ମାଗନେସିଅମ ଅଭାବ

ମାଗନେସିଅମ ଅଭାବ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Magnesium deficiency) ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋଲାଇଟ ଗୋଳମାଳ (electrolyte disturbance) ଯେଉଁଥିରେ ଶରୀରରେ ଥିବା ମାଗନେସିଅମ ମାତ୍ରା କମ୍ ଥାଏ । ଏହା ଫଳରେ ଅନେକ ଲକ୍ଷଣ ମିଳେ । କମ୍ପନ (Tremor), ଦରିଦ୍ର ଶାରୀରିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ମାଂସପେଶୀ ସ୍ପାଜ୍ମ , ଅରୁଚି, ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ନିସ୍ଟାଗମସ (nystagmus) ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଜଟିଳ ରୋଗ ହେଲେ ବାତ (Seizures, ହୃଦ୍‌ପାତ (torsade de pointes), ସ୍ୱଳ୍ପ ପୋଟାସିଅମ (low potassium) ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ । ସ୍ୱଳ୍ପ ମାଗନେସିଅମ ଥିବା ରୋଗୀର ପ୍ରାୟ ଅଳ୍ପ ପୋଟାସିଅମ (low potassium) ଥାଏ ।

ମଦ୍ୟାତ୍ୟୟ, ଅନଶନ, ତରଳ ଝାଡ଼ା, ଅଧିକ ମୂତ୍ର ହାନୀ (urinary loss), କୁଅବଶୋଷଣ (poor absorption from the intestines), ମଧୁମେହ କେତେକ ଔଷଧ ଇତ୍ୟାଦି ବିବିଧ କାରଣ ଯୋଗୁ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଉପୁଜେ । ପ୍ରୋଟୋନ ପମ୍ପ ଇନହିବିଟର (proton pump inhibitors) ଓ ଫୁରୋସେମାଇଡ (furosemide) ଭଳି ଔଷଧ ଯୋଗୁ ମାଗନେସିଅମ ଅଭାବ ହୋଇପାରେ । ରକ୍ତରେ ମାଗନେସିଅମ ସ୍ତର କମ୍ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ (ହାଇପୋମାଗନେସେମିଆ) ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ସାଧାରଣତଃ ରକ୍ତରେ ମାଗନେସିଅମ ସ୍ତର ୦.୬-୧.୧ ମିମୋଲ/ଲି (୧.୪୬–୨.୬୮ ମିଗ୍ରା/ଡେଲି) ଥାଏ ଓ ରକ୍ତରେ ମାଗନେସିଅମ ମାତ୍ରା ୦.୬ ମିମୋଲ/ଲି (୧.୪୬ ମିଗ୍ରା/ଡେଲି)ରୁ କମ୍ ଥିଲେ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ନିର୍ଦ୍ଦଷ୍ଟ ଇସିଜି  (electrocardiogram/ ECG) ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ ।


ଏହି ରୋଗ ଚିକିତ୍ସାରେ ପାଟିରେ ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ମାଗନେସିଅମ (magnesium ଦିଆଯାଏ । ସାଂଘାତିକ ଲକ୍ଷଣ ଥିଲେ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ମାଗନେସିଅମ ସଲଫେଟ (magnesium sulfate) ଦିଆଯାଏ । ରୋଗୀର କ୍ୟାଲସିଅମ (low calcium) ବା ପୋଟାସିଅମ ମାତ୍ରା କମ୍ ଥିଲେ ତାହାର ଚିକିତ୍ସା ମଧ୍ୟ କରାଯାଏ । ଡାକ୍ତରଖାନାରେ ଆଡମିଶନ ହୋଇଥିବା ରୋଗୀଙ୍କର ଏହି ଅବସ୍ଥା ହେବା ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ ।

ଏହା ମଧ୍ୟ ଦେଖନ୍ତୁ
Magnesium in biology
Hypermagnesemia

ଆଧାର

 ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 

Magnesium 
 Magnesium at Lab Tests Online 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ