ଏମ୍‌ଡିଏମ୍‌ଏ

୩,୪-ମେଥିଲିନ୍‌ଡାଇଅକ୍ସିମେଥାମ୍ଫେଟାମିନ୍ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ 3,4-Methylenedioxymethamphetamine ବା MDMA), ସାଧାରଣ ଭାବରେ ଏକ୍ସଟାସି ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ E), ଏକ ମନୋସକ୍ରିୟ ଔଷଧ ଯାହା ମନୋରଞ୍ଜନ ଔଷଧ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହାର କରାଯାଏ । ସ‌ହାନୁଭୂତି, ସୁଖ, ଆନନ୍ଦ ଆଦି ଅନୁଭବକୁ ଏହା ଶିଖରକୁ ନେଇଯାଏ, ସମୟ ଜ୍ଞାନ ଓ କାମାବେଗ ବଦଳିଯାଏ । ପାଟିରେ ନେଲେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ୩୦ରୁ ୪୫ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଏ ଓ ୩ରୁ ୬ ଘଣ୍ଟା ପରେ ଶେଷ ହୋଇଯାଏ । ଏହାକୁ ଶୁଙ୍ଘିକରି ବା ଧୁଆଁ କରି ପ୍ରଶ୍ୱାସରେ ନିଆଯାଏ । ସନ ୨୦୧୬ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଔଷଧକୁ ଡାକ୍ତରୀ ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ଲଗାଯାଇନାହିଁ ।

ଏହି ଫର୍ମୁଲାର ପାର୍ଶ୍ୱପ୍ରତିକ୍ରିୟାମାନଙ୍କ ନାମ:- ନିଶାଗ୍ରସ୍ତ, ସ୍ମରଣ ସମସ୍ୟା, ପାରାନୋଇଆ, ନିଦ୍ରା ସମସ୍ୟା, ଦାନ୍ତ ରଗଡ଼ିବା, ଝାପ୍‌ସା ଦୃଷ୍ଟି, ଝାଳ ବୋହିବା ଓ ଦୃତ ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ ଗତି । ଏହାର ବ୍ୟବ‌ହାରରେ ଅବସାଦ ଓ ଥକ୍କା ମଧ୍ୟ ଆସେ । ଶରୀର ଉତ୍ତାପ ବୃଦ୍ଧି ଓ ନିର୍ଜଳନ ଯୋଗୁ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ । ସେରୋଟୋନିନ୍, ଡୋପାମିନ୍ ଓ ନର୍-ଏପିନେଫ୍ରିନ ଆଦି ନିଉରୋଟ୍ରାନ୍ସମିଟରମାନଙ୍କର ଦୃତ ବିମୋଚନ ଓ ଧିର ରିଅପଟେକ୍ ଏମଡିଏମଏ ଯୋଗୁ ହୁଏ ଫଳରେ ମସ୍ତିଷ୍କର କିଛି ଅଂଶ ଉପରେ ଉତ୍ତେଜକ ଓ ମନୋବିକୃତକାରୀ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼େ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ନିଉରୋଟ୍ରାନ୍ସମିଟର ବୃଦ୍ଧି ପରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ସ୍ଥାୟୀ ହ୍ରାସ ହୁଏ । ଗଠନାତ୍ମକ ଭାବେ ଏହା ମେଥାମ୍ଫେଟାମିନ୍ ସ‌ହିତ ଅନୁରୂପ କିନ୍ତୁ ଏହାର ଔଷଧୀୟ ଓ ବିଷାକ୍ତ‌ତା ଗୁଣରେ ଆମ୍ଫେଟାମିନ୍ ସ‌ହିତ ତୁଳନୀୟ ।

ଏମ୍‌ଡିଏମ୍‌ଏ ପ୍ରଥମେ ସନ ୧୯୧୨ରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିଲା । ସନ ୧୯୭୦ରେ ସାଇକୋଥେରାପିରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଲା ଓ ସନ ୧୯୮୦ରେ ରାସ୍ତା ଡ୍ରଗ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଲା । ଏହା ମୂଖ୍ୟତଃ ନାଚ ପାର୍ଟି ଓ ରେଭ ପାର୍ଟିମାନଙ୍କରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହେଉଛି । ଅନେକ ସମୟରେ ଏହା ସ‌ହିତ ଏଫିଡ୍ରିନ୍ ଓ କେଟାମିନ୍ ମିଶ୍ରିତ ହୋଇ ବିକ୍ରି ହେଉଛି । ସନ ୨୦୧୩ରେ ୧୫ରୁ ୬୫ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ୯ରୁ ୨୮ ନିୟୁତ (ପୃଥିବୀ ଜନସଂଖ୍ୟାର ୦.୨% to ୦.୬%) ଲୋକ ଏକ୍ସଟାସି (ଏମଡିଏମଏ) ବ୍ୟବ‌ହାର କରିଥିଲେ । ଏହା କୋକେନ, ଆମ୍ଫେଟାମିନ୍ ଓ ଓପିଅଏଡ୍ ବ୍ୟବ‌ହାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ସ‌ହିତ ସମାନ କିନ୍ତୁ ଗଞ୍ଜେଇ ଗ୍ରହଣକାରୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାଠାରୁ କମ୍ । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ସନ ୨୦୧୦ରେ ପ୍ରାୟ ୦.୯ ନିୟୁତ ଲୋକ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରିଥିଲେ ।

ଅଧିକାଂଶ ଦେଶରେ ଏମଡିଏମଏ ଡ୍ରଗ୍ ରଖିବା ଓ ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବା ବେଆଇନ । କେବଳ ଗବେଷଣା ନିମନ୍ତେ କିଛିଟା ରିହାତି ଦିଆଯାଏ । ସାଂଘାତିକ ଓ ଚିକିତ୍ସା-ଅବରୋଧୀ ମାନସିକ ରୋଗ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ସ୍ୱଳ୍ପ ବା ନିମ୍ନ ଡୋଜ୍‌ର ଏମଡିଏମଏ ନିମନ୍ତେ ଗବେଷଣା ଚାଲିଛି । ଏହାର ଉପକାର ଅପେକ୍ଷା ଅପକାର ଉପରେ ଅଧିକ ଗବେଷଣା ଆବଶ୍ୟକ ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ମନୋରଞ୍ଜନ‌କାରୀ ଔଷଧ