ଭଗବାନ ସାହୁ

ଭଗବାନ ସାହୁ (୨୧ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୧୯୧୪ - ୧୨ ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୧୨) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲୋକନୃତ୍ୟ ଶିଳ୍ପୀ, ଅଭିନେତା, ଗାୟକ, ବାଦକ ଓ ନୃତ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଥିଲେ । ସେ ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିକାଂଶ ବାଘ ନାଚ, ରଣପା, ଦଣ୍ଡ ନାଟ, ଲଉଡ଼ି, ପାଇକ ନାଚ, ଚଢ଼େଇଆ ନାଚ, ଯୋଡ଼ିଶଙ୍ଖ ଆଦି ଲୋକନୃତ୍ୟସବୁକୁ ବିଧିବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । ସେ ଲଣ୍ଡନ, ସ୍ପେନ, ଆଫ୍ରିକା, ଭୁଟାନ, ଡାମାସକସ, ଆବୁ ଧାବି ଓ ନିଉଜିଲାଣ୍ଡ ଆଦି ସ୍ଥାନରେ ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକନୃତ୍ୟ ପରିବେଷଣ କରିଥିଲେ । ଯୁବା ବୟସରେ ସେ ଏକ ଥିଏଟର ସ୍ଥାପନା କରି କୀର୍ତ୍ତିବୀର୍ଯ୍ୟ, କଳାପାହାଡ଼ ଓ ଶାମ୍ବାସୁର ଆଦି ପୁରାଣ ଚରିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଅଭିନୟ ଓ ନୃତ୍ୟରେ ପାରଙ୍ଗମତା ସକାଶେ ତାଙ୍କୁ ୧୯୯୨ ମସିହାରେ ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ଉପାଧୀରେ ସମ୍ମାନୀତ କରାଯାଇଥିଲା । ସାହୁଙ୍କ ଜୀବନ ଚରିତ ସୁଜାତା ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ରଚିତ ଜୀବନୀ ବହି Folk Legend Baghaban Sahu ସୂଚନା ଓ ପ୍ରସାରଣ ବିଭାଗଦ୍ୱାରା ପ୍ରକାଶିତ । ୨୦୦୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୨ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କର ଦେହାନ୍ତ ହୋଇଥିଲା  

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ 
ସାହୁ ଓଡ଼ିଶାର ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ବଡ଼କୁଶସ୍ଥଳୀ ଗାଁରେ ୧୯୧୪ ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୧ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।

 କର୍ମ ଜୀବନ 
ଗଞ୍ଜାମର ନରେନ୍ଦ୍ରପୁର ଓ ବଡ଼କୁଶସ୍ଥଳୀ ତାଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ କର୍ମସ୍ଥଳୀ ଥିଲା । ବାଘ ନାଚ, ରଣପା, ଦଣ୍ଡ ନାଟ, ଲଉଡ଼ି, ପାଇକ ନାଚ, ଚଢ଼େଇଆ ନାଚ, ଯୋଡ଼ିଶଙ୍ଖ ଆଦି ଓଡ଼ିଶାର ପାରମ୍ପରିକ ବିଭିନ୍ନ ନୃତ୍ୟକଳା ଓ ବିଶେଷ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରମୁଖ ଲୋକନାଚସବୁର ବିଦିବଦ୍ଧ କରିବା ତଥା ନଥିକରଣ କରିବାରେ ସେ ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ନିଭାଇଥିଲେ । ସେ ଅନେକ ବିଲୁପ୍ତ ନାଚର ପୁନୁଦ୍ଧାର ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୪ରେ ସେ ନରେନ୍ଦ୍ରପୁରୁଠାରେ କଳାବିକାଶ କେନ୍ଦ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଏହା ୧୯୭୪ରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା "ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ନୃତ୍ୟ ତାଲିମ କେନ୍ଦ୍ର" (International Dance Training Centre)ର ମାନ୍ୟତା ଲାଭ କରିଥିଲେ ।

 କଥାଚିତ୍ରରେ ନୃତ୍ୟନିର୍ଦ୍ଦେଶନା 
ସେ ବାଘ ବାହାଦୁର କଥାଚିତ୍ରରେ ଥିବା ବାଘ ନାଚ ନୃତ୍ୟନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଇଥିଲେ ।

 ମୃତ୍ୟୁ 
୨୦୧୨ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୨ ତାରିଖରେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

 ପୁରସ୍କାର ଓ ସମ୍ମାନ 
 ପଦ୍ମଶ୍ରୀ, ୧୯୯୨
 କବିସମ୍ରାଟ ଉପେନ୍ଦ୍ର ଭଞ୍ଜ ସମ୍ମାନ, ୧୯୯୪

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ପଦ୍ମଶ୍ରୀ ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଗଣସମ୍ପାଦନା ଅଭିଯାନ ୧୦୦୦୦ରେ ତିଆରି ପ୍ରସଙ୍ଗ