ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ

ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ (୧୯୩୬-୨୦୦୪) ଜଣେ ଖ୍ୟାତନାମା ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର ଥିଲେ । ସେ ପ୍ରିୟତମା ଓ ନିଝୁମ ରାତିର ସାଥୀ କଥାଚିତ୍ରର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେବା ସହ ଗୌରୀ, ନାଗଫାସ, ଅହଲ୍ୟା, କାବେରୀ ଓ ତୁଣ୍ଡବାଇଦ ଆଦି କଥାଚିତ୍ରର ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ । ଏଥି ସହିତ ସେ କେତୋଟି ବିଦେଶୀ ଭାଷାର ନାଟକକୁ ଓଡ଼ିଆରେ ଅନୁବାଦ ମଧ୍ୟ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ 'ସଂକେତ' ନାମକ ଏକ ନାଟ୍ୟ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଗଠନ କରିଥିଲେ ।

 ଜୀବନୀ 

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଜୀବନୀ 
ବିଶ୍ୱଜିତ ଦାସ ୧୯୩୬ ମସିହା ଅଗଷ୍ଟ ୧୮ ତାରିଖରେ ଜନ୍ମନେଇଥିଲେ । ତାଙ୍କ ମାତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା କୃଷ୍ଣକାମିନୀ ଦେବୀ ଓ ପିତାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ସୁବୋଧ ଦାସ । ତାଙ୍କ ବାପା ବ୍ଋତ୍ତି ଜଣେ ହୋମିଓପାଥି ଡାକ୍ତର ତଥା ନାଟ୍ୟକାର ଓ ଅଭିନେତା ଥିଲେ । ଉଭୟ ପିତାମାତା ତାଙ୍କୁ ନାଟ୍ୟରଚନା ନିମନ୍ତେ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ ।

 ବୃତ୍ତି 
୧୯୫୮ ମସିହାରେ ସେ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଘରୋଇ ଲୋକସମ୍ପର୍କ ବିଭାଗ ଅଧୀନରେ ଥିବା ରାଜ୍ୟ ସୂଚନା କେନ୍ଦ୍ରରେ ସୂଚନା ଅଧିକାରୀ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟାରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୯୪ରେ ଯୁଗ୍ମ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପଦବୀରେ ଥାଇ ସେ ଚାକିରୀରୁ ଅବସର ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।ସମୟ, ୩୦ ଡିସେମ୍ବର ୨୦୧୪, ପୃଷ୍ଠା: ୮

 ରଚନାବଳୀ 
୧୯୫୨ ମସିହାରେ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ପଢ଼ିବାବେଳେ ସେ ପ୍ରଥମେ ଏକାଙ୍କିକା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଓଡ଼ିଶା ସଙ୍ଗୀତ ନାଟକ ଏକାଡେମୀର ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ବିଶ୍ୱଜିତଙ୍କ ଲିଖିତ 'ନାଲିପାନ ରାଣୀ, କଳାପାନ ଟିକା'କୁ ୫ଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରସ୍କାରରୁ ୪ଟି ମିଳିଥିଲା

 ନାଟକ ଓ ଏକାଙ୍କିକା 

 ବହ୍ନି (୧୯୫୭)
 ନିଶିପଦ୍ମ(୧୯୫୭)
 ପ୍ରତାପ ଗଡ଼ରେ ଦି'ଦିନ(୧୯୬୫)- ଋଷୀୟ ନାଟ୍ୟକାର ଗୋଗୋଲଙ୍କ‘Inspector general’ନାଟକର ଅନୁସରଣରେ
 ନାଲିପାନ ରାଣୀ କଳାପାନ ଟୀକା(୧୯୬୮)
 ନିଜପ୍ରତିନିଧିଙ୍କ ଠାରୁ(୧୯୬୮)
 ଶୁଣ ସୁଜନେ(୧୯୬୯)
 ମୃଗୟା(୧୯୭୦)- ପରୀକ୍ଷାଧର୍ମୀ ନାଟକ
 ସମ୍ରାଟ୍ (୧୯୭୨)- କାମ୍ୟୁଙ୍କର ‘କାଲିଗୁଲା’ ନାଟକ ଅନୁସରଣରେ
ବୃତ୍ତେ(୧୯୮୧)- ବର୍ଣ୍ଣାଡସଙ୍କ ‘On the rocks’ରୁ 
 ଦୃଶ୍ୟ
 ଡାଆଣୀ
 ବଇଁଶୀ
 ତନ୍ଦ୍ରା
 ବ୍ୟର୍ଥଲଗ୍ନ
 ସ୍ୱର୍ଗମର୍ତ୍ତ୍ୟ
 ଛଦ୍ମବେଶୀ
 ସୋ
 ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଶିଳ୍ପୀଙ୍କ ଅନୁପସ୍ଥିତିରେ
 ପ୍ରଥମ ଦୃଶ୍ୟ

ଦୁରଦର୍ଶନ ଧାରାବହିକ
 ସତ୍ୟ
 ସାଧୁ ସାବଧାନ

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 ସିନେକ୍ରିଟିକ ପୁରସ୍କାର
 ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ପୁରସ୍କାର
 ୧୯୫୭ରେ ଭାରତୀୟ ସ୍ୱାଧୀନତା ସଂଗ୍ରାମର ଦଶମ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ଉପଲକ୍ଷେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ନାଟୋକତ୍ସବରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାଟକ ରୂପେ 'ବହ୍ନି' ପୁରସ୍କୃତ ହେଇଥିଲା ।

 ମୃତ୍ୟୁ 
୨୦୦୪ ମସିହା, ଡିସେମ୍ବର ୩୦ ତାରିଖ ଦିନ ତାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା ।

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୩୬ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୨୦୦୪ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ନାଟ୍ୟକାର
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ