ଶାରଦା ସିହ୍ନା

ଶାରଦା ସିହ୍ନା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Sharda Sinha(୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୨ - ୫ ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୪) ଭାରତର ଜଣେ ମୈଥିଳୀ (Maithili) ଭାଷାର ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ଗାୟିକା ଥିଲେ । ସେ ମୈଥିଳୀ ଓ ଭୋଜପୁରୀ ଭାଷାରେ ଛଠପୂଜାର ଗୀତ ଗାଉଥିଲେ । ତାଙ୍କୁ ବିହାର କୋକିଳା ନାମରେ ସମ୍ବୋଧିତ କରାଯାଉଥିଲା ।  ସଂସ୍କରଣ କରି ଲୋକ ଲୋଚନ‌କୁ ଆସିଥିଲେ ଯାହାର 'ହୋ ଦିନାନାଥ' ନାମ କରଣ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୮ ମସିହାରେ ତାଙ୍କୁ ଭାରତର ତୃତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନ ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ପୁରସ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା ।  

ଜୀବନୀ
ଶାରଦା ବିହାରର ସୁପୌଲ ଜିଲ୍ଲା ଅନ୍ତର୍ଗତ ରଘୋପୁର ନିକଟସ୍ଥ ହୁଲାସଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥଲେ । ସେ ମୈଥିଳୀ, ଭୋଜପୁରୀ ଓ ମଗଧୀ ଭାଷାମାନଙ୍କରେ ଗୀତ ଗାଉଥଲେ ଓ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଏହି ଅବଦାନ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ପୁରସ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଥିଲା । ପ୍ରୟାଗରେ ପ୍ରୟାଗ ସଙ୍ଗୀତ ସମିତି ତରଫରୁ ଆୟୋଜିତ ବସନ୍ତ ପଞ୍ଚମୀ ଉତ୍ସବରେ ବସନ୍ତ ଋତୁ ଉପରେ ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ଅନେକ ଗୀତ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଶାରଦା ସିହ୍ନା ଉପସ୍ଥାପନା କରିଥିଲେ ।  ସେହି ଗୀତରେ ଲୋକ ସଙ୍ଗୀତ ମାଧ୍ୟମରେ ବସନ୍ତ ଋତୁର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । ଦୁର୍ଗା ପୂଜା ଉତ୍ସବ ସମୟରେ ସେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରୁଥିଲେ ।  ମରିସସ୍‌ର ପ୍ରଧନ ମନ୍ତ୍ରୀ ନବୀନ ରାମଗୁଲାମ ବିହାର ଆସିଥିବା ବେଳେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ । 

ସନ ୨୦୧୦ରେ ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀର ପ୍ରଗତି ମଇଦାନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ବିହାର ଉତ୍ସବରେ ସେ ସଙ୍ଗୀତ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ ।

ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ମୈନେ ପ୍ୟାର କିୟାରେ (୧୯୮୯) 'କାହେ ତୋହ ସେ ସଜନା', ଗ୍ୟାଙ୍ଗସ ଅଫ ୱାସେରପୁର ୨ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ 'ତାର ବିଜଲି' ଓ ମୁମ୍ବଇର ଚାରଫୁଟିଆ ଛୋକରେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ 'କୌନ ସି ନ‌ଗରିୟା' ଗୀତ ଗାଇଥଲେ । 

ଶାରଦା ସିହ୍ନା ଓ ଛଠ
ଶାରଦାଙ୍କ ନାମ ଛଠପୂଜା ସାଥିରେ ଓତଃପ୍ରୋତ ଭାବରେ ଜଡ଼ିତ । ସେ ଶାରଦା ସିହ୍ନା ୨୦୧୬ ମସିହାରେ ଛଠ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଦୁଇଟି ନୂଆ ଗୀତ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ସେ ତାଙ୍କର ଶେଷ ଭକ୍ତି ରସାତ୍ମକ ଆଲବମ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। 

'ସପାୱୋ ନା ମିଲେ ମାଇ' ଓ 'ପ‌ହିଲେ ପ‌ହିଲେ ମଇୟା' ଗୀତଦ୍ୱୟରେ ଶାରଦା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଛଠ ସମୟରେ ବିହାର ଆସିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ ।  ସେ ଗାଇଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛଠ ଗୀତମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ: 'କେଲ‌ୱା କେ ପାତ ପର ଉଗଲାନ ସୁରଜ ମାଲ ଝକେ ଝୁକେ', 'ହେ ଛାତି ମଇୟା', 'ହୋ ଦିନାନାଥ', 'ବ‌ହଙ୍ଗି ଲଚକତ ଯାୟେ', 'ରୋଜେ ରୋଜେ ଉଗେଲା', 'ସୁନା ଛାତି ମାଇ', ଯୋଡ଼େ ଯୋଡ଼େ ସୁପାୱା ଓ 'ପାଟନା କେ ଘାଟ ପର' । ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକ ପୁରୁଣା ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ଭକ୍ତମାନେ ସେହି ଗୀତ ବଜାନ୍ତି । 

ଶାରଦା ୩ ନଭେମ୍ବତ ୨୦୧୬ରେ ଦି ଟେଲିଗ୍ରାଫକୁ କ‌ହିଥିଲେ, "ସଙ୍ଗୀତ କମ୍ପାନୀମାନଙ୍କର ମନମୁତାବକ କାମ ଓ ଉତ୍ତମ ଗୀତ ତ‌ଥା ଗାୟନ ଶୈଳୀର ଅଭାବ ଯୋଗୁ କିଛି ବର୍ଷ ମୋତେ ଦୂରେଇ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।" "ଏହି ବର୍ଷ ସେହି ସମସ୍ୟା ଗୁଡ଼ିକର ସମାଧାନ ହୋଇ ଯିବାରୁ ଏହି ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକରେ ମୁଁ ସ୍ୱର ଦେଲି ।"  କୋଡ଼ିଏ ଦିନରେ ଏହି ଗୀତ ଗୁଡ଼ିକ ସୁଟିଂ ହେବା ପରେ ଦିୱାଲି ଦିନ ଲୋକାର୍ପଣ ହୋଇଥିଲା । 

 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁ 
ଶାରଦ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ବ୍ରଜକିଶୋର ସିହ୍ନାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ସେମାନକର ଅଂଶୁମାନ ନାମରେ ଗୋଟିଏ ପୁଅ ଓ ବନ୍ଦନା ନାମରେ ଝିଅଟିଏ ଅଛନ୍ତି । ସ୍ୱାମୀ ବ୍ରଜକିଶୋର ୨୦୨୪ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ବ୍ରେନ ହାମରେଜରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ । 

ଶାରଦା ୨୦୧୭ ମସିହାରୁ ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ମାୟେଲୋମା ରୋଗରେ ପିଡି଼ତ ଥିଲେ । ୨୦୨୪ ନଭେମ୍ବର ୫ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀ ଏମ୍ସରେ ଭେଣ୍ଟିଲେଟରରେ ରଖାଯାଇଥିଲା । ସେହିଦିନ ରାତିରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା । ନଭେମ୍ବର ୬ ତାରିଖରେ ପାଟଣାଠାରେ ତାଙ୍କର ଶେଷକୃତ ସମାପନ କରାଯାଇଥିଲା । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଗାୟକ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୫୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ