କାଦର ଖାନ

କାଦର ଖାଁ ଜଣେ ଭାରତୀୟ ହିନ୍ଦୀ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା, ହାସ୍ୟାଭିନେତା ତଥା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଓ ଡାଇଲାଗ ଲେଖକ । ସେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଓ ମଞ୍ଚ ନାଟକ ଲେଖକ । ସେ ୧୯୭୩ରୁ ୨୦୧୭ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଭୂମିକାରେ ଅଭିନୟ କରି ପ୍ରଶଂସିତ । ୧୯୭୩  ମସିହାରେ  ଜଣେ ଓକିଲ ଭୂମିକାରେ ନିଜର ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନୟ ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିବା କାଦର ମୁମ୍ବାଇ ୟୁସୁଫ କଲେଜରେ ଶିକ୍ଷିତ । ସେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତକୁ ଆସିବା ଆଗରୁ ସିଭିଲ ଇଂଜିନିଯରିଂରେ ପ୍ରଫେସର ହିସାବରେ କାମ କରୁଥିଲେ । ୨୦୧୮ ମସିହା ୩୧ ଡିସେମ୍ବରରେ ସେ ଇହଧାମ ପରିତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ ।https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/kader-khan-dead-5513822/ 

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
କାଦର ଖାଁଙ୍କ ଜନ୍ମ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର କାବୁଲଠାରେ ହେଇଥିଲା । ତାଙ୍କର ୩ ଜଣ ଭାଇ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି । ସେ ପାଶତୁନ ସଂପ୍ରଦାୟର ମୁସଲିମ । ସେ ମୁମ୍ବାଇ ଆସି ସେଠାରେ ହିଁ ତାଙ୍କର ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ୟୁସୁଫ କଲେଜରେ ପଥ ପଢ଼ିବା ପରେ ସେ Institute of engineering ( MEII)ରେ ସେ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଇଙ୍ଗିନିରିଙ୍ଗ କରିଥିଲେ । 1970ରୁ 75 ଯାଏ ସେ ପ୍ରଫେସର ହିସାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଳା ପରେ ଅଭିନୟର ମୋହ ଛାଡି ନପାରି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଜଗତରେ ପଦାର୍ପଣ କରିଥିଲେ । 

କଲେଜ ଜୀବନରୁ ହିଁ ତାଙ୍କର ବହୁମୂଖୀ ଅଭିନୟ ପ୍ରତିଭାର ପରିଚୟ ଦେଇଥିଲେ । କଲେଜର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଦିବସ ଉତ୍ସବରେ ମହାନ ଅଭିନେତା ଦିଲୀପ କୁମାରଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ ସେ ମଞ୍ଚଷ୍ଠ ନାଟକରେ ତାଙ୍କର ଅଭିନୟ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଦିଲୀପ କୁମାରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା । ଦିଲୀପ କୁମାର ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଯୋଜିତ ଦୁଇଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର 'ବୈରାଗ'ଓ ' ସାଗିନା ମାହାତୋ 'ରେ ଅଭିନୟ ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ଚୁକ୍ତି ବଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । 

କାଦର ମୁମ୍ବାଇ ସହରରେ ବସ ବାସ କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପରିବାର ନେଦର୍ଲାଣ୍ଡ ତଥା କାନାଡାରେ ରହନ୍ତି । ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସର୍ଫରାଜ ଖାନ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା । 

 ଅଭିନୟ 
କାଦର ୩୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଅଭିନୟ କରିବା ସହ 250ଟି ଚଳଚ୍ଚିତ୍ରରେ ଡାଇଲଗ ଲେଖିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କ ଲିଖିତ ଡାଇଲଗ ଖୁବ ଜନପ୍ରିୟ ହେଇଥାଏ । ସେ ପ୍ରାୟ ସବୁ ଅଗଧାଡିର ମୁଖ୍ୟ ଅଭିନେତା , ଯଥା ଅମିତାଭ ବଚ୍ଚନ , ଜିତେନ୍ଦ୍ର , ଗୋବିନ୍ଦାଙ୍କ ସହ ଅଭିନୟ କରିଛନ୍ତି । ସବୁ ପ୍ରକାର ଚରିତ୍ରରେ ଖୁବ ନିଖୁଣ ଭାବେ ଅଭିନୟ କରିବା ତାଙ୍କର ବିଶେଷତ୍ୱ । ଖଳ ଅଭିନେତା ଥୁ ଆରମ୍ଭ କରି ହାସ୍ୟାଭିନେତା ତଥା ଭାଇ , ବାପା , ସବୁ ପ୍ରକାର ଅଭିନୟରେ ତାଙ୍କର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ପ୍ରତିପାଦନ କରିଛନ୍ତି ।  

ଟିଭି ସିରିୟାଲରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ । ତାଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ବିଡିଓ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ ଓ ଲୋକଙ୍କଦ୍ୱାରା ବହୁଳ ଆଦୃତ । 

 ଡାଇଲଗ ଓ ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ରଚନା 
କାଦର ଖଁ ' ଗଙ୍ଗା ଯମୁନା, ସରସ୍ୱତୀ  ' ,'ସରାବୀ' , 'କୁଲି ', 'ଲବରିସ ' ପରି ସଫଳ ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ପାଇଁ ଡାଇଲାଗ ଲେଖିଥିଲେ । 

 ପୁରସ୍କାର 
 2013 :ସାହିତ୍ୟ ଶିରୋମଣି ପୁରସ୍କାର 

 1982 : ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡାଇଲାଗ ପାଇଁ 
 1991 : ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାମେଡ଼ିଆନ ପୁରସ୍କାର 
 1993 ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଫେୟାର ପୁରସ୍କାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଡାଇଲାଗ:
 :୨୦୦୪ : ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହ ଅଭିନେତା ପୁରସ୍କାର 
 ମନୋନୀତ ପୁରସ୍କାର 
 1984: Filmfare Best Comedian Award for Himmatwala
 1986: Filmfare Best Comedian Award for Aaj Ka Daur
 1990: Filmfare Best Comedian Award for Sikka
 1992: Filmfare Best Comedian Award for Hum
 1994: Filmfare Best Comedian Award for Aankhen
 1995: Filmfare Best Comedian Award for Main Khiladi Tu Anari
 1996: Filmfare Best Comedian Award for Coolie No. 1
 1997: Filmfare Best Comedian Award for Saajan Chale Sasural
 1999: Filmfare Best Comedian Award for Dulhe Raja
Khan was recognized by the AFMI (American Federation of Muslims from India) for his achievement and service to the Muslim community in India.

 Work 

 ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ଅଭିନେତା ଭାବେ 
 Movie  Year  RoleHera Pheri 32017 Hogaya Dimaag Ka Dahi 2015 Ungli  2014  Sunil Lateef  2014  Dil Bhi Khaali Jeb Bhi Khaali  2014  Police Officer Kill Dil  2014  Zila Kannauj  2014  In your arms  2013  Gang of Gardulle  2013  Mr. Money  2013  Deewana Main Deewana  2012  Don't Worry  2009  Mehbooba  2008  Lawyer Deshdrohi  2008  Abdul - Fruit vendor Jahan Jaaeyega Hamen Paaeyega  2007  Kiran's dad Undertrial  2007  Advocate Ravi Vishnoi Umar  2006  Iqbal Khan Jigyaasa  2006  Nand Kishore - Nanduji Family: Ties of Blood  2006  Kalim Khan Koi Mere Dil Mein Hai  2005  Vikram Malhotra Khullam Khulla Pyaar Karen  2005  Goverdhan Lucky: No Time for Love  2005  Doctor Dhadkanein  2005  Mujhse Shaadi Karogi  2004  Mr. Duggal Bazaar: Market of Love, Lust and Desire  2004  Suno Sasurjee  2004  Raj K. Saxena Kaun Hai Jo Sapno Mein Aaya  2004  Kuldeep Khanna Fun2shh... Dudes in the 10th Century  2003  Bhaleram/Goatherd Parwana  2003  Ismailbhai Muskurahat Basti  2003  Commentator Chalo Ishq Ladaaye  2002  Kokibhai Jeena Sirf Merre Liye  2002  Mahendra Malhotra Waah! Tera Kya Kehna  2002  Murari Akhiyon Se Goli Maare  2002  Akhendra "Topichand" Bhangare Yeh Hai Jalwa  2002  Purshottam Mittal Badhaai Ho Badhaai  2002  Ghuman Singh Rathod Haan Maine Bhi Pyaar Kiya  2002  Babban Miyan Sindoor Ki Saugandh  2002  Majid Shola/Inspector Asli Tandoor Khan Dial 100  2001  Kamal Bihari Galiyon Ka Badshah  2001  Ittefaq  2001  Seth. Gujjumal Hiranandani Tera Jadoo Chal Gayaa  2000  Mr. Oberoi (Boss) Dhadkan  2000  Special Appearance in song 'Dulhe Ka Sehra' Kunwara  2000  Vishwanath Pratap Singh Joru Ka Ghulam  2000  Dyaneshwarprasad Pitamber Dulhan Hum Le Jayenge  2000  Mr. Oberoi (special appearance) Billa No. 786  2000  Krodh  2000  Balwant Jaanwar  1999  Singer on Square at Temple Hindustan Ki Kasam  1999  Dr. Dastoor Haseena Maan Jaayegi  1999  Amirchand Rajaji  1999  Shivnath Sooryavansham  1999  Major Ranjit Singh Anari No. 1  1999  K.K. Aa Ab Laut Chalen  1999  Sader Nyaydaata  1999  Yaadram Sirf Tum  1999  Phone booth operator Kudrat  1998  Vijay's grandpa Hero Hindustani  1998  Topi Bade Miyan Chote Miyan  1998  (uncredited) Waiter/Kadar Bhai Dulhe Raja  1998  K.K. Singhania Gharwali Baharwali  1998  Hiralal Verma Aunty No. 1  1998  Rai Bahadur Behl Jaane Jigar  1998  Ghanshyam Mere Do Anmol Ratan  1998  Major Bhagawat Singh Phool Bane Patthar  1998  Choudhry Bhavani Singh/Dadhu Tirchhi Topiwale  1998  Sanam's dad Mr. & Mrs. Khiladi  1997  Badri Prasad Deewana Mastana  1997  Marriage Registrar Ek Phool Teen Kante  1997  Hero No. 1  1997  Dhanraj Malhotra Judaai  1997  Kaajal's Father Banarasi Babu  1997  Chaubey Bhai  1997  Inspector Lalit Kapoor Bhoot Bhungla  1997  Khan Baba Daadagiri  1997  Dinanath Hamesha  1997  Raju's chacha Judwaa  1997  Sharma Naseeb  1997  Master Chaban Sanam  1997  Khan Bahadur Shapath  1997  Chaurasia Chhote Sarkar  1996  Commissioner Jagmohan Sapoot  1996  Singhania Rangbaaz  1996  Maahir  1996  Jailor Aatank  1996  D'Costa Bhishma  1996  Jaunpuri Ek Tha Raja  1996  (as Kadar Khan) Lalchand Dogra Saajan Chale Sasural  1996  Khurana (Divya's father) Diya Aur Toofan  1995  Gyaneshwar Yaraana  1995  (as Kadar Khan) Rai Saheb Veer  1995  Agarwal/Advocate Vishwanath Hulchul  1995  Chachaji Coolie No. 1  1995  Choudhry Hoshiarchand Shikarpuri Bakulwala Taaqat  1995  (as Kadar Khan) Master Dinanath Anokha Andaaz  1995  Taqdeerwala  1995  (as Kadar Khan) Yamraaj The Don  1995  Chaprasi Rajaram/Principal Amarnath/Prof. Raghav Maidan-E-Jung  1995  Maganlal Jallaad  1995  K.K. Oh Darling Yeh Hai India  1995  Bidder Surakshaa  1995  Manager Vartmaan  1995  Mr. Azaad  1994  (as Kadar Khan) Hiravat Mishra Ghar Ki Izzat  1994  Ram Aulaad  1994  Inspector Shamsher Singh (Raja's real dad) Main Khiladi Tu Anari  1994  (as Kadar Khan) DCP/Constable Ramlal Aag  1994  Tolaram Chahne Waale  1994  Shyamlal Pehla Pehla Pyar  1994  Dharam Pal/Streetside Vendor/Grocer/Nawab/Head Gypsy Saajan Ka Ghar  1994  Uncle Prem Shakti  1994  Romeo Gunehgaar  1994  J.K. Singhania Raja Babu  1994  (as Kadar Khan) Kishan Singh Aatish: Feel the Fire  1994  (as Kadar Khan) Kadar bhai Andaz  1994  Principal Chhoti Bahoo  1994  Durga's husband Eena Meena Deeka  1994  Dabba Insaaf Apne Lahoo Se  1994  Hardwarilal Khuddar  1994  Kanhaiyalal Mohabbat Ki Arzoo  1994  Dr. Anand Shatranj  1993  Dharamraj D. Verma Aakhri Chetawani  1993  Dhanwaan  1993  Jagmohan Chopra Reyasat  1993  Nagraj Karobaar  1993  Seth Din  Dayal Dhokebaaz  1993  Dharampal (Ravi's evil uncle) Zakhmi  1993  Michael Braganza Lahoo  1993  Jagmohan Aulad Ke Dushman  1993  Ahuja (College Vice-Principal) Dil Tera Aashiq  1993  Naseeb Kumar Hum Hain Kamaal Ke  1993  Pitamber Zaalim  1993  J.K. Verma/Footpathia Fakir Dil Hai Betaab  1993  Parshuram Rang  1993  Madhav Singh Kayda Kanoon  1993  Mirza Lucknowi Aankhen  1993  Hasmukh Rai Aashik Aawara  1993  Jaggu Badi Bahen  1993  Ram Angaar  1993  Buddhiram Dosti Ki Saugandh  1993  Gurudev  1993  (as Kadar Khan) Inspector Khan Jeevan Ki Shatranj  1993  Havaldar No.100 Meharbaan  1993  Zakhmo Ka Hisaab  1993  Gyani Angaar  1992  Jagangir Khan Humshakal  1992  Devi Dutt Bol Radha Bol  1992  Jugnu Ganga Bani Shola  1992  Honeymoon  1992  Seth. Dhaniram Tyagi  1992  Choudhry Gangaprasad Dayal Basanti Tangewali  1992  Parasmani  1992  Daku Ibrahim Khan/Baba Malang Suryavanshi  1992  Baba Mera Dil Tere Liye  1992  Principal Sinha Daulat Ki Jung  1992  K.K. Topji/Sher Khan Dil Hi To Hai  1992  Thakur Karan Singh Insaaf Ki Devi  1992  Advocate Kanoonilal Maa  1992  Ravi Kant Nagin Aur Lootere  1992  Thief Umar 55 Ki Dil Bachpan Ka  1992  Dhaniram / Maniram Vansh  1992  Hawaldar Imaandaar Saajan  1991  Rajiv Verma Indrajeet  1991  Minister (Mantri) Sadachari Swarg Yahan Narak Yahan  1991  Jagatram Nachnewala Gaanewale  1991  Do Matwale  1991  Gorakh Nath Karz Chukana Hai  1991  Atmaram Khoon Ka Karz  1991  Champaklal/Hitler Champaklal/Ravana Champaklal Hum  1991  General Rana Pratap Singh/Chittor Baap Numbri Beta Dus Numbri  1990  Raman Ghar Ho To Aisa  1990  Bajrangi Pyar Ka Devta  1990  Pritam Jaisi Karni Waisi Bharnii  1989  Gangaram Verma Biwi Ho To Aisi  1988  Kailash Bhandari Ganga Tere Desh Mein  1988  Zaalim Singh Muddat  1986  Thakur Gajendra Singh Insaaf Ki Awaaz  1986  Politician Chaurangilal Domukhia Mera Jawab  1985  Inspector Ajay Pataal Bhairavi  1985  Mantrik Karate  1983  Coolie  1983  Zafar Khan Naseeb  1981  Shama  1981  Dinoo Munshi Kaalia 1981)Shamu Lawaaris  1981  fakir / darvesh / baba Qurbani  1980  Joe Jyoti Bane Jwala  1980  Dharamdas Lootmaar  1980  Do Aur Do Paanch  1980  Uncle/Jagdish Suhaag  1979  Jaggi Mr. Natwarlal  1979  Mukhiya/Baba Muqaddar Ka Sikandar  1978  Fakir Darvesh, Baba Parvarish  1977  Supremo Mukti  1977  Hussain (Dialogues too) Khoon Pasina  1977  (Thakur) Zalim Singh Adalat  1976  Inspector Khan Bairaag  1976  Superintendent of Police Benaam  1974  Voice On Telephone (Voice) Daag  1973  Prosecuting Attorney

 Writer 
 Aunty No. 1 (1998)
 Bhai (1997)
 Diya Aur Toofan (1995)
 Honeymoon (1992)
 Singhasan (1986)
 Hoshiyar (1985)
 Kaamyab (1984)
 Coolie (1983)
 Yaarana (1981)
 Benaam (1974)

 ଟିଭି ଅଭିନୟ 
 ହାସନା ମତ୍
 ମିଷ୍ଟର ଧନଶୁଖ 
 ହି , ପଡୋଶୀ ॥ କୌନ ହେ  ଦୋଷୀ ?
 ମୁଭର ଆଣ୍ଡ ଶେକର

 ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର ନିର୍ମାଣ 
 ଶମା (1981) 

 References 

 External links 
 Internet Movie Database
 An interview with Kader Khan
 Kader Khan made Honorary Citizen of Houston 
ଶ୍ରେଣୀ:ଅଭିନେତା
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୧୮ ମୃତ୍ୟୁ