ପାକ୍ଲିଟାକ୍ସେଲ

ପାକ୍ଲିଟାକ୍ସେଲ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Paclitaxel ବା PTX, ବିକ୍ରୟ ନାମ ଟାକ୍ସୋଲ/Taxol) ଏକ କେମୋଥେରାପି ଔଷଧ (chemotherapy medication) ଯାହା ଅନେକ ପ୍ରକାରର କର୍କଟ ରୋଗମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।  ଏହି ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ ଓଭାରି କର୍କଟ, ସ୍ତନ କର୍କଟ, ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ, କାପୋସି ସାର୍କୋମା (Kaposi sarcoma), ଗର୍ଭାଶୟ ଗ୍ରୀବା କର୍କଟ, ଓ ଅଗ୍ନାଶୟ କର୍କଟ । ଏହି ଔଷଧ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a vein) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହାର ଅନ୍ୟ ଏକ ପ୍ରୋଟିନ-ବାଉଣ୍ଡ ପାସିଟାକ୍ସେଲ ଫର୍ମୁଲେସନ (albumin bound formulation) ମଧ୍ୟ ଅଛି । 

ପାକ୍ଲିଟାକ୍ସେଲର ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ କେଶହାନୀ, ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା ଦମନ (bone marrow suppression), କାଲୁଆ ଅନୁଭବ, ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions), ପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ତରଳ ଝାଡ଼ା ଆଦି ହୋଇପାରେ । ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ହୃଦ୍‌ରୋଗ ସମସ୍ୟା, ଅଧିକ ସଂକ୍ରମଣ ସଙ୍କଟ ଓ ନିମୋନିଆ ହୋଇପାରେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ଶିଶୁର କ୍ଷତି ସାଧନ କରିପାରେ । 
ଏହା ଟାକ୍ସେନ (taxane) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଔଷଧ । କୋଷ ବିଭାଜନ (cell division) ସମୟରେ ମାଇକ୍ରୋଟ୍ୟୁବ୍ୟୁଲର (microtubule) କାମକୁ ଅବରୋଧ କରି ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ ।

ସନ ୧୯୭୧ରେ ପ୍ରଥମେ ପାସିଫିକ ଇଉରୁ (Pacific yew) ପାକ୍ଲିଟାକ୍ସେଲ ପୃଥକ କରାଗଲା ପରେ ସନ ୧୯୯୩ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । Wayback machine ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଶ‌ହେ ଗ୍ରାମ ଭାଏଲର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୭.୦୬ରୁ ୧୩.୪୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହି ପରିମାଣର ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୬୬.୮୫ ପାଉଣ୍ଡ । ଏହା ଅଧୁନା ସେଲ କଲଚର (cell culture) ପଦ୍ଧତିରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଉଛି । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ