କପିଳ ତୀର୍ଥମ

କପିଳ ତୀର୍ଥମ ,  ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଚିତତୁର ଜିଲ୍ଲାର ତିରୁପତିଠାରେ ଏହି ଶିବ ମନ୍ଦିର ଓ ତୀର୍ଥସ୍ଥଳୀ ରହିଛି । ଏଠାରେ ପୂଜିତ ହାଉଥିବା ମୂର୍ତିକୁ କପିଳ ମୁନି ସ୍ଥାନିତ କରିଥିଲେ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଇଥାଏ । ତେଣୁ ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କୁ କପିଳେଶ୍ୱର ବୋଲି କୁହାଯାଏ । 

ଶେଷଞ୍ଚଳମ ପର୍ବତ ଶ୍ରେଣୀର ତିରୁମାଳା ପର୍ବତର ପାଦଦେଶର ଗଡାଣିରେ ଏକ ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫା ମୁଖ ଆଗରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଉପରେ ପର୍ବତରୁ ଆସିଥିବା ଜଳଧାରା ମନ୍ଦିରରେ ପଡିଥାଏ । ଏକ ବିଶାଳ ପ୍ରସ୍ତର ଖୋଦିତ ଶିବଙ୍କ ବାହନ  " ନନ୍ଦୀ" ମୁଖଶାଳା ପାଖରେ ରହିଛି । 

 ବ୍ୟୁପତ୍ତି 
କପିଲା ମୁନିଙ୍କ ନାମାନୁସାରେ ଏହାର ନାମ କପିଳ ତୀର୍ଥମ ହେଇଛି । 

 କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
କଥିତ ଅଛି କପିଲା ମୁନି ଏଠାରେ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ତପସ୍ୟାରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇ ଭଗବାନ ଶିବ ଓ ମାଁ ପାର୍ବତୀ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଭା ହେଇଥିଲେ ।  ଏଠାରେ ଥିବା ଶିବ ଲିଙ୍ଗା ପ୍ରକୃତିକ ଭାବରେ ବାହାରିଥିବା କୁହା ଯାଏ । .ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ କପିଲା ମୁନି ପୁଷ୍କରିଣୀ ସ୍ଥ ଗରତାରୁ ନିର୍ଗତ ହେଇଥିଲେ । .

 ଇତିହାସ 
ତିରୁମାଲା ଓ ତିରୁଚାଣୁର ମନ୍ଦିରର ଉପସ୍ଥିତି ଯୋଗୁଁ ଏହି ମନ୍ଦିରର ଗୁରୁତ୍ୱ କମ ରହୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ବିଜଯନଗରର ତତ୍ କାଳୀନ ରାଜାଙ୍କଦ୍ୱାରା 13 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରୁ 16 ଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଯାଏ ଦେଖା ରେଖାରେ ରହିଥିଲା । ରାଜା କୃଷ୍ଣ ଦେବା ରାୟ ଏହି ମନ୍ଦିରର ବହ ଉନ୍ନତି କରେଇଥିଲେ । 

 Administration 
ତିରୁମାଳା ତିରୁପତି ଦେବସ୍ଥାନମ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ତରଫରୁ ଏହି ମନ୍ଦିରର ପରିଚାଳନା କରା ଯାଇଥାଏ । ). ମଦିରରେ ରୀତିମତ ଭାବରେ ଯାନିଯାତରା ସମ୍ପନ୍ନ କରିବାର ଦାୟିତ୍ୱ ସେମାନେ ନେଇଥାନ୍ତି । .

 ଧାର୍ମିକ ଗୁରୁତ୍ୱ 
କାର୍ତିକ ପୁର୍ଣିମା ସମୟରେ ଏଠାରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୂଜା ରୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଇଥାଏ । . 

 ଯାନୀ ଯାତ୍ରା 
ଏଠାରେ ଶିବଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମାନଙ୍କୁ ହଉଥିବା ସମସ୍ତ ପୂଜା ପାର୍ବଣ ସହ ପ୍ରତି ବର୍ଷ 9 ଦିନ ଧରି ଶୋଭାଯାତ୍ରା ସହ ଏକ ମେଳା ଏଠାରେ ହେଇଥାଏ । .

 ଉପ ମନ୍ଦିର 
ମୁଖ୍ୟ ମନ୍ଦିର ସନ୍ନିକଟରେ ଅଗସ୍ଥେଶ୍ୱର , ରୁକ୍ମିଣୀ , ସତ୍ୟଭାମା , ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ମନ୍ଦିର ମାନ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । 

 ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା 
 Hindu Temples in Tirupati
 Kapila

 ଆଧାର