ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର

ଗାନ୍ଧୀ ପରିବାର ହେଉଛି ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ (୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୬୯ - ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮) ପରିବାର । ବ୍ରିଟିଶ ଶାସିତ ଭାରତରେ ଗାନ୍ଧୀ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ଜଣେ ବିଶିଷ୍ଟ ନେତା ଥିଲେ । ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅନ୍ତିମ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ "ବାପୁ" ବା ଜାତିର ପିତା ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ, ଯାହାକି ପ୍ରଥମେ ସୁଭାଷ ଚନ୍ଦ୍ର ବୋଷଙ୍କଦ୍ୱାରା ୬ ଜୁଲାଇ ୧୯୪୪ରେ ସିଙ୍ଗାପୁର ରେଡ଼ିଓରେ ପ୍ରଥମେ ସମ୍ବୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା । ୧୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୪୭ରେ, ସରୋଜିନୀ ନାଇଡୁ ମଧ୍ୟ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଜାତିର ପିତା ଆଖ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ। ଗାନ୍ଧୀଙ୍କୁ ଭାରତରେ ବାପୁ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ । ଭାରତର ଜନସାଧାରଣ ତାଙ୍କୁ ଗାନ୍ଧୀଜି ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି । ୧୯୧୪ ମସିହାରେ ଯେତେବେଳେ ଗାନ୍ଧୀଜି ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକାରେ ଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ମହତ୍ମା ବୋଲି ସମ୍ବୋଧିତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଉଚ୍ଚ ଆତ୍ମା ବା ସମ୍ମାନନୀୟ।

୧୮୮୫ ମସିହାରେ, ଗାନ୍ଧୀଜି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ କସ୍ତୁରବାଙ୍କର (କସ୍ତୁରବାଇ ମାଖନଜୀ କାପାଡ଼ିଆ) ପ୍ରଥମ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା, ଯିଏକି ମାତ୍ର କିଛି ଦିନ ବଞ୍ଚିଥିଲା ।Guha 2015, p. 29 ଗାନ୍ଧୀ ଦମ୍ପତିଙ୍କର ଆଉ ଚାରି ସନ୍ତାନ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ହେଉଛନ୍ତି ପୁଅ: ହରିଲାଲ, ୧୮୮୮ ମସିହାରେ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲେ; ମଣିଲାଲ, ୧୮୯୨ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ରାମଦାସ, ୧୮୯୭ ମସିହାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ଦେବଦାସ, ୧୯୦୦ରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

 ପ୍ରଥମ ପୀଢ଼ି 

 ଉତ୍ତମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ
 ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଇ ଗାନ୍ଧୀ

 ଦ୍ୱିତୀୟ ପୀଢ଼ି 

 କରମଚାନ୍ଦ ଉତ୍ତମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ
 ପୁତଲିବାଈ ଗାନ୍ଧୀ
 ତୁଳସୀଦାସ ଗାନ୍ଧୀ

ଡାହାଣ|thumb| ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ ଏବଂ କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାରର ନସ୍କା | ଉତ୍ସ: ଗାନ୍ଧୀ ଆଶ୍ରମ ସାବରମତି

 ତୃତୀୟ ପୀଢ଼ି 

 ଲକ୍ଷ୍ମୀଦାସ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୬୦ – ୧୯୧୪)
 ରାଲିଆତବେହେନ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୬୨ – ୧୯୬୦)
 କରସାନଦାସ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୬୬ – ୧୯୧୩)
 ମୋହନଦାସ କରମଚାନ୍ଦ ଗାନ୍ଧୀ (୨ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୬୯ – ୩୦ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୪୮)
 କସ୍ତୁରବା ଗାନ୍ଧୀ

 ଚତୁର୍ଥ ପୀଢ଼ି 
 ହରିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୮୮ – ୧୯୪୮)
 ମଣିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୯୨ – ୧୯୫୬)
 ରାମଦାସ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୯୭ – ୧୯୬୯)
 ଦେବଦାସ ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୦୦ – ୧୯୫୭)
 ମାଗାନଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୮୩ – ୧୯୨୮)
 ଶାମଲଦାସ ଗାନ୍ଧୀ (୧୮୯୭ – ୧୯୫୩)

 ପଞ୍ଚମ ପୀଢ଼ି 
 ରାଜମୋହନ ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୩୫ –)
 ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୪୫ –)
 ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୩୭ – ୨୦୦୭)
 ଅରୁଣ ମଣିଲାଲ ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୩୪ –)
 ଇଲା ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୪୦ –)
 କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ଫଟୋଗ୍ରାଫର) (୧୯୧୭ – ୧୯୮୬)
 କାନୁ ଗାନ୍ଧୀ (ବୈଜ୍ଞାନିକ) (୧୯୨୮ – ୨୦୧୬)

 ଷଷ୍ଠ ପୀଢ଼ି 
 ତୁଷାର ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୬୦ –)
 ଶାନ୍ତି ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୪୦ –)
 ଲୀଲା ଗାନ୍ଧୀ (୧୯୬୬ –)
 କିର୍ତ୍ତୀ ମେନନ୍ (୧୯୫୯ –)

 ସପ୍ତମ ପୀଢ଼ି 

 ବିବାନ ଗାନ୍ଧୀ
 କସ୍ତୁରୀ ଗାନ୍ଧୀ
 ଅନ ଗାନ୍ଧୀ
 ଅନିତା ଗାନ୍ଧୀ
 ଅଞ୍ଜଳି ଗାନ୍ଧୀ
 ସୁନୀତା ମେନନ

ବାହାର ଲିଙ୍କ୍
 Photo essay on 'Four Generations Of Mahatma Gandhi Family Photos | Rare & Old Vintage Photos | Real-Life Photos" illustrating Gandhi family members. Although titled '4 generations', actually 6 generations are shown, as noted via ArunGandhi.net.

 ଆଧାର  

ଶ୍ରେଣୀ:ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ପରିବାର