ପବନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର

ପବନେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର କେଦାର-ଗୌରୀ ମନ୍ଦିର ଆଡକୁ ଜାଉଥିବା ସଡକର ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ପର୍ଶୁରାମେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରୁ ୧୦୦ ମିଟର ପୂର୍ବର ଦୂରରେସ୍ଥିତ ହୋଇଛି । ମନ୍ଦିରରେ ଏକ ନୂଆ ପୂର୍ବାଟ ସହିତ ଏକ ବାହନ ରହିଛି, ଯାହା ପୂର୍ବ ଆଡକୁ ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡୁଛି । ପ୍ରେସିଡିଙ୍ଗ ଦେବତା ଗର୍ଭଗୃହ ଭିତରେ ଏକ ସର୍କୁଲର ଭିତରେ ଏକ ଶିବଲିଙ୍ଗମ ରହିଛି । ଏହା ଏକ ଜୀବିତ ମନ୍ଦିର ତିନି ଆଡକୁ ନିଜି ଆବାଶିୟ ଭବନ ଏବଂ ବଜାର ପରିଷରରେ ଘେରି ହୋଇରହିଛି ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆଡକୁସ୍ଥିତ ହୋଇଛି । ମନ୍ଦିରକୁ ପୁନଃନିର୍ମାଣ କିମ୍ବା ପୁନଃନିର୍ମିତ କରାଯାଇଥିଲା , କେବେ-କେବେ ଫେରାଇବା, ଯେପରି ଏହି ଭବନର ଦ୍ୱିତୀୟ ଚରଣର ଭବନର ଉପରେ ଦେଖା ଦେଇଥାଏ । 

 ନାମ 
ବର୍ତ୍ତମାନ ନାମ: ପବନେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର 

ଅତୀତ ନାମ: ଦଇତେଶ୍ୱର ଶିବ ମନ୍ଦିର 

 ସ୍ଥାନ 
Lat. 200 14’ 59" N, Long. 850 50’ 34" E  Elev. 53 ft

 ସ୍ୱାମିତ୍ୱ 
i) ଏକଳ / ଏକାଧିକ: ଏକାଧିକ
ii) ସାର୍ବଜନିକ / ନିଜର: ସାର୍ବଜନିକ
iii) ଅନ୍ୟ: ମନ୍ଦିର ପରେ ସ୍ଥାନିୟ ଲୋକ ଦେଖନ୍ତି

 ଆୟୁ 
i) ସଂକ୍ଷିପ୍ତିକରଣ ତିଥି : ଅଜଣା 
ii) ଅନୁମାନିତ ତାରିଖ: ୧୦ ବିଂ ଶତାବ୍ଦୀ ଏ.ଡି. 
iii) ସୂଚନାର ସ୍ତ୍ରୋତ: ବାସ୍ତୁଶିଳ୍ପ ସୁବିଧା

 ସମ୍ପତି ପ୍ରକାର 
i) ପୂର୍ବ / ଭବନ / ସରଂଚନା / ଲ୍ୟାଣ୍ଡସ୍କାପ / ସାଇଟ / ଟ୍ୟାଙ୍କ: ପ୍ରାସାଦ

ii) ଉପପ୍ରକାର: ମନ୍ଦିର

iii) ଟାଇପୋଗ୍ରାଫି: ରେଖା ଦେଉଳ 

 ସମ୍ପତି ଉପଯୋଗ 
i) ଉପଯୋଗ କରାଯାଉଥିବା / ଉପଯୋଗ ରେ: ଉପଯୋଗରେ 

ii) ବର୍ତ୍ତମାନ ଉପଯୋଗ: ପୂଜା

iii) ମହତ୍ୱ

 ଐତିହାସିକ ମହତ୍ୱ: - ଅଜ୍ଞାତ
 ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ୱ: - ଶିବରାତ୍ରୀ, ସଙ୍କରାନ୍ତି, କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣିମା ପରି ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଳନ କରାଯାଏ 
 ସାମାଜିକ ମହତ୍ୱ: - ଅଜ୍ଞାତ
 ସଂଘିୟ ମହତ୍ୱ: - ଅଜ୍ଞାତ

 ଗ୍ରେଡ (ଏ / ବି / ସି) 
i) ସ୍ଥାପତ୍ୟ: ବି

ii) ଐତିହାସିକ: ସି

iii) ଆସୋଶିଏସନ: ସି

iv) ସାମାଜିକ / ସାଂସ୍କୃତିକ: ସି

 ଆଧାର 
Lesser Known Monuments of Bhubaneswar by Dr. Sadasiba Pradhan ()
http://www.telegraphindia.com/1110511/jsp/orissa/story_13964794.jsp
http://www.niuzer.com/India/Heritage-structure-lies-in-sorry-state-4630291.html 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ମନ୍ଦିର