ମଧୁବାବୁ ପେନସନ ଯୋଜନା

ମଧୁବାବୁ ପେନସନ ଯୋଜନା (Madhu Babu Pension Yojana) ହେଉଛି ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 1 ଜାନୁଆରୀ 2008ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଗୋଟିଏ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା। ଏହାକୁ Social Security and Empowerment of Persons with Disabilities Department (SSEPD) ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ କରାଯାଉଛି। ଏହାର ପ୍ରାଥମିକ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବୃଦ୍ଧ, ବିଧବା, ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗତାରେ ପୀଡିତ ଓ HIV/AIDS ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ମାସିକ ପେନସନ ପ୍ରଦାନ କରି ସମ୍ମାନଜନକ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଜୀବନ ଦେବା।https://ssepd.odisha.gov.in/index.php/schemes-programmes/schemes/madhu-babu-pension-yojana

ଇତିହାସ

ଏହି ଯୋଜନା 2008 ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ସାମାଜିକ ସୁଧାରକ ଓ ସ୍ୱାଧୀନତା ସେନା ମଧୁସୂଦନ ଦାସଙ୍କ ନାମରେ ନାମକରଣ ହୋଇଥିଲା। ଏହାର ପୂର୍ବରୁ 1989ର Revised Old Age Pension Scheme ଓ 1985ର Disability Pension Scheme ରହିଥିଲା। ସେଗୁଡିକୁ ସମ୍ମିଳିତ କରି ମଧୁବାବୁ ପେନସନ ଯୋଜନାକୁ ଏକ ସଂଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସାମଗ୍ରିକ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନାରେ ପରିଣତ କରାଯାଇଥିଲା।https://en.wikipedia.org/wiki/Madhu_Babu_Pension_Yojana

ପ୍ରୟୋଜନୀୟତା

ଓଡ଼ିଶାର ବୃଦ୍ଧ, ଗରିବ, ବିଧବା, ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ଓ HIV/AIDS ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷାର ଅଭାବରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ। ସମାଜର ଏହି ଅବହେଳିତ ବର୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନିୟମିତ ଓ ସୁନିଶ୍ଚିତ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଥିଲା। ମଧୁବାବୁ ପେନସନ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କୁ ମାସିକ ପେନସନ ପ୍ରଦାନ କରି ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଇଛି।https://ssepd.odisha.gov.in/node/132

କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ

ଏହି ଯୋଜନାକୁ Social Security & Empowerment of Persons with Disabilities Department (SSEPD) ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନ କରାଯାଉଛି। ପ୍ରାର୍ଥୀମାନେ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତ, ବ୍ଲକ ଅଫିସ୍ କିମ୍ବା ନଗର ନିଗମ ମାଧ୍ୟମରେ ଆବେଦନ କରନ୍ତି। DSSO ଓ BDO ମାଧ୍ୟମରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଇ ପାତ୍ରତା ସୁନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ। ପେନସନର ରାଶି ₹500 ଠାରୁ ₹700 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଥାଏ ଏବଂ Direct Benefit Transfer (DBT) ମାଧ୍ୟମରେ beneficiaryଙ୍କ ଖାତାରେ ପ୍ରତିମାସ 15 ତାରିଖରେ ଜମା କରାଯାଏ।https://ssepd.odisha.gov.in/sites/default/files/2024-05/Annual%20Activity%20Report%202021-22_compressed.pdf

ଲାଭାନ୍ବିତ

ଏହି ଯୋଜନାରେ 2021-22ରେ ପ୍ରାୟ 48.5 ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଲାଭାନ୍ବିତ ହୋଇଥିଲେ। ସରକାରୀ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, Aadhaar seeding ପ୍ରାୟ 80% beneficiaryଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଛି ଏବଂ 78% beneficiaryଙ୍କ verification ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ବୃଦ୍ଧ, ବିଧବା, ଅବିବାହିତ କନ୍ୟା, HIV/AIDS ପ୍ରଭାବିତ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ସମ୍ମିଳିତ।

ପ୍ରଭାବ

ମଧୁବାବୁ ପେନସନ ଯୋଜନାର ପ୍ରଭାବରେ ଓଡ଼ିଶାର ହଜାର ହଜାର ପରିବାର ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଛନ୍ତି। ଏହା ସାମାଜିକ ସମାନତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିଛି ଏବଂ ସମାଜରେ ଅବହେଳିତ ବର୍ଗଙ୍କୁ ସ୍ୱାଭିମାନରେ ବଞ୍ଚିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହା DBT ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ପାରଦର୍ଶୀତା ଲାଭ କରିଛି।https://ssepd.odisha.gov.in/sites/default/files/2025-03/Activity%20Report%202022-23.pdf

ଭବିଷ୍ୟତ ପରିଦୃଶ୍ୟ

ସରକାର scheme କୁ ଅଧିକ ପରିସରରେ ବିସ୍ତାର କରିବା ପାଇଁ DBT, Aadhaar-based verification, e‑pension portal ପରି ନୂଆ ପଦକ୍ଷେପ ନେଉଛି। HIV/AIDS ପ୍ରଭାବିତ ଏବଂ 60 ବର୍ଷରୁ କମ୍ ଦିବ୍ୟାଙ୍ଗ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ scheme ଭିତରେ ସମ୍ମିଳିତ କରିବାର ଉଦ୍ୟମ ହେଉଛି।https://ssepd.odisha.gov.in/index.php/schemes-programmes/schemes/madhu-babu-pension-yojana

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରଚଳିତ ଯୋଜନା