ମୁଖବ୍ରଣ

ମୁଖବ୍ରଣ (ଇଂରାଜୀରେ Acne vulgaris କିମ୍ବା କେବଳ acne) ଗୋଟିଏ ଦୀର୍ଘସୂତ୍ରୀ ଚର୍ମ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ମୁହଁରେ କଳାମୁଣ୍ଡିଆ ବ୍ରଣ, ଧଳାମୁଣ୍ଡିଆ ବ୍ରଣ, କାଠ ବ୍ରଣ, ତେଲିଆ ଚର୍ମ, ବ୍ରଣ ଓ ବ୍ରଣକ୍ଷତ ଇତ୍ୟାଦି ଦେଖାଯାଏ ।  ମୁଖମଣ୍ଡଳର ଏହି ବିକୃତି ଯୋଗୁ ଅନେକ ସମୟରେ ଉଦ୍‌ବିଗ୍ନତା, ସ୍ୱାଭିମାନ କମିବା ଓ ଅତି ବେଶିରେ ଅବସାଦ ଓ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରବଣତା ଦେଖାଯାଏ । 

ଏହି ରୋଗ ୮୦ % କେଶ୍‌ରେ ଜେନେଟିକ ଅବ୍ୟବସ୍ଥା ଯୋଗୁ ହୁଏ ।  ଖାଦ୍ୟର ସଠିକ୍ ଭୂମିକା ଜଣାପଡ଼ିନାହିଁ ।  ପରିଚ୍ଛନ୍ନତା ବା ସୂର୍ଯ୍ୟାଲୋକର ଭୂମିକା ଥିବା ଜଣାଯାଉ ନାହିଁ ।  ରୋଗ ସଙ୍କଟକୁ ସିଗାରେଟ୍ ଧୂମ୍ରପାନ ବଢ଼ାଏ ଓ ଏହାର ଭୟାବ‌ହତା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଏ ।  ଅଧିକ କେଶପୁଟିକା (Hair jollicle) ଥିବା ସ୍ଥାନ ଯଥା ମୁଖ, ଉପର ଛାତି ଓ ପିଠିରେ ବ୍ରଣ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଏ ।  ଯୌବନାରମ୍ଭ ସମୟରେ ଉଭୟ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଆଣ୍ଡ୍ରୋଜେନ ଜାତୀୟ ହରମୋନ୍ ଟେସ୍ଟୋସ୍ଟିରନ୍ ଆଧିକ୍ୟ ଯୋଗୁ ହୁଏ ।  ଅତ୍ୟଧିକ ପ୍ରପିଓନିବ୍ୟାକ୍ଟେରିଅମ୍ ଆକ୍‌ନି ନାମକ ଜୀବାଣୁର ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ । ଏହି ଜୀବାଣୁ ସାଧାରଣତଃ ଚର୍ମରେ ଥାଏ । 

ବ୍ରଣ ଚେହେରା ବଦଳେଇବା ନିମନ୍ତେ ଅନେକ ପ୍ରକାର ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଉଛି ଯେପରିକି ଜୀବନ‌ଚର୍ଯ୍ୟା ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଔଷଧ ଓ ବିଭିନ୍ନ ଉପଚାର । ଶ୍ୱେତସାର ଚିନି ଭଳି କିଛି ସରଳ ଖାଦ୍ୟ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ ।  [ସ୍ଥାନୀୟ]] ବେଞ୍ଜଏଲ୍ ପେରକ୍‌ସାଇଡ୍, ସାଲିସିକ୍ ଏସିଡ୍ ଓ ଆଜେଲେକ୍ ଏସିଡ୍ ବ୍ୟବ‌ହାର କରି ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ।  ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଓ ରେଟିନଏଡ ଖାଇବାକୁ ଓ ବ୍ରଣ ସ୍ଥାନରେ ଲଗାଇବାକୁ ଦିଆଯାଏ ।  ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ପ୍ରତିରୋଧ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାଏ ।  ଗର୍ଭ ନିରୋଧକ ପିଲ୍ ଖାଇଲେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ ହୁଏ ।  ସାଂଘାତିକ ବ୍ରଣ ନିମନ୍ତେ ପାଟିରେ ଦେବାକୁ ଆଇସୋଟ୍ରେଟିନଏନ୍ ଗଚ୍ଛିତ ରଖାଯାଇଥାଏ କାରଣ ଏହାର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସଙ୍କଟ ଅଛି ।  ଦିର୍ଘକାଳୀନ ସମସ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବା ନିମନ୍ତେ ସ‌ହଳ ଚିକିତ୍ସା କରିବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ । 

ପଶ୍ଚିମ ପୃଥିବୀରେ ୮୦ରୁ ୯୦ % କିଶୋର କିଶୋରୀ ଏହି ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।  କେତେକ ଗ୍ରାମୀଣ ସମାଜରେ ଏହା କମ୍ ଦେଖାଯାଏ ।  ୬୫୦ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ସନ ୨୦୧୦ରେ ଏହା ସାରା ପୃଥିବୀରେ  ୮ମ ସାଧାରଣ ରୋଗର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲା ।  ଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ଓ ପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରୋଗ ହୋଇପାରେ ।  ବୟଃପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ଏହା ଅଳ୍ପ ସାଧାରଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ଲୋକ ବିଂଶ ଓ ତ୍ରିଂଶ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ  ଏହି ରୋଗ ଭୋଗିବାର ଦେଖାଯାଏ ।  ପ୍ରାୟ ୪ % ରୋଗୀ ଚତୁର୍ଥ ଦଶକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅସୁବିଧା ଭୋଗନ୍ତି । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ