ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର

ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର () ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ କୃତ୍ରିମ ବନ୍ଦର । ଏହା ମହାନଦୀ ଓ ବଙ୍ଗୋପସାଗରର ମିଳନସ୍ଥଳୀରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଏକମାତ୍ର ଓ ଭାରତର ୧୧ଶ ବୃହତ ବନ୍ଦର ଅଟେ । ଏହି ବନ୍ଦର ଦେଇ ମୁଖ୍ୟତଃ ଲୌହପଥର ଓ କୋଇଲା ରପ୍ତାନୀ କରାଯାଉଥିଲା ବେଳେ ରାଜ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ଇସ୍ପାତ କାରଖାନା ନିମନ୍ତେ କୋକିଙ୍ଗ କୋଇଲା ତଥା ସାର କାରଖାନା ନିମନ୍ତେ ଫସପେଟ ଆଦି ଆମଦାନୀ କରାଯାଇଥାଏ ।

 ଇତିହାସ 
ଏହି ବନ୍ଦରଟିକୁ ୩ ଜାନୁୟାରୀ ୧୯୬୨ ମସିହାରେ ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଶୁଭ ଦେଇଥିଲେ ।https://www.dharitri.com/157310/ ଓଡ଼ିଶାର ତାତ୍କଳିକ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସ୍ୱର୍ଗତଃ ବିଜୁ ପଟ୍ଟନାୟକଙ୍କ ଉଦ୍ୟମରେ ଏହି ବନ୍ଦରର ନିର୍ମାଣ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା । ୧୯୬୪ ମସିହାରେ ଏହାର ନିର୍ମାଣ କାମ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ୧୬ କୋଟି ଟଙ୍କା ରାଜ୍ୟ ରାଜକୋଷରୁ ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇ ରାଜ୍ୟ ଦେବାଳିଆ ସ୍ଥିତିରେ ପହଞ୍ଚିଯାଇଥିଲା । ୧୯୬୬ ମସିହା ଅପ୍ରେଲ ୧୮ ତାରିଖରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏହାର ପରିଚାଳନା ନିଜ ହାତକୁ ନେଇଥିଲେ । ଲୁହାପଥର ବର୍ଥ ନିର୍ମାଣ ଶେଷ ହେବା ପରେ, ୧୫ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୬୬ରେ INS INVESTIGATOR ପ୍ରଥମ ଜାହାଜ ଭାବେ ଏଠାରେ ଲାଗିଥିଲା । ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ପ୍ରଧାନ ବନ୍ଦର ଭାବେ ବର୍ଷକୁ ୫୦ ନିୟୁତଠାରୁ ଅଧିକ ମାଲ ପରିବହନ କରୁଛି ।

 ଉପଲବ୍ଧ ସୁବିଧା 
ଏହି ବନ୍ଦରରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୨୦ଟି ବର୍ଥ ରହିଛି । ୧୩ ମିଟର ଗଭୀରତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ବର୍ଥ ମାନଙ୍କର୍ରେ ୯୦,୦୦୦ ଟନ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଓଜନର ଜାହାଜ ଧାରଣ ପାଇଁ ସକ୍ଷମ । ସ୍ୱୟଂସକ୍ରିୟ କୋଇଲା ପ୍ଲାଣ୍ଟ ବର୍ଷକୁ ୨୦ ନିୟୁତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଲ ରପ୍ତାନୀ କରିପାରେ । ସମୁଦ୍ର ମଝିରେ ଥିବା SPM ବର୍ଥ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ଆକାରର ତେଲ ଜାହାଜରୁ ଅସୋଧିତ ତୈଳ ଖାଲି କରାଯାଇ ପାଇପ ଯୋଗେ IOCLର ବିଶୋଧନାଗାରକୁ ପଠାଯାଏ ।

ବନ୍ଦରର ନିଜସ୍ୱ ଏକ ରେଳ ଲାଇନ ରହିଛି ଯାହା ୮୨ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପୀ ବ୍ୟାପ୍ତ । ୨୫ରୁ ଅଧିକ ସାଇଡ଼ିଙ୍ଗରେ(siding) ମାଲ ଲଦିବା ଓ ଓହ୍ଲାଇବା କାମ ହୁଏ । ଏହି ରେଳ ଲାଇନ ପୂର୍ବ ତଟ ରେଳ ସହ ସଯୁଂକ୍ତ ।

ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ଏକ ଦୃତଗାମୀ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ (NH 5A)ଦ୍ୱାରା ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ୧୬ ସହ ସଂଯୁକ୍ତ । କଟକରୁ ମଧ୍ୟ ଏଠାକୁ ସିଧାସଳଖ ୮୩ କି.ମି.ର ରାସ୍ତା ରହିଛି ।

 ଆଧାର 

ବାହାର ତଥ୍ୟ
http://www.paradipport.gov.in/ 

ଶ୍ରେଣୀ:ଜଗତସିଂହପୁର ଜିଲ୍ଲା
ଶ୍ରେଣୀ:ବନ୍ଦର