ଏପିଗ୍ଲଟାଇଟିସ

ଏପିଗ୍ଲଟାଇଟିସ ରୋଗ ଏପିଗ୍ଲଟିସର (ସ୍ୱରଛତ୍ରାକ) ପ୍ରଦାହକୁ କୁହାଯାଏ; ଜିଭ ମୂଳରେ ଥିବା ପରଦା ବା ଫ୍ଲାପକୁ ଏପିଗ୍ଲଟିସ ନାମ ଦିଅଯାଇଥାଏ ଯାହା ଶ୍ୱାସନଳୀ ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ପଶିଯିବାକୁ ବାଧା ଦିଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଶୀଘ୍ର ଦେଖାଯାଏ, ଗିଳିବାରେ ଅସୁବିଧା ହେବାରୁ ପାଟିରୁ ଖାଦ୍ୟ ଖସିପଡ଼େ, ସ୍ୱର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ଜ୍ୱର ହୁଏ ଓ ସ୍ୱାସକ୍ରିୟା ହାର ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ।  ଶ୍ୱାସନଳୀର ଉପର ଭାଗରେ ଥିବାରୁ ଏପିଗ୍ଲଟିସ ଫୁଲିଯାଇ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ । ଲୋକମାନେ ଶ୍ୱାସନଳୀ ଖୋଲିବା ଚେଷ୍ଟାରେ ଆଗକୁ ନଇଁ ଯାଆନ୍ତି ଯାହାକୁ ଟ୍ରାଇପଡ ପୋଜିସନ କୁହାଯାଏ । ରୋଗ ଖରାପ ଦିଗକୁ ଗତି କଲେ ସ୍ଟ୍ରାଇଡର(ଘଡ଼ଘଡ଼ ଶବ୍ଦ) ଶୁଣାଯାଏ ଓ ସ୍ୟାନୋସିସ (ନୀଳ ଚର୍ମ) ହୁଏ ।

ଏପିଗ୍ଲଟାଇଟିସ ରୋଗ ଅଧିକାଂଶ କେଶ୍‌ରେ ଏଚ. ଇନଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜି ଟାଇପ ବି ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ହୁଏ । ଏହାର ଟିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା ପରଠାରୁ ଅନ୍ୟ ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ହେବା ଦେଖାଯାଉଛି । ଏପିଗ୍ଲଟିସ ସ୍ଥାନରେ ଆଘାତ ହେଲେ ବା ଦଗ୍ଧ ହେଲେ ଏହି ରୋଗ ମଧ୍ୟ ହୁଏ । ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ନିମନ୍ତେ ସର୍ବାଧିକ ସଠିକ ଉପାୟ ହେଉଛି ସିଧା ସଳଖ ଏପିଗ୍ଲଟିସକୁ ଦେଖିବା । ବେକର ପାର୍ଶ୍ୱଦର୍ଶନ ଏକ୍ସ-ରେ ଛବିରେ ବୃଦ୍ଧାଙ୍ଗୁଳି ଛାପ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏ ଚିହ୍ନ ନାହିଁ ଅର୍ଥ ନୁହେଁ ଯେ ଏହି ରୋଗ ନାହିଁ । 

ସନ ୧୯୮୦ରୁ ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଏଚଆଇବି ଟିକା ମିଳୁଛି । ରୋଗୀ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଥିଲେ ବା ଅଧିକ ରୋଗ ସଙ୍କଟ ଥିଲେ ରିଫାମ୍ପିସିନ ନାମକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦେଇ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରାଯାଏ । ଶ୍ୱାନଳୀ ଉନ୍ମୁକ୍ତ ରଖିବା ଏହି ଚିକିତ୍ସାର ପ୍ରଧାନ କାମ ଯାହା ଦରକାର ପଡ଼ିଲେ ଏଣ୍ଡୋଟ୍ରାକିଆଲ ଟ୍ୟୁବ ସାହାଯ୍ୟରେ କରାଯାଏ ।  ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ସେଫଟ୍ରାଇଆକ୍ସୋନ ଓ ସମ୍ଭବତଃ ଭାଙ୍କୋମାଇସିନ ଓ କ୍ଲିଣ୍ଡାମାଇସିନ ଭଳି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଦିଆଯାଏ ।  କର୍ଟିକୋସ୍ଟିରଏଡ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ । ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା କଲେ ପିଲାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧% ଓ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କର ମଧ୍ୟରୁ ୭% ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ।

ଏଚଆଇବି ଟିକା ନେବା ପରଠାରୁ ଏହି ରୋଗ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ୯୫% କମିଯାଇଛି । ପୂର୍ବରୁ ଅଳ୍ପ ବୟସ୍କ ପିଲାଙ୍କୁ ରୋଗ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସଂମ୍ପ୍ରତି ବଡ଼ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହେଉଛି । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ୧୦୦,୦୦୦ପିଲାରେ ୧.୩ ପିଲାଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହେଉଛି । ୧୦୦,୦୦୦ ବୟଃପ୍ରାପ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତି ବର୍ଷ ୧ରୁ ୪ ଜଣକୁ ଏହି ରୋଗ ହେଉଛି । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହା ମୂଖ୍ୟତଃ ହୁଏ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ