ରଘୁବୀର ଚୌଧୁରୀ

ରଘୁବୀର ଚୌଧୁରୀ ଜଣେ ଗୁଜରାଟି ଔପନ୍ୟାସିକ, କବି ଓ ସମାଲୋଚକ । ସନ୍ଦେଶ, ଜନ୍ମଭୂମୀ, ନୀରିକ୍ଷକ ଓ ଦିବ୍ୟ ଭାସ୍କର ଆଦି ଖବରକାଗଜରେ ଜଣେ ସ୍ତମ୍ଭକାର ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଲେଖା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ । ଗୁଜରାଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରି ସେ ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ମୁଖ୍ୟତଃ ସେ ଗୁଜରାଟି ଭାଷାରେ ଲେଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ହିନ୍ଦୀ ଭାଷାରେ ମଧ୍ୟ ଲେଖାଲେଖି କରନ୍ତି । ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ସେ "ଉପର୍ବସ" ପୁସ୍ତକ ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ । ୨୦୧୩ରେ ସେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ଓ ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ସେ ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

ଚୌଧୁରୀ ଉପନ୍ୟାସ ଓ କବିତାରୁ ଲେଖାଲେଖି ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟ ବିଭାଗରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ୮୦ରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇ ସାରିଛି । ସେ ଅନେକ ସାହିତ୍ୟନୁଷ୍ଠାନରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ।

 ପ୍ରାରମ୍ବିକ ଜୀବନ 
ରଘୁବୀର ୧୯୩୮ ମସିହା ଡିସେମ୍ବର ୫ ତାରିଖରେ ଗାନ୍ଧୀନଗର ନିକଟସ୍ଥ ବାପୁପୁରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଡାଲସିଂ ଓ ମା ଜୀବିବେନ ଉଭୟ କୃଷକ ଥିଲେ । ସେମାନେ "ଜାଠ" ଥିଲେ । ରଘୁବୀର ନିଜର ପ୍ରାଥମିକ ଶିକ୍ଷା ମାଣସାରୁ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୦ରେ ସେ ଗୁଜରାଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ଓ ୧୯୬୨ରେ ହିନ୍ଦୀରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ହାସଲ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୯ରେ ସେହି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସେ ପିଏଚଡି ହାସଲ କରିଥିଲେ । 

ସେ ୧୯୭୦ ଦଶକରେ ଏମରଜେନ୍ସୀ ଓ ଗୁଜରାଟରେ ହୋଇଥିବା "ନବନିର୍ମାଣ ଆନ୍ଦୋଳନ"ରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

 ବୃତିଗତ ଜୀବନ 
alt=|thumb|ରଘୁବୀର ଚୌଧୁରୀ, ଦିଲ୍ଲୀସ୍ଥିତ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀଠାରେ
ଚୌଧୁରୀ, ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ଗୁଜରାଟ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଅଧିନସ୍ଥ "ଭାଷା ବିଦ୍ୟାଳୟ"ରେ ଯୋଗଦେଇଥିଲେ । ୧୯୯୮ ମସିହାରେ ସେହି ଅନୁଷ୍ଠାନରୁ ହିନ୍ଦୀ ପ୍ରଫେସର ଓ ବିଭାଗୀୟ ମୁଖ୍ୟ ଭାବରେ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୮ରୁ ୨୦୦୨ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀର "ଏକ୍ସିକ୍ୟୁଟିଭ କାଉନସିଲ"ରେ ରହିଥିଲେ । ୨୦୦୨ରୁ ୨୦୦୪ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ପ୍ରେସ କାଉନସିଲରେ ରହିଥିଲେ । ୨୫ତମ ଭାରତୀୟ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଉତ୍ସବରେ ସେ ଜୁରୀ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ଅବସର ଗ୍ରହଣ ପରେ, ଚୌଧୁରୀ ବାପୁପୁରକୁ ଫେଇ ଆସି କୃଷି କାମ କରିଥିଲେ । ସେ ଗୁଜରାଟି ସାହିତ୍ୟ ପରିଷଦର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଓ ଟ୍ରଷ୍ଟି ଭାବରେ ମଧ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

 ରଚନାବଳୀ 
ରଘୁବୀର ୮୦ରୁ ଅଧିକ ପୁସ୍ତକ ରଚନା କରିଛନ୍ତି । ସେସବୁ ମଧ୍ୟରେ ଉପନ୍ୟାସ, କବିତା, ନାଟକ ଓ ସମାଲୋଚନା ପୁସ୍ତକ ରହିଛି । ମୁଖ୍ୟତଃ ସେ ଗୁଜରାଟିରେ ଲେଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର କିଛି ହିନ୍ଦୀ ରଚନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି ।

 ଉପନ୍ୟାସ 
 ଅମ୍ରିତା - ୧୯୬୫
 ଉପର୍ବାସ - ୧୯୭୫
 ସହ୍ୱାସ - ୧୯୭୫
 ଅନ୍ତର୍ବାସ - ୧୯୭୫ 
 ରୁଦ୍ରମହାଳୟା - ୧୯୭୮
 ସୋମତୀର୍ଥ - ୧୯୯୬
 ବେଣୁ ବତ୍ସଲ - ୧୯୬୭
 ପୂର୍ବରଙ୍ଗ - ୧୯୭୬
 ଲାଗଣୀ - ୧୯୭୬
 ସମାଜ୍ୟ ବିନା ଛୁତ ପଡଭୁଁ - ୨୦୦୩
 ଏକ ଦାଗ ଆଗଲ ବେ ଦାଗ ପାଛଲ - ୨୦୦୯

ଏକ ଦାଗ ଆଗଲ ବେ ଦାଗ ପାଛଲ - ୨୦୦୯

 ନାଟକ 

 ତ୍ରୀଜୋ ପୁରୁଷ 
 ସିକନ୍ଦର ଶନୀ 
 ଡିମ ଲାଇଟ.

 କବିତା 

 ତମସା - ୧୯୬୫
 ବାହିତା ବୃକ୍ଷ ପବନମ - ୧୯୮୫

 ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 

 ଆକସ୍ମିକ ସ୍ପର୍ଶ
 ଗେରସମାଜ
 ସହାରଣୀ ଭବ୍ୟତା
 ତିଳକ କରେ ରଘୁବୀର

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 

 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୭୭ (ଉପର୍ବାସ)
 ରଞ୍ଜିତ୍ରମ ସୂଅବର୍ଣ୍ନ ଚନ୍ଦ୍ରକ - ୧୯୭୫
 କୁମାର ଚନ୍ଦ୍ରକ - ୧୯୬୫
 ମୁନ୍ସୀ ପୁରସ୍କାର - ୧୯୯୭
 ସାହିତ୍ୟ ଗୌରବ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୧
 ସୌହାର୍ଦ ସମ୍ମାନ - ୧୯୯୦
 ନର୍ମଦ ସୂବର୍ଣ୍ଣ ଚନ୍ଦ୍ରକ - ୨୦୧୦
 ଉମା ସ୍ନେହାର୍ଶମୀ - ୧୯୭୪-୭୫
 ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୧୫

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜ୍ଞାନପୀଠ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଫେଲୋସିପ ସମ୍ମାନିତ