ମାୟେଲୋଡିସପ୍ଲାସ୍ଟିକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ

ମାୟେଲୋଡିସପ୍ଲାସ୍ଟିକ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Myelodysplastic syndromes ବା MDS) ଏକ ପ୍ରକାର କର୍କଟ ରୋଗ ଦଳ ଯେଉଁଥିରେ ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜାରେ (bone marrow) ଥିବା ରକ୍ତ କୋଷଗୁଡ଼ିକ (blood cell) ବିକଶିତ ବା ସୁସ୍ଥ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ।  ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଥକ୍କାଣ (feeling tired), ଅଣନିଶ୍ୱାସୀ (shortness of breath), ସ‌ହଜ ରକ୍ତସ୍ରାବ (bleeding) ଓ ବାରମ୍ବାର ସଂକ୍ରମଣ (infections) ହୁଏ । କେତେକ ରୋଗ ଆକ୍ୟୁଟ ମାୟେଲଏଡ ଲିଉକେମିଆ (acute myeloid leukemia) ରୋଗକୁ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇଯାଏ ।

କେମୋଥେରାପି (chemotherapy), ରାଡିଏସନ ଥେରାପି (radiation therapy); କେତେକ ରାସାୟନିକ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଂସ୍ପର୍ଶ ଯେପରିକି ଧୁମ୍ରପାନ, ପୋକମାରୀ (pesticides) ଓ ବେଞ୍ଜିନ (benzene); ଓଜନିଆ ଧାତୁ ଯେପରିକି ପାରଦ ଓ ସୀସା ଇତ୍ୟାଦି  ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ଏହି ରୋଗ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରେ ।  ରକ୍ତ କୋଷ ତିଆରିରେ ସମସ୍ୟା ହେବା ଯୋଗୁ ଆନିମିଆ, ଥ୍ରୋମ୍ବୋସାଇଟୋପିନିଆ (low platelets) ଓ ଶ୍ୱେତ ରକ୍ତ କଣିକା ସଂଖ୍ୟା କମିଯାଏ ।   ଅଧିକ ବ୍ଲାସ୍ଟ ସେଲ ବା ଅପରିପକ୍ୱ ରକ୍ତ କୋଷ ଦେଖାଯାଏ ।  ରକ୍ତ କୋଷ ଓ ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅନୁସାରେ ରୋଗକୁ ଶ୍ରେଣୀ ଭୁକ୍ତ କରାଯାଏ । 

ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଯତ୍ନ (supportive care), ଔଷଧ ଓ ସ୍ଟେମ ସେଲ ଟ୍ରାନ୍ସପ୍ଲାଣ୍ଟ (stem cell transplantation) ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ସାହାଯ୍ୟକାରୀ ଯତ୍ନ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ତ ଅନ୍ତର୍ଭରଣ (blood transfusions), ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ସ‌ହାୟକ ଔଷଧ ଓ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotic) ଦିଆଯାଏ ।     ଲେନାଲିଡୋମାଇଡ (lenalidomide), ଆଣ୍ଟିଥାଇମୋସାଇଟ ଗ୍ଲୋବ୍ୟୁଲିନ (antithymocyte globulin) ଓ ଆଜାସାଇଟିଡିନ (azacitidine) ଇତ୍ୟାଦି ଔଷଧ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।  କେମୋଥେରାପି ଗ୍ରହଣ କରିବା ପରେ ସ୍ଟେମ ସେଲ ପ୍ରତିରୋପଣ ସାହାଯ୍ୟରେ କେତେକ ରୋଗୀ ଆରୋଗ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି । 

ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧୦୦,୦୦୦ ଲୋକରେ ୪ ଜଣ ଲୋକ ପ୍ରଥମ ଥର ଏହି ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଛନ୍ତି । ଏହି ରୋଗ ୭୦ ବର୍ଷ ବୟସ ବେଳକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । କିଭଳି କୋଷ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜାରେ ବ୍ଲାସ୍ଟ ସେଲ ପରିମାଣ ଓ ଆକ୍ରାନ୍ତ କୋଷରେ କ୍ରମୋଜୋମର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଉପରେ ଫଳାଫଳ ନିର୍ଭର କରେ ।  ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପରେ ପରମାୟୁ ପ୍ରାୟ ୨.୫ ବର୍ଷ ବାକି ରହେ ।  ୧୯୦୦ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଏହି ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ହୋଇଥିଲା ।  ପ୍ରଚଳିତ ରୋଗ ନାମ ସନ ୧୯୭୬ରେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୋଇଥିଲା । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ