କରଣ (ଜାତି)

କରଣମାନେ ମୁଖ୍ୟତଃ ଓଡ଼ିଶାରେ ବାସକରୁଥିବା ଏକ ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜାତି । କରଣ ପଦବୀ ଏକ ବୃତ୍ତିଗତ ପଦବୀ ଥିଲା ଯାହା କଠୋର ହିନ୍ଦୁ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଜାତିପ୍ରଥା ସାମାଜିକ ବିଭାଜନରେ ଉଚ୍ଚରେ ଥିବା କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜାତିଦ୍ୱାରା ଦଖଲ କରାଯାଇଥିଲା । ସେମାନେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେଶର କେତେକ ସ୍ଥାନରେ କରଣମ ପଦବୀରେ ମଧ୍ୟ ରହିଥିଲେ ଓ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଏବଂ ବିହାରର କାୟସ୍ଥ ପରି ଓଡ଼ିଶାରେ ସମାନ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବରେ ସେମାନେ ଓଡ଼ିଆ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକର ଦରବାରରେ ସରକାରୀ ରେକର୍ଡ ରକ୍ଷକ ତଥା ଜମିଦାର, ଶିକ୍ଷକ, ରାଜା, ସୈନ୍ୟବାହିନୀରେ ମୁଖ୍ୟ ସେନାପତି ଓ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆଦି ପଦବୀ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ।   ବର୍ତ୍ତମାନ ସମୟରେ ସେମାନେ ଏକ ରାଜନୈତିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏବଂ ୫୦ ବର୍ଷରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ସମୟ ଧରି ଓଡ଼ିଶା ରାଜନୀତିରେ ନେତୃତ୍ତ୍ୱ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି ।

ଇତିହାସ
ପାରମ୍ପାରିକ ଭାବେ କରଣ ଏକା ସାଙ୍ଗିଆ ଥିଲା । ଏଥିରେ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜାତିର ଲୋକଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା । ଯେଉଁମାନେ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷିତ ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ କରଣ ପଦବୀ ମିଳୁଥିଲା । ପରେ ଏହା ହିନ୍ଦୁ ଜାତିପ୍ରଥା ଅନୁସାରେ ଏକ ଜାତିରେ ପରିଣତ ହେଲା ।

 ସାମାଜିକ ସ୍ଥିତି 
ସେମାନଙ୍କର ପାରମ୍ପାରିକ ଜାତିଭିତ୍ତିକ ସାମାଜିକ-ଅର୍ଥନୈତିକ ସୁବିଧା ପାଇ ଉଚ୍ଚଶିକ୍ଷା ଲାଭକରିଛନ୍ତି ଓ ବିଭିନ୍ନ ବୃତ୍ତିରେ ଶୀର୍ଷ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଛନ୍ତି | ଜାତିଗତ ଆଧିପତ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଓଡ଼ିଆ ସମାଜରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପରେ କରଣ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ଆସନ୍ତି ।  ବ୍ରିଟିଶ ରାଜ କାଳରେ ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ କରଣ ଜାଗିରି ଓ ଜମିଦାରୀ ପାଇଥିଲେ । ସ୍ୱାଧୀନତା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗରେ ଭାରତରେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ରାଜନୀତିରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି । ସେମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଓଡ଼ିଶାର ରାଜନୈତିକ ଜାତି ଭାବରେ ନାମିତ କରାଯାଇଛି । କରଣମାନେ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ସଂରକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ସଧାରଣ ବର୍ଗରେ ଆସନ୍ତି ।

 ସାଙ୍ଗିଆ 
କରଣ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ପ୍ରମୁଖ ସାଙ୍ଗିଆ ମଧ୍ୟରେ ପଟ୍ଟନାୟକ, ମହାନ୍ତି, ଦାସ, ଚୌଧୁରୀ, କାନୁନଗୋ, ପରିଜା, ବହିଦାର,  ସାମନ୍ତରାୟ, ବକ୍ସି, ରାୟଚୌଧୁରୀ, ଦାସ ମହାପାତ୍ର, ରାୟ, ରାଉତରାୟ, ମଙ୍ଗରାଜ, ଛୋଟରାୟ ଇତ୍ୟାଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।

 ଜଣାଶୁଣା ବ୍ୟକ୍ତି ବିଶେଷ 

 ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକ 
 ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ପଟ୍ଟନାୟକ 
 ନବୀନ ପଟ୍ଟନାୟକ 
 ନବକୃଷ୍ଣ ଚୌଧୁରୀ 
 ବୀରେନ ମିତ୍ର 
 ମଧୁସୂଦନ ଦାସ 
 ରାମାନନ୍ଦ ରାୟ 
 ଗୋପବନ୍ଧୁ ଚୌଧୁରୀ 
 ସରଳା ଦେବୀ 
 ଗୋପୀନାଥ ମହାନ୍ତି 
 ଗୋବିନ୍ଦ ବିଦ୍ୟାଧର 
 ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ କାନୁନଗୋ 
 ବକ୍ସି ଜଗବନ୍ଧୁ 
 ରମାଦେବୀ ଚୌଧୁରୀ 
 ଗୋପାଳବଲ୍ଲଭ ଦାସ 
 ବିଭୂତି ପଟ୍ଟନାୟକ 
 ରାଧାନାଥ ରାୟ 
 ବ୍ରଜନାଥ ବଡ଼ଜେନା 
 ବୀରକିଶୋର ଦାସ 
 ବନମାଳୀ ଦାସ 
 ବିଦ୍ୟୁତପ୍ରଭା ଦେବୀ 
 ଗୋପାଳକୃଷ୍ଣ ପଟ୍ଟନାୟକ 

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଜାତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଜାତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ବଂଶୋଦ୍ଭବଙ୍କ ଉପନାମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ସାମାଜିକ ଗୋଷ୍ଠୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଜାତିଗତ ଗୋଷ୍ଠୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଜାତି ଗୋଷ୍ଠୀ