ଦାନାପୁର, ବିହାର

ଦାନାପୁର(ଦିନପୁର ନାମରେ ଭି ପରିଚିତ)  ଏହା ଭାରତୀୟ ରହୟ ବିହାରର ରାଜଧାନୀ ପାଟନା ଏକ ଉପଗ୍ରହ ସହର । ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ 182.241 ଥିଲା। ପାଟନା ମେଟ୍ରୋପଳିଟାନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ।ଏହାକୁ 1887ରୁ ମୁନ୍ସିପାଲିଟି ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ।  ଏଠାରେ ଭାରତୀୟ ସେନାର କାଣ୍ଟନମେଣ୍ଟ ରହିଛି । 

ଏଠାରେ ବ୍ରିଟିଶ ସମରରେ ନିର୍ମିତ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ କୋଠା ବାଡି ଥିବା ସହ 1859 ନିର୍ମିତ ଗଙ୍ଗା ନଦୀର ସର୍ବପୁରାତନ ଘାଟ ରହିଛି । ଶିଖମାନଙ୍କ ଏକ ତୀର୍ଥ ହିସାବରେ ଗୁରୁଦ୍ୱାର ହାଣ୍ଡି ସାହିବ ଏଠାରେ ଅବସ୍ଥିତ । 

 ଭୌଗୋଳିକ ସ୍ଥିତି 
ବାଆଁ|thumb|ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଘାଟ 1859ର ଚିତ୍ରପଟ 
ଏହା ଗଙ୍ଗା ନଦୀରେ ମିଶିଥିବା ସୋନ୍ ନଦୀର ତୀରରେ ଅବସ୍ଥିତ । ଏଠାରୁ କିଛି କିଲୋମିଟର .ଯାଇ ଦିଘାଠାରେ ସୋନ୍ ନଦୀ ଗଙ୍ଗା ସହ ସମାର୍ଜିତ ହୁଏ । 

ଏହାର ଆୟତନ 11.63 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଓ ଏଥିରେ 40ଟି ୱାର୍ଡ ରହିଛି । 1889 ମସିହାରେ ଦାନାପୁର ନଗର ପରିଷଦ ଗଠିତ ହେଇଥିଲା । 

 ଜନସଂଖ୍ୟା 
 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏହାର ଲୋକ ସଂଖ୍ୟା 182,241 , ଯାହା ମଧ୍ୟରୁ ପୁରୁଷ 97,129 ଓ ମହିଳା ସଂଖ୍ୟା  86,112 ।6 ବର୍ଷରୁ କମ ସଂଖ୍ୟା 25,092 ରହିଥିବା ବେଳେ ସାକ୍ଷ୍ୟରତା ହାର 78.4% । ଜନ ଘନତ୍ୱ 113 ଜଣହେକ୍ଟର ପ୍ରତି । ଲିଙ୍ଗା ଅନୁପାତରେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷ ହାର 882:1,000 ରହିଥିଲା ।

 ଦର୍ଶନୀୟ ସ୍ଥାନ  
ଏଠାରେ ଥିବା ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଜାବୀ ସଂପ୍ରଦାୟ ପାଇଁ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ତୀର୍ଥ ସ୍ଥଳୀ । ଗୁରୁ ତେଗ ନାହାଦୁରଙ୍କ ଗୁରୁଦ୍ୱାରା ଦେଶର ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଶିଖ ଉପାସନା କେନ୍ଦ୍ର । ଏଠାରେ ନୌଲଖା ମନ୍ଦିର ଓ ଅନେକ ପ୍ରାଚୀନ ନିର୍ମାଣ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଆକର୍ଷଣ ଭାବେ ରହିଛି ।ଏଠାକୁ ଶୀତ କାଳରେ ଅନେକ ବିଦେଶାଗତ ପକ୍ଷୀ ଆସି ରହିଥାନ୍ତି ।  

 ଯାତାୟତ 
 ରେଳପଥଦ୍ୱାରା ଏହି ସହର ସଂଯୁକ୍ତ । ଏଠାରେ ପୂର୍ବ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ରେଳ ଡିଭିଜନର ଉପମୁଖ୍ୟ ଦପ୍ତର ରହିଛି । ଜାତୀୟ ରାଜପଥ 30  ଏହି ସହର ଦେଇ ଯାଇଥିଲା ବେଳେ ନିକଟସ୍ଥ ବିମାନ ସେବା ପାଇଁ  ପାଟନା ବିମାନବନ୍ଦର ଉପରେ  ଉପରେ ଏହା ନିର୍ଭରଶୀଳ । 

 ଶିକ୍ଷା 
ଦାନାପୁରଠାରେ ସୈନିକ ସ୍କୁଲ ସହ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଓ ଅନନ୍ୟ ଉତ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଅନୁଷ୍ଠାନ ରହିଛି । 

 ଅଧିକ ପଠନ 
 ପାଟଣା, ବିହାର

 ଆଧାର 

 ବାହାର ଲିଙ୍କ 
 Official website of Patna