କେଟାମିନ

Ketamine, ବିକ୍ରୟ ନାମ Ketalar ଏକ ଔଷଧ ଯାହା ନିଶ୍ଚେତକ ଭାବରେ ବ୍ୟବ‌ହୃତ ହୁଏ (anesthesia) । ଏହା ଏକ ଅଚେତନ ଅବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରେ ଯେଉଁଥିରେ ମାନବର ସମାଧି ଭଳି ଏକ ଅବସ୍ଥା ଆସେ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣାଶୂନ୍ୟ, ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅବସ୍ଥା ଓ ସ୍ମୃତି ଶୁନ୍ୟତା ଲାଭ କରେ । କ୍ରନିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଉଥିଲେ ଓ ଇଣ୍ଟେନସିଭ କେୟାରରେ ଏହି ଔଷଧ ପ୍ରଶାନ୍ତି ନିମନ୍ତେ ଦିଆଯାଏ ।  ହୃତ୍‌ପିଣ୍ଡ କ୍ରିୟା, ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଓ ଶ୍ୱାସନଳୀ ରିଫ୍ଲେକ୍ସ ସାଧାରଣ ରହେ । ଏହି ଔଷଧର ଇଞ୍ଜେକସନ ଦେଲେ ୫ ମିନିଟ ମଧ୍ୟରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଓ ୨୫ ମିନିଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ । 

ସାଧାରଣ ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟରେ ଔଷଧର ପ୍ରଭାବ କମିଆସିଲେ ମାନସିକ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ । ଏଣୁ ଉତ୍ତେଜନା, ଦ୍ୱନ୍ଦ ଓ ସାଇକୋସିସ୍ ହୋଇପାରେ ।  ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ ରକ୍ତଚାପ ଓ ମାଂସପେଶୀ କମ୍ପନ ସାଧାରଣତଃ ଦେଖାଯାଏ, ନିମ୍ନ ରକ୍ତଚାପ ଓ ଧୀର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ । ସ୍ୱରକର (Larynx) ଅତ ସଙ୍କୋଚନ (spasm) ହୋଇପାରେ । ଏନଏମଡିଏ ରିସେପ୍ଟର ଆଣ୍ଟାଗୋନିସ୍ଟ ଶ୍ରେଣୀରେ କେଟାମିନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଓପିଅଏଡ ରିସେପ୍ଟର ଓ ମୋନୋଆମିନୋ ଟ୍ରାନ୍ସପୋର୍ଟର ଉପରେ ଏହା ପ୍ରଭାବ ପକାଇ ପାରେ । 

ସନ ୧୯୬୨ରେ କେଟାମିନ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା । ଏହାର ନାମ ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନର ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଔଷଧ ଚିଠାରେ ଅଛି ଯାହା ମୌଳିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସିସ୍ଟମ ନିମନ୍ତେ ଅତି ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ । ଏହା ଜେନେରିକ ଔଷଧ ନାମରେ ଉପଲବ୍‌ଧ ହୁଏ । ପ୍ରତି ଡୋଜର ହୋଲସେଲ ମୂଲ୍ୟ ୦.୦୮ରୁ ୦.୩୨ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ।  ଏହା ଏକ ଦୁରୂପ‌ଯୋଗୀ ଔଷଧ (drug of abuse) ନାମରେ ନାମିତ ହୋଇଛି ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଔଷଧ