ଶୱର୍ମା

ଶୱର୍ମା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ shawarma, ଆରବୀୟ ଭାଷାରେ شاورما) ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଖାଦ୍ୟ । ମାଂସକୁ କୋନାକାର ଆକୃତିରେ ଏକ ଭୂଲମ୍ବ ଅକ୍ଷରେ ଲଗାଇ ରଖାଯାଏ । ସେହି ଅକ୍ଷଟି ଏକ ନିଆଁ ଚୁଲି ପାଖରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ବୁଲୁଥାଏ ଓ ମାଂସର ସବୁ ଅଂଶ ସିଝୁଥାଏ । ଏଥିରୁ ମାଂସକୁ ପତଳା ପତଳା ଭାବେ କାଟି ଏକ ସାଣ୍ଡୱିଚ ଆକାରରେ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଶୱର୍ମା ପାଇଁ ଛେଳି ଓ ମେଣ୍ଢା ମାଂସ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଏବେ ଶୱର୍ମାରେ କୁକୁଡ଼ା, ଟର୍କି ପକ୍ଷୀ ଓ ଗୋମାଂସ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି । ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ଅକ୍ଷରେ ଲାଗିଥିବା ମାଂସରୁ ପତଳା ମାଂସ ପଟି ଚାଞ୍ଛି ଚାଞ୍ଛି ବାହାର କରାଯାଏ । ଶୱର୍ମା ବିଶ୍ୱରେ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ଗଳି ଖାଦ୍ୟ (ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଫୁଡ୍ - street food) ରୂପେ ପରିଚିତ । ମିଶର, ଆରବ ଉପଦ୍ୱୀପ, ଲେଭାଣ୍ଟ ଏପରି ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ଖୁବ୍ ଲୋକପ୍ରିୟ ।

 ନାମକରଣ 
ତୁର୍କୀ ଭାଷାର ଶବ୍ଦ ତ୍ସେଭିର୍ମେରୁ ଆରବୀୟ ଶବ୍ଦ ଶୱର୍ମା ଶବ୍ଦର ସୃଷ୍ଟି । ତ୍ସେଭିର୍ମେ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ହେଲା ବୁଲୁଥିବା ବା ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ । ଶୱର୍ମା ଉପକରଣରେ ନିରନ୍ତର ଘୂର୍ଣ୍ଣାୟମାନ ଅକ୍ଷକୁ ଏହା ସୂଚୀତ କରିଥାଏ ।

 ଇତିହାସ 
ନିଆଁ ଉପରେ ଏକ ଭୂସମାନ୍ତରାଳ କାଠିରେ ମାଂସ ଲଗାଇ ପୋଡ଼ିବା ବା ସିଝାଇବା ଏକ ପୁରାତନ ରନ୍ଧା ଶୈଳୀ । କିନ୍ତୁ ଭୂଲମ୍ବ କାଠିରେ ମାଂସ ଲଗାଇ ସିଝାଇବା ଓ ସିଝୁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ଏଥିରୁ ପତଳା ପତଳା ମାଂସ ବାହାର କରିବାର ପଦ୍ଧତି ଉନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଓଟ୍ଟୋମାନ୍ ସାମ୍ରାଜ୍ୟରେ (ବର୍ତ୍ତମାନର ତୁର୍କୀ) ପ୍ରଥମେ ଡୋନର୍ କବାବ ରୂପରେ ଦେଖାଦେଇଥିଲା । ଗାଇରୋସ୍ ନାମକ ଗ୍ରୀକ୍ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଶୱର୍ମାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ ଏହି ଡୋନର୍ କବାବର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀରୁ ଗୃହୀତ । ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଲେବାନନ୍‍ର ପ୍ରବାସୀ ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ଶିଖି ଓ ଶୱର୍ମାରୁ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ହୋଇ ମେକ୍ସିକୋର ଲୋକେ ଟାକୋସ୍ ଆଲ୍ ପାଷ୍ଟୋର୍ ଖାଦ୍ୟର ପ୍ରଚଳନ କରାଇଥିଲେ ।

 ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀ 

ଛେଳି, ମେଣ୍ଢା, ବାଛୁରୀ, ଗାଈ, କୁକୁଡ଼ା ଓ ଟର୍କି ପକ୍ଷୀ ଆଦିଙ୍କ ମାଂସକୁ ମ୍ୟାରିନେଟ୍ କରିବା ପରେ ପ୍ରାୟ ୬୦ ସେଣ୍ଟିମିଟର ଲମ୍ବ ଏକ ଭୂଲମ୍ବ ଅକ୍ଷରେ ସିଝାଯାଏ । ରସାଳ ଓ ସ୍ୱାଦ ପାଇଁ ସେଥିରେ ଚର୍ବି ମଧ୍ୟ ମିଶାଯାଏ । ଅକ୍ଷର ନିମ୍ନରେ ମୋଟର୍ ସଂଯୁକ୍ତ ଥାଏ ଓ ମୋଟର୍‍ଟି ଅକ୍ଷକୁ ଅତି ଧୀରେ ଘୁରାଉଥାଏ । ବାହାର ପଟେ ରହିଥିବା ଚୁଲା ବା ଅଗ୍ନି ଯୋଗୁଁ କୋନାକାର ମାଂସର ବାହ୍ୟ ଅଂଶ ଧୀରେ ଧୀରେ ସିଝୁଥାଏ । ସେହି ବାହ୍ୟ ଅଂଶରୁ ଏକ ଧାରୁଆ ଛୁରୀ ଯୋଗେ ପତଳା ପତଳା ମାଂସ ଚାଞ୍ଛି ବାହାର କରାଯାଏ ।

ଶୱର୍ମାରେ ଜୀରା, ଗୁଜୁରାତି ବା ଅଳେଇଚ, ଡାଲଚିନି, ହଳଦି, ଲଙ୍କା ଓ କିଛି ସ୍ଥାନରେ ବହାରାତ୍ ପରି ମସଲା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ଶୱର୍ମାକୁ ଏକ ସାଣ୍ଡୱିଚ ପରି କିମ୍ବା ପିଟା, ଲାଫା ପରି ବଡ଼ ରୁଟିଦ୍ୱାରା ଗୁଡ଼ାଇ ପରିବେଷଣ କରାଯାଏ । ମଧ୍ୟ-ପ୍ରାଚ୍ୟରେ କୁକୁଡ଼ା ମାଂସରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଶୱର୍ମାକୁ ରସୁଣ ଚଟଣୀ, ଆଳୁ ଭଜା ଓ ଆଚାର ସହିତ ବଢ଼ାଯାଏ । 

ଇସ୍ରାଏଲରେ ଟର୍କି ପକ୍ଷୀର ମାଂସରେ ଶୱର୍ମା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ଓ ଏହି ଶୱର୍ମାକୁ ତାହିନି ସସ୍ ସହିତ ବଢ଼ାଯାଇଥାଏ । ଯୀହୁଦୀ ଧର୍ମର ଚଳଣି ଅନୁସାରେ ଯେ କୌଣସି କ୍ଷୀର ଜାତ ଖାଦ୍ୟ (ଯଥା: ଦହି ସସ୍) ଓ ମାଂସ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଅପରାଧ । ଶୱର୍ମା ସହିତ କଟା ହୋଇଥିବା ବିଲାତି ବାଇଗଣ, କାକୁଡ଼ି, ପିଆଜ ଆଦି ପରିବା ମିଶାଇ ଏବଂ ସେଥିରେ ହମସ୍, ତାହିନି ସସ୍ କିମ୍ବା ଆମ୍ବ ସସ୍ ମିଶାଇ ଖିଆଯାଇଥାଏ । କିଛି ସ୍ଥାନରେ କଟା ଶିମଳା ଲଙ୍କା, ଭଜା ବାଇଗଣ ଓ ଆଳୁ ଭଜା ସହିତ ଶୱର୍ମା ଖିଆଯାଇଥାଏ ।

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 

 ବିରିୟାନୀ
 ଚିକେନ ଟିକ୍କା
 ତନ୍ଦୁର୍

 ଆଧାର 

 ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଂକ୍ 

ଶ୍ରେଣୀ:ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଖାଦ୍ୟ