ସିଆଟିକା

ସିଆଟିକା, (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ସିଆଟିକା ବା ସିଆଟିକ ନିଉରାଇଟିସ ବା ସିଆଟିକ ନିଉରାଲଜିଆ ବା ଲମ୍ବର ରାଡିକୁଲୋପାଥି ଯଥାକ୍ରମେ Sciatica   (), also known as sciatic neuritis, sciatic neuralgia, or lumbar radiculopathy), ଏକ ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଯାହା ନିମ୍ନ କଟିରୁ ଗୋଡ଼ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେଉଥିବାର ଅନୁଭବ ହୁଏ ।  ଏହା ପିଠିରୁ ତଳକୁ ଗୋଡ଼ର ପଛ ପାଖ, ବାହାର ପାର୍ଶ୍ୱ ବା ସାମନା ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଗତି କରିପାରେ ।  ସାଧାରଣତଃ ଏହା ଦେହର ଗୋଟିଏ ପାଖରେ ହୁଏ ।  ଅଳ୍ପ କେତେକ କେଶରେ ଦୁଇ ପାଖରେ ହୁଏ ।  ସିଆଟିକା ସ‌ହିତ କଟି ଯନ୍ତ୍ରଣା ବେଳେ ବେଳେ କିନ୍ତୁ ସବୁବେଳେ ରହେନି ।  ଗୋଡ଼ ଓ ପାଦର ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଦୁର୍ବଳତା ଓ କାଲୁଆ ଅନୁଭବ ରହେ । 

ପ୍ରାୟ ୯୦ % ରୋଗୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ପାଇନାକ ଡିସ୍କ ହାର୍ନିଏସନ ହୋଇ ସାକ୍ରାଲ ସ୍ନାୟୁ ମୂଳ (root) ବା ଲମ୍ବର ସ୍ନାୟୁ ଉପରେ ଚାପ ପଡ଼େ ।  ସିଆଟିକା ହେବାର ଅନ୍ୟ କାରଣ ସ୍ପୋଣ୍ଡିଲୋଲିସଥେସିସ, ସ୍ପାଇନାଲ ସ୍ଟେନୋସିସ, ପାଇରିଫର୍ମିସ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ପେଲଭିକ ଅର୍ବୁଦ ଓ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଗର୍ଭସ୍ଥ ଶିଶୁର ମୁଣ୍ଡର ଚାପ ।  ସଳଖ ଗୋଡ଼ ଉଠାଣ ଟେଷ୍ଟ (straight-leg-raising test) ଏହି ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ ।  ଉପରକୁ ମୁହଁ କରି ଶୋଇଥିବା ଲୋକର ସିଧା ଗୋଡ଼ ଟେକିଲେ ଯଦି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଆଣ୍ଠୁ ତଳକୁ ଗତି କରେ ତାହେଲେ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ଯୁକ୍ତାତ୍ମକ ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୁଏ । ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କର ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ନାହିଁ ।  ଖାଦ୍ୟନଳୀ ବା ମୂତ୍ରାଶୟ କର୍ମହାନୀ, ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସ୍ନାୟୁ ଦୁର୍ବଳତା ଅନୁଭବ, ଦୀର୍ଘକାଳର ଲକ୍ଷଣ ବା ଅର୍ବୁଦ ଓ ସଂକ୍ରମଣ ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ମେଡିକାଲ ଇମାଜିଙ୍ଗ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।  ହିପ ଗଣ୍ଠି ରୋଗ ଓ ରାସ ଦେଖାଯିବା ପୂର୍ବରୁ ହର୍ପିସ ଜୋସ୍ଟର ରୋଗମାନଙ୍କରେ ଏକାଭଳି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । 

ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣାହାରୀ ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ।  ଦକ୍ଷତା ମୁତାବକ ନିଜର କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦନ ଚାଲୁ ରଖିବାକୁ ସାଧାରଣତଃ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଏ ।  ପ୍ରାୟ ୬ ସପ୍ତାହ ଭିତରେ ୯୦ % ରୋଗୀ ଭଲ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ଓ କେବଳ ସମୟହିଁ ଏହା ନିମନ୍ତେ ଆବଶ୍ୟକ ।  ଯନ୍ତ୍ରଣା ୬ ସପ୍ତାହରୁ ଅଧିକ ରହିଲେ ବା ଅତ୍ୟଧିକ କଷ୍ଟ ହେଲେ ଅପରେଶନ ବିକଳ୍ପ ହୋଇପାରେ ।  ଅପରେଶନ କଲେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂରିଭୁତ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଉପକାର ମିଳିବା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇନି ।  ଖାଦ୍ୟନଳୀ ଓ ମୂତ୍ରାଶୟ ସମସ୍ୟା ଥିଲେ ଅପରେଶନ ଆବଶ୍ୟକ ହୁଏ ।  ସ୍ଟିରଏଡ, ଗାବାପେଣ୍ଟିନ, ଆକୁପଙ୍କଚର, ଓ ସ୍ପାଇନାଲ ମାନିପୁଲେସନ ଆଦି ଚିକିତ୍ସା ଫଳର ଦରିଦ୍ର ପ୍ରମାଣ ମିଳୁଛି । 

ପ୍ରାୟ ୨ରୁ ୪୦% ଲୋକ ଜୀବନର କେତେବେଳେ ନା କେତେବେଳେ ଏହି ରୋଗ ଭୋଗ କରନ୍ତି ।  ଚାଳିଶ ଓ ପଚାଶ ଦଶକରେ ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ ଅଧିକ ହୁଏ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ଅଧିକ ହୁଏ ।  ଅନାଦି କାଳରୁ ଏହି ରୋଗ ଥିବା ଜଣାଯାଏ ।  ସନ ୧୪୫୧ରେ ଏହି ସିଆଟିକା ନାମର ପ୍ରଥମେ ପ୍ରୟୋଗ ହେବା ଜଣାଯାଏ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ