ବାସିଲାର ଖପୁରୀ ଅସ୍ଥିଭଗ୍ନ

ବାସିଲାର ଖପୁରୀ ଅସ୍ଥିଭଗ୍ନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ basilar skull fracture) ଏକ ଅସ୍ଥି ଭଗ୍ନ ଯାହା ଖପୁରୀର ନିମ୍ନ ଭାଗ ବା ବେସ୍‌ରେ (base of the skull) ଦେଖାଯାଏ ।  ଏହିପରି ଭଗ୍ନ ହେଲେ କାନ ପଛ ପଟେ ଚର୍ମ ଭିତରେ ରକ୍ତଚିହ୍ନ ବା ବେଟଲ ଚିହ୍ନ (bruising behind the ears), ପେରିଅର୍ବିଟାଲ ଏକିମୋସିସ (bruising around the eyes) ଓ ହେମୋଟିମ୍ପାନିଅମ (blood behind the ear drum) ଦେଖାଯାଇପାରେ । ପ୍ରାୟ ୨୦% ରୋଗୀଙ୍କର ସେରେବ୍ରୋସ୍ପାଇନାଲ ଫ୍ଲୁଇଡ (CSF) ଛିଦ୍ର ହୋଇ ରାଇନୋରିଆ (fluid leaking from the nose), ବା ଅଟୋରିଆ (ear) ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ୧୪% ରୋଗୀଙ୍କର ଜଟିଳ ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ୍ ହୁଏ । ଆଉ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଜଟିଳ ହେଲେ କ୍ରାନିଆଲ ସ୍ନାୟୁ ବା ରକ୍ତନଳୀ ଆଘାତ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ । 

ଏହି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ନିମନ୍ତେ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣର ଆଘାତ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଟେମ୍ପୋରାଲ (temporal bone), ଅକସିପିଟାଲ (occipital bone), ସ୍ଫିନଏଡ (sphenoid bone), ଫ୍ରଣ୍ଟାଲ (frontal bone) ଓ ଏଥମଏଡ (ethmoid bone) ହାଡ଼ମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅତି କମ୍‌ରେ ଗୋଟିଏ ହାଡ଼ ଭାଙ୍ଗିଲେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହି ଭଙ୍ଗାମାନଙ୍କୁ ତିନି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇପାରେ: ଆଣ୍ଟିରିଅର ଫୋସା (anterior fossa), ମିଡ୍ଲ ଫୋସା (middle fossa) ବା ପୋଷ୍ଟିରିଅର ଫୋସା (poterior fossa) ଭଙ୍ଗା ।  ମୁଖ ମଣ୍ଡଳ ଭଙ୍ଗା (Facial fractures) ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ସିଟି ସ୍କାନ (CT scan କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।

ଖପୁରୀ ଭତରେ ଥିବା ଆଘାତପ୍ରାପ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଅନୁସାରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ସିଏସଏଫ ଛିଦ୍ର ବନ୍ଦ କରିବା, ସ୍ନାୟୁ ଓ ରକ୍ତନଳୀ ଆଘାତ ନିମନ୍ତେ ଅପରେଶନ କରାଯାଇପାରେ । ପ୍ରତିଷେଧକ ଆଣ୍ଟିବୟୋଟିକ (antibiotics) ବ୍ୟବ‌ହାର ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । 
ସାଂଘାତିକ ମୁଣ୍ଡ ଆଘାତ (head injury) ହେଲେ ପ୍ରାୟ ୧୨% ରୋଗୀଙ୍କର ଏହି ଭଙ୍ଗା ଦେଖାଯାଏ । 

 ଆଧାର 

 External links 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ