କଳାଝାଡ଼ା

କଳାଝାଡ଼ା ବା ପିଚୁକଳାଝାଡ଼ାକୁ ଇଂରାଜୀରେ ମେଲିନା (Melena) କହନ୍ତି ଯାହା ପାକସ୍ଥଳୀ-ଅନ୍ତନଳୀରେ ହୋଇଥିବା ଘାଆରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେବାର ଏକ ଲକ୍ଷଣ, retrieved 19 July 2010. । ହଜମକାରୀ ଏଞ୍ଜାଇମ ଓ ଅନ୍ତନଳୀରେ ଥିବା ଜୀବାଣୁଦ୍ୱାରା ରକ୍ତରେ ଥିବା ହେମୋଗ୍ଲୋବିନ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୋଇ କଳା ରଙ୍ଗ ଧାରଣ କରେ ।
ଔଷଧ ବା ବିଭିନ୍ନ ଖାଦ୍ୟରେ ଲୌହ ଅଂଶ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଝାଡ଼ା କଳା ଦେଖାଯାଏ । ଏହା ମେଲିନା ଭଳି ପିଚୁକଳା ନ ହୋଇ ପାଉଁଶିଆ କଳା ଦେଖାଯାଏ ଓ ଏହି ରଙ୍ଗରୁ ଏହାକୁ ମେଲିନା ନୁହେଁ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ । 
ନିମ୍ନ ଅନ୍ତନଳୀରୁ (ସିଗମଏଡ କଲନ ଓ ମଳାଶୟ) ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲେ ଝାଡ଼ାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ରକ୍ତ ପଡ଼େ । ପାକସ୍ଥଳୀ ଓ ଉପର ଅନ୍ତନଳୀରୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲେ କଳାଝାଡ଼ା ହୁଏ କାରଣ ଏହାର ରାସାୟନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ନିମନ୍ତେ ସମୟ ମିଳେ । ନିମ୍ନ ନଳୀରେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ହେଲେ ଯଦି ଅତି ଧିରେ ସ୍ରାବ ହୁଏ ଓ ଅଧିକ ସମୟ ସାପେକ୍ଷ ହୁଏ ତେବେ ଝାଡ଼ା କଳା ହୁଏ । ହିସାବରୁ ଦେଖାଯାଇଛି ଏହି କଳା ରଙ୍ଗ ହେବା ନିମନ୍ତେ ପ୍ରାୟ ୧୪ ଘଣ୍ଟା ଲାଗେ । 
 ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ 
ନିମ୍ନ ରକ୍ତ ଚାପ ବା ରକ୍ତହୀନାତା ଲକ୍ଷଣ ସହ ରୋଗୀ ଆସେ । ମଳଦ୍ୱାର-ଅଙ୍ଗୁଠି ପରୀକ୍ଷା କରି ଅନ୍ୟ କିଛି ରୋଗ ଯଥା କୋଲୋରେକ୍ଟାଲ କର୍କଟ ନ ଥିବା ଦେଖାଯାଏ । ଉପର ଖାଦ୍ୟନଳୀରେ ରୋଗ ଥିଲେ ଅପର ଏଣ୍ଡୋସ୍କୋପି କରାଯାଏ । ନିମ୍ନ ଅନ୍ତନଳୀ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଦେଖିବା ନିମନ୍ତେ କୋଲୋନୋସ୍କୋପି କରାଯାଏ । 
 କାରଣ 
ପାକସ୍ଥଳୀ ଘାଆ (Peptic ulcer) ହେଲେ ଏହି ମେଲିନା ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ । କର୍କଟ ରୋଗ ଓ କେତେକ ଔଷଧ ଖାଇବାଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଏ । ପରପ୍ୟୁରା, ହେମୋଫିଲିଆଭଳି ରକ୍ତସ୍ରାବ ରୋଗରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ । ଗ୍ୟାସ୍ଟ୍ରାଇଟିସ୍, ଏସୋଫେଜିଆଲ୍ ଭାରିସେସ୍, ମେକେଲ୍ସ ଡାଇଭର୍ଟିକୁଲମ ଓ ମାଲ୍ଲୋରି-ବେସ ସିନ୍ଡ୍ରୋମ ମଧ୍ୟ ଏହାର କାରଣ ହୋଇପାରେ ।
ଲୌହଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ, ନାକ-ରକ୍ତସ୍ରାବ, କଳା ପୁଡିଙ୍ଗ ଓ ଆଫ୍ରିକାନ ମାସାଇ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ ଝାଡ଼ା କଳା ଦେଖାଯାଏ କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ସାବଧାନତା ସହ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ  ହୁଏ ।
ନବଜାତ ଶିଶୁର ସ୍ୱଳ୍ପକାଳୀନ କଳାଝାଡ଼ା ହୁଏ କାରଣ ଜନ୍ମ ସମୟରେ କିଛି ରକ୍ତ ଗିଳିହୋଇଯାଏ । 
ମେଲିନା ଏକ ମେଡିକାଲ ଏମର୍ଜେନ୍ସି ବା ଆପତକାଳୀନ ଅବସ୍ଥା । ରକ୍ତସ୍ରାବ ଯୋଗୁ ରୋଗୀର ଅବସ୍ଥାରେ ଅତିଶିଘ୍ର ଅବନତି ଘଟେ । 
 ଆଧାର 

ଅଧିକ ତଥ୍ୟ
 Blood in stool
 Hematemesis
 Dieulafoy's lesion

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ