ଆକାଥିସିଆ

ଆକାଥିସିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Akathisia) ଏକ ଚଳନ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅସ୍ଥିରତା (Restlessness) ହୁଏ ଓ ଚୁପଚାପ ରହିବାର ଶକ୍ତି ରହେନି ।  ଏଥିରେ ଗୋଡ଼ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ । ସ୍ଥିର ହୋଇ ରହିନପାରିବା ହେତୁ ଏପାଖ ସେପାଖ, ଆଗପଛ ହୋଇ ଚାଲନ୍ତି । କେତେକ ରୋଗୀ କେବଳ ଅଶାନ୍ତ ରହନ୍ତି । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଆତ୍ମହତ୍ୟା କରନ୍ତି ।  


ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ (Antipsychotics) ଔଷଧ, ବିଶେଷତଃ ପ୍ରଥମ ଜେନେରେସନର ଔଷଧ ଏହି ରୋଗ ହେବାର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ରୂପେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ , ସିଲେକ୍ଟିଭ ସେରୋଟୋନିନ ଇନ‌ହିବିଟର (selective serotonin reuptake inhibitors), ମେଟୋକ୍ଲୋପ୍ରାମାଇଡ (metoclopramide), ରିସର୍ପିନ (reserpine), ପାର୍କିନ୍‌ସନ୍ ରୋଗ, ଅଣଚିକିତ୍ସିତ ସିଜୋଫ୍ରେନିଆ ରୋଗମାନଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ।  ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ ଔଷଧ ଚିକିତ୍ସା ବନ୍ଦ କରିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ । ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟବିଧରେ ଡୋପାମିନର dopamine ଭୂମିକା ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଲକ୍ଷଣ ଅନୁସାରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହୁଏ । ରେସ୍ଟଲେସ ଲେଗ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (restless leg syndrome) ଭଳି ନିଦ୍ରା ସାଥିରେ ଏହାର ସମ୍ପର୍କ ନଥାଏ ।


ସ୍ୱଳ୍ପ ସଙ୍କଟ କାରକ ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ ଔଷଧ ବଦଳେଇ ଦିଆଯାଇପାରେ । ଡାଇଫେନହାଇଡ୍ରାମିନ, ଟ୍ରାଜୋଡନ (trazodone), ବେଞ୍ଜଟ୍ରୋପିନ (benztropine), ମିର୍ତଜାପିନ (mirtazapine), ବିଟା ବ୍ଲକର (beta blockers) ଭଳି ଔଷଧ ଗୁଡ଼ିକ ଉପକାରୀ ହେବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳୁଛି । ଜୀବସାର ବି୬ (Vitamin B6) ବା ଲୌହ ଅଂଶର ଅଭାବର ଚିକିତ୍ସା କଲେ ଉପକାର ମିଳେ । ଆଣ୍ଟିସାଇକୋଟିକ (Antipsychotics) ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧା ଲୋକଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଲାଡିସ୍ଲାଭ ହାସ୍କୋଭେକ (Ladislav Haškovec) ସନ ୧୯୦୧ରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ