ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଉନ୍ନୟନ ଯୋଜନା (MUY)

ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଉନ୍ନୟନ ଯୋଜନା (MUY) ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା, ଯାହା ରାଜ୍ୟର ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ ମାଛ ଚାଷୀ ସମୁଦାୟଙ୍କ ସାମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଉନ୍ନତି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଯୋଜନାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଓ ତାଙ୍କର ପରିବାରସଭ୍ୟଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ, ଆବାସ, ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ଓ ନିଜ ସ୍ୱାଭିମାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକାଶ ପାଇଁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା।।Odisha Fisheries Dept: Guideline of Matsyajibi Unnayan Yojana

ଯୋଜନାର ପ୍ରୟୋଜନୀୟତା

ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ଶ୍ରମିକମାନେ ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଶ୍ରମଶକ୍ତି ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ବହୁ ଦିନଧରି ସାମାଜିକ ଓ ଆର୍ଥିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅବହେଳିତ ଥିଲେ। ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା, ଶିକ୍ଷା, ନିବାସ ସୁବିଧା, ବୀମା ଓ ନିଜ ଉଦ୍ୟମ ସାଜିବା ଅଭାବରେ ସେମାନେ ଦୈନିକ ଜୀବନରେ ବହୁତ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ଓ ମାନବିକ ଜୀବନ ଦେବା ଲକ୍ଷ୍ୟ ରହିଛି।NABARD: State Government Sponsored Programmes

କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ ପ୍ରକ୍ରିୟା

ଯୋଜନାଟିକୁ ଓଡ଼ିଶା ମତ୍ସ୍ୟ ଓ ପଶୁ ସଂପଦ ବିକାଶ ବିଭାଗ ତଥା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ମତ୍ସ୍ୟ ବିକାଶ ନିଗମ (OSFDC) ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ କରାଯାଉଛି। ବ୍ଲକ୍ ଓ ଗ୍ରାମ ସ୍ତରରେ ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ସଂଘ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ନିକାୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଜନା ଉପକୃତମାନେ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସୁବିଧା ଦିଆଯାଉଛି। ଏହି ଯୋଜନା ତଳେ ବୀମା ରକ୍ଷା, ଶିକ୍ଷା ସହଯୋଗ, ଆବାସ ଯୋଜନା, ତଳବର୍ଗ ପାଇଁ ମାଛ ଚାଷର ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଓ ଉଦ୍ୟମ ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଋଣ ସୁବିଧା ମିଳୁଛି।List of Odisha Government Schemes (Scribd)

ମହିଳା ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀଙ୍କର ଅନୁଭୂତି

ଯୋଜନାର ଏକ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପାଲୁ ବେ ହେଉଛି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଆତ୍ମନିର୍ଭର କରାଇବା। ସେମାନେ ଏବେ ମାଛ ଚାଷ ଓ ବିକ୍ରୟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜ ଉଦ୍ୟମ ଗଠନ କରୁଛନ୍ତି ଓ ବ୍ୟାଙ୍କ ରୁ ଅତି କମ ସୁଧରେ ଋଣ ମଧ୍ୟ ପାଉଛନ୍ତି। ଏହା ସେମାନଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ଓ ସ୍ୱାଭିମାନରେ ବୃଦ୍ଧି ଆଣିଛି।ICSF Report on Fisheries Schemes in India

ପ୍ରଭାବ ଓ ଲାଭାନ୍ବିତ

MUY ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ହଜାର ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ପରିବାର insurance, scholarship, livelihood training ଓ infrastructure support ପାଇଛନ୍ତି। Rajya Sabha ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, Odishaର 11 ଲକ୍ଷାଧିକ fishers ପରିବାର MUY ସ‌ହିତ NFDB (National Fisheries Development Board) ଯୋଜନାରୁ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଛନ୍ତି।Sansad PQARS Data on Fishermen Schemes

ସୀମାବଦ୍ଧତା

ଯଦିଓ MUY ଏକ ସଫଳ welfare scheme, କିନ୍ତୁ fund releaseର ବିଳମ୍ବ, coverage gaps, ଏବଂ ଦୂରସ୍ଥ କ୍ଷେତ୍ରର transparency ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଦେଖାଯାଇଛି। NIRDPR ଓ NABARD ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଭବିଷ୍ୟତରେ monitoring ଓ local stakeholder engagement କୁ ବଳିୟାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।NIRDPR: SAGY Odisha Report

ଭବିଷ୍ୟତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ

ଏହି ଯୋଜନା ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶାର ମତ୍ସ୍ୟଜୀବୀ ସମୁଦାୟ ପାଇଁ ଏକ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଭବିଷ୍ୟତ ତିଆରି ହେଉଛି। ସରକାର ଏହାକୁ ଆଉ ଅଧିକ ସଫଳ କରିବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ଭାବେ ନୂଆ ଉଦ୍ୟମ ଏବଂ ଅନୁଦାନ ରୂପରେ ବୃହତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅମଲ କରୁଛି।

ସନ୍ଦର୍ଭ
 https://www.india.gov.in/spotlight/blue-revolution-integrated-development-and-management-fisheries
 https://fard.odisha.gov.in/

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଯୋଜନା
ଶ୍ରେଣୀ:ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ ଯୋଜନା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳିତ ଯୋଜନା