ଆସ୍‌ପାରାଜିନେଜ

ଆସ୍‌ପାରାଜିନେଜ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Asparaginase, ଅନ୍ୟ ନାମ କ୍ରିସାଣ୍ଟାସ୍ପେସ) ଏକ ଇଞ୍ଜାଇମ (enzyme) ଯାହା ଔଷଧ ଭାବରେ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନରେ (food manufacturing) ବ୍ୟବ‌ହାର ହୁଏ । ଔଷଧ ଭାବରେ ଏହା ଆକ୍ୟୁଟ ଲିମ୍ଫୋବ୍ଲାସ୍ଟିକ ଲିଉକେମିଆ (acute lymphoblastic leukemia ବା ALL), ଆକ୍ୟୁଟ ମାୟେଲଏଡ ଲିଉକେମିଆ (acute myeloid leukemia ବା AML) ଓ ନନ୍‌-ହଜକିନ୍ସ ଲିମ୍ଫୋମା ରୋଗମାନଙ୍କର ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହା  ମାଂସପେଶୀରେ (muscle), ଚର୍ମ ତଳେ (under the skin) ଓ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର (injection into a vein) ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । ଏକ ପେଜିଲେଟେଡ pegylated ସଂସ୍କରଣ ମଧ୍ୟ ମିଳେ । ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନରେ ଏହା ଆକ୍ରିଲାମାଇଡ (acrylamide) କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।

ଆସ୍‌ପାରାଜିନେଜର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions), ଅଗ୍ନାଶୟ ପ୍ରଦାହ, ରକ୍ତ ଜମାଟ ସମସ୍ୟା, ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତ ଶର୍କରା, ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା (kidney problems) ଓ ଯକୃତ ସମସ୍ୟା (liver dysfunction) ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଶିଶୁର କ୍ଷତି ହୋଇପାରେ । ଖାଦ୍ୟ ଭାବରେ ଏହା ସାଧାରଣତଃ ନିରାପଦ (generally recognized as safe) ଜଣାଯାଏ । କର୍କଟ ଜୀବକୋଷ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଡିଏନଏର (DNA) ଉପାଦାନ ଆସ୍ପାରାଜିନ ନାମକ ଆମିନୋ ଏସିଡକୁ (amino acid) ଆସ୍‌ପାରାଜିନେଜ (asparagine) ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ ଓ ଏହାଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।

ସନ ୧୯୭୮ରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଆସ୍‌ପାରାଜିନେଜ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ୧୦,୦୦୦ ଆଇୟୁ ଭାଏଲର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪୨.୦୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଏହି ପରିମାଣ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ ୬୧୩.୦୦ ପାଉଣ୍ଡ । ଏହା ପ୍ରାୟ ଏସେରିକିଆ କୋଲାଇ (Escherichia coli) ଓ ଏରଉଇନିଆ କ୍ରାଇସାନ୍‌ଥେମାଇ (Erwinia chrysanthemi)‌ ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ