ଲିମ୍ଫୋମା

ଲିମ୍ଫୋମା (ଇଂରାଜୀରେ Lymphoma) ଏକ ରକ୍ତ ଜୀବକୋଷ ଅର୍ବୁଦ ଦଳର ସଦସ୍ୟ ଯାହା ଲିମ୍ଫୋସାଇଟରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହାକୁ ବେଳେବେଳେ ଅର୍ବୁଦ ନ କ‌ହି କର୍କଟିୟ ବା କ୍ୟାନ୍‌ସେରସ କୁହାଯାଏ । ଏହି ରୋଗରେ ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ଯନ୍ତ୍ରଣା ନ ଥାଇ ବଢ଼ିଯାଏ, ଜ୍ୱର, ଝାଳ, କୁଣ୍ଡେଇ ହେବା, ଓଜନ ହ୍ରାସ, ଥକ୍କା ଲାଗିବା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ରାତିରେ ସାଧାରଣତଃ ଝାଳ ବୁହେ ।

ଦୁଇ ପ୍ରକାର ମୂଖ୍ୟ ଲିମ୍ଫୋମା ଦେଖାଯାଏ, ହଜକିନ ଲିମ୍ଫୋମା (ଏଚ.ଏଲ.) ଓ ନନ୍ ହଜକିନ ଲିମ୍ଫୋମା (ଏନ.ଏଚ.ଏଲ.) ଓ ଏହା ସ‌ହ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ଆଉ ଦୁଇଟ ରୋଗ ମଲ୍‌ଟିପ୍ଲ ମାୟେଲୋମା ଓ ଇମ୍ମ୍ୟୁନୋପ୍ରୋଲିଫରେଟିଭ ଡିଜିଜକୁ ମିଶେଇଛନ୍ତି ।  ନନ୍ ହଜକିନ ଲିମ୍ଫୋମା ପ୍ରାୟ ୯୦ % ହୁଏ ଓ ଏହାର ଅନେକ ସବ-ଟାଇପ ଥାଏ । ହେମାଟୋପଏଟିକ ଓ ଲିମ୍ଫଏଡ ତନ୍ତୁ ନାମକ ଏକ ବଡ଼ ଦଳର ଅର୍ବୁଦର ଏହା ଏକ ଅଂଶ ।  

ଏପସ୍ଟେନ-ବାର ଭୁତାଣୁ ଓ ପରିବାରରେ ଅନ୍ୟ କେହି ରୋଗୀ ଥିଲେ ସଙ୍କଟଦାୟୀ ଅବସ୍ଥା ଉପୁଜେ ।  ଏନ.ଏଚ.ଏଲ. ନିମନ୍ତେ ସଙ୍କଟଦାୟୀଙ୍କର ନାମ ଅଟୋଇମ୍ମ୍ୟୁନ ରୋଗ, ଏଚ.ଆଇ.ଭି. ମାନବଟି ଲିମ୍ଫୋଟ୍ରପିକ ଭୁତାଣୁ, ଅଧିକ ମାଂସ ଓ ଚର୍ବି ଖାଦ୍ୟ, ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି ନିରୋଧି ଔଷଧ ଓ କିଛି ପୋକମାରୀ ଔଷଧ ।  ରକ୍ତ, ପରିସ୍ରା ଓ ଅସ୍ଥି ମଜ୍ଜା ପରୀକ୍ଷା କରି ସାଧାରଣତଃ ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ବାୟୋପ୍ସି କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହୋଇପାରେ । ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ କରି କେଉଁଠାକୁ ଯାଇଛି ଜଣାଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଯଥା ଫୁସଫୁସ, ଯକୃତ ଓ ମସ୍ତିଷ୍କ‌କୁ ବ୍ୟାପିପାରେ ।

ଏହି ରୋଗ ନିମନ୍ତେ କିଛି ସଂଯୁକ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ଯେପରିକି କେମୋଥେରାପି, ରାଡିଏସନ ଥେରାପି, ଟାର୍ଗେଟେଡ ଥେରାପି ଓ ଅପରେଶନ । ଏନ.ଏଚ.ଏଲ.ରେ ପ୍ରୋଟିନ ମିଶ୍ରିତ ରକ୍ତ ବ‌ହୁତ ଗାଢ଼ ଥିବାରୁ ପ୍ଲାଜମୋଫେରେସିସ ଦରକାର ହୁଏ । କେତେକ ଟାଇପ ନିମନ୍ତେ ଦେଖା ଅପେକ୍ଷା ବିଧି ଯଥେଷ୍ଟ ହୁଏ । କେତେକ ଟାଇପ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଏ । ଆମେରିକାରେ ଏଚ.ଏଲ.ର ମୋଟାମୋଟି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷିଆ ଆୟୁଷ ହାର ୮୫ %, ଓ ଏନ.ଏଚ.ଏଲ.ର ୬୯ % । ସମ ୨୦୧୨ରେ ପୃଥିବୀରେ ୫୬୬,୦୦୦ ଲୋମ୍ଫୋମା ହୋଇଥିଲା ଓ ଏହି କାରଣରୁ ୩୦୫,୦୦୦ ଲୋକ ମରିଥିଲେ । ସମୁଦାୟ କର୍କଟ ରୋଗର ଏହା ୩ରୁ ୪ % କିନ୍ତୁ ଦଳଗତ ଭାବେ ଏହା ସପ୍ତମ ସାଧାରଣ ରୋଗ । ପିଲାଙ୍କଠାରେ ଏହା ତୃତୀୟ ସାଧାରଣ କର୍କଟ ରୋଗ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶ ଅପେକ୍ଷା ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ । 

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ