ଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ

ଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Thoracic outlet syndrome ବା ଟିଓଏସ/TOS) ଏକ ବେମାରୀ ଯେଉଁଥିରେ ସୁପିରିଅର ଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟରେ ଥିବା ସ୍ନାୟୁ, ଧମନୀ ଓ ଶିରା ସମୂହ (nerves, arteries, or veins) ଚିପି ହୋଇଯାଆନ୍ତି । ଏହା ଧମନୀ ବା ଶିରା ବା ସ୍ନାୟୁ ଅନୁସାରେ ତିନି ପ୍ରକାର ବା ଟାଇପର ହୋଇପାରେ । ସ୍ନାୟୁ ଟାଇପ ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ ଥାଏ; ଏଥିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଦୁର୍ବଲତା ଓ ଥେନାର ଏମିନେନ୍ସରେ (base of the thumb) ମାଂସପେଶୀ କ୍ଷୟ ହୁଏ । ଶିରା ଟାଇପରେ ଇଡିମା (swelling), ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ ବାହୁ ନୀଳ (bluish coloration) ହୋଇଯାଏ ।  ଧମନୀ ଟାଇପରେ ବାହୁରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ, ଥଣ୍ଡା ଲାଗେ ଓ ଫିକା (paleness) ଦେଖାଯାଏ ।

ଆଘାତ, ପୁନଃପୌନିକ ବାହୁ ବ୍ୟବ‌ହାର, ଅର୍ବୁଦ ଓ ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଯୋଗୁ ତ‌ଥା ସର୍ଭାଇକାଲ ରିବ ଭଳି ଆନାଟମିକାଲ ବିବିଧତା ଫଳରେ ଟିଓଏସ ରୋଗ  ହୁଏ । ନର୍ଭ କଣ୍ଡକସନ ସ୍ଟଡି (nerve conduction studies) ଓ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ (medical imaging) ସାହାଯ୍ୟରେ ଏ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ । ଅନୁରୂପ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଉଥିବା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରୋଗ: ରୋଟେଟର କଫ୍ ଟିଅର (rotator cuff tear), ସର୍ଭାଇକାଲ ଡିସ୍କ (cervical disc) ବେମାରୀ, ଫାଇବ୍ରୋମ୍ୟାଲଜିଆ (fibromyalgia), ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ସ୍କ୍ଲେରୋସିସ (multiple sclerosis) ଓ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ରିଜିଓନାଲ ପେନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ (complex regional pain syndrome) । 

ସ୍ନାୟୁ ଟାଇପରେ ବ୍ୟାୟାମ (exercises|) କରି ଛାତି ମାଂସପେଶୀମାନଙ୍କୁ ଶକ୍ତ କରି ସ୍ଥିତି (posture) ଉନ୍ନତ କରିବାକୁ ପ୍ରାଥମିକ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିମନ୍ତେ ନାପ୍ରୋକସେନ (naproxen) ଭଳି ଏନଏସଏଆଇଡି NSAIDs ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ । ଏ ଭଳି ଉପଚାରରେ ଭଲ ନ ହେଲେ ଓ ଶିରା ତ‌ଥା ଧମନୀ ଟାଇପର ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଅପରେଶନ କରାଯାଏ । ରକ୍ତ ଜମାଟ ବନ୍ଦ କରିବା ନିମନ୍ତେ ଆଣ୍ଟିକୋଆଗୁଲାଣ୍ଟ  (Blood thinners) ଦିଆଯାଏ । ଏହି ରୋଗ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୧% ଲୋକଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ । ଏହା ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାଙ୍କଠାରେ ବେଶୀ ହୁଏ ଓ ୨୦ରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ହୁଏ । ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୮୧୮ରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଥିଲା ଓ ପ୍ରଚଳିତ ଥୋରାସିକ ଆଉଟଲେଟ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ନାମ ସନ ୧୯୫୬ରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ