ ସଂଗ୍ରାହକ ଭାବେ ସେ ବିଭିନ୍ନ ଭାଷାର ବହି ସଂଗ୍ରହ କରି ଏକ ପାଠାଗାର ସ୍ଥାପନ କରିଛନ୍ତି। ୧୯୮୪ରୁ ମାସିକ ପତ୍ରିକା ଆଲୌକିକ ଶକ୍ତି, ୨୦୦୦ରୁ ତ୍ରୟମାସିକ ଧର୍ମପଥ ଓ ୨୦୦୮ରୁ ସାମୟିକ ପତ୍ରିକା ପ୍ରାଚୀ ପରିକ୍ରମା ସମ୍ପାଦନା କରିଆସୁଛନ୍ତି। ପୁଣି କବିସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ, କାଳିଦାସ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ,  ଦୀନକୃଷ୍ଣ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ, ପ୍ରାଚୀନ କାବ୍ୟକବିତା ଓ ଚଉତିଶାମାଳା, ବାଙ୍କାଦାଶ ଚଉପଦୀ ସଂଗ୍ରହ, ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରହେଳି ସଂଗ୍ରହ, ଦନାଇ ଦାସ ବୋଲି, ରାଧାନାଥ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ ଆଦି ସମ୍ପାଦନା କରିଛନ୍ତି ।https://dharitriepaper.in/edition/17143/chhutidina/page/6#

 ରଚନାବଳୀ 
 ଲଳିତବସନ୍ତ ଅଭିସାର
 ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିରେ ଦେବଦେବୀ ଓ ଦେବତା ମହିମା
 ପୁରାଣ ତତ୍ତ୍ୱଶାସ୍ତ୍ର
 ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷଲତା
 ତୁଳସୀ
 ରୁଦ୍ରାକ୍ଷ
 ବ୍ୟାଘ୍ର ସୁନ୍ଦରୀର ଅଭିସାର
 ଗୃହସ୍ଥ ଗୀତା
 ସୁଶ୍ରୁତ ସଂହିତା
 ମହାକବି ବ୍ୟାସଦେବ
 ଆମ ଶରୀରର ରୋଗ
 ବାସ୍ତୁଶାସ୍ତ୍ର
 ଝଡ଼ାଫୁଙ୍କା
 ଦଗ୍ଧ ଗୋଲାପର କଥା
 ଶହେଟି ରାତି ଶହେଟି ପ୍ରୀତି
 ଚନ୍ଦ୍ରକାନ୍ତା
 ମହାକବି ମହର୍ଷି ବାଲ୍ମିକୀ
 ସତ ମିଛର ଖେଳ (ବ୍ୟଙ୍ଗ ଗଳ୍ପ)
 ପୁରାଣ ତତ୍ତ୍ବ ବିମର୍ଶ
 ପୁରାଣ ତତ୍ତ୍ବ ଶାସ୍ତ୍ର
 ପ୍ରାଚୀ ମାହାତ୍ମ୍ୟ
 ଶ୍ରୀ ଚଣ୍ଡୀ ତତ୍ତ୍ବ ମାନସ
 ପୁରାଣ ଜ୍ଞାନ ସଞ୍ଚୟନ
 ପରଂବ୍ରହ୍ମ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ଓ ନବକଳେବର ଲୀଳା
 ଆମ ଶରୀର ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ
 ପ୍ରାଚୀ ସନ୍ଦର୍ଭhttps://samajaepaper.in/imageview_44_1112025232118245_4_83_12-01-2025_2_i_1_sf.html
 ସମ୍ମାନ 
 ଅର୍କପ୍ରଜ୍ଞା ସମ୍ମାନ ୨୦୨୪https://samajaepaper.in/imageview_9_281120242831614_4_73_28-11-2024_17_i_1_sf.html
 ୧୯୮୫-୮୬ରେ ଆୟୋଜିତ ସର୍ବ-ଭାରତୀୟ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସମ୍ମେଳନରେ ତତ୍ତ୍ୱ ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ
 ୧୯୭୬ରେ ଯଦୁମଣି ସାରସ୍ୱତ ସମ୍ମାନ
 ଜନଶିକ୍ଷା ଲେଖକ ସମ୍ମାନ
 ମହାଚାର୍ଯ୍ୟ ବୃହସ୍ପତି ସମ୍ମାନ
 ନୀଳାଚଳ ମାଧୁରୀ ସମ୍ମାନ
 ସାହିତ୍ୟ ରତ୍ନ ସମ୍ମାନ
 ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଜୟନ୍ତୀ ସମ୍ମାନ
 ରାଷ୍ଟ୍ରଦୀପ ଗଳ୍ପ ସମ୍ମାନ
୨୦୧୨ - ରାଜଧାନୀ ପୁସ୍ତକମେଳା ପୁରସ୍କାର ସତ ମିଛର ଖେଳ ପାଇଁ
 ପୂର୍ବାଶା ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ
 ସନ୍ଥ ଅରକ୍ଷିତ ଦାସ ସମ୍ମାନ
 ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ସମ୍ମାନ
 ପ୍ରାଚୀ ଗୌରବ ସମ୍ମାନ
 ପଠାଣି ସାମନ୍ତ ସାହିତ୍ୟ ସମ୍ମାନ
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୧ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ନୟାଗଡ଼ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ବର୍ଦ୍ଧିତ ସାହିତ୍ୟିକ/ସାହିତ୍ୟିକା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ