ଆଣ୍ଟିରିଅର କ୍ରୁସିଏଟ ଲିଗାମେଣ୍ଟ ଇଞ୍ଜ୍ୟୁରି

ଆଣ୍ଟିରିଅର କ୍ରୁସିଏଟ ଲିଗାମେଣ୍ଟ ଇଞ୍ଜ୍ୟୁରି (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Anterior cruciate ligament injury ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ଯେତେବେଳେ ଆଣ୍ଟିରିଅର କ୍ରୁସିଏଟ ଲିଗାମେଣ୍ଟ (anterior cruciate ligament ବା ACL) ଟାଣି ହୋଇଯାଏ, ଆଂଶିକ ଛିଣ୍ଡିଯାଏ ଓ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଛିଣ୍ଡିଯାଏ । ଅଧିକ କେଶ୍‌ମାନାଙ୍କରେ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଛିଣ୍ଡିଯାଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଅସ୍ଥିର ଗଣ୍ଠି, ଆଣ୍ଠୁ ଫୁଲା (joint swelling) ଓ ଆଘାତ ସମୟରେ ଏକ ଶବ୍ଦ ହେଇଥିବା ଇତିହାସ ଥିଲେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଆଘାତ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାର ଦୁଇ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଆଣ୍ଠୁ ଫୁଲିଯାଏ । ପ୍ରାୟ ୫୦% କେଶ୍‌ରେ ଆଣ୍ଠୁ ଭିତରେ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆଣ୍ଠୁ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକରେ (structures of the knee) ଯଥା: - ଗଣ୍ଠି ବନ୍ଧନୀ ବା ଲିଗାମେଣ୍ଟ (ligaments), କୋମଳାସ୍ଥି ବା କାର୍ଟିଲେଜ (cartilage) ଓ ମେନିସ୍କସ (meniscus) ଆଦିରେ ଆଘାତ ଲାଗିଥାଏ ।

ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଏହି ଆଘାତ ହୁଏ ଯଥା:- ଦୌଡ଼ିବା ସମୟରେ ଦୃତ ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଦୃତ ଦୌଡ଼ ପରେ ହଠାତ୍ ରହିଯିବା, ଉଚ୍ଚ ଡିଆଁ ପରେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିବା ସମୟରେ ଓ ସିଧା ସଳଖ ଆଘାତ ।ସ୍କିଙ୍ଗ (alpine skiing), ସକ୍କର (soccer), ଫୁଟବଲ (football) ଓ ବାସ୍କେଟ ବଲ (basketball) ଆଦି ଖେଳମାନଙ୍କରେ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ଆଘାତ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ଶାରୀରିକ ପରୀକ୍ଷା (physical examination) କରି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହୁଏ ଓ ଅତି ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେମ୍ୟାଗନେଟିକ ରେଜୋନାନ୍ସ ଇମେଜିଙ୍ଗ (magnetic resonance imaging ବା MRI)  କରାଯାଇପାରେ । 

ସ୍ନାୟୁ-ମାଂସପେଶୀ ଶିକ୍ଷା (neuromuscular training) ଓ ଉଦର-ନିତମ୍ବପେଶୀ ଶିକ୍ଷାଦ୍ୱାରା (core strengthening) ଏହି ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ କରାଯାଇପାରେ । ଇଚ୍ଛାକୃତ ଆବଶ୍ୟକ କର୍ମକୁଶଳତା ଉପରେ ଚିକିତ୍ସା ନିର୍ଭର କରେ । ଭବିଷ୍ୟତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସ୍ୱଳ୍ପ ହେବାର ଥିଲେ ଅର୍ଥୋପେଡିକ ବ୍ରେସ (bracing) ଓ ଫିଜିଓଥେରାପି (physiotherapy) ଯଥେଷ୍ଟ ହୁଏ । ଅତ୍ୟଧିକ କର୍ମ କୁଶଳତା ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲେ ଆର୍ଥ୍ରୋସ୍କୋପିକ ରିପେୟାର (arthroscopic repair) ପଦ୍ଧତିରେ ଆଣ୍ଟିରିଅର କ୍ରୁସିଏଟ ପୁନର୍ନିମାଣ (anterior cruciate ligament reconstruction) କରାଯାଏ । ଅପରେଶନ ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଆଘାତ ଜନିତ ପ୍ରଦାହ କମ୍ ହେଲା ପରେ କରାଯାଏ ।


ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୦୯ରେ ପ୍ରାୟ ୨୦୦,୦୦୦ ଲୋକ ଏହି ଆଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ । କେତେକ ଖେଳରେ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ସମ ପରିମାଣରେ ସଙ୍କଟାପନ୍ନ ଥାଆନ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ କେତେକରେ କେବଳ ମହିଳାମାନଙ୍କର ସଙ୍କଟ ଥାଏ । ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଛିଣ୍ଡିଯାଇଥିଲେ ଖେଲ କୁଦ ସମ୍ଭବ ହୁଏ ନାହିଁ ଓ ପରିଶେଷରେ ଆଣ୍ଠୁରେ ଓଷ୍ଟିଓଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ରୋଗ ହୁଏ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ