ଲୋକ ଅଦାଲତ

ଲୋକ ଅଦାଲତ ହେଉଛି ମାମଲାର ତ୍ୱରିତ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଭାରତୀୟ ନ୍ୟାୟୀକ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ବିକଳ୍ପ ପନ୍ଥା"Concept & nature of Lok Adalat"shodhganga । ନ୍ୟାୟୀକ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏହାର ଅବଦାନ ଅତୁଳନୀୟ "Lok Adalat System in India"academia.edu । ଭାରତରେ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ଗ୍ରାମର ବୟୋଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତିମାନେ ମଧ୍ୟସ୍ଥତା ମାଧ୍ୟମରେ ମାମଲାର ଆଶୁ ସମାଧାନ କରୁଥିବାର ନଜିର ରହିଛି । "ଲୋକ ଅଦାଲତ" ବାସ୍ତବରେ ପୂରାତନ ଗ୍ରାମ ପଞ୍ଚାୟତର ପଞ୍ଚପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଆଧାରରେ ଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥା ବା ଲୋକଙ୍କ ଅଦାଲତର ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ରୂପ କହିଲେ ଅତ୍ୟୁକ୍ତି ହେବ ନାହିଁ "Lok Adalat"legalserviceindia। ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟଳୟର ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ବିଚାରପତି ମାନ୍ୟବର ପି.ଏନ୍. ଭଗବତୀ ହେଉଛନ୍ତି "ଲୋକ ଅଦାଲତ" ଚିନ୍ତାଧାରାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ । ତାଲୁକ ସ୍ତରରେ, ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ, ରାଜ୍ୟ ସ୍ତରରେ ଏବାଂ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକ ଅଦାଲତ ମାଧ୍ୟମରେ ବିଭିନ୍ନ ମାମଲାର ତ୍ୱରିତ ସମାଧାନ କରାଯାଇପାରୁଛି"Organisation of Lok Adalat" oslsa.in । ଭାରତରେ ଏବେ ପ୍ରତି ମାସରେ ଲୋକ ଅଦାଲତଗୁଡ଼ିକ ଜରିଆରେ ବହୁ ଦେବାନୀ ତଥା ଫୌଜଦାରୀ ମାମଲାର ସମାଧାନ ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ମାଧ୍ୟମରେ ହୋଇପାରୁଛି"lok-adalat"thehindu । ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଲୋକ ଅଦାଲତ ମାର୍ଚ୍ଚ୍ ୧୪, ୧୯୮୨ରେ ଗୁଜରାଟ୍‌ରେ ହୋଇଥିଲା । ତେବେ ଆଇନ ସେବା ପ୍ରାଧୀକରଣ ଆଇନ (LEGAL SERVICES AUTHORITY ACT, 1987)"NALSA"nalsa.gov.in] ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବିଧି ସମ୍ମତ କରାଯାଇଛି ।

ଲକ୍ଷ୍ୟ
ଆପୋଷ ମିଳାମିଶା ମାଧ୍ୟମରେ ମାମଲାର ତ୍ୱରିତ ସମାଧାନ ହେଉଛି ଲୋକ ଅଦାଲତର ମୂଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ । ଆପୋଷ ସମାଧାନ ହୋଇ ନ ପାରିଲେ ମାମଲାଟି ପୁଣି ଅଦାଲତକୁ ବିଚାର ନିମନ୍ତେ ଫେରିଯାଏ । ତେବେ ଲୋକ ଅଦାଲତରେ ମାମଲାର ସମାଧାନ ହେଲେ ଦୁଇ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସୁସଂପର୍କ ବଜାୟ ରହିବା ସହିତ ଅତି କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ନ୍ୟାୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । ଏଥିପାଇଁ ଓକିଲ ଆବଶ୍ୟକ ପଡେନି ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଯଦି କୋର୍ଟ ଫି ଦାଖଲ ହୋଇଥାଏ ତେବେ ଲୋକ ଅଦାଲତରେ ମାମଲାର ସମାଧାନ ହେଲେ ଆବେଦନକାରୀ ପକ୍ଷ ସେହି କୋର୍ଟ ଫି ବାବଦ ଟଙ୍କା ଫେରି ପାଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଲୋକ ଅଦାଲତରେ ମିଳୁଥିବା ଡିକ୍ରୀ ମାନ୍ୟତାପ୍ରାପ୍ତ ଅଦାଲତର ଡିକ୍ରୀଠାରୁ କୌଣସି ଗୁଣରେ କମ୍ ନୁହେଁ ।
 ସ୍ଥାୟୀ ଲୋକ ଅଦାଲତ 
ଅନ୍ୟ ପ୍ରକାରର ଲୋକ ଅଦାଲତ ହେଉଛି "ସ୍ଥାୟୀ ଲୋକ ଅଦାଲତ", ଯାହା ଆଇନ ସେବା ପ୍ରାଧିକରଣ ଅଧିନିୟମ, ୧୯୮୭ର ଧାରା ୨୨-ବି ଅଧୀନରେ ସଂଗଠିତ ହୋଇଛି । ସ୍ଥାୟୀ ଲୋକ-ଅଦାଲତଗୁଡିକ ସ୍ଥାୟୀ ପ୍ରାଧିକରଣ ଭାବରେ ଏକ ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ଏବଂ ଦୁଇଜଣ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସହିତ ନିଶ୍ଚିତ ପ୍ରାକ୍-ମକଦ୍ଦମା ପ୍ରଣାଳୀ ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଛି । ପରିବହନ, ଡାକ, ଟେଲିଗ୍ରାଫ୍ ଇତ୍ୟାଦି ସର୍ବ ସାଧାରଣ ସେବା ସହ ଜଡ଼ିତ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକର ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା ଏବଂ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଯଦି ପକ୍ଷଗୁଡିକ ଏକ ଅପୋଷ ସମାଧାନରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ବିବାଦ କୌଣସି ଅପରାଧ ନ ହୋଇଥିଲେ ସେଭଳି ସ୍ଥଳେ ସ୍ଥାୟୀ ଲୋକ ଅଦାଲତକୁ ବିବାଦର ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥାଏ । ଅଧିକନ୍ତୁ, ସ୍ଥାୟୀ ଲୋକ ଅଦାଲତର ଫଳାଫଳ ବା ନିଷ୍ପତ୍ତି ସମସ୍ତ ପକ୍ଷ ପାଇଁ ଚୂଡାନ୍ତ ଏବଂ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଅଟେ | ସ୍ଥାୟୀ ଲୋକ ଅଦାଲତର ଏକ କୋଟି ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିବାଦର ସମାଧାନ କରିବା କ୍ଷମତା ରହିଛି ।
ଆଧାର

Independent Newspaper, Bangladesh - Bangladesh perception of Lok Adalat

 ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ 
 Ministry of Law and Justice


ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଆଇନ