ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ଜେମା

ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ଜେମା ବା ସୂର୍ଯ୍ୟମଣି ଜେମାଦେଈ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି ଥିଲେ । 'ଜେମା' ବୋଲାଯିବାରୁ ସେ କୌଣସି ରାଜବଂଶୀୟ ବୋଲି ଅନୁମିତ । ସେ ରାଧାକୃଷ୍ଣ ପ୍ରେମ ଆଧାରିତ କବିତାର ରଚୟିତା । ତାହାଙ୍କର ଗୋଟିଏ ମାତ୍ର ଚଉପଦୀ ପ୍ରାଚୀ ସମିତିଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ । ଡଃ କୃଷ୍ଣଚରଣ ସାହୁ, ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ପରିଚୟ (୧୪୫୦-୧୮୫୦), ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ । 

ସେ ଖଣ୍ଡପଡ଼ାର ଜେମା ବୋଲି ନିଜର କୃତ ଗୋଟିଏ ଚିଟାଉରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ।ଓଡ଼ିଆ ଗୀତିକାବ୍ୟ ସଂକଳନ, ଡଃ ଜାନକୀ ବଲ୍ଲଭ ମହାନ୍ତି । ଚିଟାଉ ଭାଷା, ପୃ - ୫୨୮ । ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଭୁବନେଶ୍ୱର ।     

ତାଙ୍କର ପ୍ରାପ୍ତ ଏକ କବିତାର ଭଣିତା ପଦ ।Descriptive Catalogue of Oriya Manuscripts, VIo VIII Page-256    

ଅନ୍ୟ କେତେକ କବିତାରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଜେମା ବୋଲି ଭଣିତା କରିଥିବା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ।ବାଣୀକଣ୍ଠ ନିମାଇଁ ଚରଣ ହରିଚନ୍ଦନ - 'କଳାକାହ୍ନୁ କୁହୁକ ଜାଣେ', ହିଜ୍ ମାଷ୍ଟର୍ସ ଭଏସ୍ ।
ବାଣୀକଣ୍ଠ ନିମାଇଁ ଚରଣ ହରିଚନ୍ଦନ ଏହାଙ୍କର ଏକାଧିକ ଗୀତ ଗ୍ରାମ୍ଫୋନରେ ରେକର୍ଡ଼ କରିଥିବେ ଜଣାଯାଏ । ଆଧୁନିକ ଭାବରେ କେବଳ 'କଳାକାହ୍ନୁ କୁହୁକ ଜାଣେ' ଗୀତଟି ପୁନରୁଦ୍ଧାର କରି ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:କବି