ନାଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

ନାଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ଥିବା ଏକ ଅପୂଜା ଦେଉଳ । ଏହା ଲିଙ୍ଗରାଜ ୱେଷ୍ଟ କ୍ୟାନାଲର ପଶ୍ଚିମ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ । କ୍ୟାନାଲର ଆର ପଟେ ୧୦.୩୫ ମିଟର (୩୪.୦ ଫୁଟ) ଦୂରତାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର ରହିଛି ।

 ଶିଳ୍ପତତ୍ତ୍ୱ 
ନାଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଭୁବନେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ମନ୍ଦିର ପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଷଜମି ଓ ଆବାସସ୍ଥାନ ଅଛି । ଦେଉଳ ପୂର୍ବମୁଖୀ ହୋଇ ୫.୬ ମି ପ୍ରସ୍ଥ, ୫.୦ ମି ଗଭୀରତା ଓ ୦.୪ ମି ଦୈର୍ଘ୍ୟ ଥିବା ମଞ୍ଚା ଉପରେ ରହିଛି ।ମୁଖ୍ୟ ଦେଉଳର ଉଚ୍ଚତା ୮.୧୫ ମି (୨୬.୭ ଫୁ) ।

ମନ୍ଦିରର ଗର୍ଭଗୃହ ଶୂନ୍ୟ । ବାହ୍ୟ କାନ୍ଥଗୁଡ଼ିକର କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ଏହି ମନ୍ଦିର ଶିବଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଗଢ଼ାଯାଇଥିଲା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ।ପାର୍ଶ୍ୱଦେବାଦେବୀଙ୍କ ଲାଗି ନିଶାଦେଉଳ ଥିଲେହେଁ ପାର୍ଶ୍ୱଦିଅଁମାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଆଉ ନାହିଁ । ମନ୍ଦିରର ବାହାର ଗଠନ ମୁକ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ଭଳି ରଙ୍ଗଡାଳିମ୍ବ ପଥରରେ (ଇଂରାଜୀରେ ochrous sandstone) ଗଢ଼ାହୋଇଛି ।କଳିଙ୍ଗ ଶୈଳୀରେ କାରୁକାର୍ଯ୍ୟ ପଥର ଗାତ୍ରରେ ଖୋଦନ କରାଯାଇଛି ।

 ଇତିହାସ 
ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକଙ୍କ ମତରେ ମନ୍ଦିରଟି କେଶରୀ ବଂଶର ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା ।

 ସଂରକ୍ଷଣ 
ମନ୍ଦିରଟି ଅପେକ୍ଷାକୃତ ଭଲ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି । କେବଳ ପୂର୍ବରୁ ରଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇଥିବା କେତୋଟି ଯାଗାରେ ରଙ୍ଗ ପରସ୍ତ ଛାଡ଼ିଯାଇଛି ।ଏହା ଛଡ଼ା ପଥର ଦେଉଳ ଉପରେ ବହୁ ଗଛଲତା ମାଡ଼ିଯାଇଛି ।

ମନ୍ଦିରଟି ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରାଯାଇ ନବୀକୃତ ହୋଇଥିଲା ।ସେହି କାର୍ଯ୍ୟବେଳେ ପ୍ରସ୍ତର ଖଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକୁ ଧଳା ରଙ୍ଗରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଇଥିବାରୁ ମନ୍ଦିରର ମୂଳ ନିର୍ମାଣ ବହୁ ବିକୃତ ହୋଇଯାଇଛି ।

 ଅଧିକ ପଠନ 
 ଭୁବନେଶ୍ୱରର ମନ୍ଦିରମାନ

 ଆଧାର 


 ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ
 ନାଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରର ଫଟୋ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୁବନେଶ୍ୱରର ହିନ୍ଦୁ ମନ୍ଦିର