ପାଟେଲାର ଡିସଲୋକେସନ

ପାଟେଲାର ଡିସଲୋକେସନ  (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ patellar dislocation) ଏକ ଆଣ୍ଠୁ ଆଘାତ ଯେଉଁଥିରେ ପାଟେଲା ସ୍ଥାନ‌ଚ୍ୟୁତ ହୋଇଯାଏ । ଆଣ୍ଠୁ ଆଂଶିକ ବଙ୍କା ଦେଖାଯାଏ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ଓ ଆଣ୍ଠୁ ଫୁଲିଯାଏ (swollen) । ପାଟେଲା ତା ନିଜ ସ୍ଥାନ ବାହାରେ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ ଓ ସ୍ପର୍ଶକରି ଅନୁଭବ କରିହୁଏ । ଜଟିଳ ଅବସ୍ଥା ଥଲେ ପାଟେଲା ଅସ୍ଥି ଭଗ୍ନ (Patella fracture) ବା ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ହୋଇପାରେ । 

ସାଧାରଣତଃ ଆଣ୍ଠୁ ସିଧା ଥିବାବେଳେ ଗୋଡ଼ ବାହାର ଦିଗକୁ ମୋଡ଼ିହେଲେ ଏହି ଆଘାତ ହୁଏ । ବେଳେବେଳେ ଆଣ୍ଠୁ ବଙ୍କା ଥିବାବେଳେ ପାଟେଲାକୁ ସିଧା ଆଘାତ ମିଳିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଡିସଲୋକେସନ ହୁଏ । ଫୁଟବଲ (soccer), ଜିମନାସ୍ଟିକସ (gymnastics) ଓ ଆଇସ ହକି (ice hockey) ଭଳି ଖେଳ ଖେଳିଲାବେଳେ ଏହି ଆଘାତ ହୁଏ ।  ପାଟେଲା ସାଧାରଣତଃ ଆଣ୍ଠୁର ବାହାର ପାଖକୁ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ । ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ଦେହ କଲାପରେ ଏକ୍ସ-ରେ (X-rays) ସାହାଯ୍ୟରେ ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ କରାଯାଏ । 


ଗୋଡ଼ ସିଧା କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରି ପାଟେଲାକୁ ତା ନିଜ ସ୍ଥାନ‌କୁ ଠେଲିଦେଇ ସ୍ଥାନିତ କରାଯାଏ । 
ଏହା ପରେ ଆଣ୍ଠୁ ସିଧା ଅବସ୍ଥାରେ କିଛି ସପ୍ତାହ ନିମନ୍ତେ ଏକ ସ୍ପ୍ଲିଣ୍ଟ (splinted) ଦିଆଯାଏ । ସ୍ପ୍ଲିଣ୍ଟ ଖୋଲିବା ପରେ ଫିଜିଓଥେରାପି କରାଯାଏ (physical therapy). ପ୍ରଥମ ଡିସଲୋକେସନ ସମୟରେ ଅପରେଶନର ଉପକାରୀତା ବିଶେଷ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ପାଟେଲାର ଅଂଶ ଭାଙ୍ଗିଯାଇ ଗଣ୍ଠି ଭିତରେ ରହିଯାଇଥିଲେ ବା ବାରମ୍ବାର ଡିସଲୋକେସନ ହେଉଥିଲେ ଅପରେଶନ କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । 


ପ୍ରତି ବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୧ ଲକ୍ଷ ଲୋକରେ ୬ ଜଣଙ୍କର ଏହି ଡିସଲୋକେସନ ହୁଏ । ସମୁଦାୟ ଆଣ୍ଠୁ ଆଘାତର ପ୍ରାୟ ୨% ଏହି ଏହି ଆଘାତ ହୁଏ । ସାଧାରଣତଃ ୧୦-୧୭ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ଏହି ଆଘାତ ହୁଏ । ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ସମ ହାରରେ ଏହି ଆଘାତ ପାଆନ୍ତି । ପ୍ରାୟ ୩୦% ଡିସଲୋକେସନ ରୋଗୀଙ୍କର ପୁନଶ୍ଚ ଏହି ଡିସଲୋକେସନ ହୁଏ ।

 ଆଧାର 

 ବାହ୍ୟ ଲିଙ୍କ 

 University of Connecticut: New England Musculoskeletal Institute – site concerning knee injury treatment options 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ