କୁସିଙ୍ଗ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ

କୁସିଙ୍ଗ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ବା ହାଇପରକର୍ଟିସୋଲିଜ୍ମ ବା ଇତସେଙ୍କୋ-କୁସିଙ୍ଗ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ବା ହାଇପର ଆଡ୍ରେନୋକର୍ଟିସିଜ୍ମ, (ଇଂରାଜୀରେ  Cushing's syndrome, also known as hypercortisolism, Itsenko-Cushing syndrome, and hyperadrenocorticism, କ‌ହିଲେ କେତେକ ଲକ୍ଷଣ ଓ ଚିହ୍ନର ସମାହାରକୁ ବୁଝାଏ ଯାହା ବ‌ହୁତ ଦିନ ଧରି କର୍ଟିସୋଲ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ହୁଏ । ଏହାର ଲକ୍ଷଣ: ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ, ସ୍ଥୁଳ ଉଦର କିନ୍ତୁ ହାତ ଗୋଡ଼ ସରୁ, ଲାଲଟଣାଦାଗ, ଗୋଲମୁହଁ ଓ ଦୁଇ କାନ୍ଧ ମଝିରେ ଚର୍ବିଗଦା, ଦୂର୍ବଳ ମାଂସପେଶୀ, ଦୂର୍ବଳ ହାଡ଼, ମୁଖବ୍ରଣ, ଭଙ୍ଗୁର ଚର୍ମ ଯାହା ସ‌ହଜରେ ଶୁଖେନାହିଁ । ମହିଳାମାନଙ୍କର ଅଧିକ ବାଳ ଉଠିପାରେ ଓ ଅନିୟମିତ ଋତୁଚକ୍ର ହୋଇପାରେ । ବେଳେ ବେଳେ ମିଜାଜ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୁଏ, ମୁଣ୍ଡବଥା ଓ କ୍ରନିକ ଥକ୍କା ଲାଗେ ।

ଅତ୍ୟଧିକ କର୍ଟିଜୋଲ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଔଷଧ ଯେପରିକି ପ୍ରେଡନିସୋନ ଗ୍ରହଣ କଲେ ବା କୌଣସି ଅର୍ବୁଦ ଯାହା ନିଜେ ଅତ୍ୟଧିକ କର୍ଟିଜୋଲ ତିଆରି କଲେ ବା ଆଡ୍ରେନାଲଦ୍ୱାରା ତିଆରି କଲେ କୁସିଙ୍ଗ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୁଏ । ପିଟୁଇଟାରି ଆଡେନୋମା (ପିଟୁଇଟାରି ଗ୍ରନ୍ଥିରେ ଆଡେନୋମା ଅର୍ବୁଦ) ଯୋଗୁ  କୁସିଙ୍ଗ ରୋଗ ହୁଏ । ଏହା ଯୋଗୁ ଔଷଧ ପରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ କୁସିଙ୍ଗ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୁଏ ।  ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଅର୍ବୁଦ ଯୋଗୁ ମଧ୍ୟ କୁସିଙ୍ଗ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ହୁଏ । ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଉତ୍ତରେଧିକାର ସୂତ୍ରରେ ହୁଏ ଯଥା ମଲ୍ଟିପ୍ଲ ଏଣ୍ଡୋକ୍ରାଇନ ନିଓପ୍ଲାସିଆ ଟାଇପ ୧ ଓ କାର୍ନେ କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସ ।  ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ସୋପାନ ଦେଇ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।  ପ୍ରଥମ ସୋପାନରେ ରୋଗୀ କି ଔଷଧ ନେଉଛି, ଜାଣିବାକୁ ହୁଏ ।  ଦ୍ୱିତୀୟ ସୋପାନ: ଡେକ୍ସାମେଥାଜୋନ ଦେବାପରେ ଲାଳ, ରକ୍ତ ଓ ପରିସ୍ରାରେ କର୍ଟିଜୋଲ ସ୍ତର ବା ପରିମାଣ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ ।  ଏହି ଟେଷ୍ଟରେ କିଛି ଅସାଧାରଣ ଦେଖିଲେ ଗଭୀର ରାତିରେ କର୍ଟିଜୋଲ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ ।  କର୍ଟିଜୋଲ ଅଧିକ ରହିଲେ ଓ ପିଟୁଇଟାରିରେ କିଛି ହୋଇଥିବା ସନ୍ଦେହ ହେଲେ ଏସିଟିଏଚ ନିମନ୍ତେ ରକ୍ତ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ । 

ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କର ଚିକିତ୍ସା କରିହୁଏ ଓ ଆରୋଗ୍ୟ ମଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି । . ଔଷଧଦ୍ୱାରା ରୋଗ ହେଉଥିଲେ ଉକ୍ତ ଔଷଧ ଧୀରେ ଧୀରେ ବନ୍ଦ କରିଦିଆଯାଏ   ଅର୍ବୁଦ‌ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିଲେ ତାହାକୁ ମିଶ୍ରିତ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ ଯେପରିକି ଅପରେଶନ, କେମୋଥେରାପି ଓ ରାଡିଏସନ ଇତ୍ୟାଦି । ପିଟୁଇଟାରି ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ ଔଷଧଦ୍ୱାରା ଏହାର କମିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀତାକୁ ଫେରସ୍ତ ଅଣାଯାଇପାରେ ।
ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ରୋଗରେ ପ୍ରତି ନିୟୁତ ଲୋକରେ ୨ ବା ୩ ଲୋକ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ।  ସାଧରଣତଃ ୨୦ରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସର ଲୋକଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।  ମହିଳା ଅପେକ୍ଷା ପୁରୁଷ ରୋଗୀ ସଂଖ୍ୟା ୩ ଗୁଣ ଅଧିକ ଥାଏ ।  କର୍ଟିଜୋଲ ପରିମାଣ ସାମାନ୍ୟ ଅଧିକ ଥାଇ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ନ ରହିବା ଏକ ସାଧାରଣ କଥା ।  ସନ ୧୯୩୨ରେ ହାର୍ଭେ କୁସିଙ୍ଗ ପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ ।  ବିଲେଇ, କୁକୁର ଓ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଏହି କୁସିଙ୍ଗ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ରୋଗ ହୋଇପାରେ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ