ଏରିଥ୍ରୋପଏସିସ-ସ୍ଟିମୁଲେଟିଙ୍ଗ ଏଜେଣ୍ଟ

ଏରିଥ୍ରୋପଏସିସ-ସ୍ଟିମୁଲେଟିଙ୍ଗ ଏଜେଣ୍ଟସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Erythropoiesis-stimulating agents/ ESA) କିଛି ଔଷଧକୁ (medications) କୁହାଯାଏ ଯାହା ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜାକୁ (bone marrow) ଉତ୍ତେଜିତ କରି ଏରିଥ୍ରୋପଏସିସ (make red blood cells) ବା ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ତିଆରି କରେ । ବୃକ୍‌କ ରୋଗ  ଶେଷ ଭାଗରେ (end stage kidney disease), କେମୋଥେରାପି (chemotherapy), ବଡ଼ ଅପରେଶନ ବା କେତେକ ଏଚଆଇଭି/ଏଡସ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ହେଉଥିବା ଆନିମିଆ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଫଳରେ ରକ୍ତାଧାନ (blood transfusions) ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏନି । ବିଭିନ୍ନ ଏଜେଣ୍ଟ ଗୁଡ଼ିକ ସମତୁଲ ବା ଇକ୍ୱିଭାଲେଣ୍ଟ ଥାଆନ୍ତି । ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । 

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଗଣ୍ଠି ଯନ୍ତ୍ରଣା (joint pain), ରାସ୍ (rash), ବାନ୍ତି (vomiting) ଓ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା ଆଦି ଦେଖାଯାଏ ।  ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ହୃଦ୍‌ଘାତ, ସ୍ଟ୍ରୋକ୍, ଅଧିକ କର୍କଟ ରୋଗ ବୃଦ୍ଧି ବା ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ଆପ୍ଲାସିଆ (pure red cell aplasia) ହୋଇପାରେ ।  ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହାର ନିରାପତ୍ତା ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଏମାନେ ପ୍ରାକୃତିକ ଏରିଥ୍ରୋପଏଟିନ (erythropoietin) ସଦୃଶ କାମ କରନ୍ତି ।


ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୧୯୮୯ରେ ଏହା ପ୍ରଥମେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହି ଏଜେଣ୍ଟ ଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ଇପୋଏଟିନ ଆଲଫା (epoetin alfa), ଡାର୍ବେପୋଏଟିନ ଆଲଫା (darbepoetin alfa) ଓ ବାୟୋସିମିଲାରସ (biosimilars) । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହାର ୨୦୦୦ୟୁନିଟ ଭାଏଲର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୩.୮୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ସଂଯୁକ୍ତ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସନ ୨୦୧୫ରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ୧୦ ପାଉଣ୍ଡ  ଥିଲା । ଖେଳାଳୀମାନେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାକୁ ବିଶ୍ୱ ଆଣ୍ଟି-ଡୋପିଙ୍ଗ ଏଜେନ୍ସି (World Anti-Doping Agency) ମନାକରିଛନ୍ତି ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ