ଶଙ୍ଖ ଘୋଷ

ଶଙ୍ଖ ଘୋଷ ( ୫ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୩୨ - ୨୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୦୨୧ ) ଜଣେ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାର କବି ଓ ସାହିତ୍ୟ ସମାଲୋଚକ ଥିଲେ । 

ଶଙ୍ଖ ଘୋଷ ବଙ୍ଗଳା ଭାଷାରେ ସ୍ନାତକ (୧୯୫୧) ଓ  ସ୍ନାତକତ୍ତୋର (୧୯୫୪) ଶିକ୍ଷା ଯଥାକ୍ରମେ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସି କଲେଜ ଓ କଲିକତା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ସେ ବଙ୍ଗବାସୀ କଲେଜ, ସିଟି କଲେଜ ଓ ଯାଦବପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରି ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ଯାଦବପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୭ ମସିହାରେ ସେ ଆଇଓଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଅନ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ସେ ଦିଲ୍ଲୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ, ଇଣ୍ଡିଆନ ଇନଷ୍ଟିଚୁଟ ଅଫ ଆଡଭାନ୍ସଡ଼ ଷ୍ଟଡିଜ ଓ ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ଆଦି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ, ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ଆଦି ବହୁ ପୁରସ୍କାରରେ ସେ ଭୂଷିତ । "କୁନ୍ତକ" ନାମରେ ସେ ଲେଖାଲେଖି କରୁଥିଲେ । ୨୦୨୧ ଅପ୍ରେଲ ୨୧ ତାରିଖରେ କରୋନାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ କଲିକତାଠାରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

 ରଚନାବଳୀ 
 ଦିନଗୁଲି ରାତଗୁଲି (ପ୍ରଥମ ଗପ)
 ନିହିତ ପାତାଳ ସାୟା
 ପାଜୋରେ ଦାରେର ଶବ୍ଦ
 ଜଲ ଏ ପାଷାଣ ହୋଏ ଆଛେ
 ଧୁମ ଲାଗେଛେ ହ୍ରିଥ କମଳେ
 ଗୋଟା ଦେଶ ଜୋଡା ଜଉଘର
 ପ୍ରତି ପ୍ରଶ୍ନେ କେପେ ଉଠେ ଭିତେ
 ହାସି ଖୁସି ମୁଖେ ସର୍ବନାଶ
 ଆଦୀମ ଲତା-ଗୁଳ୍ମମୟ
 ମୁର୍ଖ ବଡୋ, ସାମାଜିକ ନୟେ
 କବୀର ଅଭିପ୍ରାୟ
 ମୁଖ ଢେକେ ଯାୟେ ବିଜ୍ଞାପନେ
 ବାବରେର ପ୍ରାଥନା
 The Storm of Desire (ନନ୍ଦିନୀ ଗୁପ୍ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦିତ)
 Just this one (ଭୀଷ୍ମଦେବ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ଅନୁବାଦିତ)

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ନରସିଂହ ଦାସ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୭୭( ମୁର୍ଖ ବଡୋ, ସାମାଜିକ ନୟେ)
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୭୭ (ବାବରେର ପ୍ରାଥନା) 
 ରବୀନ୍ଦ୍ର ପୁରସ୍କାର - ୧୯୮୯ (ଧୁମ ଲାଗେଛେ ହ୍ରିଥ କମଳେ)
 ସରସ୍ୱତୀ ସମ୍ମାନ (ଗନ୍ଧର୍ବ କବିଗୁଚ୍ଛ)
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଅନୁବାଦ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୯ ( କନ୍ନଡ ନାଟକ ତେଲେଡଣ୍ଡାକୁ ବଙ୍ଗଳା ରକ୍ତକଲ୍ୟାଣକୁ ଅନୁବାଦ ପାଇଁ)
 ଦେଶୀକୋତ୍ତମ - ୧୯୯୯ (ବିଶ୍ୱଭାରତୀଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦତ୍ତ)
 ଡିଲିଟ - ୨୦୧୦ (ବିଦ୍ୟାସାଗର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)
 ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ - ୨୦୧୧
 ସାହିତ୍ୟବ୍ରହ୍ମ ସମ୍ମାନ - ୨୦୧୫
 ଡିଲିଟ - ୨୦୧୫ (ଆଇ ଆଇ ଏସ ଆଇ ଟି, ଶିବପୁର)
 ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୬

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୧ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତରେ କୋଭିଡ-୧୯ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ