ମଧ୍ୟକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦାହ

ମଧ୍ୟକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦାହ, ଇଂରାଜୀରେ ଓଟାଇଟିସ ମିଡିଆ (Otitis media) ରୋଗ ମଝି କାନରେ ହେଉଥିବା କେତେକ ପ୍ରଦାହ ରୋଗର ଦଳକୁ ବୁଝାଏ ।  ଏହାକୁ ଦୁଇ ପ୍ରକାର ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଏ ଯଥା ତୀବ୍ର ମଧ୍ୟକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦାହ (ଏ.ଓ.ଏମ/AOM) ବା ଆକ୍ୟୁଟ ଓଟାଇଟିସ ମିଡିଆ ଓ ନିର୍ଗମନ ସ‌ହ ମଧ୍ୟକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦାହ ବା ଓଟାଇଟିସ ମିଡିଆ ଉଇଥ ଇଫ୍ୟୁଜନ (ଓ.ଏମ.ଇ./OME) ।  ଏ.ଓ.ଏମ. ଏକ ତୀବ୍ର ସଂକ୍ରମଣ ଯେଉଁଥିରେ କାନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଅତିଶୀଘ୍ର ହୁଏ ।  ଅଳ୍ପ ବୟସର ପିଲା ରୋଗୀ କାଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ଟାଣନ୍ତି, ଅଧିକ କାନ୍ଦନ୍ତି ଓ ଅନିଦ୍ରା ରହ‌ନ୍ତି ।  ଆହାର କମିଯାଏ ଓ ଜ୍ୱର ହୋଇପାରେ ।  ଓ.ଏମ.ଇ. ହେଲେ ସେହିପରି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏନାହିଁ ।  କାନ ଭର୍ତ୍ତି ହେଲା ଭଳି ବେଳେ ବେଳେ ଲାଗେ ।  ଏହାର ସଂଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ତିନି ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଅଣସଂକ୍ରାମକ ତରଳ ପଦାର୍ଥ ମଝି କାନରେ ଥାଏ ।  କ୍ରନିକ ସପ୍ୟୁରେଟିଭ ଓଟାଇଟିସ ମିଡିଆ/ Chronic suppurative otitis media (ସି.ଏସ.ଓ.ଏମ./CSOM) ରୋଗ ମଝି କାନରେ ଦୁଇ ସପ୍ତାହରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଦାହ ଥାଇ ପଦାର୍ଥ ନିଃସୃତ ହେଉଥିଲେ କୁହାଯାଏ ।  ଏହା ତୀବ୍ର ମଧ୍ୟକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦାହର ଜଟୀଳତା ହୋଇପାରେ ।  ଏଥିରେ କଷ୍ଟ କ୍ୱଚିତ ହୁଏ ।  ସମସ୍ତ ତିନି ପ୍ରକାର କାନ ରୋଗରେ ଶ୍ରୁତି ଦୋଷ ଥାଇପାରେ ।  ଓ.ଏମ.ଇ. ଥିଲେ ପିଲାର ଶିଖିବା ଦକ୍ଷତା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ । 

ଏ.ଓ.ଏମର କାରଣ ସ‌ହିତ ଶରୀରର ଗଠନ ଓ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ପ୍ରଣାଳୀର ସମ୍ପର୍କ ଅଛି ।  ଜୀବାଣୁ ବା ଭୂତାଣୁଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।  ଧୁମ୍ରପାନ‌କାରୀ, ସେବାକାରୀ ଓ ଚୁଚୁମାଧାରୀମାନେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ ଥାଆନ୍ତି ।  ଦେଶୀ ଆମେରିକା ଲୋକ ଓ ଡାଉନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ରୋଗୀମାନଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ ।  ଏ.ଓ.ଏମ ପରେ ଓ.ଏମ.ଇ. ବାରମ୍ବାର ହୁଏ ଓ ଭୁତାଣୁ ଜନିତ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଶ୍ୱାସନଳୀ ସଂକ୍ରମଣ, ଧୁମ୍ରପାନ, ଆଲର୍ଜି ସ‌ହିତ ସମ୍ପର୍କ ଥାଇପାରେ ।  କାନ ପରଦା ଅନୁଶୀଳନ କରି ସଠିକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।  ଏ.ଓ.ଏମ ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ: କାନ ପରଦା ଫୁଲି ରହେ ବା କିଛି ପବନ ଫୁଙ୍କିଲେ ମଧ୍ୟ ପରଦାର ହଲେ ନାହିଁ ।  ବ‌ହିଃକର୍ଣ୍ଣରେ କୌଣସି ରୋଗ ନ ଥାଇ ନୂଆ ପୂଜ ବାହାରିଲେ ଏହି ରୋଗ ସନ୍ଦେହ କରାଯାଏ । 

ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ପଦକ୍ଷେପଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ କମ କରାଯାଇପାରେ ଯଥା ନିମୋକୋକାଲ ଟିକାକରଣ ଓ ଇନଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା ଟିକାକରଣ, ନବଜାତ ଶିଶୁକୁ ୬ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରେଇବା ଓ ଧୁମ୍ରପାନ ବନ୍ଦ କରିବା ।  ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ଶୀଘ୍ର ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ ।  ଏଓଏମ ନିମନ୍ତେ କଷ୍ଟ ଲାଘବକାରୀ ଔଷଧ ଅତି ଆବଶ୍ୟକ ।  ପାରାସେଟାମୋଲ, ଆସେଟାମିନୋଫେନ, ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ, ବେଞ୍ଜିକେନ କାନ ଡ୍ରପ ଓ ଓପିଅଏଡ ଇତ୍ୟାଦି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।  ଏଓଏମ ରୋଗରେ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦେଲେ ଶୀଘ୍ର କମିଯାଏ କିନ୍ତୁ ପାର୍ଶ୍ୱାପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଇ ପାରେ ।  ଦୁଇ ବର୍ଷ ତଳେ ଥିବା ରୋଗୀ ଓ ସାଙ୍ଘାତିକ ରୋଗୀକୁ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦିଆଯାଏ ।  ଅଳ୍ପ ସାଙ୍ଘାତିକ ହୋଇଥିଲେ ଦୁଇ ବା ତିନି ଦିନ ଅପେକ୍ଷା କରି ନ କମିଲେ ଦିଆଯାଏ ।  ରୋଗ ଆରମ୍ଭରେ ଆମୋକ୍ସିସିଲିନ ସାଧାରଣତଃ ଦିଆଯାଏ ।  ବାରମ୍ବାର ସଂକ୍ରମଣ ହେଲେ କମେଇବା ନିମନ୍ତେ ଟିମ୍ପାନୋସ୍ଟୋମି ଟ୍ୟୁବ ଦିଆଯାଏ । 

ଏଓଏମ ରୋଗ ପୃଥିବୀରେ ବାର୍ଷିକ ୧୧ % ଲୋକ ବା ୭୧୦ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।  ଏଥିରୁ ଅଧା ରୋଗୀ ୫ ବର୍ଷ ବୟସରୁ କମ ପିଲାଙ୍କୁ ହୁଏ ଓ ପୁଅମାନଙ୍କୁ ବେଶୀ ହୁଏ ।  ରହି ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୪. ୮% ବା ୩୧ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର କ୍ରନିକ ସପ୍ୟୁରେଟିଭ ଓଟାଇଟିସ ମିଡିଆ ହୁଏ ।   ଦଶ ବର୍ଷ ବୟସ ପୂର୍ବରୁ ୮୦ % ପିଲାଙ୍କୁ ଓଏମଇ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।  ସନ ୧୯୯୦ରେ ୪୯୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ଏହି ରୋଗରେ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ସନ ୨୦୧୩ରେ ୨୪୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ