ବିନାଇନ ପ୍ରୋସ୍ଟାଟିକ ହାଇପରପ୍ଲାସିଆ

ବିନାଇନ ପ୍ରୋସ୍ଟାଟିକ ହାଇପରପ୍ଲାସିଆ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ benign prostatic hyperplasia/ BPH, ଅନ୍ୟ ନାମ prostate enlargement) ନାମ ଦିଆଯାଏ ଯେତେବେଳେ ପ୍ରୋସ୍ଟେଟର (prostate) ଆକାର ବଢ଼ିଯାଏ ଓ ଯାହା କର୍କଟ ରୋଗ ନୁହେଁ ।  ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ବାରମ୍ବାର ମୂତ୍ରତ୍ୟାଗ, ପରିସ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବାରେ କଷ୍ଟ, ସ୍ୱଳ୍ପ ପରିସ୍ରା ଧାର, ଅସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ମୂତ୍ରତ୍ୟାଗ (inability to urinate), ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ମୂତ୍ରାଶୟ (loss of bladder control) ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ମୂତ୍ରାଙ୍ଗ ସଂକ୍ରମଣs, ମୂତ୍ରାଶୟ ପଥର (bladder stones), କ୍ରନିକ ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା (chronic kidney problems) ଇତ୍ୟାଦି ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।

ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ଅସ୍ପଷ୍ଟ ଅଛି । ସଙ୍କଟ କାରକମାନ ଯଥାକ୍ରମେ ପାରିବାରିକ ଇତିହାସ, ମୋଟାପଣ, ଟାଇପ୨ ମଧୁମେହ (type 2 diabetes), ବ୍ୟାୟାମ ଅଭାବ, ଇରେକ୍ଟାଇଲ ଡିସଫଙ୍କସନ (erectile dysfunction) ହୋଇପାରେ । ସୁଡୋଏଫିଡ୍ରିନ (pseudoephedrine), ଆଣ୍ଟିକଲିନର୍ଜିକ (anticholinergics), ଓ କ୍ୟାଲସିଅମ ଚ୍ୟାନେଲ ବ୍ଲକର (calcium channel blockers) ଆଦି ଔଷଧ ଦେଲେ ଲକ୍ଷଣମାନଙ୍କର ଆହୁରି ଅବନତି ହୁଏ । ପ୍ରୋସ୍ଟେଟ ଆକାର ବୃଦ୍ଧି ହେବାରୁ ମୂତ୍ରନଳୀ (urethra) ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼େ ଓ ମୂତ୍ରାଶୟରୁ (bladder) ମୂତ୍ର ତ୍ୟାଗ କରିବାରେ ବାଧା ହୁଏ । ଲକ୍ଷଣ ଓ ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷା (examination) କରି ରୋଗ ସନ୍ଦେହ କରିବା ପରେ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ କାରଣ ଖାରଜ କରି ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।


ଜୀବନ‌ଚର୍ଯ୍ୟା ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଔଷଧ, ଅପରେଶନ ଓ କେତେକ ଉପଚାର ଦେଇ ଏହି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ସ୍ୱଳ୍ପ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ଓଜନ ହ୍ରାସ, ବ୍ୟାୟାମ ଓ ଅଳ୍ପ କେଫିନ‌ caffeine ଖାଇବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । ଲକ୍ଷଣ ଅଧିକ ଥିଲେ ଆଲଫା ବ୍ଲକର (Alpha blockers) ଯେପରିକି ଟେରାଜୋସିନ (terazosin) ଓ ୫ଆଲଫା-ରିଡକ୍ଟେଜ ଇନହିବିଟର (5α-reductase inhibitors) ଯେପରିକି ଫିନାସ୍ଟେରାଇଡ (finasteride) ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଉପଚାର ସତ୍ତ୍ୱେ ଉପଶମ ନହେଲେ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ ।  


ସାରା ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରାୟ ୧୦୫ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହି ରୋଗର ଶିକାର ହୁଅନ୍ତି ।  ଚାଳିଶ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ଏ ରୋଗ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।  ଅର୍ଦ୍ଧେକ ରୋଗୀ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସ ପରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ଅଶୀ ବର୍ଷ ପରେ ପ୍ରାୟ ୯୦% ଲୋକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ପ୍ରୋସ୍ଟେଟ ସ୍ପେସିଫିକ ଆଣ୍ଟିଜେନ (prostate specific antigen) ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋସ୍ଟେଟ କର୍କଟ ସଙ୍କଟ ନଥାଏ ।

 ଆଧାର 

 ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 

 Extrinsic Compression by Prostate 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ