ଆଫ୍ରିକାନ ଟିକ ବାଇଟ ଫିଭର

ଆଫ୍ରିକାନ ଟିକ ବାଇଟ ଫିଭର ବା ଏଟିବିଏଫ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ  African tick bite fever/ ATBF) ଏକ ଜୀବାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ (bacterial infection) ରୋଗ ଯାହା ଟିକ (tick) କାମୁଡ଼ିବା ଯୋଗୁ ବ୍ୟାପିଥାଏ । ଜ୍ୱର, ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା, ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ରାସ ଆଦି ଏ ରୋଗରେ ଦେଖାଯାଏ । ଟିକ କାମୁଡ଼ା ସ୍ଥାନଟି ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ ଓ ଏହାର ମଧ୍ୟ ଭାଗଟି କଳା ପଡ଼ିଥାଏ । ଟିକ କାମୁଡ଼ିବାର ୪୦୧୦ଦିନ ପରେ ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ପ୍ରାୟ ଜଟିଳ ହୁଏନାହିଁ, କ୍ୱଚିତ୍ୱ ରିଆକ୍ଟିଭ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ (joint inflammation) ହୁଏ । କେତେକ ଲୋକଙ୍କର କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । 

ରିକେଟସିଆ ଆଫ୍ରିକି (Rickettsia africae) ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଆମ୍ବଲିଓମା ଟିକ (tick) ସାହାଯ୍ୟରେ ଏ ରୋଗ ବ୍ୟାପିଥାଏ । ବଡ଼ ଘାସ ବା ବୁଦାରେ ଏହି ଟିକ ବାସ କରନ୍ତି ।  ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ।  କଲଚର (culture) କରି ଓ ପଲିମରେଜ ଚେନ ରିଆକସନ (PCR) ବା ଇମ୍ମୁନୋଫ୍ଲିରିସେନ୍ସ (immunofluorescence) ସାହାଯ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ । 

ଏହି ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ କୌଣସି ଟିକା (vaccine) ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇନାହିଁ ।  ଟିକ କାମୁଡ଼ା ନିବାରଣ ନିମନ୍ତେ ଚର୍ମକୁ ସବୁବେଳେ ଡିଇଇଟି (DEET) ବା ପେର୍ମେଥ୍ରିନ (permethrin) ମିଶ୍ରତ କପଡ଼ା ଘୋଡ଼େଇ ରଖାଯାଏ । ଏହାର ଚିକିତ୍ସା ସମ୍ପର୍କୀୟ ପ୍ରମାଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୀମିତ । ଡକ୍‌ସିସାଇକ୍ଲିନ ଔଷଧ ଦେଲେ କିଛି ଉପକାର ମିଳେ ।  କ୍ଲୋରାମ୍ଫେନିକଲ୍, ଆଜିଥ୍ରୋମାଇସିନ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଇପାରେ ।  ବିନା ଚିକିତ୍ସାରେ ରୋଗ ଉପଶମ ହୋଇଯାଏ । 

ସବ-ସାହାରା ଯାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ସବ-ସାହାରା ଆଫ୍ରିକା (sub-Saharan Africa), ୱେଷ୍ଟ ଇଣ୍ଡିଜ (West Indies) ଓ ଓସେନିଆ (Oceania) ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ଦେଖାଯାଏ । ସବ-ସାହାରା ଯାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ପରିବ୍ରାଜକମାନଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଅଧିକାଂଶ ସଂକ୍ରମଣ ନଭେମ୍ବର ଓ ଏପ୍ରିଲ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ ।  ଏ ରୋଗ ମହାମାରୀ ଆକାର ଧାରଣ କରିପାରେ । ସନ ୧୯୧୧ରେ ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ଏହି ଆଫ୍ରିକାନ ଟିକ ବାଇଟ ଫିଭର ରୋଗକୁ  ସ୍ପଟେଡ ଫିଭର (spotted fever) ରୋଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ ।  ଏହାକୁ ଭୁଲକ୍ରମେ ମେଡିଟେରାନିଆନ ଫିଭର (Mediterranean spotted fever) କୁହାଯାଉଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ