ସିକ୍ଲୋସ୍ପୋରିନ

ସିକ୍ଲୋସ୍ପୋରିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Ciclosporin, ଅନ୍ୟ ଉଚ୍ଚାରଣ ସାଇକ୍ଲୋସ୍ପୋରିନ/cyclosporine ବା cyclosporin, ଏକ ରୋଗ ପ୍ରତିହତକାରୀ ଔଷଧ (immunosuppressant medication) ଓ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ପଦାର୍ଥ (natural product) । ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ, ସୋରିଆସିସ, କ୍ରନ୍ ରୋଗ, ନେଫ୍ରୋଟିକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (nephrotic syndrome) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଓ ପରିତ୍ୟକ୍ତ (rejection) ନ ହେବା ନିମନ୍ତେ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣ (organ transplant) ଆଦି ଅବସ୍ଥାରେ ଏହା ପାଟିରେ ବା ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a vein) ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ । ଏହା କେରାଟୋକଞ୍ଜଙ୍କଟିଭାଇଟିସ ସିକା (keratoconjunctivitis sicca) ବା ଶୁଷ୍କ ଆଖିରେ ଟୋପା ବା ଡ୍ରପ୍ (eye drops) ଆକାରରେ ପକାଯାଏ ।

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ମୁଣ୍ଡବଥା, ବୃକ୍‌କ ସମସ୍ୟା (kidney problems), ଅତ୍ୟଧିକ ଲୋମ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବାନ୍ତି ହୋଇପାରେ ।  ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ସଂକ୍ରମଣ ସଂକଟ, ଯକୃତ ସମସ୍ୟା ଓ ଅଧିକ ଲିମ୍ଫୋମା ସଙ୍କଟ ରହେ । ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସଙ୍କଟ କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତରେ ଔଷଧର ସ୍ତର ତଦାରଖ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଅପରିପକ୍ୱ ଜନ୍ମ (preterm birth) ସଙ୍କଟ ରହେ କିନ୍ତୁ ଜନ୍ମ ତୃଟି (birth defects) ରହିବା ଜଣାଯାଏନାହିଁ ।

ଲିମ୍ଫୋସାଇଟମାନଙ୍କ (lymphocytes) କାମ କମ୍ କରେଇ ସିକ୍ଲୋସ୍ପୋରିନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୁଏ । ଏହା ସାଇକ୍ଲୋଫିଲିନ (cyclophilin) ସ‌ହିତ ଏକ ଯୌଗିକ ସୃଷ୍ଟି କରି କାଲସିନିଉରିନର (calcineurin) ଫସଫାଟେଜ (phosphatase) କ୍ରିୟା ଅବରୋଧ କରେ ଯାହାଦ୍ୱାରାଟି-ଲିମ୍ଫୋସାଇଟମାନଙ୍କ (T‐lymphocytes|) ପ୍ରଦାହକାରୀ ସାଇଟିକାଇନସ (inflammatory cytokine) ପ୍ରସ୍ତୁତି କମିଯାଏ ।

ସନ ୧୯୭୧ରେ ଟୋଲିପୋକ୍ଲାଡିଅମ ଇନଫ୍ଲାଟମ ନାମକ ଏକ ଫିମ୍ପିରୁ ସିକ୍ଲୋସ୍ପୋରିନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇ ସନ ୧୯୮୩ରେ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାର ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱୀକୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ (developing world) ଏହି ଔଷଧର ଏକ ମାସର ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୦୬.୫୦ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହାର ଏକ ମାସ ଡୋଜର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୨୧.୨୫ ପାଉଣ୍ଡ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏକାର ଏକ ମାସର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୭୨.୯୫ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ