ପ୍ରାଇମେରୀ ଆଲଡୋଷ୍ଟେରୋନିଜମ

ପ୍ରାଇମେରୀ ଆଲଡୋଷ୍ଟେରୋନିଜମ, ବା ପ୍ରାଇମେରୀ ହାଇପରଆଲଡୋଷ୍ଟେରୋନିଜମ ବା କନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ, ଏକ ରୋଗ ଯେଉଁଥିରେ ଆଡ୍ରେନାଲ ଗ୍ରନ୍ଥିରୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଆଲଡୋଷ୍ଟିରନ କ୍ଷରିତ ହୁଏ  ; ଫଳରେ ରେନିନ ମାତ୍ରା କମିଯାଏ ।  ଏହାଦ୍ୱାରା କେତେକ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ।  ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ହୁଏ, ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି କମିଯାଏ ଓ ମୁଣ୍ଡବଥା ହୁଏ ।  ବେଳେବେଳେ ମାଂସପେଶୀର ଦୁର୍ବଳତା ଅଥବା ସ୍ପାଜମ ହୁଏ, ଅତ୍ୟଧିକ ପରିସ୍ରା ହୁଏ ଓ ଝିମଝିମ ହୁଏ ।  ରୋଗ ଜଟିଳ ହେଲେ ହୃତପିଣ୍ଡ ରକ୍ତନଳୀ ରୋଗ ହୁଏ ଯେପରିକି ଷ୍ଟ୍ରୋକ, ହୃଦଘାତ, ବୃକ୍‌କ ଫେଲ ଓ ଅନିୟମିତ ହୃତ୍ ସ୍ପନ୍ଦନ ହୁଏ । 

ପ୍ରାଇମେରୀ ଆଲଡୋଷ୍ଟେରୋନିଜମ ରୋଗର ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ କାରଣ ଅଛି । ପ୍ରାୟ ୬୬ % କେଶରେ ଆଡ୍ରେନାଲ ହାଇପରପ୍ଲାସିାଆଡ୍ରେନାଲ ଗ୍ରନ୍ଥି ବଢ଼ିବା ଯୋଗୁ ଓ ୩୩ % କେଶରେ ଆଡ୍ରେନାଲ ଆଡେନୋମା ଯୋଗୁ ହୁଏ ଯେଉଁଥିରେ ଅଧିକ ଆଲଡୋଷ୍ଟିରନ କ୍ଷରଣ ଅଧିକ ହୁଏ ।  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସାଧାରଣ କେଶ ମଧ୍ୟରେ ଆଡ୍ରେନାଲ କର୍କଟ ଓ ବଂଶଗତ ଫ୍ୟାମିଲିଆଲ ହାଇପରଆଲଡୋଷ୍ଟେରୋନିଜମ ରୋଗ ହୁଏ ।  ଏହି ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ ନିମନ୍ତେ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ରୋଗ ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ଏହି ସଙ୍କଟ ଥିଲେ ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ କରିବାକୁ ସୁପାରିସ କରନ୍ତି କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କେତେକ ସମସ୍ତ ରୋଗିଙ୍କର ସ୍କ୍ରିନିଙ୍ଗ କରିବାକୁ ସୁପାରିସ କରନ୍ତି ।  ରକ୍ତରେ ଆଲଡୋଷ୍ଟିରନ-ରେନିନ ଅନୁପାତ କରି ତା ପରେ ଅଧିକ ନିର୍ଣ୍ଣୟକ ପରୀକ୍ଷା କରାଯାଏ ।  ଏକ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଲୋକଙ୍କର କମ ରକ୍ତ ପଟାସିୟମ ଥାଏ ।  ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାରଣ ଜାଣିବା ନିମନ୍ତେ ମେଡିକାଲ ଇମେଜିଙ୍ଗ କରାଯାଏ । 

ଆଡେନୋମା ଥିଲେ ଅପରେଶନ କରି ବାହାର କରିଦେଲ କେତେକ ରୋଗୀ ଆରୋଗ୍ୟ ହୋଇଯାଆନ୍ତି ।  ଗୋଟୋଏ ଆଡ୍ରେନାଲ ବଢ଼ିଥିଲେ ତାହାକୁ ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କାଢ଼ିଦିଆଯାଏ ।  ଦୁଇଟିଯାକ ଆଡ୍ରାନାଲ ବଢ଼ିଥିଲେ ଆଲଡୋଷ୍ଟିରନ ଆଣ୍ଟାଗୋନିସ୍ଟ ଔଷଧ ଯେପରିକି ସ୍ପାରୋନୋଲାକଟୋନ କିମ୍ବା ଏପ୍ଲେରେନୋନ ଦିଆଯାଏ ।  ଏହା ସ‌ହିତ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ନିମନ୍ତେ ଔଷଧ ଓ କମ ଲୁଣ ଖାଇବାକୁ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଏ ।  ଫ୍ୟାମିଲିଆଲ ହାଇପରାଅଲଡୋଷ୍ଟିରୋନିଜମ ଥିଲେ ସ୍ଟିରଏଡ ଯେପରିକି ଡେକ୍ସାମେଥାଜୋନ ଦେଇ ଚିକିତ୍ସା କରାଯାଏ । 

ଉଚ୍ଚ ରକ୍ତଚାପ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୦ % ରୋଗୀଙ୍କର ପ୍ରାଇମେରୀ ଆଲଡୋଷ୍ଟେରୋନିଜମ ଥାଏ ।  ପୁରୁଷଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ ।  ଏହି ରୋଗ ୩୦ରୁ ୫୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ।  ଆମେରିକାର ଜଣେ ଅନ୍ତସ୍ରାବୀ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଜେରୋମ କନ (୧୯୦୭-୧୯୯୪) ପ୍ରଥମେ କନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ବିଷୟରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିବାରୁ ତାଙ୍କ ନାମ ଅନୁସାରେ ଏହି ରୋଗର ନାମକରଣ ହୋଇଛି । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ