ସ୍ୟାମ୍ ପିତ୍ରୋଡ଼ା

ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଗଙ୍ଗାରାମ ପିତ୍ରୋଦା ବା ଶ୍ୟାମ୍ ପିତ୍ରୋଦା ଓଡ଼ିଶାର ବଲାଙ୍ଗିର ଜିଲ୍ଲାର ଟିଟିଲାଗଡ଼ଠାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଜଣାଶୁଣା ଓଡ଼ିଆ ଟେଲିକମ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟର୍ ତଥା ବୈଜ୍ଞାନିକ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ସେ ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକାଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ପଢ଼ିବା ନିମିତ୍ତ ଚିକାଗୋ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ବହୁବର୍ଷ ପରେ ପିତ୍ରୋଦା ତାଙ୍କ ଭାରତ ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଫୋନ କଲ୍‌ଟିଏ କରିପାରି ନ ଥିଲେ । ତେଣୁ ସେ ଭାରତକୁ ଫେରି ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ରାଜୀବ ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ସହାୟତାରେ ଭାରତର କୋଣ ଅନୁକୋଣକୁ ଟେଲିକମୁନିକେସନ୍‌ ମାଧ୍ୟମରେ ଯୋଡିବାରେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କଲେ । ତାଙ୍କରି ପ୍ରଚେଷ୍ଟାରେ  ସି ଡଟ୍‌ (Center for the Development of Telematics)ର ଶୁଭାରମ୍ଭ ହେଲା । ସେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଜଳ ସଂପଦ, ଶିକ୍ଷା, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ତଥା ଟେଲିକମୁନିକେସନ୍‌ ସମ୍ପର୍କିତ ପ୍ରଦ୍ୟୋଗିକୀ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ ହେଲେ । ସେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ଭାରତର ଟେଲିକମ୍ ଆୟୋଗ (Telecom Commission)ର ସଂସ୍ଥାପକ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ୍ୟ । 

 ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ସତ୍ୟନାରାୟଣ ଗଙ୍ଗାରାମ ପିତ୍ରୋଦାଙ୍କ ପିତାମାତା ଗୁଜରାଟି ଥିଲେ । ସେ ସାତ ଭାଇ ଭଉଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୃତୀୟ । ସତ୍ୟନାରାୟଣଙ୍କ ପିତାମାତା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଆଦର୍ଶରେ ଅନୁପ୍ରାଣିତ ଥିଲେ । ଅତଏବ ଗୁଜରାଟସ୍ଥିତ ବଲ୍ଲଭ ବିଦ୍ୟାନଗରରେ ସେ ସ୍କୁଲ ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରି ବରୋଦାସ୍ଥିତ ମହାରାଜା ସାୟାଜୀରାଓ ୟୁନିଭରସିଟିରୁ ପଦାର୍ଥବିଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍‌ସରେ ସ୍ନାତୋକତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କଲେ । ତତ୍ପରେ ସେ ଚିକାଗୋସ୍ଥିତ ଇଲିନୋଇଜ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ ଅଫ ଟେକ୍‌ନୋଲୋଜିରୁ Illinois Institute of Technology ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକସରେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଡିଗ୍ରୀ ହାସଲ କଲେ ।

 କର୍ମଜୀବନ 
ପିତ୍ରୋଦା ଦ୍ୱିତୀୟବାର ଯେତେବେଳେ ୨୦୦୪ରେ ଭାରତ ଫେରିଲେ, ଭାରତରେ ବୌଦ୍ଧିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତଥା ଭିତ୍ତିଭୂମି ଗଠନରେ ଲାଗିପଡିଲେ । ଜାତୀୟ ଜ୍ଞାନ ଆୟୋଗର :en:National Knowledge Commission ସେ ଥିଲେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ୍ୟ(୨୦୦୫-୨୦୦୯) ।  ଉକ୍ତ ପଦବୀରେ ଥାଇ ସେ ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଭାରତର ବୌଦ୍ଧିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ତଥା ଭିତ୍ତିଭୂମି ସଂପ୍ରସାରଣ ସଂପର୍କିତ ନୀତିଗତ ପରାମର୍ଶ ଦେଉଥିଲେ । ଉକ୍ତ ସମୟରେ ଜାତୀୟ ଜ୍ଞାନ ଆୟୋଗ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ୨୭ଗୋଟି ବିଷୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ସୁପାରିଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ ।

ଭାରତରେ ଜାତୀୟ ନବୋନ୍ମେଷ ପରିଷଦର National Innovation Council ଗଠନରେ ସେ ଥିଲେ ମୁଖ୍ୟ ପୁରୋଧା ।  

ସି- ସାମ (C-SAM) ନାମକ ସଂସ୍ଥାର ସେ ଥିଲେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ୍ୟ । । ଏହାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଚିକାଗୋଠାରେ ଏବଂ ସିଙ୍ଗାପୁର, ଟୋକିଓ, ପୁନା, ମୁମ୍ବାଇ ଓ ବରୋଦାଠାରେ ଏକାଧିକ ଶାଖା ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଲାଭ କରିଥିଲା । ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ଉଦ୍ଭାବନ/ଟେକ୍‌ନୋଲୋଜିର ପେଟେଣ୍ଟ (ସତ୍ତ୍ୱାଧିକାର) ହାସଲ କରିଥିବା ଶ୍ରୀ ପିତ୍ରୋଦା ଜଣେ ଏଣ୍ଟରପ୍ରିନର ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା । ଅନେକେ ହୁଏତ ଜାଣି ନଥିବେ, ପିତ୍ରୋଦା ଜଣେ ଚିତ୍ରକର ଏବଂ ତବଲା ବାଦକ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ ।

ଜାନୁୟାରୀ ୨୦୧୬ରେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ତାଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ବୈଷୟିକ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ ନିୟୁକ୍ତି ଦେଲେ ।

 ପୁରସ୍କାର 
 ମିଳିତ ଜାତିସଂଘରେ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ ସେ ୧୯୯୨ରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

 ଡାଟାକ୍ୱେଷ୍ଟ (:en:Dataquest)ଦ୍ୱାରା ଜୀବନ ବ୍ୟାପି ଉପଲବ୍ଧି ନିମନ୍ତେ ସମ୍ମାନ -୨୦୦୨

 World Network of Young Leaders and Entrepreneursଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ନେତାଭାବେ ନିର୍ବାଚିତ-୨୦୦୮ ।

 ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଟେଲିକମୁନିକେସନ ସଂଘ (:en:International Telecommunication Union) (ITU)ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱ ଟେଲିକମୁନିକେସନ ଏବଂ ସୂଚନା ସୋସାଇଟି ସମ୍ମାନଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ-୧୭ ମେ, ୨୦୧୧ । ଏହି ସମ୍ମାନ ପାଇବାରେ ସେ ହେଉଛନ୍ତି ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ।

 ଚିକାଗୋସ୍ଥିତ ଇଲିନୋଇଜ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନ ସୂଚକ ଡିଗ୍ରୀରେ ସମ୍ମାନିତ -ମେ, ୨୦୧୦

 ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନଜନକ D.Sc. ଉପାଧି ପ୍ରଦାନ -୧୪ ଜୁଲାଇ, ୨୦୧୦.

 ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅତୁଳନୀୟ ଅବଦାନ ନିମିତ୍ତ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମଭୁଷଣ ସମ୍ମାନରେ ସମ୍ମାନିତ- ୨୦୦୯ ।

 ଭାରତରେ ଟେଲିକମ୍ ଏବଂ ଆଇ.ଟି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବୈପ୍ଳବିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ ନିମନ୍ତେ Skoch Challenger Lifetime Achievement Award- ୨୦୦୯ in 2009 for ushering in the telecom and IT revolution in India.

 ଆନ୍ଧ୍ର ୟୁନିଭରସିଟିଦ୍ୱାରା D.Sc ଡିଗ୍ରୀରେ ସମ୍ମାନିତ- ୨୦୦୮

 ଟେଲିକମୁନିକେସନ୍ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସାର୍ବଜନିକ ସେବା ନିମନ୍ତେ IEEE Communication Society, Award -୨୦୦୭

 ଅଖିଳ ଭାରତୀୟ ବିଶ୍ୱକର୍ମା ମହାସଭା, ଦିଲୀଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ -୩୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୦୯.

 ପ୍ରକାଶିତ ବହି 
ପିତ୍ରୋଦାଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ ପ୍ରକାଶିତ ବହିଗୁଡିକ ଏକ ତାଲିକା : 
 IEEE Transactions on Communications, Special Publication on Telecommunication in Developing Countries, Volume COM-24, Number 7, July 1976 (Part II here)
 Exploding Freedom: Roots in Technology, Allied Publishers Limited, 1993
 Foundation for the Future: Human Resource Development, Commonwealth Secretariat, 1993
 Development of Gujarat: People’s Perceptions, Sardar Patel Institute of Economic and Social Research, Ahmedabad, 1997
 Vision, Values, & Velocity, Silicon India, 2001
 March of Mobile Money: The Future of Lifestyle Management, Harper Collins, 2010
ନିକଟରେ ପିତ୍ରୋଦାଙ୍କ ଲିଖିତ " Dreaming Big- My journey to connect India" ପ୍ରକାଶିତ ହୋଇଛି । ଏତଦ୍ ବ୍ୟତୀତ ପିତ୍ରୋଦାଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଲିଖିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବହି ହେଉଛି: 
 Sam Pitroda: A Biography, by Mayank Chhaya, Konark Publishers Pvt Ltd, 1992 
(Part II)
This biography of Sam Pitroda by Mayank Chhaya was on the best seller list in India.

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ବଲାଙ୍ଗୀର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମ ଭୂଷଣ ସମ୍ମାନିତ