ସିସପ୍ଲାଟିନ

ସିସପ୍ଲାଟିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Cisplatin) ଏକ କେମୋଥେରାପି ଔଷଧ (chemotherapy medication) ଯାହା ଅନେକ ରକମର କର୍କଟ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ ।  ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ଟେସ୍ଟିକୁଲାର କର୍କଟ (testicular cancer), ଓଭାରି କର୍କଟ, ସ୍ତନ କର୍କଟ, ମୂତ୍ରାଶୟ କର୍କଟ (bladder cancer), ମୁଣ୍ଡ ଓ ବେକ କର୍କଟ, ଗର୍ଭାଶୟ ଗ୍ରୀବା କର୍କଟ, ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ, ମେସୋଥେଲିଓମା, ଏସୋଫେଜିଆଲ କର୍କଟ (esophageal cancer), ମସ୍ତିଷ୍କ କର୍କଟ ଓ ନିଉରୋବ୍ଲାସ୍ଟୋମା ।  ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a vein) ଆକାରରେ ଏହା ଦିଆଯାଏ ।

ସିସପ୍ଲାଟିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା ଦମନ (bone marrow suppression), ଶ୍ରବଣ ସମସ୍ୟା (hearing problems), ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା (kidney problems) ଓ ବାନ୍ତି (vomiting) ଆଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ । ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions), ବିଦ୍ୟୁତ ବିଶ୍ଳେଶ୍ୟ (electrolyte problems) ଓ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଆଦି ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଶିଶୁର କ୍ଷତି କରୁଥିବା ଜଣାଯାଏ । ଏହା ପ୍ଲାଟିନମ-ବେସ ଆଣ୍ଟିନିଓପ୍ଲାସ୍ଟିକ(platinum-based antineoplastic) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଔଷଧ । ଏହା ଡିଏନଏ DNA ସ‌ହିତ ଅନୁବନ୍ଧିତ ହେବା ପରେ ଦ୍ୱିତୀକରଣକୁ ବାଧାଦେଇ କାର୍ଯକ୍ଷମ ହୁଏ । 

ସନ ୧୮୪୫ରେ ସିସପ୍ଲାଟିନ ଆବିଷ୍କୃତ ହେବାପରେ ସନ ୧୯୭୮/୧୯୭୯ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ୫୦ମିଗ୍ରା ଭାଏଲର ମୂଲ୍ୟ ୫.୫୬ରୁ ୭.୯୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।  ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୭ ପାଉଣ୍ଡ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ