ଜୌନପୁର, ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ

ଜୌନପୁର () ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶ ଏଅ ଏକ ମୁନ୍ସିପାଳ ସହର । 

ଜୌନପୁର ବରାନଶୀ ଜିଲାର ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏହା ପୂର୍ବାଞ୍ଚଳର ଅନ୍ୟ ସହର ପରି ଦେଖାଯାଇଥାଏ । ତେବେ ଏହା ଏକ ଏଇତିହାସିକ ସ୍ଥଳ । 

 ଇତିହାସ 
J ଏହି ସହରର ଇତିହାସ 1359 ମସିହାରୁ ଲିପିବଦ୍ଧ । ପୂର୍ବରୁ ଏହାର ନାମ ଶିରାଜ -ଇ-ହିନ୍ଦ ଥିଲା । ଏହି ସହର ଫିରୋଜ ଶାହ ଟୁଗଳାକଙ୍କଦ୍ୱାରା ମହାମବାଦ ବିନ ତୁଘଳକ , ଯାହାଙ୍କୁ ଜୁଆନା ନାମରେ ଡକାଯାଉଥିଲା , ତାଙ୍କ ସ୍ମୃତିରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ଫିରୋଜ ଶାହ ମାଲିକ ସାରବାର  ନାମକ ଜଣେ ନପୁଂଶକଙ୍କୁ ଏହାର ଶାସନ ଭାର ଦେଇଥିଲେ । 1393 ମସିହାରେ ମାଲିକ ସରବର ନିଜକୁ ସ୍ୱାଧୀନ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ସେ ଓ ତାଙ୍କର ପୌଷ୍ୟ ପୁତ୍ର ଶରକି ବଂଶ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ଏହା ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ସାମରିକ ଶାସନ ଭାବରେ ରହିଥିଲା । ସେମାନେ କେତେଥର ଦିଲ୍ଲୀ ଦରବାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ । 
ଡାହାଣ|thumb|300x300_ପିକସେଲ| ଜୌନପୁରର 32 ରତି ରୌପ୍ୟ ମୁଦ୍ରା 
1402 ମସିହାରୁ 1440 ମସିହା ଯାଏ ମୁବାରକ ଶାହଙ୍କ ଶାସନ କଳାରେ ଜୌନପୁର ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ରାଜ୍ୟ ହେଇ ରହିଲା । ଏହା ବିହାର ଅଞ୍ଚଳକୁ ମଧ୍ୟ ପରିବ୍ୟାପ୍ତ ହେଇଥିଲା । ଏପରିକି ବେଙ୍ଗଲର ସୁଲତାନେଟକୁ ମଧ୍ୟ ବିପଦ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ ।  .Goron and Goenka, p. 343.

1456 ମସିହାରୁ 1476 ମସିହା ମଧ୍ୟରେ ହୁସେଇନ ଶାହ ଦିଲ୍ଲୀ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବହଲୁଲ ଖାନ ଲୋଦୀଙ୍କଦ୍ୱାରା ପରାସ୍ତ ହେଇଥିଲେ । ତାହା ପରେ ସିକନ୍ଦର ଲୋଦୀ ଏହି ରାଜ୍ୟ ଅଧିକାର କରିନେଇଥିଲେ । 

ଜୌନପୁର ସୁଲତାନେଟ ଉର୍ଦୁ ଓ ସୁଫି ସାହିତ୍ଯର ଏକ ମୁଖ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ର ହେଇଥିଲା । ହିନ୍ଦୁ ଓ ମୁସଲିମ ମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସମ୍ପ୍ରଦାୟିକ ସଦ ଭାବ ବଜାୟ ରହିଥିଲା । ଲୋଦୀ 1480 ମସିହାରେ ଏହାକୁ ନିଜ କବଲାକୁ ନେଲା ପରେ ଅନେକ ଶରକି ଭାସ୍କର୍ଜ୍ୟ ଥିବା ମହଲ ଓ ଅନନ୍ୟ ସ୍ଥାପତ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲେ । ଶର୍କୀ ସମୟରେ ଅନେକ ମସଜିଦ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । ଗୋମତୀ ନଦୀ ଉପରେ ଏକ ସେତୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । 

 ଜନସଂଖ୍ୟା 
2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ସେଠାକାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 1,80,362 ଥିଲା । ଏଠି ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 93,718 ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 86,644 ଥିଲା । ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 81.22 ଥିଲା । ଜନ ଘନତ୍ୱ 1,113 ପ୍ରତି ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଥିଲା । .

 ଧର୍ମ 
ବତମାନ ସେଠାରେ ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମର 63.48 % ଥିବା ବେଳେ ମୁସ୍ଲିମ ଓ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମାର ବାକି ଜନସଂଖ୍ୟା ରହିଛନ୍ତି । 

ପୁନଶ୍ଚ ଦେଖଣା  http://www.census2011.co.in/census/district/565-jaunpur.html
Hindi and Urdu are the main spoken languages in ଜୌନପୁର

  ଜୌନପୁରର ନଦୀ 
ଏଠାରେ ଗୋମତୀ , ସାଇ , ବରୁଣ ପିଲି ଓ ବାସୁହି ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ । ଏଠାରେ ଉର୍ବର ଜମି ଥିବାରୁ ଫସଲ ଉତ୍ତମ ହେଇଥାଏ । .Cf. "Jaunpur" article in 1911 Encyclopædia Britannica, p.282.

 ଧାର୍ମିକ ସ୍ଥଳ 
ଡାହାଣ|thumb|226x226_ପିକସେଲ|ଜୌନପୁର ଆଟଲା ମସଜିଦ 
ଡାହାଣ|thumb|225x225_ପିକସେଲ|ଜୌନପୁର ଜାମା ମସଜିଦ 

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 

 Hindi website
 English website 
 Kerakat