ବୁଲିମିଆ ନର୍ଭୋସା

ବୁଲିମିଆ ନର୍ଭୋସା ବା କେବଳ ବୁଲିମିଆ ଏକ ଖାଇବା ବିକାର ଯେଉଁଥିରେ ଲୋକ ପେଟ ଠୁସିକରି ଖାଏ ଓ ତାପରେ ପେଟ ସଫା କରିବାକୁ (purging) ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ ।  ଏପରି ଖାଇବାକୁ ଇଂରାଜୀ ଭାଷାରେ ଏହାକୁ ବିଙ୍ଗ ଇଟିଙ୍ଗ (Binge eating) କୁହାଯାଏ ଯେଉଁଥିରେ ବ‌ହୁତ ପରିମାଣର ଖାଦ୍ୟ ଅଳ୍ପ ସମୟରେ ଖିଆଯାଏ ।  ପେଟ ସଫା କରିବା ଅର୍ଥ ଖାଇଥିବା ପଦାର୍ଥକୁ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଦେହରୁ ବାହାର କରିବା ।  ଏହା ବାନ୍ତିଦ୍ୱାରା ବା ରେଚକଦ୍ୱାରା (ଝାଡ଼ା କରେଇବା ଔଷଧ) କରାଯାଏ ।  ଓଜନ ହ୍ରାସ କରିବାର ଉପାୟ ମଧ୍ୟରେ ଉପବାସ, ମୂତ୍ରକାରକ ଔଷଧ ଓ ଉତ୍ତେଜକ ଔଷଧ ବ୍ୟବ‌ହାର ତ‌ଥା ଅତ୍ୟଧିକ ବ୍ୟାୟାମ କରିବା ।  ବୁଲିମିଆ ରୋଗୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କର ସାଧାରଣ  ଓଜନ ଥାଏ ।  ବାନ୍ତି କରେଇବା ଫଳରେ ଦାନ୍ତ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ ଓ ହାତମୁଠା ଗଣ୍ଠିମାନଙ୍କର ମୋଟାଚମ ହୋଇଯାଏ ଯାହାକୁ ରସେଲ ଚିହ୍ନ କ‌ହ‌ନ୍ତି ।  କେତେକ ମାନସିକ ରୋଗ (ଯଥା- ଅବସାଦ, ଉତ୍କଣ୍ଠା, ଡ୍ରଗ ଓ ଆଲକୋହୋଲ ସେବନ) ସ‌ହିତ ବୁଲିମିଆ ସାଥୀ ହୋଇଥାଏ ।  ଏହା ସ‌ହିତ ଆତ୍ମହତ୍ୟା ପ୍ରବଣତା ଓ ନିଜର କ୍ଷତି କରିବା ପ୍ରବଣତା ଦେଖାଯାଏ । 

ବୁଲିମିଆ ଥିବା ଲୋକର ନିକଟ ସମ୍ପର୍କୀୟମାନଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ଅଧିକ ହୁଏ ।  ଜେନେଟିକ କାରଣ ଯୋଗୁ ୩୦ରୁ ୮୦ % ରୋଗ ହୁଏ ।  ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଙ୍କଟପ୍ରଦ କାରଣମାନଙ୍କ ନାମ: ମନୋବୈଜ୍ଞାନିକ ଚାପ, ଦେହ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସାଂସ୍କୃତିକ ଚାପ, ସ୍ୱଳ୍ପ ଆତ୍ମ ସମ୍ମାନ ଓ ମୋଟାପଣ ।    ସଂସ୍କୃତି ଓ ଓଜନ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତାଗ୍ରସ୍ତ ପିତାମାତା ମଧ୍ୟ ରୋଗ ସଙ୍କଟରେ ସାହାଯ୍ୟ କରନ୍ତି ।  ରୋଗୀର ମେଡିକାଲ ଇତିହାସ ଉପରେ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ  ପର୍ଯ୍ୟବସିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଏକ କଷ୍ଟକର ବ୍ୟାପାର ଯେହେତୁ ରୋଗୀ ନିଜର ଖାଦ୍ୟାଭ୍ୟାସ ଓ ରେଚକ ଅଭ୍ୟାସ ଲୁଚାଏ ।  ଅଧିକନ୍ତୁ ବୁଲିମିଆ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ପୂରବାରୁ ଆନୋରେକ୍ସିଆ ନର୍ଭୋସା ନିର୍ଣ୍ଣୟ ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ ହୋଇଯାଏ ।  ସମାନ ଧରଣର ଅନ୍ୟ ରୋଗମାନଙ୍କର ନାମ: ବିଙ୍ଗ ଇଟିଙ୍ଗ ଡିଜଅର୍ଡ଼ର, କ୍ଲେଇନ-ଲେଭିନ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ ଓ ବର୍ଡ଼ରଲାଇନ ପରସନାଲିଟି ଡିଜଅର୍ଡ଼ର ।

କଗନିଟିଭ ବ୍ୟବ‌ଃହାରିକ ଥେରାପି ବୁଲିମିଆର ପ୍ରଥମିକ ଚିକିତ୍ସା ।  ସିଲେକ୍ଟିଭ ସେରୋଟୋନିନ ରିଅପଟେକ ଇନହିବିଟରସ (ଏସଏସଆରଆଇ) ବା ଟ୍ରାଇସାଇକ୍ଲିକ ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ ଭଳି ଆଣ୍ଟିଡିପ୍ରେସାଣ୍ଟ ଔଷଧ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର ଉପକାର କରେ ।  ଅନୋରେକ୍ସିଆ ନର୍ଭୋସା ଅପେକ୍ଷା ବୁଲିମିଆର ଫଳାଫଳ ଅଧିକ ଭଲ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ସଙ୍କଟ ସାଧାରଣ ଜନସଂଖ୍ୟାଠରୁ ଅଧିକ ଥାଏ ।  ଚିକିତ୍ସାର ୧୦ ବର୍ଷ ପରେ ୫୦ % ସମ୍ପୁର୍ଣ୍ଣ ଆରୋଗ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି । 

ସନ ୨୦୧୩ରେ ପୃଥିବୀରେ ୬.୫ ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କର ବୁଲିମିଆ ରୋଗ ହୋଇଥିଲା ।  ପ୍ରାୟ ୧ % ଯୁବତୀଙ୍କର ଏହି ରୋଗ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଥାଏ ଓ ଜୀବନର ଯେ କୌଣସି ସମୟରେ ୨ରୁ ୩ % ମହିଳାଙ୍କର ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।  ବିକାଶଶୀଳ ଦେଶମାନଙ୍କରେ ଏହି ରୋଗ ସାଧାରଣତଃ କମ ହୁଏ ।  ପରୁଷମାନଙ୍କ ଅପେକ୍ଷା ମହିଳାଙ୍କର ୧୦ ଗୁଣ ଅଧିକ ଏହି ରୋଗ ହୁଏ ।  ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁବତୀଙ୍କର ଅଧିକ ହୁଏ ।  ସନ ୧୯୭୯ରେ ବ୍ରିଟିସ ମନୋଚିକିତ୍ସକ ଜେରାଲ୍ଡ ରସ ଏହାର ନାମ କରଣ କରିଥିଲେ ଓ ସର୍ବପ୍ରଥମେ ଏହି ରୋଗ ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଥିଲେ । 

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ