ଆରବ ଘାଟି

ଆରବ ଘାଟି ହେଉଛି ଏକ ସାମୁଦ୍ରିକ ଘାଟି, ଯାହାକି ଆରବ ସାଗରର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ଆଡ଼କୁ ଭାରତ ଏବଂ ଆରବ ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଆରବ ସାଗରର ଦୁଇଟି ଘାଟି ମଧ୍ୟରୁ ପୂର୍ବରେ ଆରବ ଘାଟି ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ସୋମାଲି ଘାଟି ।  ଆରବ ଘାଟି ମାନ‌ଚିତ୍ରରେ ୧୦° ଉତ୍ତର, ୬୫° ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହି ଘାଟିଟି ଉତ୍ତରରେ ୩୪୦୦ ମିଟରରୁ ଦକ୍ଷିଣରେ ୪୪୦୦ ମିଟର ଗଭୀରତା ଯାଏ ବ୍ୟାପଛି । ଏହି ଘାଟିର ସର୍ବାଧିକ ଗଭୀରତା ହେଉଛି ୪୬୫୨ମିଟର । ଏହି ନ‌ଦୀର ଉପତ୍ୟକା ସିନ୍ଧୁ ନ‌ଦୀରୁ ଅସୁଥିବା ଏକ ଚିକ୍କଣୀୟା ତରଳ ପଦାର୍ଥଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇରହିଛି ।

ଏହି ଘାଟିର ଦକ୍ଷିଣ ବାଡ଼ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତୀୟ ଗିରିଶ୍ରେଣୀ, କାର୍ଲ୍ସବର୍ଗ ଗିରିଶ୍ରେଣୀ ଏବଂ ଛାଗୋସ୍-ଲାସ୍ସଡିଭ୍ ଗିରିଶ୍ରେଣୀଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି । ତଳ ସ୍ତରର ପାଣି ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱର ଓଭେନ୍ ପ୍ରାକ୍ଚର୍ ଜୋନ୍ ଦେଇ ଘାଟି ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରେ । ୩୮୦୦ ମିଟର ଗଭୀରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଚର୍ଲସ୍‌ବର୍ଗ ଗିରିଶ୍ରେଣୀ ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସୋମାଲି ଘାଟିଠାରୁ ଏହି ଘାଟିକୁ ଅଲଗା କରୁଛି । ଅଳ୍ପଗଭୀରିଆ ଓମାନ ଘାଟିଠାରୁ ଆବର ଘାଟି ମୁରୀ ଗିରିଶ୍ରେଣୀଦ୍ୱାରା ଭାଗ ହୋଇଛି ।  ଅଧିକାଂଶ ଉତ୍ତରାର୍ଦ୍ଧ ଏବଂ ପୂର୍ବାର୍ଦ୍ଧ ସୀମା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଗିରିଶ୍ରେଣୀ ଏବଂ ଲାସ୍ସାଡିବ୍ ପଠାରଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି ।

ଅବସ୍ଥିତି
ଆରବ ଘାଟିର ଦକ୍ଷିଣରେ ମାଳଦୀପ ଦ୍ୱୀପ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ, ଉତ୍ତରରେ ଇରାନ ଏବଂ ପଶ୍ଚିମରେ ଆରବ ଉପଦ୍ୱୀପ ଅବସ୍ଥିତ । ଆରବ ଦ୍ୱୀପ ଏବଂ ସୋମାଲି ଦ୍ୱୀପ ମଧ୍ୟରେ ହାରାହାରି ଗଭୀରତା ୩୦୦୦ମିଟର । 

ଜଳବାୟୁ
ଆବର ସାଗର ପାଖାପାଖି ଜାଗାରେ ମୌସୁମୀ ଜଳବାୟୁ ଦେଖାଯାଏ । ଏଠାରେ ସବୁବେଳେ ବର୍ଷା ହୁଏ । ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଜାନୁଆରୀ-ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ସର୍ବନିମ୍ନ ତାପମାତ୍ରା ୨୪ରୁ ୨୫°C ରହିଥାଏ, ଯେତେବେଳେ କି ଉଭୟ ଜୁନ ଏବଂ ନଭେମ୍ବରରେ ତାପମାତ୍ର ୨୮°Cରୁ ଅଧିକ ରହିଥାଏ । 

ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ
ଆରବ ସାଗରର ଆଖପାଖରେ ମାଟିତଳେ ପ୍ରାକୃତିକ ଗ୍ୟାସ ଏବଂ ତୈଳଜାତୀୟ ପ୍ରାକୃତିକ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥମାନ ରହିଛି । ଏହି ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥମାନ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ଉପକୂଳରୁ ମୁମ୍ବାଇର ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଯାଏ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇ ରହିଛି । ଆରବ ସାଗରର ଆଖପାଖରେ ମାଛମାନଙ୍କର ଏକ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଖାଦ୍ୟ ଫସଫରସ୍ କନ୍‌ସେନଟ୍ରେଟ୍ ଉବଲବ୍ଧ ହେଉଛି । 

ଆଧାର