ଟକ୍ସିକ ସକ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ

ଟକ୍ସିକ ସକ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ 
ଟକ୍ସିକ ସକ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ବା ଟିଏସଏସ (Toxic shock syndrome ବା TSS) ଅବସ୍ଥା ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କର ବିଷାକ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଯୋଗୁ ସଂଘଟିତ ହୁଏ । ଜ୍ୱର Fever, ରାସ rash, ଚର୍ମରୁ ଚୋପା ଛାଡ଼ିବା, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure|) ।   ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ରୋଗମାନଙ୍କର ଲକ୍ଷଣ ଯେପରିକି ମାସ୍ଟାଇଟିସ (mastitis), ଓଷ୍ଟିଓମାୟେଲାଇଟିସ (osteomyelitis), ନେକ୍ରୋଟାଇଜିଙ୍ଗ ଫାସାଇଟିସ ବା ନିମୋନିଆ ଆଦି ଦେଖାଯାଇପାରେ ।

ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକସ ପାୟୋଜେନିସ (Streptococcus pyogenes) ବା ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ଅରିଅସ (Staphylococcus aureus) ଇତ୍ୟାଦି ଜୀବାଣୁମାନଙ୍କ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକାଲ ଟକ୍ସିକ ସକ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ରୋଗକୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଟକ୍ସିକ ସକ୍‌-ଲାଇକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ((TSLS)) କୁହାଯାଏ । ବ୍ୟାପକ ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକାଲ ବ  ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକାଲ ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ସୁପରଆଣ୍ଟିଜେନ (superantigens) ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାରଣ ହୋଇଥାଏ । ଟାମ୍ପୋନ (Very absorbent tampons), ପିଲାଙ୍କ ଚର୍ମରୋଗ ଇତ୍ୟାଦି ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ । ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇପାରେ ।

ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (Antibiotics), ଆବସେସମାନଙ୍କର (abscess) ଉତ୍କୀର୍ଣ୍ଣ ଓ ନିଷ୍କାସନ ଓ  (incision and drainage), ଇଣ୍ଟ୍ରାଭେନସ ଇମ୍ମୁନୋଗ୍ଲୋବ୍ୟୁଲିନ (intravenous immunoglobulin) ଇତ୍ୟାଦି ଉପଚାରଦ୍ୱାରା ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଅପରେଶନ କରି ସଂକ୍ରମିତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ କାଢ଼ିଦେବାକୁ ଅନେକ କ‌ହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାଦ୍ୱାରା କିଛି ଅଧିକ ଉପକାର ହେଉଥିବାର ପ୍ରମାଣ ମିଳିନାହିଁ । ଏହି ଡିବ୍ରାଇଡମେଣ୍ଟ (surgical debridement) ଅପରେଶନ‌କୁ କିଛି ବିଳମ୍ବରେ କରିବାକୁ ଅନେକ ବ୍ୟକ୍ତି ମତ ଦିଅନ୍ତି । ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକାଲ ସଂକ୍ରମଣରେ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ପ୍ରାୟ ୫୦% ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକାଲ ସଂକ୍ରମଣରେ ଏହି ହାର ୫% ହୋଇଥାଏ ।  ଦୁଇ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ ।


ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକାଲ ଟିଏସଏସ ରୋଗ ପ୍ରତି ୧୦୦,୦୦୦ଲୋକରେ ୩ ଜଣକୁ ହୁଏ ଓ ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକାଲ ଟିଏସଏସ ରୋଗ ପ୍ରତି ୧୦୦,୦୦୦ ଲୋକରେ ୦.୫ ଜଣକୁ ହୁଏ । ବିକଶିତ ପୃଥିବୀରେ (developing world) ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ସନ ୧୯୨୭ରେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ପ୍ରଥମେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା । 
 ଆଧାର 

 External links 




ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ