ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ, ପୁରୀ

ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ (ଇଂରାଜୀ: Shree Jagannath Temple Administration) ଓଡ଼ିଶାର ପୁରୀଠାରେ ଥିବା ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରର ପ୍ରାଶାସନିକ କାମ କରୁଥିବା ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ।

 ଇତିହାସ 
ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ତିଆରି ହେବାର ପ୍ରାରମ୍ଭ କାଳରୁ ତତ୍କାଳୀନ ଉତ୍କଳର ଗଜପତି ଏହାର ପୃଷ୍ଠପୋଷକ ରହି ଆସୁଥିଲେ । ୧୨୧୧-୧୨୩୮ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ତୃତୀୟ ଅନଙ୍ଗଭୀମଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଥିଲା । ଗଙ୍ଗ ବଂଶୀୟ ରାଜାଙ୍କ ଭଳି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ବଂଶୀୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାପକ ଭୂମି, ଅଳଙ୍କାର ପୂଣ୍ୟାର୍ଥ ରୂପରେ ମନ୍ଦିର ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ଦାନ କରିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାର ସ୍ୱାଧୀନ ରାଜାମାନଙ୍କ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ମନୋଭାବ ଓ ପ୍ରଚେଷ୍ଟା ଯୋଗୁଁ, ଏହି ମନ୍ଦିର ଧନଧାନ୍ୟରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା । ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାପାଠ ଓ ଆରାଧନା ୮୦୦ ବର୍ଷ ପୁରାତନ ଅଖଣ୍ଡ ପରମ୍ପରା । ମନ୍ଦିରର ସରଳ ଓ ସହଜ ପ୍ରଶାସନ ନିମନ୍ତେ, ପୁରୀ ଗଜପତି ମହାରାଜା ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଶିଳାନ୍ୟାସ କରିଥିଲେ । ବ୍ରିଟିଶ୍ ଶାସନ ସମୟରେ ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା ଓ ପ୍ରଶାସନ ନିମନ୍ତେ, ପୁରୀ ମହାରାହଜା ପ୍ରଥମେ ମୁଖ୍ୟ ଅଧୀକ୍ଷକ ରୂପେ ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ଉନ୍ନତ ମାନର ପରିଚାଳନା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ ଆଇନ ୧୯୫୨ ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ମନ୍ଦିର ଓ ଏହାର ସମ୍ପତି ତାଲିକାର ପୁନହ ସଙ୍ଗଠନ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ନିମନ୍ତେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିର ଅଧିନିୟମ, ୧୯୫୫ ପ୍ରଣୀତ ହୋଇଥିଲା । ଫଳ ସ୍ୱରୂପ ୨୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଏହି ଆଇନ୍ କର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିଲା । ଏହି ଆଇନର ପ୍ରାବଧାନ ଅନୁଯାୟୀ, ମନ୍ଦିରର ପ୍ରଶାସନ, ସଞ୍ଚାଳନ ଓ ପରିଚାଳନା ଭାର ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା କମିଟି ଉପରେ ନ୍ୟସ୍ତ । ଶ୍ରୀ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ପ୍ରଶାସନ, ପୁରୀ ପରିଚଳନା କମିଟିର ସଦସ୍ୟମାନେ ହେଲେ ।

 ପରିଚାଳନା କମିଟି 
 ଗଜପତି ମହାରାଜା, ପୁରୀ (ଅଧ୍ୟକ୍ଷ)
 ଜିଲ୍ଲାପାଳ, ପୁରୀ (ଉପାଧ୍ୟକ୍ଷ)
 ମନ୍ଦିର ପରିଚାଳନା, ସଦସ୍ୟ
 କୋଷାଦାୟ(ଏଣ୍ଡୋମେଣ୍ଟ) ଆୟୁକ୍ତ
 ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ବାଚିତ ସଦସ୍ୟ(ଯିଏ ମୁକ୍ତିମଣ୍ଡପରେ ବସିବାଯୋଗ୍ୟ)
 ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାର ମନୋନୀତ ୪ଜଣିଆ ମନ୍ଦିର ସେବାୟତ ମଣ୍ଡଳୀ
 ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାର ମନୋନୀତ ଶ୍ରୀ ମନ୍ଦିର ପୂଜାବିଧି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଓ ମଠର ଜଣେ ପ୍ରତିନିଧି
 ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାର ମନୋନୀତ ୨ଜଣ ସ୍ୱାଧୀନ ପ୍ରତିନିଧି ଯାହାର ଉପରୋକ୍ତ(୫,୬ ଓ ୭) ବର୍ଗର ସଦସ୍ୟ ନଥିବେ

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୫ ନବକଳେବର ଗଣସମ୍ପାଦନାରେ ଗଢ଼ା ବା ଉନ୍ନତ କରାଯାଇଥିବା ପ୍ରସଙ୍ଗମାନ
ଶ୍ରେଣୀ:ପୁରୀ ଜିଲ୍ଲା