ଯାମିନୀ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀ

ଯାମିନୀ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀ (ଜନ୍ମ : ୨୦ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୦) ଜଣେ ଭାରତୀୟ ନର୍ତ୍ତକୀ ଅଟନ୍ତି । ସେ ଭରତନାଟ୍ୟମ, କୁଚିପୁଡ଼ି ଓ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟରେ ନିପୁଣା । ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା ।

ଜୀବନୀ
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ
ଯାମିନୀ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀ, ୧୯୪୦ ମସିହାରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର ଚିତ୍ତୂର ଜିଲ୍ଲାର ମଦନପଲ୍ଲୀଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ଏମ କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀ । ତାମିଲନାଡୁର ଚିଦାମ୍ଭରମଠାରେ ତାଙ୍କର ପିଲାଦିନ ବିତିଥିଲା । ଚିଦାମ୍ବରମ ସହରରେ ଥିବା ଦଶମ ଶତାବ୍ଦୀର ନଟରାଜ ମନ୍ଦିରରେ ନୃତ୍ୟରତ ନଟରାଜ ଶିବଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତୀ ଦେଖି ସେ ନୃତ୍ୟ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । 

ନୃତ୍ୟ ଜୀବନ
ଯାମିନୀ, ଚେନ୍ନାଇଠାରେ ରୁକ୍ମଣୀ ଦେବୀ ଔଣ୍ଡଳେଙ୍କଠାରୁ ଭରତନାଟ୍ୟମ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପରେ ସେ କାଞ୍ଚିପୁରମ ୟେଲପ୍ପା ପିଲ୍ଲାଇ ଓ ତାଞ୍ଜାବୁର କଟ୍ଟାପା ପିଲ୍ଲାଇଙ୍କଠାରୁ ଭରତନାଟ୍ୟମ ଶିଖିଥିଲେ । ବେଦାନ୍ତମ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରାୟଣ ଶାସ୍ତ୍ରୀ, ଚିନ୍ତା କୃଷ୍ଣମୂର୍ତ୍ତୀ ଓ ପଶୁମର୍ଥୀ ବେନୁଗୋପାଳ କୃଷ୍ଣ ଶର୍ମାଙ୍କଠାରୁ କୁଚିପୁଡ଼ି ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ପଙ୍କଜ ଚରଣ ଦାସ ଓ କେଳୁଚରଣ ମହାପାତ୍ରଙ୍କଠାରୁ ସେ ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା କରିଥିଲେ ।

୧୯୫୭ ମସିହାରେ ଚେନ୍ନାଇଠାରେ ତାଙ୍କର ମଞ୍ଚପ୍ରବେଶ ଘଟିଥିଲା । 

ତାଙ୍କୁ ତିରୁପତି ମନ୍ଦିରର ଆସ୍ଥାନ ନର୍ତ୍ତକୀ ସମ୍ମାନ ମିଳିଛି । ତାଙ୍କୁ କୁଚିପୁଡ଼ି ନୃତ୍ୟର ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଭାବରେ ପରିଗଣିତ କରାଯାଏ । ଦିଲ୍ଲୀର ହୌଜ ଖାସଠାରେ ଯାମିନୀ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଡାନ୍ସ ନାମରେ ନିଜର ଏକ ନୃତ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ସେ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ନୃତ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି ।

ଆତ୍ମଜୀବନୀ
୧୯୯୫ ମସିହାରେ ତାଙ୍କର ଆତ୍ମଜୀବନୀ ଏ ପ୍ୟାସନ ଫର ଡାନ୍ସ ନାମରେ ପ୍ରକାଶିତ ।

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ - ୧୯୬୮Padma Shri Awardees
 ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ - ୨୦୦୧Padma Bhushan Awardees
 ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ - ୨୦୧୬
 କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ସମ୍ମାନ - ୧୯୭୧
 ନାଟ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ର - ୨୦୧୪ (ସାମ୍ଭବୀ ସ୍କୁଲ ଅଫ ଡାନ୍ସ ପ୍ରଦତ୍ତ)

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୦ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶୀ ନୃତ୍ୟଶିଳ୍ପୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ