ହାଇପରଟେନସିଭ ଏନସେଫାଲୋପାଥି

ହାଇପରଟେନସିଭ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ବା ଏଚଇ (Hypertensive encephalopathy/ HE) ଏକ ପ୍ରକାର ଏନସେଫାଲୋପାଥି (general brain dysfunction) ବା ମସ୍ତିଷ୍କ ବେମାରୀ ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ରକ୍ତଚାପ (significantly high blood pressure) ଯୋଗୁ ହୁଏ ।  ଏହି ରୋଗରେ ମୁଣ୍ଡ ବିନ୍ଧା, ବାନ୍ତି, ଶରୀର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସମସ୍ୟା ଓ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ହଠାତ୍ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ଅପସ୍ମାର ବାତ (Seizures), ରେଟିନାଲ ହେମୋରେଜ (bleeding in the back of the eye) ଓ ପୋସ୍ଟିରିଅର ରେଭରସିବ୍ଲ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (posterior reversible encephalopathy syndrome) ରୋଗ ହୋଇପାରେ । 


ହାଇପରଟେନସିଭ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ରୋଗରେ ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତଚାପ ୨୦୦/୧୩୦ ମି:ମି:ରୁ ଅଧିକ ଥାଏ ।  ବେଳେ ବେଳେ ଏହା ୧୬୦/୧୦୦ ମି:ମି: ରକ୍ତଚାପରେ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କେତେକ କାରଣ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ ଏହା ହୋଇପାରେ ଯେପରିକି ବୃକ୍‌କ ଫେଲ (Kidney failure), ରକ୍ତଚାପ ଔଷଧ (blood pressure medication) ସେବନ ହଠାତ୍ ବନ୍ଦ କଲେ, ଫେଓକ୍ରୋମୋସାଇଟୋମା (pheochromocytoma), ଟାଇରାମିନ ଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାଥୀରେ ମୋନୋଆମିନୋ ଅକ୍ସିଡେଜ ଇନହିବିଟର (monoamine oxidase inhibitor) ସେବନ କଲେ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ତାହାକୁ ଏକ୍ଲାମ୍ପସିଆ କୁହାଯାଏ । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣମାନ ନଥିବା ନିଶ୍ଚିତ କଲାପାରେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।

ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ରକ୍ତଚାପ ଆପାତ‌ତଃ ଶୀଘ୍ର କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଏଥି ନିମନ୍ତେ ଲାବେଟାଲୋଲ (Labetalol) ବା ସୋଡ଼ିଅମ ନାଇଟ୍ରୋପ୍ରୁସାଇଡ (sodium nitroprusside) ଔଷଧ ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଦିଆଯାଏ । ଗର୍ଭିଣୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ମାଗନେସିଅମ ସଲଫେଟ (magnesium sulfate) ଦିଆଯାଇପାରେ । ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ଥଳେ ଆଣ୍ଟିସିଜର ଔଷଧ (anti seizure medications) ଦିଆଯାଏ ।


ହାଇପରଟେନସିଭ ଏନସେଫାଲୋପାଥି ଏକ ସାଧାରଣ ରୋଗ ନୁହେଁ । ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ନଥିବା ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ସନ ୧୯୨୮ରେ ଓପନହେମର ଓ ଫିସବର୍ଗ ଏହି ନାମକରଣ କରିଥିଲେ । ଏହି ରୋଗକୁ ଏକ ଆଶୁ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ରୋଗ (hypertensive emergency) ଭାବରେ ବର୍ଗୀକରଣ କରାଯାଏ । 

 ଆଧାର 

 ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ