ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ

ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ତଥା ନାଟ୍ୟକାର, ଅଭିନେତା ଓ ନର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଯିଏକି ୧୯୮୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ରଚିତ ପୁସ୍ତକ ଧର୍ମାର ଅଭିଶାପ ପାଇଁ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ ।

 ଜୀବନୀ 
ଆନନ୍ଦ ଶଙ୍କର ଦାସ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାର ବାରିପଦାଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବାରିପଦା ଉଚ୍ଚ ମାଧ୍ୟମିକ ବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଶିକ୍ଷାଲାଭ ପରେ ମେଦିନିପୁର କଲେଜରେ ବିଜ୍ଞାନ ସ୍ନାତକ ପରୀକ୍ଷାରେ ଅକୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ୧୯୪୯ରେ ପଢ଼ା ଛାଡ଼ିଲେ । ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଶିଳ୍ପ ବିଭାଗରେ ୧୯୫୩ରୁ ୧୯୬୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ ବାରିପଦା ହସ୍ପିଟାଲରେ ୧୯୮୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାବୋରାଟୋରୀ ଆସିଷ୍ଟାଣ୍ଟ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଅବସର ନେଲେ । ୧୯୮୦ରୁ ଦିର୍ଘ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ବାରିପଦା ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦର ସଭାପତି ଥିଲେ । କଲେଜ ଜୀବନରୁ ନାଟକ ଲେଖିବା, ଅଭିନୟ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାରେ ତାଙ୍କର ବିଶେଷ ଆଗ୍ରହ ଥିଲା । ଆକାଶବାଣୀ ଓ ଦୂରଦର୍ଶନର ସେ ଥିଲେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ନାଟ୍ୟକାର । ମୟୂରଭଞ୍ଜ, କେନ୍ଦୁଝର, ବାଲେଶ୍ୱର ଜିଲ୍ଲାରେ ସେ ଶତାଧିକ ନାଟକରେ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ରଚିତ ଏକାଙ୍କିକା 'ଗୀତା ପଣ୍ଡା' ୧୯୮୨ରେ ଆକାଶବାଣୀ କଟକ କେନ୍ଦ୍ରରୁ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା । ତାଙ୍କ ରଚିତ ୩ଟି ନାଟକ ଅଭିମାନ, ଫୁଲ ଚନ୍ଦନ ଓ ପରଦେଶୀ ଚଢ଼େଇ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ରୂପାୟିତ ହାଇଥିଲା ।

 ରଚନାବଳୀ 
ପ୍ରକାଶିତ ନାଟକ

 ଯୌତୁକ ୧୯୫୩
 ଚନ୍ଦ୍ରଭାନୁ ୧୯୫୫, ୧୯୫୭
 ସମାଧି ୧୯୪୭, ୧୯୫୦
 ଚକା ଭଉଁରୀ ୧୯୫୯
 ଲୁହା ଶିକୁଳି ୧୯୬୦ (କଳିଙ୍ଗ ଗ୍ରନ୍ଥ ମନ୍ଦିର, କଟକ)
 ବୁଲୁ ଓସ୍ତାଦ୍ ୧୯୬୧, ୧୯୬୮, ୧୯୬୯ (ଶିଶୁ ନାଟକ)
 ମଣି କାଞ୍ଚନ (ଶିଶୁ ନାଟକ)
 କପଟ ପାଶା ୧୯୬୯, ୧୯୭୧
 ଭାନୁମତୀର ଖେଳ ୧୯୬୭
 ଚଡ଼ିଆ ଖାନା ୧୯୭୩
 ଧର୍ମାର ଅଭିଶାପ ୧୯୭୭ (ଗ୍ରନ୍ଥ ମନ୍ଦିର, ବ୍ରହ୍ମପୁର)
 ଫୁଲ ଶଯ୍ୟା ୧୯୭୯
 କିଏ କ'ଣ କାହିଁକି ? ୧୯୮୦
 ଦୁଇଟି ଆଖି ୧୯୮୧
 ଡାକ୍ତର ଖାନା ୧୯୮୨
 ସ୍ୱର୍ଗ ମର୍ତ୍ତ୍ୟ ପାତାଳ ୧୯୮୪
 ପେଟ ପାଟଣା
 ଫୁଲ ଚନ୍ଦନ ୧୯୮୨
 ଉପହାର ୧୯୮୭
 ନବଯୁଗର ନାରୀ
 କୋହିନୂର
 କଉଡ଼ି ଖେଳ
 ଦାବୀ

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ନାଟକ ଏକାଙ୍କିକା) -  ୧୯୮୧

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ