ସେଫଟ୍ରାଇଆକ୍ସୋନ

ସେଫଟ୍ରାଇଆକ୍ସୋନ (ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ Ceftriaxone, ବିକ୍ରୟ ନାମ ରୋସେଫିନ) ଏକ ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ (antibiotic) ଯାହା ଅନେକ ଗୁଡ଼ିଏ ସଂକ୍ରମଣରେ ବ୍ୟବ‌ହାର ହୁଏ । ମଧ୍ୟକର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଦାହ , ଏଣ୍ଡୋକାର୍ଡ଼ାଇଟିସ (endocarditis), ମେନିଞ୍ଜାଇଟିସ୍, ନିମୋନିଆ, ହାଡ଼ ଓ ଗଣ୍ଠି ସଂକ୍ରମଣ, ଉଦର ଅଭ୍ୟନ୍ତର ସଂକ୍ରମଣ, ଚର୍ମ ସଂକ୍ରମଣ, ମୂତ୍ରନଳୀଶୈଳୀ ସଂକ୍ରମଣ, ଗନେରିଆ (gonorrhea) ଓ ପେଲଭିକ ଇନଫ୍ଲାମେଟରି ଡିଜିଜ (pelvic inflammatory disease) ଇତ୍ୟାଦି ସଂକ୍ରମଣରେ ଏହି ଔଷଧ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୁଏ । ଅପରେଶନ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ଓ କାମୁଡ଼ା କ୍ଷତ ହେବା ପରେ ଏହା ସଂକ୍ରମଣ ପ୍ରତିଷଧ ଭାବରେ ଦିଆଯାଏ । ଶୀରାଭ୍ୟନ୍ତର ଇଞ୍ଜେକସନ ବା ମାଂସପେଶୀରେ ସେଫଟ୍ରାଇଆକ୍ସୋନ ଇଞ୍ଜେକସନ ଦିଆଯାଏ ।

ଆଲର୍ଜି (allergic reaction) ଓ ଇଞ୍ଜେକସନ ସ୍ଥାନରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏହାର ମୂଖ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା । ଡିଫିସିନ ତରଳ ଝାଡ଼ା (C. difficile associated diarrhea), ହେମୋଲାଇଟିକ ଆନିମିଆ (hemolytic anemia), ପିତ୍ତକୋଷ ରୋଗ (gall bladder disease) ଓ ଅପସ୍ମାର ଇତ୍ୟାଦି ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ପେନିସିଲିନ ପ୍ରତି ଆନାଫାଇଲାକ୍ସିସ (anaphylaxis) ଥିଲେ ଏହି ଔଷଧ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ସାମାନ୍ୟ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଥିଲେ ଦିଆଯାଏ ।  ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତର କ୍ୟାଲସିଅମ (calcium) ସାଥିରେ ଏହି ଔଷଧ ଶିରାଭ୍ୟନ୍ତରରେ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ    ଗର୍ଭାବସ୍ଥା ଓ ସ୍ତନ୍ୟପାନ ସମୟରେ ଏହା ନିରାପଦ ଜଣାଯାଏ । ସେଫାଲୋସ୍ପୋରିନ (cephalosporin) ଦଳର ଏହା ତୃତୀୟ ପିଢ଼ି ଔଷଧ ଯାହା ଜୀବାଣୁକୁ କୋଷ କାନ୍ଥ (cell wall) ତିଆରି କରିବାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରେ ।

୧୯୮୦ ଦଶକର ଆରମ୍ଭରେ ହଫମାନ-ଲା ରୋସ (Hoffmann-La Roche) ଏହି ଔଷଧ ଆବିଷ୍କାର କରିଥିଲେ । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ (World Health Organization's List of Essential Medicines) ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ । ସନ ୨୦୧୪ରେ ବିକଶିତ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହାର ଡୋଜ ପିଛା ଦାମ ୦.୨୦ରୁ ୨.୩୨ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଥିଲା । ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ ଏକ କୋର୍ଷ ଔଷଧର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨୫ ଡଲାର ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ