ବେଙ୍ଗ ବାଇଦ

ବେଙ୍ଗ ବାଇଦ (ଓଡ଼ିଆରେ ବେଙ୍ଗ ବାଜା ଓ ବେଙ୍ଗ ପାଟିଆ ନାମରେ, ବଙ୍ଗଳାରେ "ଚୁରଚୁରି", ଓ କନ୍ନଡ଼ରେ "ବୁଡ଼ୁ ବୁଡ଼ିକେ" ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଓଡ଼ିଶା ଓ ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପିଲାଙ୍କ ଖେଳିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ଏକ ଛୋଟ ବାଜା । ଏହାକୁ ବିଞ୍ଚଣା ଭଳି ଘୁରାଇଲେ ଏହା ବାଜିଥାଏ । ଏଥିରେ ଏକ ରବର ଫିତାଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ଫଟୋ ଫିଲ୍ମକୁ ଛନ୍ଦାଯାଇଥାଏ । ଆଉ ଏକ ରବରରେ କାଠିଟିଏ ଏହି ଫିଲ୍ମରେ ଲଗାଯାଇଥାଏ । ଏକ ବେଣ୍ଟରେ ଏସବୁକୁ ଖଞ୍ଜାଯାଇ କାଠିଟିକୁ ଏକ ଛୋଟ ସିଲିଣ୍ଡର ଭଳି ଆକୃତିର ବାଜାର ମଝିଆଡ଼କୁ ରଖାଯାଇଥାଏ । ଏହାକୁ ହାତରେ ଘୁରାଇଲେ କାଠିଟି ଫିଲ୍ମରେ ବାଜି ଛୋଟ ବାଜା ଉପରେ ପିଟି ହୋଇଥାଏ ଓ ବାଜାଟି ବାଜିଥାଏ ।

 ନାମକରଣ 
ଏହି ବାଜାଟି ବାଜିଲେ ବେଙ୍ଗ ରଡ଼ି ପରି ଶୁଭୁଥିବାରୁ ଏହାକୁ ବେଙ୍ଗବାଜା ବୋଲି କହାଯାଏ । ଅଞ୍ଚଳଭେଦରେ ଏହା ବେଙ୍ଗ ବାଜା, ବେଙ୍ଗ ବାଇଦ, ବେଙ୍ଗ ପାଟିଆ ଆଦି ନାମରେ ଜଣା । 

 ଜଣାଶୁଣା ଚଳଣିରେ 
 ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ନଦୀୟା ବିହାରୀ ମହାନ୍ତିଙ୍କ ଏକ ଶିଶୁଙ୍କ ନିମନ୍ତେ ପ୍ରକାଶିତ ବହିର ନାମ ବେଙ୍ଗ ବାଇଦ ।

 ଗଠନ 
ଏକ ବାଉଁଶ କାଠିରେ ଦୁଇଟି ଫଟି ଫିଲ୍ମକୁ ଛକି କରି ପୂରାଯାଇ ଚାରୋଟି କବାଟ ଭଳି ଆକୃତି ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ଅଲଗା ରଙ୍ଗର ଆଲୁଅ ପାଇଁ ତିଆରି ରଙ୍ଗ ଜରିକୁ ଏକ ଛୋଟ ବାଉଁଶ ମୁଦି ଉପରେ ଟାଣ କରି ମଡ଼ାଯାଇ ବାଜା ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ବାଜାଟିକୁ ଦୁଇଟି ତାରରେ କାଠିରେ ବନ୍ଧାଯାଇଥାଏ । ସେହି ଦୁଇଟି ତାରରେ ଏକ ରବର ଫିତା ବାନ୍ଧି ସେଥିରେ ଏକ ଛୋଟ କାଠି ଲଗାଯାଇଥାଏ । ବଡ଼ କାଠିକୁ ହାତରେ ଧରି ବିଞ୍ଚଣା ଭଳି ବୁଲାଇଲେ ଛୋଟ କାଠିଟି ବାଜା ଉପରେ ବାଜିଥାଏ ।

ଉଦାହରଣ
550px|center|thumb|ଏକ ବେଙ୍ଗ ବାଇଦ ବଜା 

 ଆଧାର