ଜାପାନର ରାଜ୍ଯ ସମୂହ

ଜାପାନ ୪୭ଟି ରାଜ୍ଯ ବା (都道府県) ତୋଦୋଫୁକେନ୍-ରେ ବିଭକ୍ତ । ତନ୍ମଧ୍ଯରେ ୪୩ଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ଯ (県: କେନ୍), ଦୁଇଟି ଶିଳ୍ପରାଜ୍ଯ (府 ଫୁ) (ଓସାକା ରାଜ୍ଯ ଓ କ୍ଯୋଟୋ ରାଜ୍ଯ), ଗୋଟିଏ -ଦୋ (道) (ହୋକାଇଦୋ) ଏବଂ ଗୋଟିଏ ମହାନଗର (都: -ତୋ) (ଟୋକିଓ ମହାନଗର) ରହିଛି । ରାଜ୍ଯଗୁଡ଼ିକ ସହର, ନଗର ଏବଂ ଗ୍ରାମଠାରୁ ବଡ଼ । ୧୮୬୮ରେ, ମେଇଜୀ ଫୁହାଙ୍କେନ ସାଞ୍ଚିସେଇ ପ୍ରଶାସନ ପ୍ରଥମେ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳୀୟ ତଥା ଗ୍ରାମୀଣ ପ୍ରଶାସକଙ୍କୁ (ବୁଗ୍ଯୋ ଏବଂ ଦାଇକାନ୍ ଇତ୍ୟାଦିଙ୍କୁ) ବିସ୍ଥାପିତ କରି ରାଜ୍ଯ (ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳୀୟ -ଫୁ ଏବଂ ଗ୍ରାମୀଣ -କେନ୍) ତିଆରି କଲେ । ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ଯ ତୋକୁଗାୱା ଶୋଗୁନେତର ପ୍ରଭାବ କମାଇବା । ଉପରବର୍ଣ୍ଣିତ ରାଜ୍ଯଗୁଡିକୁ ଶୋଗୁନେତଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ ତଥା ବିଦ୍ରୋହୀ ଦାଇମ୍ଯୋଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସ୍ଥାପନ କରାଗଲା: ଯେପରିକି ୱାକାମାତ୍ସୁ। ୧୮୭୧ରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ହାନ୍-ଗୁଡ଼ିକୁ ରାଜ୍ଯରେ ପରିଣତ କରିଦିଆଗଲା । ଅନେକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ଏବେ ଜାପାନରେ ୪୭ଟି ରାଜ୍ଯ ଅଛି । ଅନେକ ସ୍ଥଳରେ ଏହି ରାଜ୍ଯଗୁଡିକ ପୂର୍ବର ଜାପାନୀ ପ୍ରାନ୍ତ ସହ ସମାନତା ରଖିଥାଏ ।Nussbaum, Louis-Frédéric, 2002: "Provinces and prefectures" in Japan encyclopedia, p. 780.

ଜଣେ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷ ଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ ରାଜ୍ଯପାଳ {知事, ଚିିଜି} 
ପ୍ରେତ୍ଯେକ ରାଜ୍ଯର ମୁଖ୍ଯ କାର୍ଯ୍ୟନିର୍ବାହୀ ଅଧିକାରୀ ଅଟନ୍ତି । ଆଦେଶ ତଥା ବଜେଟ ଆଦି ଏକ ଏକସଦନୀୟ ବୈଧାନିକ ସଭା ବା ଗିକାଇ (議会)ଦ୍ୱାରା ଅଧିନିୟମିତ ହୋଇଥାଏ । ଏହାର ସଦସ୍ଯମାନେ ୪ ବର୍ଷ ପାଇଁ ନିର୍ବାଚିତ ହୋଇଥାନ୍ତି ।

୧୯୨୦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଏକ ୧୮୮୮-୧୮୯୦ ଅଧିନିୟମ prefectural code (fukensei, :ja:府県制), district code (gunsei, :ja:郡制), city code (shisei, :ja:市制), town & village code (chōsonsei, :ja:町村制) ଅନୁସାରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଜ୍ଯ (ସେତେବେଳେ କେବଳ ୩ -ଫୁ ଏବଂ ୪୨ -କେନ୍ ଥିଲା; ହୋକାଇ-ଦୋ ଏବଂ ଓକିନାୱା-କେନ୍ ବିଂଶଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭିନ୍ନ ନିୟମଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହେଉଥିଲା) ସହର ବା ଶୀ (市) ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ବା ଗୁଁ (郡)ରେ ବିଭକ୍ତ ଯାହା ନଗର ବା ଚୋ ବା ମାଚି (町) ଏବଂ ଗ୍ରାମ ବା ମୁରା ବା ସୋଁ (村)ରେ ପୁନଃ ବିଭକ୍ତ । ହୋକାଇଦୋର ୧୪ଟି ଉପରାଜ୍ଯ ଅଛି ଯେଉଁଗୁଡିକ ରାଜ୍ଯର ସାଧାରଣ ଉପରାଜ୍ଯସ୍ତରୀୟ ବ୍ଯୁରିଓ ବା ସୋଗୋ ଶିଙ୍କୋ କ୍ଯୋକୁ (総合振興局) ଏବଂ ଉପରାଜ୍ଯସ୍ତରୀୟ ବ୍ଯୁରିଓ ବା ଶିଙ୍କୋ କ୍ଯୋକୁ (振興局) ଭାବେ କାମ କରନ୍ତି । ଟୋକିଓ, ଜାପାନର ରାଜଧାନୀ, ହେଉଛି ଏକ ଏକତ୍ରୀତ ସହରୀ ରାଜ୍ଯ, ଏକ ମହାନଗର ଯାହାର ଉଭୟ ରାଜ୍ଯ ଓ ସହରର ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ରହିଛି ।

ରାଜ୍ଯର ପ୍ରକାରଭେଦ
ଜାପାନରେ ୪୭ଟି ରାଜ୍ଯ ରହିଛି: ୪୩ଟି ବାସ୍ତବ ରାଜ୍ଯ (କେନ୍, 県), ୨ଟି ନଗରୀ ରାଜ୍ଯ (ଫୁ, 府) (ଓସାକା ଏବଂ କ୍ଯୋଟୋ), ଗୋଟିଏ ଦୋ (ଦୋ 道) ହୋକାଇଦୋ ଏବଂ ଗୋଟିଏ ମହାନଗରୀ (ତୋ, 都) ଟୋକିଓ-ତୋ । ଏଗୁଡ଼ିକର ନାମ ଭିନ୍ନ ଥିଲେ ମଧ୍ଯ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମାନ । 

-କେନ୍
ରାଜ୍ଯ ବା କେନ୍ ସଂଖ୍ଯା ୪୩ । ଏହାର ଚିତ୍ରାକ୍ଷରର ଅର୍ଥ ରାଜ୍ଯ ବା ଜିଲ୍ଲା ।

-ତୋ
୧୯୪୩ରେ ଟୋକିଓ ସହରର ଭଙ୍ଗ ପରେ, ଟୋକିଓ-ଫୁକୁ ଟୋକିଓ ମହାନଗରୀରେ (ଟୋକିିଓ-ତୋ, 都) ପରିଣତ କରାଗଲା । ଟୋକିଓ-ଫୁର ସାହିଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶେଷ ସାହିରେ ପରିଣତ କରାଗଲା । '都' ଚିତ୍ରାକ୍ଷରର ଅର୍ଥ "ରାଜଧାନୀ" ।

-ଫୁ
ଓସାକା ଓ କ୍ଯୋଟୋ ରାଜ୍ଯ ଦ୍ୱୟଙ୍କୁ ଫୁ (府) ବୋଲି କୁହାଯାଏ । 府 ଚିତ୍ରାକ୍ଷରର ଅର୍ଥ "ଚୀନରେ ଜାତୀୟ ମହତ୍ତ୍ବ ଯୁକ୍ତ ଏକ ମୁଖ୍ଯ ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ" । 

-ଦୋ
ହୋକାଇଦୋକୁ ଏକ -ଦୋ (道) ଭାବରେ ଚିହ୍ନିତ କରାଯାଏ । ଏହି ପଦଟି ପ୍ରାଚୀନ ଜାପାନୀ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ବ୍ଯବହୃତ କରାଯାଇ ଥିଲା ।

 ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କର ସୂଚୀ 

ଜାପାନୀ ISO ଦ୍ୱାରା

ରାଜ୍ଯଗୁଡିକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଅଞ୍ଚଳର ଅଂଶ ଭାବେ ଦର୍ଶାଯାଇଥାଏ ।See ISO 3166 ଉତ୍ତରରୁ ଦକ୍ଷିଣକୁ (ISO 3166-2:JP କ୍ରମାଙ୍କ ଆଧାରରେ), ଜାପାନର ରାଜ୍ଯଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ:

ହୋକାଇଦୋତୋହୋକୁକାଣ୍ଟୋଚୁବୁକାନସାଇଚୁଗୋକୁଶିକୋକୁକ୍ଯୁଶୁ1. ହୋକାଇଦୋ2. ଆମୋରି 
3. ଇୱାତେ 
4. ମିଆଗି 
5. ଆକିତା 
6. ୟାମାଗାତା 
7. ଫୁକୁଶିମା8. ଇବାରାକି 
9. ତୋଚିଗି 
10. ଗୁନ୍ମା 
11. ସାଇତାମା 
12. ଚିବା 
13. ଟୋକିଓ 
14. କାନାଗାୱା15. ନିଇଗାତା 
16. ତୋୟାମା 
17. ଇଶିକାୱା 
18. ଫୁକୁଇ 
19. ୟାମାନାଶି 
20. ନାଗାନୋ 
21. ଗିଫୁ 
22. ଶିଜୁଓକା 
23. ଆଇଚି24. ମିଏ
25. ଶିଗେ 
26. କ୍ଯୋଟୋ 
27. ଓସାକା 
28. ହ୍ଯୋଗୋ 
29. ନାରା 
30. ୱାକାୟାମା31. ଟୋଟ୍ଟୋରୀ 
32. ଶୀମାନେ 
33. ଓକାୟାମା 
34. ହିରୋଶିମା 
35. ୟାମାଗୁଚି36. ତୋକୁଶିମା 
37. କାଗାୱା 
38. ଏହିମେ 
39. କୋଚି40. ଫୁକୁଓକା 
41. ସାଗା 
42. ନାଗାସାକି 
43. କୁମାମୋତୋ 
44. ଓଇତା 
45. ମିଆଜାକି
46. କାଗୋଶିମା
47. ଓକିନାୱା

ଇଂରାଜୀ ନାମ ଅନୁସାରେ

 ରାଜ୍ଯ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ ମୁଖ୍ଯ ଦ୍ୱୀପ ଜନସଂଖ୍ଯା କ୍ଷେତ୍ରଫଳ² ଘନତ୍ୱ³ ଜିଲ୍ଲା  ISO ଅଞ୍ଚଳକୋଡ୍  (愛知県)  ନାଗୋୟା (名古屋) ଚୁବୁ ହୋଁଶୁ ୭୪,୮୪,୦୯୪ ୫,୧୭୨.୪୮ ୧,୪୪୬.୯ ୭ ୫୪ JP-23 ୦୫୨   Akita Tōhoku Honshu 1,022,839 11,637.54 87.9 6 25 JP-05 018   Aomori Tōhoku Honshu 1,308,649 9,645.59 135.7 8 40 JP-02 017   Chiba Kantō Honshu 6,224,027 5,157.65 1,206.8 6 54 JP-12 043   Matsuyama Shikoku Shikoku 1,385,840 5,676.11 244.2 7 20 JP-38 089   Fukui Chūbu Honshu 787,099 4,190.49 187.8 7 17 JP-18 077   Fukuoka Kyushu Kyushu 5,102,871 4,986.40 1,023.4 12 60 JP-40 092   Fukushima Tōhoku Honshu 1,913,606 13,783.74 138.8 13 59 JP-07 024   Gifu Chūbu Honshu 2,032,533 10,621.29 191.4 9 42 JP-21 058   Maebashi Kantō Honshu 1,973,476 6,362.28 310.2 7 35 JP-10 027   Hiroshima Chūgoku Honshu 2,844,963 8,479.45 335.5 5 23 JP-34 082   Sapporo Hokkaido Hokkaido 5,383,579 83,424.31 68.6 66 180 JP-01 011–016   Kōbe Kansai Honshu 5,536,989 8,400.96 659.1 8 41 JP-28 073   Mito Kantō Honshu 2,917,857 6,097.06 478.6 7 44 JP-08 029   Kanazawa Chūbu Honshu 1,154,343 4,186.09 275.8 5 19 JP-17 076   Morioka Tōhoku Honshu 1,279,814 15,278.40 83.8 10 33 JP-03 019   Takamatsu Shikoku Shikoku 976,756 1,876.72 520.5 5 17 JP-37 087  県 Kagoshima Kyushu Kyushu 1,648,752 9,186.94 179.4 8 43 JP-46 099  県 Yokohama Kantō Honshu 9,127,323 2,415.83 3,778.2 6 33 JP-14 045   KochiKōchi Shikoku Shikoku 728,461 7,103.93 102.5 6 34 JP-39 088   Kumamoto Kyushu Kyushu 1,786,969 7,409.35 241.2 9 45 JP-43 096   Kyoto Kansai Honshu 2,610,140 4,612.19 565.9 6 26 JP-26 074   Tsu Kansai Honshu 1,815,827 5,774.40 314.5 7 29 JP-24 059   Sendai Tōhoku Honshu 2,334,215 7,282.22 320.5 10 35 JP-04 022   Miyazaki Kyushu Kyushu 1,104,377 7,735.31 142.8 6 26 JP-45 098   Nagano Chūbu Honshu 2,099,759 13,104.29 154.8 14 77 JP-20 026   Nagasaki Kyushu Kyushu 1,377,780 4,132.09 333.4 4 21 JP-42 095   Nara Kansai Honshu 1,365,008 3,691.09 369.8 7 39 JP-29 074   Niigata Chūbu Honshu 2,305,098 12,584.10 183.2 9 30 JP-15 025   OitaŌita Kyushu Kyushu 1,166,729 6,340.71 184 3 18 JP-44 097   Okayama Chūgoku Honshu 1,922,181 7,114.50 270.2 10 27 JP-33 086   Naha Kyushu Ryukyu Islands 1,434,138 2,281.12 628.7 5 41 JP-47 098   Ōsaka Kansai Honshu 8,838,908 1,905.14 4,639.9 5 43 JP-27 06x   Saga Kyushu Kyushu 833,245 2,440.68 341.4 6 20 JP-41 095   Saitama Kantō Honshu 7,261,271 3,797.75 1,912 8 63 JP-11 048   Ōtsu Kansai Honshu 1,413,184 4,017.38 351.8 3 19 JP-25 077   Matsue Chūgoku Honshu 694,188 6,708.24 103.5 5 19 JP-32 085   Shizuoka Chūbu Honshu 3,701,181 7,777.42 475.8 5 35 JP-22 054   Utsunomiya Kantō Honshu 1,974,671 6,408.09 308.2 5 26 JP-09 028   Tokushima Shikoku Shikoku 756,063 4,146.65 182.3 8 24 JP-36 088   Shinjuku Kantō Honshu 13,513,734 2,190.93 6,168.1 1 39 JP-13 03x042   Tottori Chūgoku Honshu 573,648 3,507.05 163.6 5 19 JP-31 085   Toyama Chūbu Honshu 1,066,883 4,247.61 251.2 2 15 JP-16 076  県 Wakayama Kansai Honshu 963,850 4,724.69 204 6 30 JP-30 075   Yamagata Tōhoku Honshu 1,122,957 9,323.15 120.4 8 35 JP-06 023   Yamaguchi Chūgoku Honshu 1,405,007 6,112.30 229.9 4 19 JP-35 083   Kōfu Chūbu Honshu 835,165 4,465.27 187 5 27 JP-19 055
Notes: ¹ as of 2015; ² km²; ³ per km²

ଆଧାର