କଳାହାଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟ

କଳାହାଣ୍ଡି ରାଜ୍ୟ  (; ), କାରୋଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟ ନାମ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ, ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ଏକ ଗଡଜାତ ରାଜ୍ୟ ଥିଲା । ଏହା ୧୮୭୪ Indian Princely Statesମସିହାରେ ଏକ ରାଜ୍ୟ ହିସାବରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଥିଲା । ଏହାର ରାଜଧାନୀ ଭବାନୀପାଟଣାଠାରେ ଥିଲା । ଏହାର ଶେଷ ଶାସକ ଏହାକୁ ୧ ଜାନୁୟାରୀ , ୧୯୪୮ରେ ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟସଙ୍ଘକୁ ସମର୍ପଣ କରିଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ । 

 ଇତିହାସ 
କଳାହାଣ୍ଡି ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ୨୬ଟି ଅଧୀନ ରାଜ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବବୃହତ ଥିଲା । ଲୋକବାଦ ଅନୁସାରେ ନାଗ ବଂଶର ରାଜା ରଘୁନାଥ ରାଇ ଏହି ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରଥମେ ୧୦୦୫ ମସିହାରୁ ରାଜୁତି କରୁଥିଲେ । ଏଥିପାଇଁ ରାଜ୍ୟର ପତାକାରେ ଦୁଇଟି ନାଗ ସାପ ପରସ୍ପରକୁ ସାମ୍ନା କରିଥିବାର ଚିତ୍ର ରହିଥାଏ । Malleson, G. B. An historical sketch of the native states of India, London 1875, Reprint Delhi 1984

ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୪୭ରେ କଳାହାଣ୍ଡି ରାଜପୁରଠାରେ ଗଠିତ ହେଇଥିବା ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳ ରାଜ୍ୟ ସମୂହର ଏକ ଅଂଶ ହେଲା । ଏହି ସଂଗଠନ ଓଡ଼ିଶା ଓ ଛତିଶଗଡ଼ର ଅନେକ ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ରହିଥିଲେ । ଏହି ସଂଗଠନକୁ ୧୯୪୮Sadhna Sharma ed. ରେ ଭଗ୍ନ କରାଗଲା । ପୂର୍ବତନ କଳାହାଣ୍ଡି ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟ ଅବିଭକ୍ତ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା ନାମରେ ଥିଲା । ପରେ ତାହାକୁ ଭାଙ୍ଗି ୪ଟି ଜିଲ୍ଲାରେ ପରିଣତ କରାଗଲା । 

 ଶାସକ ସମୂହ 
କଳାହାଣ୍ଡି ରାଜକୀୟ ରାଜ୍ୟରେ ନାଗବଂଶୀ ରାଜପୁତRajput Provinces of India - Kalahandi (Princely State) ରାଜାମାନେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ । Kalahandi Princely State (9 gun salute)
 ୧୦୦୫ - ୧୦୪୦ ରଘୁନାଥ ରାଇ 
 ..........     (୨୦ ରାଜାଗଣ )
 ୧୬୯୩ - ୧୭୨୧ ଯୁଗଶୟ ଦେଓ 
 ୧୭୨୧ - ୧୭୪୭ ଖଡଗ ରାୟ ଦେଓ 
 ୧୭୪୭ - ୧୭୭୧ ରାଇସିଙ୍ଘ ଦେଇ III 
 ୧୭୭୧ - ୧୭୯୬ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଦେଓ ଯୁଗଶୟ ଦେଓ IV 
 ୧୯୩୧ - ୧୮୫୩ ଫତେ ନ୍ନରାୟଣ ଦେଓ 
 ୧୮୫୩ -  ୭ ଅପ୍ରେଲ ୧୮୮୧ ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓ 
 ୭ ଅପ୍ରେଲ ୧୮୮୧ – ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୯୭ ରଘୁ କେଶରୀ ଦେଓ 
 ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୯୭ - ୧୯୨୬ ବ୍ରିଜ ମୋହନ ଦେଓ 

 ପୁନଶ ଦେଖଣା 
 କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା
 କଳାହାଣ୍ଡି (କବିତା)

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

 Aftermath of Merger of Princely States in Orissa 
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଇତିହାସ
ଶ୍ରେଣୀ:କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲ୍ଲା