ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକାଇନେଜ

ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକାଇନେଜ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Streptokinase ବା SK) ଏକ ଥ୍ରୋମ୍ବୋଲାଇଟିକ ଔଷଧ (thrombolytic) ଓ ଏଞ୍ଜାଇମ (enzyme) । ହୃଦ୍‌ଘାତ, ପଲମୋନାରି ଏମ୍ବୋଲିଜ୍ମ (pulmonary embolism) ଓ ଆର୍ଟେରିଆଲ ଥ୍ରୋମ୍ବୋଏମ୍ବୋଲିଜ୍ମ (arterial thromboembolism) ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଜମାଟ ହୋଇଥିବା ରକ୍ତ (ଆରଞ୍ଚ ବା କ୍ଲଟ) ନଷ୍ଟ ବା ଥ୍ରୋମ୍ବୋଲାଇସିସ (break down clots) କରିବା ନିମନ୍ତେ ଏହି ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ଏସଟି ଏଲିଭେସନ ମାୟୋକାର୍ଡ଼ିଆଲ ଇନଫାର୍କସନ (ST elevation myocardial infarction ବା STEMI) , ଏକ ପ୍ରକାର ହୃଦ୍‌ଘାତରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଇଞ୍ଜେକସନ (injection into a vein) ଆକାରରେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।

ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକାଇନେଜର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇ, ରକ୍ତସ୍ରାବ, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure) ଓ ଆଲର୍ଜି ପ୍ରତିକ୍ରିୟା (allergic reactions) ଆଦି ଦେଖାଯାଏ । ଜଣେ ମଣିଷର ଜୀବନ‌କାଳ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ବାର ଦେବାକୁ ସୁପାରିସ କରାଯାଏନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହି ଔଷଧ କୌଣସି କ୍ଷତି କରିବା ଇତିହାସ ନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଉପରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ । ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକାଇନେଜ ଏକ ଆଣ୍ଟିଥ୍ରୋମ୍ବୋଟିକ (antithrombotic) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ ଯାହା ଫିବ୍ରିନୋଲାଇଟିକ ସିସ୍ଟମକୁ (fibrinolytic system) ସକ୍ରିୟ କରିଦିଏ ।

ସନ ୧୯୩୩ରେ ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକାଇନେଜ ବିଟା ହେମୋଲାଇଟିକ ସ୍ଟ୍ରେପ୍ଟୋକୋକସ (Beta hemolytic streptococci) ଜୀବାଣୁରୁ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ସନ ୨୦୧୪ରେ ଏହାର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୩୦ରୁ ୧୩୮ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା ଅଧୁନା ବ୍ୟବସାୟିକ ସୂତ୍ରରେ ମିଳୁନାହିଁ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ