ଗାଙ୍ଗ୍ଲିଅନ ସିସ୍ଟ

ଗାଙ୍ଗ୍ଲିଅନ ସିସ୍ଟ (ganglion cyst) ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଗଣ୍ଠି (joint) ବା ପେଶୀରଜ୍ଜୁରେ (tendon sheath) ଏକ ତରଳ ପଦାର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ଗୋଟାଳି ସଂଯୁକ୍ତ ଥାଏ । ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା କଚଟିର ପୃଷ୍ଠ ଭାଗରେ ଥାଏ କିନ୍ତୁ ସମ୍ମୁଖ ଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ । 
ଏହି ରୋଗ ବ‌ହୁତ ଧୀରେ ଅଗ୍ରଗତି କରେ ଓ ଏକ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଆକାର ଧାରଣ କରିବାକୁ ମାସ ମାସ ବିତିଯାଏ । ଏହାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । କ୍ୱଚିତ କଷ୍ଟ ହୁଏ ବା କାଲୁଆ ଲାଗେ ।  ଆକାର ଅତିଶୟ ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ଜଟିଳ ହୋଇ କାର୍ପାଲ ଟନେଲ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ରୋଗ ହୁଏ ।

ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅଜ୍ଞାତ ଅଛି । ସାଇନୋଭିଆଲ ମେମ୍ବ୍ରେନ (synovial membrane) ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଅଂଶ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଆସି ଏହା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଜିମ୍ନାସ୍ଟିକ (gymnastics) ଏହି ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିଇପାରେ । ଏହି ରୋଗର ଗୋଟାଳି ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଆଲୋକ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏହି ରୋଗ ଥିବା ସନ୍ଦେହ ସମର୍ଥନ‌ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଯାଏ । ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ (Medical imaging) କରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଦୂରିଭୂତ କରାଯାଏ ।


ଏହାର ଚିକିତ୍ସାରେ ସଜାଗ ଅପେକ୍ଷା (Watchful waiting), ଗଣ୍ଠିରେ ସ୍ପ୍ଲିଣ୍ଟ ଲଗା, ଛୁଞ୍ଚିଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପିରେସନ ଓ ଅପରେଶନ ଇତ୍ୟାଦି ମୂଖ୍ୟ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରେ । ପ୍ରାୟ ଅର୍ଦ୍ଧେକ କେଶରେ ଏହି ରୋଗ ସ୍ୱତଃ ଭଲ ହୋଇଯାଏ । ବାର୍ଷିକ ୧୦,୦୦୦ଲୋକରେ ୩ ଜଣକୁ କଚଟି ଓ ହାତରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ସାଧାରଣତଃ ମଧ୍ୟ  ଯୁବା ଓ ମଧ୍ୟ ବୟସ୍କା ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହାକୁ କେହି କେହି ବାଡ଼େଇଲେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ କ‌ହନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଏହି ଚିକିତ୍ସାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିବା ଉପଦେଶ ସ୍ୱୀକାର୍ଯ୍ୟ ନୁହେଁ । 

 ଆଧାର 

 ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ 
 ଗାଙ୍ଗ୍ଲିଓନିଉରୋମା (Ganglioneuroma)

 ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 


MRI showing a ganglion cyst of the knee
American Academy of Orthopaedic Surgeons - Ganglions cyst of the wrist 
Canadian Centre for Occupational Health and Safety - Ganglion cyst

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ