ହାଡ଼ବାଈ

ହାଡ଼ବାଈ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକବିଶ୍ୱାସରେ ଥିବା ଏକ ଜଣାଶୁଣା ଅପଦେବତୀ । କେତେକ ଲୋକେ ହାଡ଼ବାଈ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରର ଡାହାଣୀ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି ।ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ, ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ - ଡାହାଣୀ । ଅନ୍ୟମତେ ସେ ଏକ ଯୋଗିନୀ । ହାଡ଼ବାଈ କୌଣସି ବ୍ୟକ୍ତିର ଗୃହରେ ଆବେଶ କଲେ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ଉପରେ ବା ସେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଘରେ ନାନାବିଧ ସଙ୍କଟ ହୁଏ । ଏହି ହେତୁରୁ ଲୋକେ ହାଡ଼ବାଈଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି ଓ ହାଡ଼ବାଈ ଲାଗିଲେ ଗୁଣିଆ ତାକୁ ଛଡ଼ାଇଥାଏ ।ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷ, ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ - ହାଡ଼ ବାଇ ।

ଡଃ କୁଞ୍ଜବିହାରୀ ଦାଶ ହାଡ଼ବାଈ ସମ୍ପତ୍ତିର ଦେବୀ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି । ଶତ୍ରୁକୁ ପରାସ୍ତ କରି କାଙ୍ଗାଳ କରିବା ପାଇଁ ଏହାଙ୍କ ଆରାଧନା କରାଯାଏ ।Folklore of Orissa - Dr Kunja Behari Dash Orissa Sahitya Akademi, 1991.

ହାଡ଼ବାଈଙ୍କ ଆବେଶ ହେଲେ ଘର ମଧ୍ୟରେ କେହି ନଥିଲା ବେଳେ ହଠାତ୍ ଟେକା, ମଳମୂତ୍ର, ଖପରା, ବାଲି ଆଦି ଆସି ପଡ଼ିଥାଏ । ଯେତେ ସାବଧାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏସବୁ ଅମଙ୍ଗଳ ପଦାର୍ଥ ଶୂନ୍ୟରୁ ଆସି ପତିତ ହୁଏ । କେଉଁଠାରୁ ଏହିସବୁ ପଡ଼ିଲା କେହି ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ । ଖାଇଦ୍ୟ ଓ ରନ୍ଧନ ବାସନ ଆଦିରେ ମଧ୍ୟ ବିଷ୍ଠା ମିଶିଯିବା ବା ବୋଳା ହେବା ଦେଖାଯାଏ । ଢାଙ୍କୁଣୀ ଘୋଡ଼ାଇ ରଖିଲେ ମଧ୍ୟ ପାତ୍ର ଭିତରୁ ମଇଳା ବାହାରେ । ଏହିପରି ସେହି ଘରେ ଅନେକ ନିର୍ଯ୍ୟାତନା ସହିବାକୁ ପଡ଼େ ।

ଗୁଣିଆମାନେ ମନ୍ତ୍ରତନ୍ତ୍ର ବଳରେ ଏ ଦେବୀଙ୍କୁ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଘରକୁ ପେଷନ୍ତି ଓ ମନ୍ତ୍ର ପ୍ରଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରନ୍ତି ।

ଗୋପାଳ ଚନ୍ଦ୍ର ପ୍ରହରାଜ ନିଜର ବିଶାଳକାୟ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ଓଡ଼ିଆ ଭାଷାକୋଷରେ ହାଡ଼ବାଈ ଦେବୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ନିଜର ଅନୁଭୂତିଟିଏ ଲିପିବଦ୍ଧ କରିଛନ୍ତି ।

ଅପଦେବତୀମାନଙ୍କ ସମ୍ମାନପୂର୍ବକ ପୂଜନ ଓ ବଳି ଇତ୍ୟାଦିଦ୍ୱାରା ଦୁଷ୍ପ୍ରଭାବକୁ ଅନେକ ମାତ୍ରାରେ କମେଇହେବ ଏହା ଏକ ଆଦିମ ବିଶ୍ୱାସ । ସେହି ବିଶ୍ୱାସ କ୍ରମେ ଲୋକେ ହଇଜା ରୋଗ ଓ ହାଡ଼ବାଈଙ୍କୁ ଠାକୁରାଣୀଙ୍କ ରୂପେ ପୂଜା କରନ୍ତି । ପୁରୀର ତିଆଡ଼ି ସାହିର ଗୋସାଣୀ ପ୍ରତିମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ବର୍ଷ ଧରି ହାଡ଼ବାଈ ନାମରେ ଅଭିହିତ କରାଯାଉଛି । ଏହାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଠିକ ଅନ୍ୟ ଗୋସାଣୀଙ୍କ ଅନୁରୂପ ମହିଷମର୍ଦ୍ଦିନୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଭଳି ନିର୍ମିତ । ହାଡ଼ବାଈଙ୍କୁ ଅନେକ ଗ୍ରାମରେ ଗ୍ରାମଦେବତୀ ଭାବେ ଆରାଧନା କରାଯାଏ ।

ଭୁବନେଶ୍ୱରର ମଞ୍ଚେଶ୍ୱରଠାରେ ହାଡ଼ବାଈ ଦେବୀଙ୍କର ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଦେଉଳ ରହିଛି ।ହାଡ଼ବାଈ ମନ୍ଦିର, ମଞ୍ଚେଶ୍ୱର, ଭୁବନେଶ୍ୱର - ଗୁଗୁଲ ମାପ୍ସ

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ହିନ୍ଦୁ ଦେବୀ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା