କାସ ଅଧିତ୍ୟକା

କାସ ଅଧିତ୍ୟକା ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ "କାସ ପଠାର" ବୋଲି କହନ୍ତି, ତାହା ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ (ସହ୍ୟାଦ୍ରି) ପର୍ବତମାଳା ଅନ୍ତର୍ଗତ ୧୦୦ ହେକ୍ଟର ବିସ୍ତୃତ ଏକ ମାଳଭୂମି। ଏହା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ସାତାରା ସହରଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୨୨ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ।

ନାମ କରଣ
ଉପତ୍ୟକାର ନାମ କାସ ଗଛ (Elaeocarpus glandulosus)ରୁ ଆସିଅଛି। ଏହି ଗଛର ପତ୍ର ଗୁଡ଼ିକ ପରିପକ୍ୱ ହେଲେ ଲାଲ ବର୍ଣ୍ଣ ଧାରଣ କରିଥାନ୍ତି। ମାର୍ଚ ମାସରେ ମାତ୍ର ୧୫ ଦିନ ପାଇଁ ଏଇ ଗଛରେ ଧଳା ରଙ୍ଗର ଫୁଲ ଫୁଟିଥାଏ।



ବିଶେଷତା
ଅଧିତ୍ୟକାଟି ଅଗଷ୍ଟ ଓ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ବଣୁଆ ଫୁଲରେ ଭରିଯାଏ। ପ୍ରାୟ ୮୫୦ରୁ ଅଧିକ ଜାତିର ଫୁଲ, ଗୁଳ୍ମ ଓ ଲତା ଏଠାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏଠାରେ ଫୁଟୁଥିବା ଫୁଲଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟ ୨ରୁ ୩ ସପ୍ତାହ ପାଇଁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିକଶିତ ହୋଇ ଶୋଭା ପାଇଥାନ୍ତି, ଯଦିଓ ଏହା ମୌସୁମୀ ଓ ପାଣିପାଗର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ। ଏବେ ଏହାକୁ ଜୈବବିବିଧତା ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ(Biodiversity World heritage site) ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ୟୁନେସ୍କୋଙ୍କଠାରୁ (United Nations Educational Scientific and Cultural Organization) (UNESCO) ମିଳିଛି।http://whc.unesco.org/en/list/1342/multiple=1&unique_number=1921

ଏହା ତଳକୁ ସର୍ପିଳ ରାସ୍ତା ଦେଇ ଗଲେ କାସ ତାଲାବ ନାମରେ ଏକ ମଧୁର ଜଳ ହ୍ରଦ ଅରଣ୍ୟ ପରିବେଷ୍ଟିତ ମନୋରମ ସ୍ଥାନରେ ରହିଛି। ଏହି ହ୍ରଦର ବାମ ପଟକୁ ସଜ୍ଜନ ଗଡ଼ ଦୁର୍ଗ ଓ ଡାହାଣକୁ କହ୍ନର ବନ୍ଧ ରହିଛି। ଏହା ବଣ ଭୋଜୀ କରିବାର ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ସ୍ଥଳ।

ଫୁଲ
କାସ ଅଧିତ୍ୟକାରେ ଦେଖା ​ଯାଉଥିବା ଫୁଲ ଗୁଡ଼ିକର ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ
 ବୈଜ୍ଞାନିକ ନାମ  ମରାଠୀ ନାମ  Ceropegia Vincaefolia  କାଣ୍ଟିଲପୁଷ୍ପ Ceropegia Jainii  ସୋମଡ଼ା Drosera Indica  Gavati Davbindu Smithia hirsute / hirsuta  Kavala Senecio grahami / bombayensis  Sonakee Utricularia purpurascens Seetechee aasawe Senecio bombyensis  Sonki Murdannia lanuginosa  Abolima Pogostemon deccanensis Dipcadi montanum Deepkadee Impatiens oppositifolia Wild Brinjal flower Aponogeton satarensis  Vaytura Elaeocarpus glandulosus  କାସ Pinda concanensis  Pinda Hitchenia caulina  Chavar Paracaryopsis coelestina  Nisurdi Nymphoides indicum  Kumudini Cyanotis tuberosa  Abhali Murdannia simplex  Nilima Paracaryopsis malbarica  Kali Nisurdi Begonia crenata Trichosanthes tricuspidata  Kondal Chlorophytum glaucoides  ମୂଷଳୀ Ipomoea barlerioides Ceropegia media Drosera burmanni  Davbindu Habenaria longicorniculata Aerids maculosum Dendrobium barbatulum Bharangee Habenaria panchagnesis Memecylon umbellatum  Anjani Habenaria heyneana  toothbrush Orchid Habenaria grandifloriformis Smithia agharkarii Flemingia nilgheriensis Rotala ritchiei  Paner Rotala fimbriata Adenoon indicum  mothi sonaki Linum mysurense  Undri Dioscorea bulbifera  dukkar kanda Vigna vexillata  Halunda Oberonia recurva Arisaema murrayi  Pandhara Sapkanda Exacum tetragonum  Udi chirayat

ଆଧାର

ଶ୍ରେଣୀ:ଭାରତୀୟ ଭୂମିରୁପ
ଶ୍ରେଣୀ:ଭୂଗୋଳ