ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଶତପଥୀ

ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଶତପଥୀ (୧୫ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୩୭ - ୦୩ ଜୁନ ୨୦୨୦), ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ, ସମଲୋଚକ ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ ଥିଲେ ।http://odisha.gov.in/literature/other.htm ଗଳ୍ପ, କବିତା, ପ୍ରବନ୍ଧ, ଜୀବନୀ ତଥା ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ ଆଦି ସାହିତ୍ୟର ଅନ୍ୟ ବିଭାଗରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ରହିଥିଲା ।

 ବାଲ୍ୟଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ, ୧୯୩୭ ମସିହା ଅକ୍ଟୋବର ୨୫ତାରିଖରେ ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ତିର୍ତ୍ତୋଲ ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗରେଇ ଶାସନଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୬୦ ଓ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକ ଓ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଶିକ୍ଷା ସମାପ୍ତ କରିଥିଲେ । ୧୯୭୬ମସିହାରେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପି.ଏଚ.ଡି ଲାଭ କରିଥିଲେ । 

 ପରିବାର 
ନିତ୍ୟାନନ୍ଦଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବିଦ୍ୟାଧର ଶତପଥୀ ଓ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଦୁର୍ଗାବତୀ ଦେବୀ । କବି ପ୍ରତିଭା ଶତପଥୀ ତାଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ । ପାରମିତା, ମଧୁବ୍ରତା, ଅସିତା ଓ ଇପ୍ସିତା ନାମରେ ତାଙ୍କର ଚାରି ଝିଅ ଅଛନ୍ତି ।

 ବୃତ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ଅଧ୍ୟାପନାକୁ ନିଜର ବୃତ୍ତି ଭାବରେ ଆବୋରୀ ଥିଲେ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ । ୧୯୬୨ରୁ ୧୯୬୯ ଯାଏଁ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଓ ୧୯୭୬ରୁ ୧୯୯୨ ଯାଏଁ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟର ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ ଚେୟାରର ପ୍ରଫେସର ଥାଇ ୧୯୯୭ ମସିହାରେ ସେବା ନିବୃତ ହୋଇଥିଲେ ।

 ସାହିତ୍ୟିକ ଜୀବନ 
୧୯୬୫ମସିହା ବେଳକୁ ସେ ରେଭେନ୍ସା ନୈଶ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରୁଥିଲେ । ସେହି ସମୟରେ ପୂଜ୍ୟପୂଜା ସଂସଦ ଆନୁକୁଲ୍ୟରେ, ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ଜନ୍ମଦିବସରେ ସେ ସାକ୍ଷୀଗୋପାଳକୁ ଏକ ସଭାକାର୍ଯ୍ୟରେ ଯୋଗଦେବାକୁ ଯାଇଥାନ୍ତି । ସେଠାରେ ଭାଷଣ ଦେବା ଅବସରରେ ଜଣେ ଶ୍ରୋତା ଅଭିଯୋଗ କଲେ ଯେ, ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଜୀବନୀ ଲେଖାଯାଇନାହିଁ । ସେହି ସଭାରେ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଥିଲେ ଯେ, ସେ ୩ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଜୀବନୀ ଲେଖି ପ୍ରକାଶ କରାଇବେ । ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ନିତ୍ୟାନନ୍ଦଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପୁସ୍ତକ ଲିଖନ । ଚାରି ବର୍ଷ ଧରି ଲେଖା ହୋଇଥିବା, ହେ ସାଥୀ ! ହେ ସାରଥୀ ନାମରେ ଏହି ଗୋପବନ୍ଧୁଙ୍କ ପୂର୍ଣ୍ଣାଙ୍ଗ ଜୀବନୀ ପୁସ୍ତକ ୧୯୬୯ ମସିହାରେ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ପତ୍ନୀ ପ୍ରତିଭାଙ୍କ ସହ ମିଳିତ ଭାବରେ "ଆମ କବିତା" ନାମକ ଏକ କବିତା ପୁସ୍ତକ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା । ତା ପରଠାରୁ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ନିରବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଭାବରେ ସାହିତ୍ୟ ସାଧନାରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲେ । ତାଙ୍କ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନେ ଆଧୁନିକ କବିତା ଉପରେ କୌଣସି ସମାଲୋଚନା ମୂଳକ ପୁସ୍ତକ ପାଇ ପାରୁନଥିଲେ । ସେହି ଅଭାବ ଦୂର କରିବାକୁ, ସେ ସମାଲୋଚନା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ ।  

ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ବହୁ ସାହିତ୍ୟିକ ଓ ସାମାଜିକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ରହିଥିଲେ । ସେ ମଧ୍ୟରୁ ପୂଜ୍ୟପୂଜା ସଂସଦ, ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର, ସାମ୍ପ୍ରତିକ, ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ଆଦି ଅନ୍ୟତମ । ଶାରଳା ପୁରସ୍କାର ତାଙ୍କରି ସମ୍ପାଦନାରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା ।

 ପ୍ରକାଶିତ ରଚନାବଳୀ 
କବିତା:
 ଆମ କବିତା ୧୯୬୨ (ଯୁଗ୍ମ - ପ୍ରତିଭା ଶତପଥି)
 ସବାସାନ ପ୍ରେମିକା ୨୦୧୨
 ଅଗ୍ନିଶିଖା
 ସମାଲୋଚନା 
 ଆଧୁନିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ୧୯୭୭
 କାବ୍ୟ ପ୍ରକରଣ ୧୯୯୩
 ସତୁରୀରୁ ସହସ୍ରାବ୍ଦୀ ୨୦୦୩
 ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗ: ସ୍ରଷ୍ଟା ଓ ସୃଷ୍ଟି ୧୯୯୯
 ଓଡ଼ିଆ ମେଗା ଉପନ୍ୟାସ-ବୀକ୍ଷା ଓ ସମୀକ୍ଷା ୨୦୧୫
 ହୃଷୀକେଶୀୟ କଥାଶିଳ୍ପ ୨୦୦୬
 କାବ୍ୟଦୃଷ୍ଟି କାବ୍ୟବିଚାର ୨୦୧୫
 କବିତା ଯୁଗେ ଯୁଗେ ୧୯୭୪
 ସବୁଜରୁ ସାମ୍ପ୍ରତିକ - ୧୯୭୯
 ପ୍ରମୁଖ କବି କତିପୟ - ୧୯୮୪
 କବିତା ସେତୁ ୨୦୦୯
 ଗଳ୍ପ ଓ ଗାଳ୍ପିକ - ୧୯୮୬
 ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
 ୟୁରୋପ ସଂସ୍କୃତି ଓ ବିସ୍ମୟ ୨୦୧୩ (ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ, ସଂସ୍କୃତି, ଆଲୋଚନା)
 ପ୍ରେମ ଓ ପ୍ରତାରଣା  (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 ପ୍ରେମ ଓ ପରିତାପ  (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 ଶୈଶବରୁ ଅବସର ୨୦୧୬ (ଆତ୍ମଜୀବନୀ)
 ଗଳ୍ପ ସମଗ୍ର ୨୦୧୨
 ହେ ସାଥୀ ! ହେ ସାରଥୀ ! ୧୯୬୯ (ଜୀବନୀ)
 କାରୁଣ୍ୟର କାରୁଶିଳ୍ପ ୨୦୦୬ (ଉପନ୍ୟାସ)
 କାଳ ଓ କର୍ଣ୍ଣିକା (ଗଳ୍ପ)
 ଅନିକେତ (ଉପନ୍ୟାସ)
 ସଂପାଦନା 
 ଇସ୍ତାହାର ରଜତ ଜୟନ୍ତୀ ଉଦ୍‌ଯାପନ ଉତ୍ସବ ୨୦୦୩ (ସ୍ମରଣିକା)
 ଘନଶ୍ୟାମ ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ ୨୦୧୪
 ଗୌରହରି ସ୍ମରଣିକା ୨୦୧୬
 ବୈକୁଣ୍ଠ ପରିକ୍ରମା ୧୯୮୧
 ସତ୍ୟବାଦୀ ସାହିତ୍ୟ ଯୁଗ ୧୯୮୯
 ପାଠଚକ୍ର ପ୍ରବନ୍ଧାବଳୀ, ଭାଗ-୮ ୧୯୯୧
 ଅନେକ ନଈର ସୁଅ (କବିତା) ୨୦୦୯
 ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଓଡ଼ିଆ କବିତା ୧୯୯୭
 ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ୧୯୯୪
 ନୀଳକଣ୍ଠ ସ୍ମରଣିକା ୧୯୬୯
 କବି-ମନୀଷୀ ୧୯୮୩
 ଗୋଦାବରୀଶ ପରିକ୍ରମା ୧୯୮୬
 ସାରସ୍ୱତ ଆକଳନ (ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ଶତପଥିଙ୍କ ସାରସ୍ୱତ କୃତିର ଆକଳନ) ୨୦୦୦
 ଗୋପବନ୍ଧୁ ସ୍ମରଣିକା ୧୯୬୭
 ବିଦ୍ୟୁତ୍‌ପ୍ରଭା ଗ୍ରନ୍ଥାବଳୀ, ୧ମ ଓ ୨ୟ ଭାଗ ୧୯୮୩
 ଗୋପବନ୍ଧୁ ପରିକ୍ରମା ୧୯୬୭, ୧୯୭୭
 ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟର ଅବମୂଲ୍ୟନ ୨୦୦୧
 ମାନସିଂହ ପରିକ୍ରମା ୧୯୭୯
 ମଧୁ-ସ୍ମରଣିକା ୧୯୬୬
 ଗଜପତି ପରିକ୍ରମା ୧୯୮୯
 ଅତିବଡ଼ୀ ଜଗନ୍ନାଥ ପରିକ୍ରମା ୧୯୭୫
 ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ପରିକ୍ରମା ୧୯୭୩
 ଲଳିତ ନିବନ୍ଧ
 ଚଳିତ ଶତାବ୍ଦୀର ଓଡ଼ିଆ କବିତା
 ପ୍ରହରାଜ ପରିକ୍ରମା ୧୯୭୦
 ପତ୍ରିକା 
 ଇସ୍ତାହାର (ପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା) - ୧୯୭୯ ମସିହାରୁhttp://prabook.org/web/person-view.html?profileId=652280

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର - ୨୦୦୨ ("ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗ - ସ୍ରଷ୍ଟା ଓ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ" ମନୋନୀତ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁରସ୍କାରକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରିଥିଲେ)http://odisha.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2005/pdf/orissa_sahitya_academy.pdf

୨୦୨୦ ଜୁନ ୩ ତାରିଖରେ ଭୁବନେଶ୍ୱରଠାରେ ନିତ୍ୟାନନ୍ଦଙ୍କର ପରଲୋକ ଘଟିଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୭ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୨୦ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଭାଷା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ବିଜେତା