ଡନୋରୁବିସିନ

ଡନୋରୁବିସିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Daunorubicin, ଅନ୍ୟ ନାମ ଡନୋମାଇସିନ) ଏକ କେମୋଥେରାପି ଔଷଧ (chemotherapy medication) ଯାହା କର୍କଟ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ଆକ୍ୟୁଟ ମାୟେଲଏଡ ଲିଉକେମିଆ, (acute myeloid leukemia ବା AML) ଆକ୍ୟୁଟ ଲିମ୍ଫୋସାଇଟିକ ଲିଉକେମିଆ (acute lymphocytic leukemia ବା ALL), କ୍ରନିକ ମାୟେଲୋଜେନସ ଲିଉକେମିଆ (chronic myelogenous leukemia ବା CML) ଓ କାପୋସି ସାର୍କୋମା (Kaposi's sarcoma) । ଏହା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ injection into a vein ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ଲାଇପୋସୋମାଲ ମିଶ୍ରଣ ଉପଲବ୍‌ଧ ଅଛି ଯାହାର ନାମ ଲାଇପୋସୋମାଲ ଡନୋରୁବିସିନ (liposomal daunorubicin) ।

ଡନୋରୁବିସିନର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଲେ କେଶହାନୀ, ବାନ୍ତି, ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା ଦମନ (bone marrow suppression) ଓ ପାଟି ଭିତର ପ୍ରଦାହ ହୋଇପାରେ । ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଲେ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ଓ ତନ୍ତୁ ମୃତ୍ୟୁ (tissue death) ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଶିଶୁର କ୍ଷତି ସାଧନ କରିପାରେ । ଏହା ଆନ୍ଥ୍ରାସାଇକ୍ଲିନ (anthracycline) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଔଷଧ ।  ଆଂଶିକ ଭାବରେ ଏହା ଟୋପୋଆଇସୋମରେଜ ୨ର (topoisomerase II) କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଅବରୋଧ କରି ନିଜେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।

ସନ ୧୯୭୯ରେ ଡନୋରୁବିସିନ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ୨୦ ମି:ଗ୍ରା: ଭାଏଲର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୫.୭୯ରୁ ୩୭.୧୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଏହି ପରିମାଣର ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ପ୍ରାୟ ୫୫ ପାଉଣ୍ଡ । ପ୍ରଥମେ ଏହା ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋମାଇସେସ ଟାଇପର ଜୀବାଣୁଠାରୁ ପୃଥକ କରାଯାଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ