ସିଲିଆକ୍ ଡିଜିଜ୍

ସିଲିଆକ୍ ଡିଜିଜ୍ ବା ସିଲିଆକ୍ ରୋଗ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Coeliac disease, ବା celiac disease) ଏକ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ୍ ରୋଗ ଯାହା ଜେନେଟିକ୍ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଲୋକଙ୍କର ଅନ୍ତନଳୀକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ତରଳ ଝାଡ଼ା, ପେଟ ଫୁଲା, କୁଅବଶୋଷଣ, ଅରୁଚି ଇତ୍ୟାଦି ସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣମାନ ଏହି ରୋଗରେ ଦେଖାଯାଏ ଓ ପିଲାମାନଙ୍କର ସାଧାରଣ ବିକାଶ ସାଧନ ହୁଏ ନାହିଁ ।   ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ ୬ମାସରୁ ୨ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଅସାଧାରଣ ଲକ୍ଷଣମାନ ୨ ବର୍ଷ ବୟସରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ପିଲାଙ୍କୁ ହୁଏ । ପାକସ୍ଥଳୀ ଅନ୍ତନଳୀ ଲକ୍ଷଣ ଅତି ସାମାନ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ବା ଆଦୌ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ବିଭିନ୍ନ ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗର ଦୈହିକ ବେମାରୀ ହୁଏ ବା କିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ସିଲିଆକ୍ ଡିଜିଜ୍   ପ୍ରଥମେ ପିଲାମାନଙ୍କଠାରେ ହେଉଥିବା ଦେଖାଯାଉଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହା ଯେ କୌଣସି ବୟସରେ ହୋଇପାରେ ।  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ୍ ରୋଗ ଯଥା:- ମଧୁମେହ ଟାଇପ ୧, ଥାଇରଏଡ ପ୍ରଦାହ ଏହି ରୋଗ ସ‌ହିତ ଥାଇପାରେ ।

ଗ‌ହମ, ବାର୍ଲି ଓ ରାୟେରେ (rye) ଥିବ ଗ୍ଲୁଟେନ ନାମକ ପଦାର୍ଥ ସ‌ହିତ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଫଳରେ ସିଲିଆକ୍ ଡିଜିଜ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ।  ମଧ୍ୟମ ପରିମାଣର ଅପମିଶ୍ରଣ ରହିତ ଓଟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ଲୁଟେନ ମିଶ୍ରିତ ପଦାର୍ଥ ଖାଇଲେ ସ‌ହ୍ୟ କରିହୁଏ, କିନ୍ତୁ କେଉଁ ଧରଣର ବା ଟାଇପର ଖାଦ୍ୟ, ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । ଗ୍ଲୁଟେନ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ଦେହରେ ଅସାଧାରଣ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ୍ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ଯାହା ଯୋଗୁ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଅଟୋଆଣ୍ଟିବଡି ତିଆରି ହୋଇଯାଏ ଯାହା ଦେହର ଅନେକ ଅଙ୍ଗମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରନ୍ତି । କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ରରେ ଏଥି ଯୋଗୁ ପ୍ରଦାହ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇ କ୍ଷୁଦ୍ରାନ୍ତ୍ର ଅଙ୍କୁର ବା ଭିଲାଇମାନଙ୍କର ଅପୁଷ୍ଟି ବା ଭିଲାଇ ଆଟ୍ରୋଫି ହୋଇଯାଏ । ଏହାଦ୍ୱାରା ପୋଷକମାନଙ୍କର ଅବଶୋଷଣ ହୋଇ ନ ପାରି ପରିଶେଷରେ ଆନିମିଆ ହୁଏ । 

ରକ୍ତର ଆଣ୍ଟିବଡି ପରୀକ୍ଷା, ଅନ୍ତନଳୀ ବାୟୋପ୍ସି ଓ ଜେନେଟକ ପରୀକ୍ଷା କରି ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।  ଏହି ପରୀକ୍ଷା ସର୍ବଦା ଅତି ସରଳ ନୁହେଁ, ରକ୍ତର ଅଟୋଆଣ୍ଟିବଡି ପରୀକ୍ଷା ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ବିଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ଥାଏ । ଓ ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ସାଧାରଣ ଅଙ୍କୁର ଥାଇ ଅତ୍ୟଳ୍ପ ଅନ୍ତନଳୀ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖାଯାଏ ।  ଲୋକମାନଙ୍କର ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଲକ୍ଷଣ ଥାଏ ଓ ବର୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି ପରୀକ୍ଷା ପରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସମ୍ଭବ ହୁଏ । ଅଧୁନା ଅନେକ ଲୋକଙ୍କର ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ କଲାବେଳେ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ବିହୀନ ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ହେଉଛି । ଏହି ରୋଗଟି ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରୋଟିନ ଅସ‌ହ୍ୟତାରୁ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଗ‌ହମ ଆଲର୍ଜି ଶ୍ରେଣୀର ରୋଗମାନଙ୍କଠାରୁ ପୃଥକ୍ ରଖାଯାଇଛି ।

ଗ୍ଲୁଟେନ ନଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ହିଁ ଏହାର ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭାବୀ ଚିକିତ୍ସା ଯାହା ଫଳରେ ଅନ୍ତନଳୀ ଝିଲ୍ଲୀ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରେ, ଲକ୍ଷଣ ଦୂର ହୁଏ ଓ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ରୋଗ ଜଟିଳ ହୁଏ ନାହିଁ ।  ଚିକିତ୍ସିତ ନହେଲେ ଲିମ୍ଫୋମା ଭଳି କର୍କଟ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ ଓ ଶୀଘ୍ର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇପାରେ । ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଜଟିଳତା ହାର ଅଲଗା ରହେ; ଏହା ୧:୪୦ରୁ ୧:୩୦୦ ହୋଇପାରେ ଓ ହାରାହାରି ୧:୧୦୦ରୁ ୧:୧୭୦ ଥାଏ । ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ୬ରୁ ୫ କେଶ୍ (୮୩%) ଚିହ୍ନଟ ହୋଇପାରେ ନାହିଁ କାରଣ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନିୟମିତ, ସ୍ୱଳ୍ପ ବା ଆଦୌ ଲକ୍ଷଣ ନଥାଏ । ମହିଳାମାନଙ୍କର ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ସିଲିଆକ୍ ଶବ୍ଦଟି ଗ୍ରୀକ୍ ଭାଷାର କଏଲିଆକସ୍ (Greek κοιλιακός ରkoiliakós, "abdominal") ଶବ୍ଦରୁ ନିଆଯାଇଛି ଓ ଊନବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଏହାର ପରିଚୟ ମିଳିଥିଲା ଯାହା ଆରେଟେଅସ୍ ଅଫ କାପ୍ପାଡୋସିଆଙ୍କ (Aretaeus of Cappadocia) ଲିଖିତ ରୋଗ ବର୍ଣ୍ଣନା ବୋଲି ଧରାଯାଉଛି । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ