ସିସ୍ଟମିକ ଲୁପସ୍ ଏରିଦେମାଟୋସସ୍

ସିସ୍ଟମିକ ଲୁପସ୍ ଏରିଦେମାଟୋସସ୍ ବା (ଏସ୍ ଏଲ୍ ଇ), ସ୍ୱଳ୍ପରେ ଲୁପସ୍ ଏକ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ନିଜ ଦେହର ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ସିସ୍ଟମ ଭୁଲ କ୍ରମେ ନିଜ ଶରୀରର ସୁସ୍ଥ ତ‌ନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।  ବିଭିନ୍ନ ଲୋକ ଅନୁସାରେ ଏହା ସାଧାରଣରୁ ସାଂଘାତିକ ହୋଇପାରେ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ‌ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଗଣ୍ଠି ଫୁଲା ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଜ୍ୱର, ଛାତି ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବାଳ ପତନ, ପାଟି ଘାଆ, ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ଫୁଲା, ଥକ୍କା ଅନୁଭବ ହୁଏ ଓ ଲାଲ ରାସ୍ ଅଧିକାଂଶ ସମୟରେ ମୁହଁରେ ଦେଖାଯାଏ । ସାମୟିକ ଅଳ୍ପ କେତେକ ଲକ୍ଷଣ ସ‌ହ ଅସୁସ୍ଥି ହୁଏ ଯାହାକୁ ଫ୍ଲେୟାର (ବଢ଼ିବା ଓ କମିବା) କୁହାଯାଏ ।

ଏହି ରୋଗର କାରଣ ଅଦ୍ୟାବଧି ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନାହିଁ । ହରମୋନ ସମ୍ପର୍କୀୟ, ପରିବେଶ ଓ ଜେନେଟିକ୍ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । ଏକ ରୂପ ଜମଜ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣକୁ ଏହି ରୋଗ ହେଲେ ଆଉ ଜଣକୁ ଏହି ରୋଗ ହେବା ସମ୍ଭାବନା ୨୪% ଥାଏ । ମହିଳା ଯୌନ ହରମୋନ, ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକ, ଧୂମ୍ରପାନ, ଭିଟାମିନ ଡି ଅଭାବ ଓ କେତେକ ସଂକ୍ରମଣ ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗର ରିସ୍କ ବା ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ଥାଏ । ରୋଗୀର ନିଜ ତନ୍ତୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଇମ୍ମ୍ୟୁନ ପ୍ରଭାବ ଯୋଗୁ ଅଟୋଆଣ୍ଟିବଡି ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ । ଏହା ଫଳରେ ଦେହରେ ଆଣ୍ଟ-ନ୍ୟୁକ୍ଲିଆର ଆଣ୍ଟବଡି ତିଆରି ହୁଏ ଯାହା ପ୍ରଦାହକାରୀ ହୁଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ ଓ ଲକ୍ଷଣ ତ‌ଥା ଲାବୋରେଟରି ପରୀକ୍ଷା ଫଳମାନଙ୍କ ଉପରେ ଏହା ନିର୍ଭର କରେ । ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟତୀତ ଆହୁରି ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଲୁପସ୍ ଏରିଦେମାଟୋସସ୍ ରୋଗ  ଯେପରିକି ଡିସ୍‌କଏଡ ଲୁପସ୍ ଏରିଦେମାଟୋସସ୍ ଓ ସବ୍ଆକ୍ୟୁଟ କ୍ୟୁଟାନିଅସ୍ ଲୁପସ୍ ଏରିଦେମାଟୋସସ୍ ଦେଖାଯାଏ ।

ଏହି ଅଦ୍ୟାବଧି ଆରୋଗ୍ୟସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ । ଏନଏସ୍ଏଆଇଡି, କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ୍, ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋସପ୍ରେସିଭ ଔଷଧ, ହାଇଡ୍ରୋକ୍ଲୋରୋକୁଇନ୍ ଓ ମେଥୋଟ୍ରେକ୍‌ସେଟ୍ ଆଦି ଔଷଧ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଅଲ୍‌ଟରନେଟ ମେଡିସିନ୍ର କୌଣସି ପ୍ରଭାବ ଏହି ଉପରେ ନାହିଁ । ଏହି ରୋଗୀଙ୍କର ଆୟୁଷ କମ୍ ହୋଇଯାଏ ।  ଏହି ରୋଗ ଯୋଗୁ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡରକ୍ତନଳୀ ରୋଗ ସଙ୍କଟ ବ‌ହୁତ ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ ଓ ଏହାହିଁ ମୃତ୍ୟୁର ଏକ ସାଧାରଣ କାରଣ । ଆଧୁନିକ ଚିକିତ୍ସାରେ ୮୦% ରୋଗୀଙ୍କର ବଞ୍ଚିବା ସମୟ ପ୍ରାୟ ୧୫ ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ରହୁଛି । ଏହି ରୋଗ‌ଗ୍ରସ୍ତ ଗର୍ଭବତୀ ମହିଳାଙ୍କର ଅଧିକ ସଙ୍କଟ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସଫଳ ପ୍ରସବ ହୁଏ ।

ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦେଶରେ ଏହି ରୋଗ ହାର ପ୍ରତି ଏକ ଲକ୍ଷରେ ୨୦ରୁ ୭୦ ଜଣ ଥାଏ । ଜନ୍ମକ୍ଷମ ମହିଲାଙ୍କୁ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଏହି ରୋଗ ୯ଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଏ । ସାଧାରଣତଃ ୧୫ରୁ ୪୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଏହା ଆକ୍ରମଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ବୟସରେ ହୋଇପାରେ । ଆଫ୍ରିକା, କାରିବିଆନ ଓ ଚୀନ ଦେଶର ଲୋକଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଗୋରା ଲୋକଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ସଙ୍କଟ ଥାଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ହାର ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ । ଲାଟିନ୍ ଭାଷାରେ ଲୁପସ୍ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ ଗଧିଆ; ୧୮ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଗଧିଆ କାମୁଡ଼ା ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହେଉଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ