ସାଇକ୍ଲିଜିନ

ସାଇକ୍ଲିଜିନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Cyclizine) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ଅଇ (nausea), ବାନ୍ତି (vomiting),  ମୋସନ ସିକନେସେସ (motion sickness) ବା ମୁଣ୍ଡବୁଲା (vertigo) ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ ଦିଆଯାଏ । ସର୍ବାଙ୍ଗ ନିଶ୍ଚେତନ (general anaesthesia) ପରେ ବା ଓପିଅଏଡ (ଅଫିମ ସମ୍ପର୍କୀୟ ପଦାର୍ଥ) ବ୍ୟବ‌ହାର ପରେ ଅଇ ହେଲେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଏହା ପାଟିରେ, ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ (injected into a vein) ବା ମଳାଶୟରେ rectum ଦିଆଯାଏ । 

ସାଇକ୍ଲିଜିନର ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ନିଦ୍ରାଳୁ ଭାବ, ଶୁଷ୍କ ପାଟି, କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ (constipation) ଓ ଦୃଷ୍ଟି ସମସ୍ୟା ଇତ୍ୟାଦି ଲକ୍ଷଣମାନ ଦେଖାଯାଏ । ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସାଂଘାତିକ ହେଲେ ସ୍ୱଳ୍ପ ରକ୍ତଚାପ (low blood pressure) ଓ ମୂତ୍ର ରୋଧନ (urinary retention) ଆଦି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଗ୍ଲକୋମା ରୋଗ ଥିବା ପିଲାଙ୍କୁ ଏହା ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ନିରାପଦ ଜଣାଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଉପ‌ଯୁକ୍ତ ଅନୁଶୀଳନ ହୋଇନାହିଁ । ଏହା ଆଣ୍ଟିକଲିନର୍ଜିକ (anticholinergic) ଓ ଆଣ୍ଟିହିସ୍ଟାମିନ (antihistamine) ଶ୍ରେଣୀର ଔଷଧ । 

ସନ ୧୯୪୭ରେ ସାଇକ୍ଲିଜିନ ଆବିଷ୍କୃଟ ହୋଇଥିଲା ।  ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ (health system) ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏହା ଖୋଲା ଦୋକାନରେ (over the counter) ମିଳେ । ଇଂଲଣ୍ଡରେ ଏହାର ୧୦୦ଟି ବଟିକାର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୧୧.୨୬ ପାଉଣ୍ଡ । ଉତ୍‌ଫୁଲ୍ଲ କରିବା ଗୁଣ ଯୋଗୁ ବେଳେ ବେଳେ ଏହାକୁ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ