ମଣ୍ଡା

ମଣ୍ଡା (ମଣ୍ଡାପିଠା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା) ଜନ୍ତା ଚାଉଳ ଚୂନା ଏବଂ ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି ଓ ନଡ଼ିଆ ପୂର ଦିଆ ବାମ୍ଫରେ ତିଆରି ଏକ ଓଡ଼ିଆ ପିଠା । ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ପର୍ବପର୍ବାଣିରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ମାଣବସା ଗୁରୁବାର, କୁମାର ପୁର୍ଣ୍ଣିମା, ଗହ୍ମା/ରାକ୍ଷୀ ପୁର୍ଣ୍ଣିମା, ନୂଆଁ ଖାଇ, ଶାମ୍ବ ଦଶମୀ ଆଦି ପର୍ବପର୍ବାଣି ଏଥିରୁ ଅନ୍ୟତମ । ଏହି ପିଠା ଓଡ଼ିଶାରେ ମୌସୁମୀ ଆରମ୍ଭରେ ଓ ପରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥାଏ । ମଣ୍ଡାପିଠା ତିଆରି ପାଇଁ ଅରୁଆ ଚାଉଳକୁ ଭଲ କରି ଗୁଣ୍ଡ କରି ସେଥିରୁ ଚୂନା ତିଆରି କରାଯାଏ । ଏହି ଚୂନାକୁ ଫୁଟିଲା ପାଣିରେ ଅଳ୍ପ ଲୁଣ ସହ ମିଶାଇ, ଜନ୍ତି ଜନ୍ତଣି ତିଆରି କରାଯାଏ । ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି, ନଡ଼ିଆ କୋରା ସହ ଗୁଜୁରାତି ଅଳେଇଚ ପକାଇ ପୂର ତିଆରି କରାଯାଏ । ଜନ୍ତଣିକୁ ଓଦା ହାତ କରି ଗୋଲ ଗୋଲ ପିଠା ତିଆରି କରି ସେଥିରେ ନଡ଼ିଆ କୋରା ପୂର ଦେଇ ବଳାଯାଏ । ବଳା ପିଠା ବାମ୍ଫରେ ୧୦-୨୦ ମିନିଟ ସିଝିବା ପରେ ଖାଇବା ଉପଯୋଗୀ ହୋଇଥାଏ । ମଣ୍ଡା ପିଠାରେ ଶର୍କରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଖାଦ୍ୟସାର ସହ କିଛି ପରିମାଣରେ ଆଣ୍ଟିଅକ୍ସିଡାଣ୍ଟ ମଧ୍ୟ ରହିଥାଏ । 

ଓଡ଼ିଶାର ଉତ୍ତରାଞ୍ଚଳରେ କାକରା ସୁଜିମଣ୍ଡା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଛଣାମଣ୍ଡା ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣା । 

 ଉପାଦାନ 
 ଚାଉଳ ଚୁନା
 ଗୁଡ଼/ଚିନି
 ନଡ଼ିଆ
 ଗୋଲ ମରିଚ, ଅଳେଇଚ/ଗୁଜରାତି, ଲବଙ୍ଗ
 ତେଲ/ଘିଅ

 ତିଆରି ପ୍ରଣାଳୀ 

ପ୍ରଥମେ ଫୁଟିଲା ପାଣିରେ ଅଳ୍ପ ଗୁଡ଼/ଚିନି ଏବଂ ସାମାନ୍ୟ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଫୁଟାଯାଏ ଓ ସେଥିରେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାଉଳ ଚୂନା ଗୋଳାଯାଏ । ଏହି ପ୍ରକିୟାକୁ ଜନ୍ତଣି କୁହାଯାଏ । ତା'ପରେ ଅଲଗା ପାତ୍ରରେ ଅଧିକ ପରିମାଣର ଗୁଡ଼ ବା ଚିନି ଗରମ କରି ତାହା ତରଳିଲେ ସେଥିରେ କୋରା ନଡ଼ିଆ ମିଶାଇ କିଛି ସମୟ ଭଜା ଯାଇଥାଏ । ଏହି ଜନ୍ତଣିରୁ ପିଠା ଆକାରରେ ଛୋଟ ଛୋଟ ଗୁଳା ତିଆରି କରାଯାଇ ପିଠା ମଝିରେ ନଡ଼ିଆ ପୂର ପୂରାଇ ଚାରିପାଖ ଜନ୍ତଣିରେ ବନ୍ଦ କରାଯାଇଥାଏ । ଗଢ଼ା ପିଠାକୁ ଫୁଟିଲା ପାଣି ବାମ୍ଫରେ ୧୦-୨୦ ମିନିଟ ରଖାଯାଇଥାଏ । ସାଧାରଣତଃ ଏକ ଦୁଇ ପରସ୍ତିଆ ଧାତବ ପାତ୍ରରେ ବାମ୍ଫ ଦିଆଯାଇଥାଏ । ଏହି ପାତ୍ରର ତଳେ ପାଣି ଫୁଟେ ଓ ବାମ୍ଫ ଉପରକୁ ଉଠେ । ଉପର ପରସ୍ତରେ ପିଠାଗୁଡ଼ିକ ରଖାଯାଏ ଓ ଏହି ପରସ୍ତରେ ଛୋଟ ଛୋଟ କଣାମାନ ଥାଏ । ଏହି କଣାଦେଇ ବାମ୍ଫ ପଶି ପିଠାଗୁଡ଼ିକୁ ସିଝାଇଥାଏ । ବାମ୍ଫକୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ରଖିବା ପାଇଁ ପିଠାଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଓଦା କନାରେ ମଧ୍ୟ ଘୋଡ଼ାଯାଇଥାଏ । କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପର ପରସ୍ତଟି ବାଉଁଶରେ ତିଆରି ପାଚିଆ ଭଳି ମଧ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ପାଣି ଫୁଟା  ତଳ ପାତ୍ରଟି ପାଇଁ ମାଟି ଆଟିକା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ ।  

 ଆଧାର 

 ଆହୁରି ଦେଖନ୍ତୁ 
 କାକରା ପିଠା

ଶ୍ରେଣୀ:ଖାଦ୍ୟ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ରାନ୍ଧଣା
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପିଠା
ଶ୍ରେଣୀ:ପିଠା