କଳିଙ୍ଗ (ରାଜ୍ୟ), ଫିଲିପାଇନ୍ସ

କଳିଙ୍ଗ ହେଉଛି ଫିଲିପାଇନ୍ସ ଦେଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ରାଜ୍ୟ । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ହେଉଛି ଟବୁକ । ୧୯୯୫ ମସିହାରେ କଳିଙ୍ଗ-ଆପୟାଓ ରାଜ୍ୟ ବିଛିନ୍ନ ହୋଇ କଳିଙ୍ଗ ଏବଂ ଆପୟାଓ ରାଜ୍ୟରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ କଳିଙ୍ଗର ଉତ୍ତର ପ୍ରାନ୍ତରେ ଏହି ଆପୟାଓ ରାଜ୍ୟଟି ଅବସ୍ଥିତ । 

ଏହି ରାଜ୍ୟର ନାମ ଇବନାଗ ଏବଂ ଗାଡ଼ଙ୍ଗ ଭାଷାର ବିଶେଷ୍ୟ 'କଳିଙ୍ଗ'ରୁ ଉଦ୍ଧୃତ, ଯାହାର ଅର୍ଥ 'ଶତ୍ରୁ', 'ଯୋଦ୍ଧ୍ୟା' କିମ୍ବା  'ମୁଣ୍ଡକଟାଳି' । ଲୁଜୋନ ଭାଷା ହିସାବରେ 'କଳିଙ୍ଗ' ଶବ୍ଦମାନେ 'ଅଲଗା ହୋଇ ପାଉଁଶ ହୋଇଯିବା' ଏବଂ ଫଳସ୍ୱରୂପ ଏହା ଭାରତର ଏକ ରାଜ୍ୟ ଓଡ଼ିଶା ସହ ଜଡ଼ିତ ।  

 ଭୂଗୋଳ 
ବାଆଁ|thumb|କଳିଙ୍ଗରେ ଥିବା ପାହାଡ଼ 
କଳିଙ୍ଗ ପାଖାପାଖି ମୋଟ ୩,୨୩୧ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ସ୍ଥାନରେ ଗଠିତ । ଏହା ମୁଖ୍ୟତଃ ପାହାଡ଼ ପର୍ବତକୁ ନେଇ ଗଠିତ । ପର୍ବତଗୁଡ଼ିକର ଉଚ୍ଚତା ୧୫୦୦ରୁ  ୨୫୦୦ ମିଟର ମଧ୍ୟରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ । ତଳୁଆ ଜାଗା ଗୁଡ଼ିକରେ ବହୁତ ଘାସ ହୁଏ ତେଣୁ ଗୋଚର ଭୂମି ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ, ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ ଉଚ୍ଚା ଜାଗାଗୁଡିକ ଟ୍ରପିକାଲ ରେନଫରେଷ୍ଟ ହୋଇଥାଏ । 

 ଜଳବାୟୁ 
ବର୍ଷସାରା ପାଖାପାଖି ୧୭ରୁ ୨୨ ଡିଗ୍ରୀ ସେଣ୍ଟୀଗ୍ରେଡ଼ ତାପମାତ୍ରା ରହିଥାଏ । ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁ ନଭେମ୍ବରରୁ ଏପ୍ରିଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହୋଇଥାଏ । ଅନ୍ୟାମାସ ଗୁଡ଼ିକରେ ପାଖାପାଖି ବର୍ଷାହିଁ ହୋଇଥାଏ । ଜୁଲାଇରୁ ଅକ୍ଟୋବର ମାସ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥାଏ । 

 ଜଳଧାରା 
ବାଆଁ|thumb|ଚିକୋ ନଦୀ 
ଏହି ପ୍ରାନ୍ତର ପାହାଡ଼ରୁ ଆସୁଥିବା ଜଳ ଚିକୋ ନଦୀରେ ଯାଇ ମିଶିଥାଏ । ଏହା ଛଡ଼ା କଗାୟନ, ବୁନଗ, ତନୁଦାନ, ବିଗା, ପାଶୀଲ ଇତ୍ୟାଦି ନଦୀ ଅଛି । 

ବହୁ ଛୋଟ ଛୋଟ ହ୍ରଦ ମଧ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ ।

 ପ୍ରଶାସନିକ ବିଭାଗ 
କଳିଙ୍ଗର ଗୋଟିଏ ସହର ଏବଂ ସାତୋଟି ମ୍ୟୁନସିପାଲିଟି ଅଛି । ଏ ସବୁ ଗୋଟିଏ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅଛି ।

 City  municipality Population  Area Density    km2  /km2   Balbalan  12,082    14  Lubuagan  9,369    9  Pasil  9,626    14  Pinukpuk  29,596    23  Rizal  15,942    14  Tabuk †  103,912    42  Tanudan  8,529    16  Tinglayan  12,557    20 Total 212,680 201,613  3,231.25    152 Provincial capital and component city Municipality


 ଜନସଂଖ୍ୟା 
୨୦୧୫ ଜନଗଣନାରେ କଳିଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୨,୧୨,୬୮୦ ଥିଲା । ୨୦୧୦ରେ ଏହା ୨,୦୧,୬୧୩ ଥିଲା  ଏବଂ ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ୧,୭୪,୨୦୩ ଥିଲା । ପାଖାପାଖି ୧% ହାରରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏଠାରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଛି । ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟରରେ ପାଖାପାଖି ୬୬ ଜଣ ଲୋକ ରହୁଛନ୍ତି ।

୨୦୦୦ ମସିହାରେ ହୋଇଥିବା ଜନଗଣନାରେ କଳିଙ୍ଗ ରାଜ୍ୟରେ କଳିଙ୍ଗ ଅଧିବାସୀ ୬୪ ଭାଗ ରହିଥିଲାବେଳେ ଲୋକାନୋସ ଜାତିର ଲୋକେ ୨୪ ଭାଗ ରହୁଥିଲେ ।

କଳିଙ୍ଗର କୁହାଯାଉଥିବା ଭାଷାଗୁଡ଼ିକ ହେଲା : ବାଳାଙ୍ଗାଓ, ବୁଟବୁଟ, ଳିମୋସ, ଲୋୟର ତନୁଦାନ, ଲୁବୁଆଗନ, ମବକା, ମଦୁକାୟଙ୍ଗ, ଦକ୍ଷୀଣ କଳିଙ୍ଗୀୟ ଏବଂ ଅପର ତନୁଦାନ । ଗାଡ଼ଦାଙ୍ଗ, ଲୋକାନୋ, ତାଗଲଗ ଏବଂ ଇଂରାଜୀ ମଧ୍ୟ କିଛି ଅଧିବାସୀ କହିପାରନ୍ତି ।

 ସଂସ୍କୃତି 
ଏହି ରାଜ୍ୟରେ ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ଅଛନ୍ତି । ବେଳେ ବେଳେ ଏଠି ଯୋଗୁଁ ଛୋଟ ମୋଟ ଗଣ୍ଡଗୋଳ ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ । ପାହାଡ଼ ପର୍ବତ ଏବଂ ଯୋଦ୍ଧ୍ୟା ଗୁଣ ଯୋଗୁଁ କଳିଙ୍ଗବାସୀ ନିଜର ସଂସ୍କୃତିକୁ ବଞ୍ଚାଇ ରଖିପାରିଛନ୍ତି । 

କଳିଙ୍ଗ ଅଧିବାସୀ ମୁଖ୍ୟତଃ ହେଉଛନ୍ତି ଧାନ ଚାଷୀ, ସେମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଓଦା ଓ ଶୁଖିଲା ଧାନ ଅନୁକୂଳ ପାହାଡ଼ରେ ଜମି ମଧ୍ୟ ପ୍ରକୃତି ଦୃଷ୍ଟିରୁ ମିଳିଛି । ଏହା ଛଡ଼ା କଳାରେ ମଧ୍ୟ ଏମାନେ ରୁଚି ରଖନ୍ତି ଯଥା ବାକ୍ସ କରିବା, ତନ୍ତ ବୁଣା, କମାର ଏବଂ କୁମ୍ଭାର କାମ । ଚିକୋ ନଦୀ ଉପତ୍ୟକାରେ କୁମ୍ଭାରମାନେ ରହନ୍ତି ।

 ଆଧାର 

 ବାହ୍ୟ ଆଧାର 




ଶ୍ରେଣୀ:Coordinates on Wikidata
ଶ୍ରେଣୀ:Pages with unreviewed translations

ଶ୍ରେଣୀ:ଫିଲିପାଇନ୍ସ