ଚାଗାସ୍ ରୋଗ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ

ଚାଗାସ୍ ରୋଗ, ଇଂରାଜୀରେ Chagas disease , ବା ଆମେରିକାନ୍ ଟ୍ରିପାନୋସୋମିଆସିସ୍ (American trypanosomiasis), ଏକ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ମଣ୍ଡଳୀୟ ଓ ପରଜୀବୀ ରୋଗ ଯାହା ଟ୍ରିପାନୋସୋମାକୃଜି ନାମକ ଏକ ପ୍ରୋଟୋଜୋଆଦ୍ୱାରା ହୁଏ ।  କିସିଙ୍ଗ ବଗ୍ ନାମକ ଏକ ପ୍ରକାର କୀଟଦ୍ୱାରା ଏହା ବ୍ୟାପେ ।  ଏ ରୋଗରେ ସମୟାନୁକ୍ରମେ ଲକ୍ଷଣ ପରିବର୍ତ୍ତୀତ ହୁଏ । ଆରମ୍ଭରେ କିଛି ଲକ୍ଷଣ ନ ଥାଏ ବା ସାମାନ୍ୟ ରହେ, ସେଗୁଡ଼ିକ; ଜ୍ୱର, ଲସିକା ଗ୍ରନ୍ଥି ଫୁଲା, ମୁଣ୍ଡବଥା ଓ କାମୁଡ଼ା ସ୍ଥାନରେ ଫୁଲିବା । ୮ରୁ ୧୨ ସପ୍ତାହ ପରେ ରୋଗ କ୍ରନିକ ସ୍ତରକୁ ଯାଏ ଓ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୬୦-୭୦% କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାନ୍ତି ନାହିଁ । ବଳକା ୩୦-୪୦% ରୋଗୀ ପ୍ରଥମ ସଂକ୍ରମଣର ୧୦ରୁ ୩୦ ବର୍ଷ ପରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାନ୍ତି । ଏମାନଙ୍କର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ନିଳ‌ୟ ବଡ଼ ହୋଇଯାଇ ୨୦ରୁ ୩୦% ରୋଗୀଙ୍କର ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଫେଲ ହୁଏ । ପ୍ରାୟ ୧୦ % ରୋଗୀଙ୍କର ଏସୋଫେଗସ୍ ବଡ଼ ହୋଇଯାଏ କିମ୍ବା କୋଲୋନ ବଡ଼ ହୋଇଯାଏ । 

ଟି.କ୍ରୁଜି (ଇଂରାଜୀରେT. cruzi) ମଣିଷ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ତନ୍ୟପାୟୀ ଜୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ଟ୍ରାଏଟୋମିନି ସବ୍‌ଫ୍ୟାମିଲିର ରକ୍ତଶୋଷୀ କିସିଙ୍ଗ ବଗଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାପେ ।  ଏହି କୀଟଗୁଡ଼ିକର ଆନେକ ସ୍ଥାନୀୟ ନାମ ଥାଏ ଯେପରିକି ଭିଞ୍ଛୁଆ ନାମ ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା, ବୋଲିଭିଆ, ଚିଲି ଓ ପାରାଗୁଏ; ବ୍ରାଜିଲରେ ବାର୍ବିରୋ, କୋଲୋମ୍ବିଆରେ ପିଟୋ, ମଧ୍ୟ ଆମେରିକାରେ ଚିଞ୍ଚେ ଓ ଭେନେଜୁଏଲାରେ ଚିପୋ । ରକ୍ତ ଟ୍ରାନ୍‌ସଫ୍ୟୁଜନ, ଅଙ୍ଗ ପ୍ରତିରୋପଣ, ପରଜୀବୀ ଅପମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ, ମାଆଠାରୁ ଶିଶୁକୁ ଏ ରୋଗ ବ୍ୟାପେ ।  ଅଣୁବୀକ୍ଷଣ ଯନ୍ତ୍ରରେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରି ପରଜୀବୀ ଦେଖିଲେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିହୁଏ । ରକ୍ତରେଟି କ୍ରୁଜି ନିମନ୍ତେ ଆଣ୍ଟିବଡି ମିଳିଲେ କ୍ରନିକ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । 

କିସିଙ୍ଗ ବଗ ମାରିବା ଓ ତାଙ୍କ କାମୁଡ଼ାରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ଚେଷ୍ଟା କଲେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ ।  ଟ୍ରାନ୍‌ସଫ୍ୟୁଜନ ନିମିତ୍ତ ଥିବା ରକ୍ତ ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ କରି ପ୍ରତିରୋଧ କରିହୁଏ ।  ୨୯୧୩ ମସିହା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଟିକା ଏହା ନିମନ୍ତେ ବାହାରି ନାହିଁ ।  ବେଞ୍ଜିନିଡାଜୋଲ  (benznidazole) କିମ୍ବା or ନିଫୁର୍ଟିମୋକ୍‌ସ (nifurtimox) ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟରେ ଏହି ରୋଗ ଆରମ୍ଭରେ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ରୋଗ ଆରମ୍ଭରେ ଔଷଧ ଦେଲେ ରୋଗ ଆରୋଗ୍ୟ ହୁଏ କିନ୍ତୁ ସମୟ ବିତିଗଲେ କମ ଫଳପ୍ରଦ ହୁଏ । କ୍ରନିକ ରୋଗରେ ଦେଲେ ପ୍ରାନ୍ତୀୟ ଲକ୍ଷଣ ସମୂହ  ହେବାକୁ ଡେରି ଲାଗେ ।  ବେଞ୍ଜିନିଡାଜୋଲ ଓ ନିଫୁର୍ଟିମୋକ୍‌ସ ଔଷଧ ଦେଲେ ୪୦ % ରୋଗୀଙ୍କର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଏ ।  ଏଥିରେ ଚର୍ମ ରୋଗ, ମସ୍ତିଷ୍କ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା, ଓ ହଜମ ସିସ୍ଟମ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଖାଯାଏ ।

ହିସାବ କରି ଦେଖାଯାଇଛି, ୭ରୁ ୮ ନିୟୁତ ଲୋକ ମଧ୍ୟରୁ ମେକ୍ସିକୋ, ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଆମେରିକାରେ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଚାଗାସ୍ ରୋଗ ଅଛି ।  ଏହା ଯୋଗୁ ୨୦୦୬ ମସିହାରେ ୧୨,୫୦୦ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା । ରୋଗ ଭୋଗୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଦରିଦ୍ର  ଓ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକ ଅନୁଭବ କରିପାରନ୍ତିନି ଯେ ସେମାନଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଅଛି ।  ଘନ ଜନବସତି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଗାସ୍ ରୋଗ ହେଉଥିବାରୁ ଅଧୁନା ୟୁରୋପ ଓ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ଅନେକ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହା ଦେଖାଯାଉଛି ।  ଏହି ଅଞ୍ଚଳମାନଙ୍କରେ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ୨୦୧୪ ସୁଦ୍ଧା ବଢ଼ୁଛି ।    କାର୍ଲୋସ ଚାଗାସ୍ ପ୍ରଥମେ ୧୯୦୯ ମସିହାରେ ଏହି ରୋଗର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହି ରୋଗ ନାମିତ ହୋଇଛି । ଏହି ରୋଗ ୧୫୦ରୁ ଉରଦ୍ଧ୍ୱ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ ।

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ