ଆରିନୋଟେକାନ

ଆରିନୋଟେକାନ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Irinotecan, ବିକ୍ରୟ ନାମ କ୍ୟାମ୍ପଟୋସାର) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା କୋଲୋନ କର୍କଟ (colon cancer) ଓ ସ୍ମଲ ସେଲ ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ (small cell lung cancer) ରୋଗମାନଙ୍କ ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । କୋଲୋନ କର୍କଟ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଏହା ଏକ‌କ ଭାବରେ ବା ଫ୍ଲୋରୋୟୁରାସିଲ (fluorouracil) ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ । ସ୍ମଲ ସେଲ ଫୁସଫୁସ କର୍କଟ ରୋଗରେ ଏହା ସ‌ହିତ ସିସପ୍ଲାଟିନ ଦିଆଯାଏ ।  ଏହା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇନଫ୍ୟୁଜନ (slow injection into a vein) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।

ଆରିନୋଟେକାନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ତରଳ ଝାଡ଼ା, ବାନ୍ତି (vomiting), ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜା ଦମନ (bone marrow suppression), କେଶହାନୀ, ଅଣନିଶ୍ୱାସୀ ଓ ଜ୍ୱର ହୋଇପାରେ ।  ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ହେଲେ ରକ୍ତ ଜମାଟ (blood clots), କୋଲାଇଟିସ (colon inflammation) ଓ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions) ହୋଇପାରେ ।  ଯେଉଁମାନଙ୍କର ୨ କପି ୟୁଜିଟି୧ଏ୧*୨୮ UGT1A1*28 ଥାଏ ସେମାନଙ୍କର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ଥାଏ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଔଷଧ ଦେଲେ ଶିଶୁର ହାନୀ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ । ଏହା ଟୋପୋଆଇସୋମରେଜ (topoisomerase inhibitor) ଶ୍ରେଣୀର ଏକ ଔଷଧ । ଏହା ଟାଇପ ୧ ଟୋପୋଆଇସୋମରେଜକୁ (topoisomerase 1) ଅବରୋଧ କରେ ଯାହା ଡିଏନଏକୁ (DNA) କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ କରିବାଦ୍ୱାରା ଜୀବକୋଷର ମୃତ୍ୟୁ (cell death) ହୁଏ । 

ସନ ୧୯୯୬ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ଆରିନୋଟେକାନ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ ଓ ଏହାର ୧୦୦ ମି:ଗ୍ରା:ର ମୁଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୧୪.୦୦ ପାଉଣ୍ଡ ।କାମ୍ପଟୋଥେସିନ (camptothecin) ନାମକ ପ୍ରାକୃତିକ ପଦାର୍ଥରୁ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଏ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ