ଲାରିଞ୍ଜାଇଟିସ

ଲାରିଞ୍ଜାଇଟିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Laryngitis) ଏକ ଇଂରାଜୀ ଶବ୍ଦ ଯାହାର ଅର୍ଥ ସ୍ୱରପେଟିକାର larynx ପ୍ରଦାହ (inflammation) ରୋଗ ।  ଏହି ରୋଗରେ କର୍କଶ ସ୍ୱର (hoarse voice) ହୁଏ ଓ ଜ୍ୱର, କାଶ, ବେକ ସାମନା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ଖାଦ୍ୟ ଗିଳିବାରେ (trouble swallowing) ଅସୁବିଧା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ।  ଏହି ଲକ୍ଷଣମାନ ୨ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । 

ତିନି ସପ୍ତାହରୁ କମ ସମୟ ରହିଲେ ଏହି ରୋଗକୁ ଆକ୍ୟୁଟ ଲାରିଞ୍ଜାଇଟିସ, ଓ ତିନି ସପ୍ତାହରୁ ଅଧିକ ସମୟ ରହିଲେ କ୍ରନିକ ଲାରିଞ୍ଜାଇଟିସ ନାମ ଦିଆଯାଏ ।  ଭୁତାଣୁ ଜନିତ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଶ୍ୱାସନଳୀ ସଂକ୍ରମଣର (viral upper respiratory tract infection) ଅଂଶ ରୂପେ ଆକ୍ୟୁଟ ଲାରିଞ୍ଜାଇଟିସ ହୁଏ । ଆଘାତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂକ୍ରମଣ ମଧ୍ୟ ଏହାର କାରଣ ହୋଇପାରେ । ଧୂମ୍ରପାନ, ଯକ୍ଷ୍ମା, ଆଲର୍ଜି, ଏସିଡ ରିଫ୍ଲକ୍ସ, ରିଉମାଟଏଡ ଆର୍ଥ୍ରାଇଟିସ ଓ ସାର୍କଏଡୋସିସ (sarcoidosis) ଇତ୍ୟାଦି ଅବସ୍ଥାରେ କ୍ରନିକ ଲାରିଞ୍ଜାଇଟିସ ରୋଗ ହୁଏ ।  ସ୍ୱର ଯନ୍ତ୍ରର (vocal cords) ବିଦାହ ବା ଇରିଟେସନ ଏହି ରୋଗର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାର୍ଯ୍ୟପ୍ରଣାଳୀ । 

ରୋଗୀର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ସମୟରେ ସ୍ଟ୍ରାଇଡର ବା ହୁଇସିଲ (stridor) ଶବ୍ଦ ଆସୁଥିଲେ, ବେକରେ ରାଡିଏସନ ଥେରାପିର ଇତିହାସ ଥିଲେ, ଗିଳିବାରେ ଅସୁବିଧା ହେଉଥିଲେ, ୩ ସପ୍ତାହରୁ ଅଧିକ ରୋଗ ସମୟ ଥିଲେ ଓ ଧୂମ୍ରପାନ କରୁଥିଲେ ଅଧିକ ଅନୁଶୀଳନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ । ଏହି ଅନୁଶୀଳନରେ ସ୍ୱରତନ୍ତୁର ଲାରିଙ୍ଗୋସ୍କୋପି (laryngoscopy) ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ । ଲାରିଞ୍ଜାଇଟିସ ଲକ୍ଷଣ ଭଳି ଲକ୍ଷଣ ଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କ ନାମ ଯଥାକ୍ରମେ:- ଏପିଗ୍ଲଟାଇଟିସ, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଶ୍ୱାସନଳୀ ପ୍ରଦାହ (croup), ବାହ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଥିଲେ ଓ ସ୍ୱରପେଟିକାରେ କର୍କଟ ରୋଗ ଥିଲେ ସମ ଧରଣର ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । 

ଆକ୍ୟୁଟ ଲାରିଞ୍ଜାଇଟିସ ରୋଗ ଆପେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ ।  କଥାବାର୍ତ୍ତା ବନ୍ଦ କରି ସ୍ୱର ଯନ୍ତ୍ରକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେଲେ ଓ ପ୍ରଚୁର ତରଳ ପଦାର୍ଥ ପାନ କଲେ ଯଥେଷ୍ଟ ହୁଏ । ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (Antibiotic) ସାଧାରଣତଃ ଆକ୍ୟୁଟ ରୋଗରେ ଉପକାରୀ ହୁଏନାହିଁ ।  କ୍ରନିକ ଅପେକ୍ଷା ଆକ୍ୟୁଟ ରୋଗ ସାଧାରଣ ଭାବେ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ । ମଧ୍ୟ ବ‌ୟସରେ କ୍ରନିକ ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷଙ୍କର ଅଧିକ ହୁଏ । 

 ଆଧାର 

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ

 Mayo Clinic

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ