ନେକ୍ରୋଟାଇଜିଙ୍ଗ ଫାସାଇଟିସ

ନେକ୍ରୋଟାଇଜିଙ୍ଗ ଫାସାଇଟିସ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Necrotising fasciitis ବା ଏନଏଫ/NF) ରୋଗକୁ ସାଧାରଣ କଥିତ ଭାଷାରେ ମାଂସଖିଆ ରୋଗ (flesh-eating disease) କୁହାଯାଏ ଓ ଏହା ଏକ ସଂକ୍ରମଣ ଯାହା ଫଳରେ ଦେହର ନରମ ତନ୍ତୁ (soft tissue) ମୃତ୍ୟୁ (death) ହୋଇଯାଏ । ଏହି ସାଂଘାତିକ ରୋଗ ହଠାତ୍ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ଅତିଶୀଘ୍ର ବ୍ୟାପିଯାଏ । ପ୍ରଭାବିତ ସ୍ଥାନରେ ଚର୍ମ ଲାଲ ଦେଖାଯାଏ, ତୀବ୍ର କଷ୍ଟ ହୁଏ, ଜ୍ୱର ଓ ବାନ୍ତି ହୁଏ । ସାଧାରଣତଃ ଅବୟବ (limb) ଓ ପେରିନିଅମ (perineum) ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।

ଚର୍ମ କଟିଗଲେ ବା ପୋଡ଼ା ଘାଆ ଥିଲେ ତାହା ମଧ୍ୟ ଦେଇ ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରବେଶ କରେ । ମୋଟାପଣ, ମଦ୍ୟାସକ୍ତି (alcoholism), ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଡ୍ରଗ ବ୍ୟବ‌ହାର, ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ଧମନୀ ରୋଗ ଓ ଇମ୍ମ୍ୟୁନିଟି କମ୍ କରୁଥିବା ଡାଏବେଟିସ ବା କର୍କଟ ରୋଗ ହେଲେ ଏହି ନେକ୍ରୋଟାଇଜିଙ୍ଗ ଫାସାଇଟିସ ରୋଗ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ । ଏହା ବ୍ୟକ୍ତି-ବ୍ୟକ୍ତି  ଭାବରେ ବ୍ୟାପେନାହିଁ । ଏହି ରୋଗକୁ ସଂକ୍ରାମକ ଜୀବାଣୁ ଅନୁସାରେ ୫ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରାୟ ୫୫-୮୦% କେଶ୍‌ରେଏକାଧିକ ଜୀବାଣୁ ଯୋଗୁ ରୋଗ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ କେଶ୍‌ରେ ମେଥିସିଲିନରୋଧୀ ସ୍ଟାଫିଲୋକୋକସ ଅରିଅସ (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus) ବା ଏମଆରଏସଏ/MRSA) ଯୋଗୁ ଏ ରୋଗ ହୁଏ । ରୋଗର ନିଧାର୍ଯ୍ୟ କାରଣ ଜାଣିବା ନିମନ୍ତେ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ (Medical imaging) ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।

ଉତ୍ତମରୂପେ ହାତ ଧୋଇ (handwashing) ଓ ଘାଆର ଯତ୍ନ ନେଇ ଏହି ରୋଗର  ପ୍ରତିଷେଧ କରାଯାଏ । ମୃତ ତନ୍ତୁମାନଙ୍କୁ ଡିବ୍ରାଇଡମେଣ୍ଟ ଅପରେଶନ କରି (surgery to remove the infected tissue) କାଢ଼ିଦିଆଯାଏ ଓ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଇଞ୍ଜେକସନ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ପେନିସିଲିନ ଜି, କ୍ଲିଣ୍ଡାମାଇସିନ, ଭାଙ୍କୋମାଇସିନ ଓ ଜେଣ୍ଟାମାଇସିନ ଇତ୍ୟାଦି ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ମଧ୍ୟରୁ ଏକାଧିକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ ଏକାବେଳେ ଦିଆଯାଏ । ଅପରେଶନ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ଅଧିକ ହୁଏ । ଉଚ୍ଚମାନର ଚିକିତ୍ସା ସତ୍ତ୍ୱେ ମୃତ୍ୟୁ ହାର ୩୫ରୁ ୩୫% ହୁଏ ।

ପ୍ରତିବର୍ଷ ନେକ୍ରୋଟାଇଜିଙ୍ଗ ଫାସାଇଟିସ ରୋଗରେ ପ୍ରତି ଏକ ଲକ୍ଷ ଲୋକରେ ୦.୪-୧ ଜଣ ଲୋକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।  ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା ସମ ଭାବରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି । ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କୁ ଏ ରୋଗ ଅଧିକ ଓ ପିଲାଙ୍କୁ କ୍ୱଚିତ  ଆକ୍ରମଣ କରେ । ହିପୋକ୍ରାଟିସଙ୍କ (Hippocrates) ସମୟରୁ ନେକ୍ରୋଟାଇଜିଙ୍ଗ ଫାସାଇଟିସ ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା ଲିପିବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହିଛି । ଏହି ନେକ୍ରୋଟାଇଜିଙ୍ଗ ଫାସାଇଟିସ ନାମର ବ୍ୟବ‌ହାର ସନ ୧୯୫୨ରେ ପ୍ରଥମେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଗଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ