ଲିଉକୋପ୍ଲାକିଆ

ଲିଉକୋପ୍ଲାକିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେLeukoplakia) ରୋଗରେ ଗୋଟିଏ ଧଳା ଚକଡ଼ା ଦାଗ ମ୍ୟୁକସ ଝିଲ୍ଲି (mucous membrane) ସ‌ହ ଶକ୍ତ ଭାବରେ ଲାଗିରହିଥାଏ ଓ ଏହା କର୍କଟ ରୋଗରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ । ଏହି ଦାଗର ଧାର ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ ଯାହା ସମୟକ୍ରମେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ ।  ରୋଗ ଆଗେଇ ଗଲେ ରଙ୍ଗ ଲାଲ ହୋଇଯାଇପାରେ । ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନଥାଏ ।  ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ଏହା ପାଟିରେ (mouth) ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯଠରାନ୍ତ୍ରନଳୀରେ (gastrointestinal tract) ମୂତ୍ର ନଳୀରେ (urinary tract) ବା ଯୌନାଙ୍ଗରେ (genitals) ଏହା ହୋଇପାରେ ।

ଲିଉକୋପ୍ଲାକିଆ ରୋଗର କାରଣ ଅଧ୍ୟବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ଧୁମ୍ରପାନ, ଟୋବାକୋ ବା ଧୁଆଁପତ୍ର ଚୋବେଇବା chewing tobacco, ଅତ୍ୟଧିକ ମଦ୍ୟପାନ (alcohol) ଓ ଗୁଆ (betel nut) ଖାଇଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ବଢ଼ିଯାଏ ।  ଏହାକୁ ଏକ ପ୍ରାକ୍‌-କର୍କଟ (precancerous) ରୋଗ ରୂପରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଇଛି କାରଣ ଏହି ତନ୍ତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯୋଗୁ କର୍କଟ ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିଯାଏ । ଏହାର ପ୍ରକାର ଉପରେ କର୍କଟ ସମ୍ଭାବନା ନିର୍ଭର କରେ; ୩-୧୫% ସ୍ଥାନୀୟ ଲିଉକୋପ୍ଲାକିଆ ଓ ୭୦ରୁ ୧୦୦% ପ୍ରୋଲିଫରେଟିଭ ଲିଉକୋପ୍ଲାକିଆରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ ।

ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ଦୂରୀଭୁତ କରିବା (other possible causes are ruled out) ପରେ ଏହି ବର୍ଣ୍ଣନାତ୍ମକ ଲିଉକୋପ୍ଲାକିଆ ନାମଟି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ତନ୍ତୁ ବାୟୋପ୍ସିରେ (Tissue biopsy) ଅଧିକ କେରାଟିନ (keratin) ଥିବା ଦେଖାଯାଏ ଯାହା ଅସାମାନ୍ୟ ଜୀବକୋଷ (abnormal cells) ବା ସାମାନ୍ୟ ସ‌ହିତ ଥାଇପାରେ କିନ୍ତୁ ଏହା ନିର୍ଣ୍ଣୟାତ୍ମକ ନୁହେଁ । ଏକାଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଓ ଚିହ୍ନ ଓରାଲ କାଣ୍ଡିଡିଆସିସ (Yeast infection), ଲାଇଚେନ ପ୍ଲାନସ (lichen planus), ବାରମ୍ବାର ଆଘାତ (trauma) ପରେ ହେଉଥିବା କେରାଟୋସିସ (keratosis) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । ଇଷ୍ଟ ଯୋଗୁ ଏଭଳି ଦାଗ ଥିଲେ ତାହାକୁ ଘସିଦେଲେ ଛାଡ଼ିଯାଏ କିନ୍ତୁ ଲିଉକୋପ୍ଲାକିଆ ଛାଡ଼େନାହିଁ ।


ଏହି ରୋଗର ଅବସ୍ଥା ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ । ଅସାଧାରଣ ଜୀବକୋଷ ଥିଲେ ଓ ଆକାର ଛୋଟ ଥିଲେ ଅପରେଶନ କରି କାଢ଼ିଦିଆଯାଏ, ନ‌ଚେତ୍ ଅଳ୍ପ ଦିନ ଅନ୍ତରରେ ୩ରୁ ୬ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅବଲୋକନ କରାଯାଏ । ରୋଗୀମାନଙ୍କୁ ମଦ୍ୟପାନ ଓ ଧୂମ୍ରପାନ କରିବାକୁ ମନାକରାଯାଏ ।  ଧୂମ୍ରପାନ ବନ୍ଦ କଲେ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ସଂଖ୍ୟକ ଲୋକଙ୍କର ରୋଗ ଆକାର କମିଯାଏ; କିନ୍ତୁ ବନ୍ଦ ନ କଲେ ୬୬% ରୋଗୀଙ୍କର ଦାଗ ଅଧିକ ଧଳା ଓ ମୋଟା ହୋଇଯାଏ । ପ୍ରାୟ ୧ରୁ ୩% ଲୋକଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ୩୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏ ରୋଗ ହୁଏନି ଓ ବୟସ ବୃଦ୍ଧି ସଙ୍ଗ ସଙ୍ଗେ ଏହା ସାଧାରଣ ହୋଇଯାଏ । ୭୦ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୮% ଲୋକଙ୍କୁ ଏ ରୋଗ ହୁଏ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ