ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ସପ୍ତମ ପରିଶିଷ୍ଟ

ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନର ସପ୍ତମ ପରିଶିଷ୍ଟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ତଥା ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଯେଉଁ ଯେଉଁ ବିଷୟରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ ତଥା ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିପାରିବେ ତାହାର ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି । ସମ୍ବିଧାନର ୨୪୬ ଧାରାରେ ଏହି ବିଷୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ତିନୋଟି ତାଲିକାର ସନ୍ଦର୍ଭ ରହିଛି, ଯଥା; କେନ୍ଦ୍ର ତାଲିକା, ରାଜ୍ୟ ତାଲିକା ଏବଂ ଯୁଗ୍ମ ତାଲିକା ।
 କେନ୍ଦ୍ର ତାଲିକା 
କେନ୍ଦ୍ର ତାଲିକା ବା ତାଲିକା-୧ରେ ଏହିଭଳି ୧୦୦ ଗୋଟି ବିଷୟର ସୂଚୀ ଦିଆଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କିମ୍ବା ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା କେବଳ ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅଧିକାରଭୁକ୍ତ  ହେବ ।
 ତାଲିକା-୧ 
ସଂପ୍ରତି ଏହି ତାଲିକାରେ ୯୭ଗୋଟି ବିଷୟ ରହିଛି ।

 ରାଜ୍ୟ ତାଲିକା 
ରାଜ୍ୟ ତାଲିକା ବା ତାଲିକା-୨ରେ ଏହିଭଳି ୬୧ ଗୋଟି ବିଷୟର ସୂଚୀ ଦିଆଯାଇଛି ଯେଉଁଥିରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କିମ୍ବା ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା କେବଳ ଭାରତର କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅଧିକାରଭୁକ୍ତ  ହେବ । ପ୍ରଥମତଃ ଏହି ତାଲିକାରେ ୬୬ଟି ବିଷୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା ।
 ତାଲିକା-୨ 
ସଂପ୍ରତି ଏହି ତାଲିକାରେ ୬୧ଗୋଟି ବିଷୟ ରହିଛି ।

 ସମବର୍ତ୍ତି ବା ଯୁଗ୍ମ ତାଲିକା 
ଯୁଗ୍ମ ତାଲିକା ବା ତାଲିକା-୩ରେ ରହିଥିବା ବିଷୟରେ ଆଇନ ପ୍ରଣୟନ କରିବା କିମ୍ବା ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବା ଉଭୟ କେନ୍ଦ୍ର ଓ ସଂପୃକ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଅଧିକାର ଭୁକ୍ତ ଅଟେ । ତେବେ କେନ୍ଦ୍ରର ଅଧିକାର ଭୁକ୍ତ ତାଲିକା -୧ ପ୍ରକାରେ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଣୟନ କରିଥିବା କୌଣସି ନୀତି ବା ନିୟମର ଉଲଂଘନ ପୂର୍ବକ ଯଦି ରାଜ୍ୟ ତାଲିକା-୨ ଆଧାରରେ କିଛି ନିୟମ ପ୍ରଣୟନ କରିଥାନ୍ତି ତେବେ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରଣୀତ ଆଇନ ହିଁ ବୈଧ ହେବ । 
 ତାଲିକା-୩ 
ଏହି ତାଲିକାରେ ୫୨ଗୋଟି ବିଷୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଅଛି ।

ଆଧାର

 ବାହାର ଆଧାର 
 Original Unamended version of the Constitution of India
 Ministry of Law and Justice of India – The Constitution of India Page
 Constitution of India as of 29 July 2008

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ