ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା (ନକ୍ଷତ୍ର)

ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତେ ୨୭ଟି ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରୁ ଏକବିଂଶତମ ନକ୍ଷତ୍ର ହେଉଛି ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା । ରାଶିଚକ୍ର (ଅପମଣ୍ଡଳ)ରେ ଧନୁ ରାଶିରେ ୨୬ ଡିଗ୍ରୀ ୪୦ ମିନିଟରୁ ମକର ରାଶିରେ ୧୦ ଡିଗ୍ରୀ ଯାଏଁ ବ୍ୟାପ୍ତ । 

 ଜ୍ୟୋତିଷୀୟ ପରିଚୟ 
ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ରାଶିଚକ୍ର (୩୬୦ ଡିଗ୍ରୀ)କୁ କାଳ୍ପନିକ ୨୭ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାଗ ଅର୍ଥାତ୍‌ ୧୩ ଡିଗ୍ରୀ ୨୦ ମିନିଟ ଅଂଶ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ନକ୍ଷତ୍ର ନାମରେ ନାମିତ ।  ନକ୍ଷତ୍ରମାନଙ୍କୁ ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ୨୭ଟି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ତାରକାପୁଞ୍ଜରେ ବିଭକ୍ତକରି ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ଲେଖାଁଏ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନାମ ଦେଇ ଅଛନ୍ତି । ପୁଣି ପ୍ରତ୍ୟେକ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଚାରି ପାଦରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ଚନ୍ଦ୍ରର ଦୈନିକ ଗତି ପ୍ରାୟ ୧୩ ଡିଗ୍ରୀ ୨୦ ମିନିଟ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହା ଗୋଟିଏ ଦିନ ଗୋଟିଏ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରିଥାଏ ।   ତେଣୁ ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷରେ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରର ସମ୍ବନ୍ଧ ଅତି ନିବିଡ । ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତରେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଯେଉଁ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥାନ୍ତି, ବ୍ୟକ୍ତିର ସେହି ଜନ୍ମ ନକ୍ଷତ୍ର ହୁଏ ।

ତେବେ ଅଶ୍ୱିନୀଠାରୁ ରେବତୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ୨୭ ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଚାନ୍ଦ୍ରମାନ ମାସକୁ ବାଣ୍ଟିଲା ବେଳକୁ କିଛି ନିଅଣ୍ଟ ଦେଖାଯିବାରୁ ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷମାନେ ଅଭିଜିତ ନକ୍ଷତ୍ରକୁ ଅଷ୍ଟାବିଂଶ ନକ୍ଷତ୍ର ରୂପେ ଗଣନା କରିଅଛନ୍ତି । 

 ବିଶେଷତ୍ୱ  
 ହିନ୍ଦୁ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତେ ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ନକ୍ଷତ୍ର ଦୁଇଗୋଟି ତାରାପୁଞ୍ଜର(:en:Zeta Sagittarii, :en:Sigma Sagittarii) ସମାହାର ।  ଏହି ତାରାପୁଞ୍ଜ ଏକ ହାତୀର ଶୁଣ୍ଢ ଆକୃତିରେ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିବାରୁ ନକ୍ଷତ୍ରର ନାମ ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ।
 ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ରାଶିଚକ୍ରରେ ଧନୁ (ରାଶି)ରେ ଧନୁ ରାଶିରେ ୨୬ ଡିଗ୍ରୀ ୪୦ ମିନିଟରୁ ମକର ରାଶିରେ ୧୦ ଡିଗ୍ରୀ ଯାଏଁ ବ୍ୟାପ୍ତ।    
 ରବି ଏହାର ଅଧିପତି  ।
 ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷମତେ ଏହି ନକ୍ଷତ୍ର ମନୁଷ୍ୟଗଣ ଓ ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣ ସହ ସମ୍ବନ୍ଧିତ । 
 ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତେ ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ନକ୍ଷତ୍ର ଲିଙ୍ଗ ଭେଦରେ ସ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ଜାତି ଭେଦରେ କ୍ଷତ୍ରୀୟ ।Swain, Captain Manasa Ranjan . ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ, ପୃଷ୍ଠା- 23-24. ପ୍ରକାଶକ-ଜ୍ୟୋତିଷ-ବାସ୍ତୁ ସାଧନା ଆଶ୍ରମ 
 ମୂଳା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଜନ୍ମିତ ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ କୋମଳ ହୃଦୟ ସଂପନ୍ନ ଏବଂ ସରଳମନା ପ୍ରକୃତିର ହୋଇଥାଆନ୍ତି ।   
 ସାଧାରଣତଃ ବୈଦିକ ଜ୍ୟୋତିଷ ମତେ ହିନ୍ଦୁ ପରିବାରରେ ନବଜାତ ଶିଶୁର ଜନ୍ମ ବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଚନ୍ଦ୍ରର ଅବସ୍ଥାନକୁ ନେଇ ନବଜାତକର ନାମକରଣ କରାଯିବାର ପ୍ରଥା ପ୍ରଚଳିତ । ଉତ୍ତରାଷାଢ଼ା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଅବସ୍ଥାନ କରୁଥିଲେ, ଚାରିପାଦ କ୍ରମରେ ନବଜାତକର ନାମର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର ନିମ୍ନପ୍ରକାରେ ହେବ ।"How to name your baby as per Hindu Astrology?"www.mypanchang.com, Retrieved 25 September 2015

ପ୍ରଥମ ପାଦ- Bhe (भे)  			 

ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଦ- Bho (भो),

ତୃତୀୟ ପାଦ- Ja (जा) ଏବଂ

ଚତୁର୍ଥ ପାଦ- Ji (जी)

 ପୌରାଣିକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 
 "List of Naxatras"

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ନକ୍ଷତ୍ର