ସକ୍ସାମେଥୋନିଅମ କ୍ଲୋରାଇଡ

ସକ୍ସାମେଥୋନିଅମ କ୍ଲୋରାଇଡ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Suxamethonium chloride, ଡାକ ନାମ  ସକ୍ସାମେଥୋନିଅମ/suxamethonium ବା  ସକସିନିଲ କୋଲିନ/  succinylcholine) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଶାରୀରିକ ନିଶ୍ଚେତନ (general anesthesia) କରିବା ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ ପାରାଲିସିସ (paralysis) ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ଓ ସେହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଟ୍ରାକିଆଲ ଇନଟ୍ୟୁବେସନ (tracheal intubation) ବା ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋକନଭଲସିଭ ଥେରାପି (electroconvulsive therapy) ଦିଆଯାଏ । ଏହା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ (injection into a vein) ବା ମାଂସପେଶୀରେ (muscle) ଇଞ୍ଜେକସନ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ।  ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଦେଲେ ୧ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇ ପ୍ରାୟ ୧୦ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାମ କରେ ।

ସକ୍ସାମେଥୋନିଅମ କ୍ଲୋରାଇଡର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure), ଅଧିକ ଲାଳ (saliva) ତିଆରି, ମାଂସପେଶୀ ଯନ୍ତ୍ରଣା (muscle pain) ଓ ରାସ ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ସାଂଘାତିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ମାଲିଗନାଣ୍ଟ ହାଇପରଥର୍ମିଆ (malignant hyperthermia) ଓ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions) ହୋଇପାରେ । ଅଧିକ ରକ୍ତ ପଟାସିଅମ (high blood potassium) ସଙ୍କଟ ଥିଲେ ବା ମାୟୋପାଥି (myopathy) ରୋଗ ଇତିହାସ ଥିଲେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହି ଔଷଧ ଦେଲେ ଶିଶୁପ୍ରତି ନିରାପଦ ହେବା ଜଣାଯାଏ । ନିଉରୋମସ୍କୁଲାର ବ୍ଲକର (neuromuscular blocker) ଶ୍ରେଣୀର ସକ୍ସାମେଥୋନିଅମ ଏକ ଡିପୋଲାରାଇଜିଙ୍ଗ (depolarizing) ଔଷଧ ।  କଙ୍କାଳୀୟ ମାଂସପେଶୀ (skeletal muscles) ଉପରେ କାମ କରୁଥିବା ଆସେଟାଇଲକୋଲିନ‌କୁ (acetylcholine) ଏହି ଔଷଧ ଅବରୋଧ କରି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ ।

ସନ ୧୯୦୬ରେ ସକ୍ସାମେଥୋନିଅମ ବିଷୟର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ଓ ସନ ୧୯୫୧ରେ ଏହାର ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ।  ଏହା ଜେନେରିକ ନାମରେ (generic medication) ବିକ୍ରୟ ହୁଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ଦିନ ଡୋଜର କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ୦.୪୫ରୁ ୧.୩୧ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । କଥାବାର୍ତ୍ତାରେ ଏହାକୁ ସକ୍ସ ନାମ ଦେଇ  କ‌ହନ୍ତି ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ