ବାଙ୍କାପୁର

ବଙ୍କାପୁର ଭାରତୀୟ ରାଜ୍ୟ କର୍ଣାଟକର ହାଭେରୀ ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ମୁନସିପାଳ ସହର । ଏହା ଶୀଗଗନ ତାଲୁକରେ ରହିଛି ଓ ପୁନେ ବାଙ୍ଗାଲୋର ଜାତୀୟ ରାଜପଥ 14ରୁ 2.5 କିଲୋମିଟର ତଥା ହାଭେରୀ ସହରରୁ 22 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏହା ଏକ ଏଇତିହାସିକ ସ୍ଥଳ । ଏଠାରେ ନାଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର, ବଙ୍କାପୁର ଦୁର୍ଗ ଓ ବଙ୍କାପୁର ମାୟୁର ଅଭୟାରଣ୍ୟ ରହିଛି । କନକ ଦାସଙ୍କ ଜନ୍ମ ସ୍ଥାନ ବାଡା ଏହା ନିକଟରେ ରହିଛି । 

 ପରିଚୟ 
ହାଭରି ଜିଲ୍ଲାରେ 50ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ ପ୍ରତ୍ନତତ୍ତ୍ୱିକ ସ୍ଥଳ ରହିଛି । ତାହା ମଧ୍ୟରୁ ସିଦ୍ଧେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ହାଭେରୀ , ଗଲାଘାନ୍ତେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର , ଶିବ ମନ୍ଦିର , ତରକେଶ୍ୱରୀ ମନ୍ଦିର ମୁଖ୍ୟ । 

 ଇତିହାସ 
ବାଆଁ|thumb|Old Kannada inscription (late 11th - early 12th century) at Nagaresvara  Temple in Bankapura, Karnataka
ଚାଲୁକ୍ୟ ଶାସନ କାଳରେ ଅନେକ ମନ୍ଦିର ଏଠାରେ ନିର୍ମିତ ହେଇଥିଲା । 1567 ମସିହାରେ ଅଲି ଆଦିଲ୍ଶହୀଙ୍କ ଆକ୍ରମଣ ସମୟରେ ସେ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ମନ୍ଦିରକୁ ଦ୍ୱଂଶ କରାଯାଇଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଭଗ୍ନ ଦୁର୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ରଙ୍ଗନାଥ ନାଗେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର ରହିଛି । ସେଥିରେ 66ଟି ସ୍ତମ୍ଭ ପଥର ଖୋଦନ ଚିତ୍ର ସହ ରହିଛି । ଦୁର୍ଗ ଭିତରେ ଏକ ମସଜିଦ ମଧ୍ୟ ରହିଛି । ଏଠାରେ ଜୈନ ଲିଖନ ସବୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖା ଯାଇଥାଏ । 

16 ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ହିନ୍ଦୁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏଠାରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ଏକ ବର୍ଷ କାଳ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ ପରିଶେଷରେ ମୁସ୍ତାଫା ଖାନ ଏହାକୁ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ଏହା ସଭାନୁରର ନବାବ , ମରଠା ,ଙ୍କଦ୍ୱାରା କିଛି କାଳ ଶାସିତ ହେଲା ପରେ ହାଇଦର ଅଲି ଓ ତିପୁ ସୁଲତାନ ଏହାକୁ ଅଧିକାରରେ ରଖିଥିଲେ । ଶେଷରେ ଏହା ବ୍ରିଟିଶମାନଙ୍କ ଅଧିକାରକୁ ଯାଇଥିଲା ।   

 ବଙ୍କାପୁର ଦୁର୍ଗ 
ଭଗ୍ନ ବଙ୍କାପୁର ଦୁର୍ଗ ଭିତରେ ଚାଲୁକ୍ୟଙ୍କ ଏକ ମଦିର ରହିଛି । ବଙ୍କାପୁରଠାରେ ଅନେକ ଏଇତିହାସିକ ଯୁଦ୍ଧ ହେଇଥିଲା । ନାଗରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିରରେ ଅନେକ ଭଙ୍ଗାରୁଜା ହେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅଦ୍ୟାବଧି ଏହାର ସୁନ୍ଦରତା ଅନେକ ପରିମାଣରେ ରହିଛି । 

 ନାଗରେଶ୍ୱର ମନ୍ଦିର 
ଡାହାଣ|thumb|200x200_ପିକସେଲ| Bankapur Nagaresvara Temple door panels
ଡାହାଣ|thumb|300x300_ପିକସେଲ| Bankapura Nagareswara temple

 ମୟୁର ଅଭୟାରଣ୍ୟ 
ଡାହାଣ|thumb|300x300_ପିକସେଲ| Bankapura Nagareswara temple

 ଜନସଂଖ୍ୟା 
 2001 ମସିହା ଆରା ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏଠାରେ 20,264 ଜନ ବସବାସ କରୁଥିଲେ । ତାହା  ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ ସଂଖ୍ୟା 53 % ଥିଲା ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା 47 % ଥିଲା । 6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 14 % ରହିଥିଲା । ଏଠାରେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 59 % ଥିଲା ଯାହା ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ କମ । 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Bankapura Fort on Google Maps

 ଆଧାର