ମୁପିରୋସିନ

ମୁପିରୋସିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Mupirocin, ବିକ୍ରୟ ନାମ ବ୍ୟାକ୍ଟ୍ରୋବାନ) ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotic) ଯାହା ଇମ୍ପେଟିଗୋ (impetigo) ବା ଫଲିକୁଲାଇଟିସ (folliculitis) ଭଳି ଚର୍ମ ସଂକ୍ରମଣର (skin infections) ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ଲକ୍ଷଣ ନଥାଇ ନାକରେ ରହୁଥିବା ମେଥିସିଲିନ ରେଜିସ୍ଟାଣ୍ଟ ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ (methicillin-resistant S. aureus ବା MRSA) ଜୀବାଣୁରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ । ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ପ୍ରତିରୋଧ (resistance) ଏଡ଼େଇବା ନିମନ୍ତେ ଏହା ୧୦ ଦିନରୁ ଅଧିକ ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏନାହିଁ ।  କ୍ରିମ ବା ମଲମ ଆକାରରେ ଏହା ଚର୍ମରେ ଲଗାଯାଏ ।

ମୁପିରୋସିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମୁଣ୍ଡବଥା, ଅଇ ଓ ଔଷଧ ଲଗେଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଗଲୁ ତ‌ଥା ରାସ ହୁଏ । ଅଧିକ ଦିନ ଲଗେଇଲେ କବକ (fungi) ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହି ଔଷଧର ବ୍ୟବ‌ହାର ନିରାପଦ ଜଣାଯାଏ । ମୁପିରୋସିନ ଏକ କାର୍ବୋଲିକ ଏସିଡ (carbolic acid) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ । ଏହି ଔଷଧଦ୍ୱାରା ଜୀବାଣୁର ପୁଷ୍ଟିସାର ତିଆରି ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବାଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ (bacterial death) ହୋଇଯାଏ ।

ସନ ୧୯୭୧ରେ ମୁପିରୋସିନ ପ୍ରଥମେ ସୁଡୋମୋନାସ ଫ୍ଲୋରିସେନ୍‌ସରୁ (Pseudomonas fluorescens) ପୃଥକ୍ କରାଯାଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ୧୫ଗ୍ରାମ ଟ୍ୟୁବର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୨.୧୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।  ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହାର ଏକ କୋର୍ଷର ମୂଲ୍ୟ ୨୫ରୁ ୫୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ