ପର୍ବ (ଜୀବବିଜ୍ଞାନ)

ଜୀବବିଜ୍ଞାନରେ ପର୍ବ ହେଉଛି ବିଭାଗୀକରଣର ଏକ ସ୍ତର ଯାହା ସାମ୍ରାଜ୍ଯର ନିମ୍ନରେ ଓ ବର୍ଗର ଉପରେ ରହିଥାଏ। ପାରମ୍ପରିକ ଭାବରେ ଉଦ୍ଭିଦବିଜ୍ଞାନରେ ଏହା ବଦଳରେ ବିଭାଗର ବହୁଳ ବ୍ଯବହାର ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତର୍ରାଷ୍ଟ୍ରୀୟ ଶୈବାଳ, କବକ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ନାମକରଣ ସୂତ୍ର ଏହି ପଦଦ୍ୱୟକୁ ସମଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଥାଏ । ସଜ୍ଞା ଆଧାରରେ ପ୍ରାଣୀସାମ୍ରାଜ୍ଯରେ ପ୍ରାୟ ୩୫ଟି, ଉଦ୍ଭିଦସାମ୍ରାଜ୍ଯରେ ପ୍ରାୟ ୧୪ଟି ଏବଂ କବକସାମ୍ରାଜ୍ଯରେ ପ୍ରାୟ ୮ଟି ପର୍ବ ରହିଛି ।

ସାଧାରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା
ପର୍ବର ଇଂରାଜୀ ପ୍ରତିଶବ୍ଦ "ଫାଇଲମ୍" (phylum), ପ୍ରଥମେ ୧୮୬୬ ମସିହାରେ ଅର୍ଣ୍ଣେଷ୍ଟ ହେକେଲଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ଯବହୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହା ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାର ଫାଇଲୋନ୍ (φῦλον)ରୁ ଅଣାଯାଇଛି ଯାହାର ଅର୍ଥ ଜାତି । ହେକେଲ ଦେଖିଲେ ଯେ ଜାତିମାନେ କ୍ରମଶଃ ନୂଆ ନୂଆ ଜାତିରେ ବିବର୍ତ୍ତୀତ ହେଉଥାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିଜର ପୂର୍ବଜଙ୍କ କିଛି ଗୁଣ ବଜାୟ ରଖିଥାନ୍ତି । ଏହି ଗୁଣାଧାରରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଏକ ଶ୍ରେଣୀଭୁକ୍ତ କରାଯାଇପାରିବ (ସ୍ୱାଧାରିତ ଏକକ) । "Wohl aber ist eine solche reale und vollkommen abgeschlossene Einheit die Summe aller Species, welche aus einer und derselben gemeinschaftlichen Stammform allmählig sich entwickelt haben, wie z. B. alle Wirbelthiere.  Diese Summe nennen wir Stamm (Phylon)." ଅନୁବାଦ - କିନ୍ତୁ ଏହିପରି ବାସ୍ତବ ଏବଂ ସ୍ୱାଧାରିତ ଏକକ ହେଉଛି ସେ ସମସ୍ତ ଜାତିମାନଙ୍କର ସମାହାର ଯେଉଁମାନେ ଗୋଟିଏ ପୂର୍ବଜଙ୍କଠାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛନ୍ତି, ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ - ସମସ୍ତ ମେରୁଦଣ୍ଡୀ । ଆମେ ଏହି ସମାହାରକୁ ଷ୍ଟାମ୍ ଅର୍ଥାତ୍ ପର୍ବ ବୋଲି ନାମିଥାଉ । ଉଦ୍ଭିଦ ବିଭାଗୀକରଣରେ ଅଗଷ୍ଟ ଏଇକ୍ଲର (୧୮୮୩) ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏବେ ମଧ୍ଯ ବହୁଳ ବ୍ଯବହୃତ । ଜୀବବୈଜ୍ଞାନୀୟ ପର୍ବର ସଜ୍ଞା ଛଅଟି ଲିନୀୟ ବର୍ଗରେ ବଦଳି ଯାଇଛି ।Collins AG, Valentine JW (2001). "Defining phyla: evolutionary pathways to metazoan body plans."  Evol. Dev. 3: 432-442.

ଜ୍ଞାତ ପର୍ବ
ପ୍ରାଣୀ
     ପ୍ରୋଟୋଷ୍ଟୋମ
   ବାଇଲାଟେରିଆ     ଡିଉଟେରୋଷ୍ଟୋମ     ବାସାଲ୍/ବିବାଦିତ     ଅନ୍ଯାନ୍ଯ

ପର୍ବଅର୍ଥସାଧାରଣ ନାମବିଶେଷ ଗୁଣବର୍ଣ୍ଣିତ ଜାତିସଂଖ୍ୟାଆକାନ୍ଥୋସେଫାଲାକଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ମୁଣ୍ଡକଣ୍ଟା-ମୁଣ୍ଡିଆ ଜିଆକଣ୍ଟାଯୁକ୍ତ ପ୍ରୋବୋସିସଆନେଲିଡାକ୍ଷୁଦ୍ର ଚକ୍ରଖଣ୍ଡିଆ ଜିଆଏକାଧିକ ଗୋଲାକାର ଖଣ୍ଡ + ପ୍ରାପ୍ତଆର୍ଥ୍ରୋପୋଡାଯୋଡିତ ଗୋଡ଼ସନ୍ଧିପଦଖଣ୍ଡିଆ ଦେହ ଏବଂ  ସଂଯୁକ୍ତ ଗୋଡ଼ ତଥା କାଇଟିନ ବାହ୍ଯକଙ୍କାଳ ବିଶିଷ୍ଟ+ ପ୍ରାପ୍ତ; ୨୦,୦୦୦+ ବିଲୁପ୍ତବ୍ରାକିଓପୋଡାବାହୁ ପାଦଲାମ୍ପଖୋଳୀୟଲୋଫୋଛିଦ୍ର ଏବଂ ପେଡିକଲ-୫୦୦ ପ୍ରାପ୍ତ; ୧୨,୦୦୦+ ବିଲୁପ୍ତବ୍ରାୟୋଜୋଆମସ୍ ପ୍ରାଣୀMoss animals, sea mats, ectoproctsLophophore, no pedicle, ciliated tentacles, anus outside ring of cilia extantChaetognathaLonghair jawArrow wormsChitinous spines either side of head, fins extantChordataWith a cordChordatesHollow dorsal nerve cord, notochord, pharyngeal slits, endostyle, post-anal tail+CnidariaStinging nettle CnidariansNematocysts (stinging cells)CtenophoraComb bearerComb jelliesEight "comb rows" of fused cilia-150 extantCycliophoraWheel carryingSymbionCircular mouth surrounded by small cilia, sac-like bodies+EchinodermataSpiny skinEchinodermsFivefold radial symmetry in living forms, mesodermal calcified spines extant; approx. 13,000 extinctEntoproctaInside anusGoblet wormsAnus inside ring of ciliaGastrotrichaHairy stomach Gastrotrich wormsTwo terminal adhesive tubesGnathostomulidaJaw orificeJaw wormsHemichordataHalf cordAcorn worms, hemichordatesStomochord in collar, pharyngeal slits extantKinorhynchaMotion snoutMud dragonsEleven segments, each with a dorsal plateLoriciferaCorset bearerBrush headsUmbrella-like scales at each endMicrognathozoaTiny jaw animals LimnognathiaAccordion-like extensible thoraxMolluscaSoftMollusks / molluscsMuscular foot and mantle round shell+ extant; 80,000+ extinctFeldkamp, S. (2002) Modern Biology. Holt, Rinehart, and Winston, USA. (pp. 725)NematodaThread likeRound worms, thread wormsRound cross section, keratin cuticleNematomorphaThread form Horsehair worms, gordian wormsNemerteaA sea nymphRibbon worms, rhynchocoelaOnychophoraClaw bearerVelvet wormsLegs tipped by chitinous claws extantOrthonectidaStraight swimmingOrthonectidsSingle layer of ciliated cells surrounding a mass of sex cellsPhoronidaZeus's mistressHorseshoe wormsU-shaped gutPlacozoaPlate animalsTrichoplaxesDifferentiated top and bottom surfaces, two ciliated cell layers, amoeboid fiber cells in betweenPlatyhelminthesFlat wormFlatwormsPorifera Pore bearerSpongesPerforated interior wall extantPriapulidaLittle PriapusPenis worms RhombozoaLozenge animal RhombozoansSingle anteroposterior axial cell surrounded by ciliated cells+RotiferaWheel bearerRotifersAnterior crown of ciliaSipunculaSmall tubePeanut wormsMouth surrounded by invertible tentacles-320TardigradaSlow stepWater bears, Moss piglets Four segmented body and headXenacoelomorphaStrange hollow formAcoels, xenoturbellidsBilaterian, but lacking typical bilaterian structures such as gut cavities, anuses, and circulatory systems+Total: 341,525,000

ଆଧାର