ସ୍ପାଜମୋଡ଼ିକ ଡିସଫୋନିଆ

ସ୍ପାଜମୋଡ଼ିକ ଡିସଫୋନିଆ ବା ଲାରିଞ୍ଜିଆଲ ଡିସଟୋନିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Spasmodic dysphonia, also known as laryngeal dystonia) ଏକ ବେମାରି ଯେଉଁଥିରେ କଣ୍ଠସ୍ୱର (voice) ବାହାରକରୁଥିବା ମାଂସପେଶୀମାନଙ୍କର ସ୍ପାଜ୍‌ମ (spasm) ହୋଇଯାଏ । ଏହ ଫଳରେ ସ୍ୱର ବାଧା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, କିଛି କିଛି ବାକ୍ୟ ପରେ ସ୍ପାଜ୍‌ମ ହେଉଥିବାରୁ କଥା ବୁଝିହୁଏନି । କଣ୍ଠସ୍ୱର କଷ୍ଟରେ ବାହାରୁଥିବାରୁ ଅନେକ ସମୟରେ କଥା କ‌ହିବା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ । ଏହା ସମୟ କ୍ରମେ ହୁଏ ଓ ଆଜୀବନ ରହେ ।

ଏହାର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ପୂର୍ବରୁ ପାରିବାରିକ ରୋଗ ଇତିହାସ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଥାଏ ।  ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସଂକ୍ରମଣ (upper respiratory infection), ସ୍ୱର ପେଟିକା (larynx) ଉପରେ ଆଘାତ ଓ ମାନସିକ ଚାପ (psychological stress) ପଡ଼ିଲେ ଏହି ରୋଗ ଟ୍ରିଗର ହୋଇଯାଏ । କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସ୍ନାୟୁମଣ୍ଡଳରେ (central nervous system) ଥିବା ବାସାଲ ଗାଙ୍ଗ୍ଲିଆରେ (basal ganglia) କିଛି ତୃଟି ଥିବାରୁ ଏହି ବେମାରୀ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ବିଭିନ୍ନ ବିଷୟର ଏକ ଚିକିତ୍ସକ ଦଳ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।

ଏହି ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ ହେଉନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଲକ୍ଷଣରେ ଉନ୍ନତି ପରିଲକ୍ଷିତ ହୁଏ । ସ୍ୱର ପେଟିକାର ପ୍ରଭାବିତ ମାଂସପେଶୀରେ ବୋଟୁଲିନମ ପ୍ରାଣୀ ବିଷ (Botulinum toxin) ଇଞ୍ଜେକସନ ଦିଆଯାଏ । କିଛି ମାସ ନିମନ୍ତେ ଏହି ଉନ୍ନତି ଫଳପ୍ରଦ ରହେ । ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାମାନଙ୍କ ନାମ
ସ୍ୱର ଚିକିତ୍ସା (voice therapy), କାଉନସେଲିଙ୍ଗ (counselling)), ଆମ୍ପ୍ଲିଫିକେସନ ଡିଭାଇସ (amplification device) । ଅପରେଶନ କ୍ୱଚିତ କରାଯାଏ । 


ପ୍ରତି ଏକ ଲକ୍ଷ ଲୋକରେ ୨ ଜଣ ଏହି ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ମହିଳାମାନେ ଅଧିକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ବୟସ ୧୩ରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।  ବିଭିନ୍ନ ଲୋକଙ୍କର ସାଂଘାତିକ ହେବା ହାର ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହୁଏ । ଆୟଷ (Life expectancy) ବଦଳେ ନାହିଁ ।

 ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ଲୋକ 

 Scott Adams, the creator of the comic strip Dilbert.
 Frank Allison, musician, leader of Frank Allison and the Odd SoxFrank Allison 
 Johnny Bush, country and western musician and songwriter
 Keath Fraser, Canadian author who has documented the challenges and treatment of his condition in the book The Voice Gallery: Travels With a Glass Throat (2002).The Voice Gallery - Thomas Allen Publishers - Thomas Allen & Son Limited 
Susan Collins, Senior United States Republican Senator from Maine 
Chip Hanauer, American hydroplane racing driver
 Robert F. Kennedy, political and environmental activist, son of Robert F. Kennedy
 Mary Lou Lord, indie folk musician.
 Darryl McDaniels of the rap group Run DMC.
Lianne Morgan, singer/songwriter, in the first line up of the Spice Girls. 
 Jenny Morris (OAM), a New Zealand-born Australian pop, rock singer-songwriter.Australian Story (Series 2015; Episode 37) - Raise Your Voice, Australian Broadcasting Corporation (ABC). First aired Monday 12 October 2015.
 Diane Rehm, host of The Diane Rehm Show on National Public Radio (NPR).
 Jimmie Rodgers, American pop musician, best known for his version of "Kisses Sweeter than Wine."
 Mark Stuart, American Christian rock musician (formerly of Audio Adrenaline)
 Linda Thompson, British folk-rock musician.

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ