କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର

କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ ମିଶ୍ର (୧୯ ଅପ୍ରେଲ ୧୯୩୩ - ୧୩ ଫେବୃଆରୀ ୧୯୯୪), ଜଣେ ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାରପ୍ରାପ୍ତ ଗାଳ୍ପିକ ଥିଲେ । ପ୍ରବନ୍ଧ ଓ ଉପନ୍ୟାସ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ପ୍ରବେଶ ରହିଥିଲା । ତାଙ୍କ ସାହିତ୍ୟରେ ପ୍ରାଚ୍ୟ ଓ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଜୀବନ ଶୈଳୀର ଏକ ତୁଳନାତ୍ମକ ଦୃଷ୍ଟିଭଙ୍ଗି ପ୍ରକାଶିତ ହେଉଥିଲା । ବିଦେଶରେ ରହୁଥିବା ଭାରତୀୟମାନଙ୍କର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱକୁ ସେ ନିଜ ସାହିତ୍ୟରେ ଦେଖେଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ସେ ଜଣେ ଛାତ୍ରବତ୍ସଳ ଶିକ୍ଷକ ଓ ସୁବକ୍ତା ଥିଲେ ।

 ଜୀବନୀ 
କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ, ୧୯୩୩ମସିହାରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର ସହର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଶଙ୍କରପୁରଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ସେ, କଟକର ପ୍ୟାରୀମୋହନ ଏକାଡେମୀରୁ ମାଟ୍ରିକ ପାସ କରିଥିଲେ । ୧୯୫୬ ମସିହାରେ ବନାରସ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ସ୍ନାତକୋତ୍ତର ଦର୍ଶନଶାସ୍ତ୍ର ପାଠ୍ୟକ୍ରମରେ ପ୍ରଥମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପ୍ରଥମ ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଥିଲେ । ତାପରେ ଆଇନ ପଢ଼ି, ଓକିଲାତି କରିଥିଲେ । ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବାରେ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ତାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ କରି ୧୯୫୯ମସିହାରେ ଅଧ୍ୟାପନା ବୃତ୍ତିକୁ ଆବୋରୀଥିଲେ । ପ୍ରଥମେ ବିଜେବି କଲେଜ(୧୯୫୯-୬୩) ଓ ପରେ ସାମନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର ସ୍ୱୟଂଶାସିତ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅଧ୍ୟାପନା କରିଥିଲେ । ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ କମନୱଲଥ ସ୍କଲାରସିପ ପାଇ, କାନାଡ଼ାର ଟରଣ୍ଟୋ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ପିଏଚଡି କରିଥିଲେ । ୧୯୬୮ମସିହାରେ ସେ ଉତ୍କଳ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପ୍ରାଧ୍ୟାପକ ଭାବରେ ଯୋଗଦେଇ, ୧୯୮୪ରେ ପ୍ରଫେସର ହୋଇଥିଲେ । ୧୯୮୮ରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ଦର୍ଶନ କଂଗ୍ରେସର ସଭାପତି ଅଳଙ୍କୃତ କରିଥିଲେ । ଅବସର ନେବା ପୁର୍ବରୁ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ଆକସ୍ମିକ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା ।

 ରଚନାବଳୀ 
ଅଧ୍ୟାପନା ଓ ସାହିତ୍ୟ ସର୍ଜନାକୁ ସମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ କୃଷ୍ଣପ୍ରସାଦ । ସେ ପ୍ରାୟ ୧୦୦ରୁ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଗଳ୍ପ ଲେଖିଥିଲେ । ଓଡ଼ିଆ ଗଳ୍ପକୁ ପାରମ୍ପାରିକ ପ୍ରବାହରୁ ଦୂରେଇ ନେଇ, ସେ ଏକ ନୂତନ ରୂପ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । 

 ଗଳ୍ପଗ୍ରନ୍ଥ 
 ଅରଣ୍ୟ ଉପବନ
 ପର୍ବତାରୋହଣ
 ନାୟଗ୍ରା ଓ ଦେବଯାନୀ
 ମାଣିକ୍ୟ ସଂଧାନ
 ଚିତ୍ରିତ ଚାଦର
 ଟ୍ରୋଜାନ ଅଶ୍ୱ
 କ୍ରୀତଦାସୀର କାବ୍ୟ
 ସନାତନ ଓଝା ଗଲେ କୁଆଡେ
 ଜଣେ ହିପି ତରୁଣୀର ଇତିବୃତ୍ତ
 ନିଜକୁ ନାୟକ କରି

 ଉପନ୍ୟାସ 
 ମୃଗତୃଷ୍ଣା
 ସିଂହକଟୀ
 ନେପଥ୍ୟେ
 ଭ୍ରମଣ କାହାଣୀ 
 କାନାଡ଼ା ଡାଏରୀ
 ପତ୍ରପତ୍ରିକା ସମ୍ପାଦନା 
 ମାନସ ପତ୍ରିକା

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଚିତ୍ରିତ ଚାଦର ପାଇଁ), ୧୯୮୫http://odisha.gov.in/e-magazine/orissaannualreference/ORA-2005/pdf/orissa_sahitya_academy.pdf
 ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର (କ୍ଷୁଦ୍ରଗଳ୍ପ), ୧୯୭୨ (ପ୍ରଜାତନ୍ତ୍ର ପ୍ରଚାର ସମିତି ପ୍ରଦତ୍ତ)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୩ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୯୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଝଙ୍କାର ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ