ପ୍ରାଇମାକୁଇନ

ପ୍ରାଇମାକୁଇନ (ଇଂରାଜୀରେ Primaquine) ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ମ୍ୟାଲେରିଆ ରୋଗର ପ୍ରତିଷେଧ ଓ ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ତ‌ଥା ନିମୋସିସ୍ଟିସ ନିମୋନିଆ ରୋଗର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ । ପ୍ଲାଜମିଡିଅମ ଭାଇଭାକ୍ସ (Plasmodium vivax) ଓ ପ୍ଲାଜମୋଡିଅମ ଓଭେଲ (Plasmodium ovale) ଯୋଗୁ ହେଉଥିବା ମ୍ୟାଲେରିଆର ଚିକିତ୍ସା ନିମନ୍ତେ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଔଷଧ ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ ଓ ଅନ୍ୟ ବିକଳ୍ପ ନ ଥିଲେ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତିଷେଧ ନିମନ୍ତେ ମଧ୍ୟ ଦିଆଯାଏ । ନିମୋସିସ୍ଟିସ ନିମୋନିଆ ରୋଗ ନିମନ୍ତେ ଏହା କ୍ଲିଣ୍ଡାମାଇସିନ ସ‌ହିତ ଦିଆଯାଏ । ଏହି ଔଷଧ ପାଟିରେ ଦିଆଯାଏ । 

ସାଧାରଣ ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ ଅଇ (nausea), ବାନ୍ତି ଓ ପାକସ୍ଥଳୀ କ୍ରାମ୍ପ ହୁଏ । ଦେହରେ ଗ୍ଲୁକୋଜ-୬-ଫସଫେଟ ଡିହାଇଡ୍ରୋଜେନେଜ ଅଭାବ (glucose-6-phosphate dehydrogenase (G6PD) deficiency) ଥିଲେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ଲୋହିତ ରକ୍ତ କଣିକା ଫାଟିଯିବା (red blood cell breakdown) ସମ୍ଭାବନା ରହେ । ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଏହା ବ୍ୟବ‌ହାର କରିବାକୁ ମନାକରାଯାଏ । ଜି୬ପିଡି ଅଭାବ ନଥିଲେ ଶିଶୁକୁ ସ୍ତନ୍ୟପାନ କରାଯାଇପାରେ । ସଠିକ୍ ଭାବରେ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟବିଧି ଜଣାଯାଇନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମ୍ୟାଲେରିଆ ପରଜୀବୀର ଡିଏନଏ (DNA) ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ । 

ସନ ୧୯୪୬ରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରାଇମାକୁଇନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା ।  ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । 
ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ । ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାର ଦୈନିକ ଖର୍ଚ୍ଚ ୦.୦୪ରୁ ୦.୧୧ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଗୋଟିଏ ମାସର ଔଷଧ ଖର୍ଚ୍ଚ ପ୍ରାୟ ୫୦ରୁ ୧୦୦ ଡଲାର ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ