ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର

ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର (୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୯୮ - ୨୫ ନଭେମ୍ବର ୧୯୬୫) ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ କବି, ଗାଳ୍ପିକ ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ଲେଖକ । ସେ 'ବଙ୍କା ଓ ସିଧା' କବିତା ସଙ୍କଳନ ନିମନ୍ତେ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲେ । ସତ୍ୟବାଦୀ ଯୁଗର ରୀତିନୀତି, ଚିନ୍ତାଚେତନାଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ଜଣେ କବି, ଗାଳ୍ପିକ ଦକ୍ଷ ସାମ୍ବାଦିକ ଓ ଔପନ୍ୟାସିକ ଭାବେ ଗୋଦବରୀଶ ମହାପାତ୍ର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।

 ଜୀବନ କାଳ 
'ଗୋଦାବରୀଶ ମହାପାତ୍ର' ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ବାଣପୁର ନିକଟସ୍ଥ କୁମାରଙ୍ଗ ଶାସନରେ ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୮୯୮ରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ।
ତାଙ୍କ ପିଲାବେଳ ସତ୍ୟବାଦୀ ବନବିଦ୍ୟାଳୟରେ କଟିଥିଲା, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ପରେ ଦେଶସେବା ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ କରିଥିଲା । ୧୯୨୮ରେ ସେ ଶଶି ଭୂଷଣ ରଥଙ୍କଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମପୁରରୁ ପ୍ରକାଶିତ 'ଆଶା'ର ସମ୍ପାଦନା ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ସ୍ୱାଧୀନଚେତନା ଓ ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟରେ ସେ ଥିଲେ ଜଣେ ଗାଳ୍ପିକ । ତାଙ୍କ ସମ୍ପାଦିତ ନିଆଁଖୁଣ୍ଟା ପତ୍ରିକା ଓଡ଼ିଶାରେ ସାମାଜିକ ଓ ରାଜନୈତିକ ଦୋଷ ଦୁର୍ବଳତାକୁ ଖୋଲା ଖୋଲି ପ୍ରକାଶ କରିଥଲା ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ସୁପରିଚିତ କଥାକାରର ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିଲା । ସେ ଦୀର୍ଘ ପଚାଶ ବର୍ଷ ଧରି ସାହିତ୍ୟ ସାଧନ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ । ଗୋଦାବରୀଶ ଜାତୀୟତାବୋଧ, ସମାଜ ସଚେତନତା, ପଲ୍ଲୀ ଜୀବନ ପ୍ରତି ଆକର୍ଷଣ ଓ ମଣିଷ ପ୍ରତି ସମବେଦନା, ପ୍ରଭୃତି ହାସ୍ୟରସ ଦେଇ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ।

 ରଚନାବଳୀ 


 ଉପନ୍ୟାସ 
 ରକ୍ତପାତ-୧୯୩୦
 ବିଦ୍ରୋହ-୧୯୩୮
 ବନ୍ଦୀର ମାୟା-୧୯୩୪
 ବୀର ଯୁବକ-୧୯୩୬
 ରାଜଦ୍ରୋହୀ-୧୯୨୫
 ପ୍ରେମପଥେ-୧୯୩୨

 ଗପ 
 ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ପାଖକୁ ଚିଠି
 ଏବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି
 କଥା କାହାଣୀ
 ଗରିବର କାହିଁକି
 ମାଗୁଣିର ଶଗଡ଼
 ହେ ମୋର କଲମ
 ହାଣ୍ଡିଶାଳରେ ବିପ୍ଲବ
 ମୁଁ ଦିନେ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲି
 ପଟ୍ଟନାୟକେ ପଇସାଟିଏ
 ନୀଳମାଷ୍ଟ୍ରାଣି
ପଲ୍ଲୀଛାୟା(୧୯୩୨)

 କବିତା 
 ବଙ୍କା ଓ ସିଧା
 କଣ୍ଟା ଓ ଫୁଲ
ବାଣପୁୁୁର (୧୯୧୮)
ପ୍ରଭାତ କୁସୁମ (୧୯୧୮)
ଉଠ କଙ୍କାଳ
ହେ ମୋର କଲମ 

 ସମ୍ପାଦନା 
 ଆଶା
 ନିଆଁଖୁଣ୍ଟା (ଲେଖକ, ସମ୍ପାଦକ, ପ୍ରକାଶକ)
 ସହ-ସମ୍ପାଦନା 
 ଉତ୍କଳ ହିତୈଷିଣୀ
 ସମାଜ
 ଲୋକମୁଖ
 ପୁରୀବାସୀ

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୬୬: 'ବଙ୍କା ଓ ସିଧା' ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରାପ୍ତ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ
 ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର (ଦୁଇଥର)
 ୧୯୫୯ (କଣ୍ଟା ଓ ଫୁଲ ନିମନ୍ତେ)
 ୧୯୬୨ (ଉଠ କଙ୍କାଳ ନିମନ୍ତେ)
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୮୯୮ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୬୫ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ କବି
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଗାଳ୍ପିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ପ୍ରାବନ୍ଧିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟଙ୍ଗ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ