ମସ୍ତାନି

ମସ୍ତାନି ଥିଲେ ମରାଠ ପେଶୱା ବାଜିରାଓଙ୍କ ଦ୍ୱିତୀୟ ପତ୍ନୀ । ସେ ଖୁବ ସୁନ୍ଦର ଓ ସାହସୀ ମହିଳା ଥିଲେ । କଳା,ସାହିତ୍ୟ, ଓ ଯୁଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟାରେ ସେ ଥିଲେ ନିପୁଣ । ବାଜିରାଓଙ୍କ ପ୍ରତି ଥିଲା ତାଙ୍କର ଗଭୀର ପ୍ରେମ କିନ୍ତୁ ସେ ସର୍ବଦା ବାଜିରାଓଙ୍କ ମା ଓ ଭାଇଙ୍କଦ୍ୱାରା ଉପେକ୍ଷିତ ହେଉଥିଲେ ।
 ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଜୀବନ 
ମସ୍ତାନି ଥିଲେ ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ ରାଜା ଛାତ୍ରସାଲଙ୍କ ସୁପୁତ୍ରୀ । ସେ ମଔସହାନିଆଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଛତ୍ରପୁର ଜିଲ୍ଲା (ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ) ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି । ଧୂବେଲାଠାରେ ଥିବା ମସ୍ତାନି ମହଲରେ ସେ ରହୁଥିଲେ
। ମସ୍ତାନି ମହଲ ବାଜିରାଓ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଗଢ଼ି ଥିଲେ ।
 ଆତ୍ମଜୀବନୀ 

ମସ୍ତାନି ଥିଲେ ବୁନ୍ଦେଲଖଣ୍ଡ ରାଜା ଛତ୍ରସାଲଙ୍କ ପୁତ୍ରୀ । ଯେତେବେଳେ ଆଲହବାଦ ରାଜା ପଠାଣ ମହମଦ ଖାନ ବଙ୍ଗାଶ ବୁନ୍ଦେଳଖଣ୍ଡ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ (୧୭୨୭-୧୭୨୮) ଛତ୍ରସାଲ ବାଜିରାଓଙ୍କୁ ଗୁପ୍ତ ସନ୍ଦେଶ ପଠେଇ ସାହାଯ୍ୟ ମାଗିଥିଲେ ।
ବାଜିରାଓ ତାଙ୍କୁ ଯୁଧ୍ୟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲେ ଓ ବିଜୟୀ କରିଥିଲେ । ବଦଳରେ ରାଜା ବାଜିରାଓଙ୍କୁ  ନିଜ ଝିଅ ମସ୍ତାନିଙ୍କୁ ଓ ୩ଟି ରାଜ୍ୟ  ଝାଁସୀ,ସାଗର,କଳ୍ପି  ଦେଇଥିଲେ । ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସେ ୩୩ ଲକ୍ଷ ସୁନା ମୁଦ୍ରା ତାଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ । ଆଉ ଏକ ସୂତ୍ରରୂ ପ୍ରକାଶ ମସ୍ତାନି ଥିଲେ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ନିଜାମଙ୍କ ଝିଅ । ବାଜିରାଓ ତାଙ୍କ ଅଧା ମୁସଲିମ ପତ୍ନୀ ମସ୍ତାନିଙ୍କୁ ବହୁତ ଭଲ ପାଉଥିଲେ ।

ସନ୍ତାନ

 ଆଧାର