ପଲସ ଅକ୍ସିମିଟର

thumb
ପଲସ ଅକ୍ସିମିଟର ରକ୍ତର ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ମାପିବା ପାଇଁ ଏକ ଡାକ୍ତରୀ ଉପକରଣ ଅଟେ ।  ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଯନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର ନକରି ଏଥିରେ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ମପାଯାଇ ପାରୁଥିବାରୁ ଏହା ସହଜ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣାଶୂନ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ଅଟେ । ବ୍ୟାଟେରୀ ଚାଳିତ ପଲସ ଅକ୍ସିମିଟର ସର୍ବସାଧାରଣଙ୍କଦ୍ୱାରା ଘରେ ଏବଂ ଯାତାୟତ ସମୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପାଇଁ ଉପାଦେୟ । <p>ବ୍ୟକ୍ତିର କୌଣସି ଶ୍ୱାସଜନିତ ରୋଗ ନଥିଲେ ଏହି ଯନ୍ତ୍ରର ମନିଟର ୯୫ରୁ ୧୦୦ ପ୍ରତିଶତ ମଧ୍ୟରେ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ଦର୍ଶାଇଥାଏ । ୯୨ ପ୍ରତିଶତରୁ କମ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ଥିଲେ ରୋଗୀଙ୍କୁ ଅମ୍ଳଜାନ ଚିକିତ୍ସା ଦେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ପଡିଥାଏ ।
 କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ 
ସାଧାରଣ ପଲସ ଅକ୍ସିମିଟରରେ ଗୋଟିଏ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ ପ୍ରୋସେସର ଏବଂ ଗୋଟିଏ ଫୋଟୋଡାୟୋଡ ସହ ସାମ୍ନାସାମ୍ନି ରଖାଯାଇଥିବା ଦୁଇଟି ଛୋଟ ଲାଇଟ ଏମିଟିଙ୍ଗ ଡାୟୋଡ (LED) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ  । ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଲାଇଟ ଏମିଟିଙ୍ଗ ଡାୟୋଡ ୬୬୦ ନାନୋମିଟର ତରଙ୍ଗଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ନାଲିରଙ୍ଗ ଆଲୋକର ଉତ୍ସ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟଟି ୯୪୦ ନାନୋମିଟର ତରଙ୍ଗଦୈର୍ଘ୍ୟ ବିଶିଷ୍ଟ ଇନ୍ଫ୍ରାରେଡ଼ ରଶ୍ମିର ଉତ୍ସ ଅଟେ । ଏହି ଦୁଇଟି ରଶ୍ମି ଭିନ୍ନ ହାରରେ ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନ ରହିତ ରକ୍ତରେ ଅବଶୋଷିତ ହୋଇଥାନ୍ତି । ଅମ୍ଳଜାନଯୁକ୍ତ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ (ଅକ୍ସିହିମୋଗ୍ଲୋବିନ) ଅଧିକ ଅବରକ୍ତ ବା ଇନ୍ଫ୍ରାରେଡ ରଶ୍ମି ଅବଶୋଷଣ କରେ ଏବଂ ଅମ୍ଳଜାନରହିତ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ (ଡିଅକ୍ସିହିମୋଗ୍ଲୋବିନ) ଅଧିକ ଲାଲ ରଶ୍ମି ଅବଶୋଷଣ କରିଥାଏ । ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରତି ସେକେଣ୍ଡ ପିଛା ତିରିଶ ଥର କାମ କରି ଫୋଟୋଡାୟୋଡକୁ ଉଭୟ ନାଲି ଓ ଇନ୍ଫ୍ରାରେଡ ରଶ୍ମିକୁ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାକୁ ରେକର୍ଡ କରିଥାଏ ।<p>ଯେତିକି ଆଲୋକ ଅବଶୋଷିତ ନ ହୋଇ ମାଧ୍ୟମଦ୍ୱାରା ସଞ୍ଚାରିତ ହୋଇଯାଏ ତାହାକୁ ମଧ୍ୟ ମପାଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ତରଙ୍ଗଦୈର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ ଭିନ୍ନ ସାମାନ୍ୱୟୀକୃତ ସିଗନାଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ । ଏହି ସିଗନାଲ ସମୟ ଅନୁସାରେ ଉପରତଳ ହୁଏ କାରଣ କାରଣ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୃତ୍‌ଗତି ସହ ଧମନୀରେ ରକ୍ତର ପରିମାଣ ବଢିଥାଏ । ପ୍ରତ୍ୟେକ ତରଙ୍ଗଦୈର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ ଅନୁସାରେ ସଞ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିବା ଆଲୋକରୁ ସବୁଠୁ କାମ ସଞ୍ଚାରିତ ହୋଇଥିବା ଆଲୋକକୁ ବିୟୋଗ କରି ଧମନୀୟ ରକ୍ତ ପାଇଁ ସିଗନାଲ ତିଆରି କରାଯାଏ  । ଲାଲ ଆଲୋକ ଅନୁସାରେ ହୋଇଥିବା ମାପମାନଙ୍କ ସହ ଇନ୍ଫ୍ରାରେଡ ଆଲୋକରେ ହୋଇଥିବା ମାପର ଅନୁପାତ ପ୍ରୋସେସର ହିସାବ କରି  ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।
 ଉପକାର  
 ବ୍ୟବହାରରେ ସୁବିଧା ଏବଂ ନିରବଛିନ୍ନ ଭାବେ ଏବଂ ଶୀଘ୍ର ରକ୍ତରେ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ସୂଚାଉଥିବାରୁ ଶ୍ୱାସଜନିତ ବା ହୃଦୟଜନିତ ରୋଗଗ୍ରସ୍ତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ପାଇଁ ଲାଭପ୍ରଦ ହୋଇଥାଏ ।
 ନିଶ୍ଚେତକ (anesthesia) କାରଣରୁ ସଂଜ୍ଞାରହିତ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଅମ୍ଳଜାନ ସାନ୍ଦ୍ରତା ପରିବେକ୍ଷଣ କରିଥାଏ ।
 ଶାରୀରିକ କାର୍ଯ୍ୟର ବୃଦ୍ଧି ସମୟରେ କିମ୍ବା ବ୍ୟାୟାମ ସମୟରେ ବ୍ୟକ୍ତିର ସହନଶକ୍ତି ଆକଳନ କରିବା ।
 ବ୍ୟାଟେରୀଚାଳିତ ପଲସ ଅକ୍ସିମିଟର ପର୍ବତ ଆରୋହଣକାରୀ, ଖେଳାଳି ଏବଂ ପାଇଲଟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ କାରଣ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ବା ବ୍ୟାୟାମ ହେତୁ ରକ୍ତରେ ଅମ୍ଳଜାନ ହ୍ରାସ ହୋଇପାରେ ।
 କରୋନାଭୂତାଣୁ ରୋଗ ୨୦୧୯ ରୋଗୀମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁସ୍ଥ ଦିଶୁଥିବାସତ୍ତ୍ୱେ ଟିସୁସ୍ତରରେ ଅମ୍ଳଜାନର ଅଭାବକୁ ଶୀଘ୍ର ସୂଚାଇ ଠିକ ସମୟରେ ଅମ୍ଳଜାନ ଚିକିତ୍ସା ଉପଲବ୍ଧ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି ।
 ଅସୁବିଧା 
 ପଲସ ଅକ୍ସିମିଟର କେବଳ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନର ସାନ୍ଦ୍ରତା ମାପ କରିପାରେ, ଶ୍ୱାସତନ୍ତ୍ରର ଦକ୍ଷତାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା ହେଇପାରେ ନାହିଁ ଯାହାକି ଧମନୀୟ ରକ୍ତରେ ଥିବା ଗ୍ୟାସ ପରୀକ୍ଷାରୁ ସମ୍ଭବ ।
 ଯେହେତୁ ପଲସ ଅକ୍ସିମିଟର ଉପକରଣକୁ ସୁସ୍ଥବ୍ୟକ୍ତି ଅନୁସାରେ ଅଂଶାଙ୍କିତ କରାଯାଏ, ଗମ୍ଭୀରରୂପରେ ଅସୁସ୍ଥ ବ୍ୟକ୍ତି ବା ଅପରିପକ୍ୱୟ ନବଜାତ ଶିଶୁଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ସଠିକ ମାପ କରିପାରେନାହିଁ ।
 ଏହା କେବଳ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ ସହ ବିବନ୍ଧିତ ଅମ୍ଳଜାନର ଅନୁପାତ ମାପିପାରେ ଫଳତଃ ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ ଅମ୍ଳଜାନ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅଣୁ ସହ ବାନ୍ଧିହେଲେ ଅକ୍ସିମିଟର ଭୁଲ ପରିଣାମ ଦେଖାଏ ।
 ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଜଣାଯାଇଛି ଯେ କୃଷ୍ଣକାୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପଲସ ଅକ୍ସିମିଟର ଅଧିକ ତ୍ରୁଟିପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଣାମ ଦେଖାଇଥାଏ, ଏଣୁ ସେମାନେ ଠିକ ସମୟରେ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଡାକ୍ତରୀ ଚିକିତ୍ସା ଲାଭ କରି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ ।
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ପର୍କିତ ଯନ୍ତ୍ର