ଭାନୁ ଅଥୈଆ

ଭାନୁ ଅଥୈଆ( ୧୮ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୨୯ - ୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୦) ଜଣେ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ ଡିଜାଇନର ଥିଲେ । ଓସ୍କାର ସମ୍ମାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବାରେ ସେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଥିଲେ । ଏହି ସମ୍ମାନ ସେ ୧୯୯୧ ମସିହାର ଗାନ୍ଧୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ପାଇଥିଲେ । ସେ ବହୁ ଭାରତୀୟ ଓ ବିଦେଶୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିମନ୍ତେ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ ଡିଜାଇନ କରିଥିଲେ ।

ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଭାନୁ, ୧୯୨୯ ମସିହାରେ କୋହ୍ଲାପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଆନ୍ନାସାହେବ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଶାନ୍ତାବାଈ ରାଜୋପାଧ୍ୟାୟ ଥିଲା । ୭ ଭାଇ-ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଥିଲେ ତୃତୀୟ ସନ୍ତାନ । ତାଙ୍କ ପିତା ଆନ୍ନାସାହେବ ଜଣେ ଚିତ୍ରକର ଥିଲେ ଓ ଭାନୁଙ୍କୁ ୯ବର୍ଷ ବୟସ ହୋଇଥିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

ଭାନୁ, ମସ୍ତିଷ୍କ କର୍କଟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ୯୧ ବର୍ଷ ବୟସରେ ମୁମ୍ବାଇଠାରେ ଇହଲିଳା ସମ୍ବରଣ କରିଥିଲେ ।

ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ
ଭାନୁ ଇଭସ ଉଇକ୍ଲି ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପତ୍ରିକାରେ ଜଣେ ଫେସନ ଇଲୁଷ୍ଟ୍ରେଟର ଭାବରେ ନିଜର ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ଇଭସ ଉଇକ୍ଲିର ସମ୍ପାଦକ ନିଜର ଏକ ପୋଷାକ ଦୋକାନ ଖୋଲିଥିଲେ ଓ ଭାନୁଙ୍କୁ ଏଥିପାଇଁ ଡ୍ରେସ ଡିଜାଇନ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଇଥିଲେ । ଏଠାରେ ଭାନୁଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରତିଭାର ବିକାଶ କରିବାକୁ ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା ଓ ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣଭାବରେ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ ଡିଜାଇନ ବୃତ୍ତିକୁ ଆବୋରୀ ଥିଲେ । ୧୯୫୬ ମସିହାର ଗୁରୁ ଦତ୍ତଙ୍କ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସିଆଇଡ଼ିରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ ଡିଜାଇନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ମିଳିଥିଲା । ପରେ ସେ ଗୁରୁ ଦତ୍ତଙ୍କ ଦଳର ସଦସ୍ୟ ହୋଇଯାଇଥିଲେGuru Dutt: A Life in Cinema, by Nasreen Munni Kabir. Published by Oxford University Press, 1996. . pp 117-118.

ସିଆଇଡ଼ି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ସେ ପ୍ୟାସା, ଚୌଦମୀ କା ଚାଁଦ, ସାହେବ ବିବି ଗୁଲାମା ଆଦି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ ଡିଜାଇନ କରିଥିଲେ । ୫୦ବର୍ଷର ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଅନେକ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ । ୧୯୮୨ରେ ଗାନ୍ଧୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ସେ ଓସ୍କାର ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିଲେ । ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ତାଙ୍କର ସହବିଜେତା ଥିଲେ ଜନ ମୋଲୋ । ଏହି ପୁରସ୍କାର ପାଇବାରେ ସେ ଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ । ସେ ୧୯୯୧ ଓ ୨୦୦୨ ମସିହାରେ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାର ମଧ୍ୟ ଜିତିଥିଲେ ।  ୨୦୧୦ ମାର୍ଚ୍ଚ ମାସରେ ଭାନୁଙ୍କର ପୁସ୍ତକ ଦ ଆର୍ଟ ଅଫ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ ଡିଜାଇନ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏହାର ପ୍ରକାଶକ ଥିଲେ ହାର୍ପର କଲିନ୍ସ । 

୨୦୧୨ ମସିହାରେ ଭାନୁ ତାଙ୍କର ପୁରସ୍କାର ଓସ୍କାର ଏକାଡେମୀକୁ ଫେରେଇବାକୁ ଚାହାନ୍ତି ବୋଲି ଖବର ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲେ । ଏହାର କାରଣରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ, ଭାନୁଙ୍କ ଅନ୍ତେ ତାଙ୍କ ପରିବାର ହୁଏତ ଏହି ପୁରସ୍କାରଟି ଯତ୍ନ ସହକାରେ ରଖିପାରିବେ ନାହିଁ । ୨୦୧୨ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୧୫ ତାରିଖରେ ଏହି ଟ୍ରଫି ଓସ୍କାର ଏକାଡେମୀକୁ ଫେରା ଯାଇଥିବାର ଖବର ପୁଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା ।

ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର
 Year Award Film Result Ref.୫୫ତମ ଓସ୍କାର ପୁରସ୍କାରଶ୍ରେଷ୍ଠ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ ଡିଜାଇନଗାନ୍ଧୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଜିତିଥିଲେ୩୬ତମ ବ୍ରିଟିଶ ଫିଲ୍ମ ପୁରସ୍କାରବାଫ୍ତା ସମ୍ମାନଗାନ୍ଧୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରନୋମିନେସନ୩୮ତମ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାରଶ୍ରେଷ୍ଠ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ ଡିଜାଇନରଲେକିନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଜିତିଥିଲେ୪୯ତମ ଜାତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପୁରସ୍କାରଶ୍ରେଷ୍ଠ କଷ୍ଟ୍ୟୁମ ଡିଜାଇନରଲଗାନ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରଜିତିଥିଲେ୫୪ତମ ଫିଲ୍ମଫେୟାର ପୁରସ୍କାରଜୀବନବ୍ୟାପୀ ଅବଦାନ ସମ୍ମାନଜିତିଥିଲେ୨୦୧୩ ୪ଥ ଲାଡଲୀ ଜୀବନବ୍ୟାପୀ ଅବଦାନ ସମ୍ମାନଜିତିଥିଲେ

ଆଧାର

ବାହାର ଆଧାର


 Filmography at The New York Times

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୨୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ