ଶ୍ରୀ ରାଜାଧି ରାଜସିଂହ

ଶ୍ରୀ ରାଜାଧି ରାଜସିଂହ (Sinhala: ශ්‍රී රාජාධි රාජසිංහ, Tamil: ஸ்ரீ ராஜாதி ராஜசிங்கம்; ଶାସନକାଳ: 1782–1798) ମଦୁରାଇ ରାଜପରିବାରର ଏକ ସଦସ୍ୟ ଥିଲେ ।   ସେ ୧୭୮୨ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଭାଇ କୀର୍ତ୍ତି ଶ୍ରୀ ରାଜସିଂହଙ୍କ ଅନ୍ତେ କାଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟର ରାଜା ହୋଇଥିଲେ । ସେ ଜଣେ କବି-ରାଜା ଭାବରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ ଓ ତାଙ୍କ ରଚିତ ଅନ୍ତତଃ ଗୋଟିଏ କବିତା ବିଷୟରେ ଆଜି ବି ତଥ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି । 

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ରାଜାଧି ରାଜସିଂହ ମଦୁରାଇ ନାୟକ ବଂଶର ନରେନ୍ଦ୍ରାପ୍ପ ନାୟକାରଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୁତ୍ର ଥିଲେ । ସେ କୀର୍ତ୍ତି ଶ୍ରୀ ରାଜସିଂହଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଥିଲେ ଓ ଜଣେ ଦୃଢ଼ ବୌଦ୍ଧ ଭକ୍ତ ଭାବରେ ଶିକ୍ଷାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲେ । ୧୭୮୧ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଭାଇ ଘୋଡ଼ାରୁ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ ଓ ୧୭୮୨ ମସିହାର ଆରମ୍ଭରେ ରାଜାଧି ରାଜସିଂହ ସିଂହାସନରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ । ବ୍ରିଟିଶମାନେ ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ସମୁଦ୍ରତଟ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକୁ ଦଖଳ କରିଥିଲେ । ୧୭୯୮ ମସିହାରେ ରାଜାଧି ରାଜସିଂହଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲା । ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ ସିଧାସଳଖ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ କେହି ନ ଥିଲେ ।

 ଦେଗଲଦୋରୁୱା ରାଜ ମନ୍ଦିର 
୧୭୭୧ ମସିହାରେ ନିର୍ମାଣ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଦେଗଲଦୋରୁୱା ରାଜ ମନ୍ଦିର ତାଙ୍କ ଶାସନକାଳରେ ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା ।

 ବହୁ ବିବାହ ପ୍ରଥା 
ତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଜଣ ନାୟକ ପତ୍ନୀ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ମହାରାଣୀ ଥିଲେ ଆଲାମେଲୁ ଅମ୍ମାଳ ଦେବୀ । ତାଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଅମ୍ମାଳ ଦେବୀ, ଯିଏ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ରାମେଶ୍ୱରମରୁ ଆସିଥିଲେ । ତୃତୀୟ ପତ୍ନୀ ରଙ୍ଗମ୍ମାଳ ଦେବୀ, ମହାରାଣୀଙ୍କ ଛୋଟ ଭଉଣୀ ଥିଲେ । ଚତୁର୍ଥ ପତ୍ନୀ ସିରିୟମ୍ମାଳ ଦେବୀ, ସେହିପରି ମହାରାଣୀଙ୍କ ଆଉ ଜଣେ ଭଉଣୀ ଥିଲେ । ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ରାଣୀ, ମାମ୍ପିଟିଏ ଦେବୀଙ୍କୁ ଭି ପ୍ରେମିକା ଭାବେ ରଖିଥିଲେ । ଲେଡି ସୁବ୍ରମ୍ମା ନାୟକ, ଯିଏ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଅମ୍ମାଳ ଦେବୀଙ୍କ ଭଉଣୀ ଥିଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ପରେ ରାଜାଧି ରାଜସିଂହଙ୍କ ପ୍ରେମିକା ହୋଇଥିଲେ ।

 ଶାସନକାଳ 
ଶ୍ରୀ ରାଜାଧି ରାଜସିଂହ ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଦଶକ ଧରି କାଣ୍ଡିର ରାଜ୍ୟ ଶାସନ ଭାର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଶାସନ ସମୟରେ ସେ ଡଚ୍ (ହଲାଣ୍ଡ) ସେନା ସହ ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଶାନ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସମ୍ପର୍କ ରଖିଥିଲେ । ହ୍ୟୁ ବଏଡ୍ ତାଙ୍କ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ ପରେ ଶୀଗ୍ର କାଣ୍ଡି ଦରବାରକୁ ଯାଇଥିଲେ ଓ ସେଠାରେ ଡଚ୍ ସମର୍ଥକ ଓ ବିରୋଧୀ ଦଳ ଥିବା ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ । ତେବେ ସେଥିରେ ଏ କଥା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି ଦୁଇ ଗୋଷ୍ଠୀ ମଧ୍ୟରେ ଡଚ୍ ସମର୍ଥକଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ଥିଲା । ସେ ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ପରି ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ଥିଲେ ଓ ଅନେକ ମନ୍ଦିର ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରିଥିଲେ ଏବଂ ନୂଆ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭୂମି ଦାନ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ରାଜ ଦରବାରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହାସ୍ୟକବି ଆନ୍ଦାରେ ସେବା କରୁଥିଲେ ।

 ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ 
ରାଜାଧି ରାଜସିଂହଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ତାଙ୍କ ସିଧା ସଳଖ ଉତ୍ତରାଧୀକାରି କେହି ନ ଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ଭଣଜା, ଶ୍ରୀ ବିକ୍ରମ ରାଜସିଂହ (କାଣ୍ଡିର ଶେଷ ରାଜା) ସିଂହାସନରେ ବସିଥିଲେ ।

 ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ 
 ମହାବଂଶ
 ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ରାଜାମାନଙ୍କ ତାଲିକା
 ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ଇତିହାସ

 ଆଧାର