ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ

ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ (୧୧ ଜୁନ ୧୯୧୨-୨୫ ଜୁନ ୧୯୮୭)  ଓଡ଼ିଶାରେ ଜନ୍ମିତ ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଲେଖକ ଓ ଅନୁବାଦକ ଥିଲେ । ୧୯୫୦ ମସିହାରେ ମୁକ୍ତିଲାଭ କରିଥିବା ଓଡ଼ିଆ କଥାଚିତ୍ର ସପ୍ତଶଯ୍ୟାର ସେ କାହାଣୀ, ଚିତ୍ରନାଟ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ସଂଳାପ ରଚନା କରିଥିଲେ ।

 ଜୀବନୀ 
ଅନନ୍ତ ୧୯୧୨ ମସିହା ଜୁନମାସ ୧୧ତାରିଖ ଦିନ ଅବିଭକ୍ତ ପୁରୀ ତଥା ବର୍ତ୍ତମାନର ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଚଣାହାଟଠାରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ ।
ପିଲାଦିନରୁ ସେ ନିଜ ମାତାପିତାଙ୍କୁ ହରାଇଥିଲେ । ରେଭେନ୍‌ସା କଲିଜିଏଟ ସ୍କୁଲରେ ନବମ ଶ୍ରେଣୀରେ ପଢୁଥିବା ସମୟରୁ ସେ କବିତା ଲେଖିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ସ୍କୁଲର କୌଣସି ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶ ପାଉନଥିଲା । ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କୁ କହି, ସେ "ଛାତ୍ରବନ୍ଧୁ" ନାମକ ପତ୍ରିକା ପ୍ରକାଶନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପତ୍ରିକାର ସମ୍ପାଦକ ମଧ୍ୟ ସେ ନିଜେ ଥିଲେ । ୧୯୩୦ରେ ସେ ମାଟ୍ରିକ ପରୀକ୍ଷା ଦେଇ କୃତକାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ । ବୈପ୍ଲବିକ କବିତା ଲେଖୁଥିବାରୁ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ତାଙ୍କୁ ପଢ଼ିବାରୁ ବଞ୍ଚିତ କରାଗଲା । ଏହି ସମୟରେ ସେ ଲବଣ ସତ୍ୟାଗ୍ରହରେ ଯୋଗ ଦେଇଥିଲେ ଓ ବୈପ୍ଲବିକ ଗୀତ ଗାଇ ସଂଗ୍ରାମୀମାନଙ୍କର ଉତ୍ସାହ ବର୍ଦ୍ଧନ କରୁଥିଲେ । ୧୯୩୧ରେ ତାଙ୍କୁ ରେଭେନ୍ସା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଦାଖଲା ମିଳିଥିଲା । ଏଠାରେ ସେ ବାମପନ୍ଥୀ ଚିନ୍ତାଧାର ପ୍ରତି ଆକର୍ଷିତ ହୋଇଥିଲେ । ଓଡ଼ିଶାରେ କଂଗ୍ରେସ ସମାଜବାଦୀ ଦଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ ସେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ନିର୍ବାହ କରିଥିଲେ । "ନବଯୁଗ ସାହିତ୍ୟ ସଂସଦ" ଏହି ଦଳର ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଥିଲା ଓ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ପତ୍ରିକାର ପରିଚାଳନା ସମ୍ପାଦକ ଦାୟିତ୍ୱ ଅନନ୍ତ ନିର୍ବାହ କରୁଥିଲେ । ଛଅ ମାସ ପ୍ରକାଶ ପାଇବା ପରେ, ଏହି ପତ୍ରିକା ବନ୍ଦ ହୋଇ ଯାଇଥିଲା । 'ଅତନୁ', 'ବୋଧିସତ୍ତ୍ୱ', 'କୁମାରୀ ଯଶୋଧାରା', 'ପ୍ରାୟଦର୍ଶୀ' ଆଦି ଛଦ୍ମନାମରେ ସେ ଏହି ପତ୍ରିକାରେ ଲେଖୁଥିଲେ ।

 ରଚନାବଳୀ 

 କବିତା ସଂକଳନ 
 ଅବାନ୍ତର ୧୯୭୯
 ରକ୍ତଶିଖା ୧୯୩୬, ଯୁଗ୍ମ: ସଚ୍ଚି ରାଉତରାୟ
 ଛାଇର ଛିଟା ୧୯୬୬
 ଅଲୋଡ଼ା ଲୋଡ଼ା ୧୯୬୪
 ଶାନ୍ତି ଶିଖା ୧୯୪୫, ୧୯୫୩, ୧୯୮୫
 ଅଋତୁ ଋତୁ ୧୯୮୬
 ତର୍ପଣ କରେ ଆଜି ୧୯୪୧
 କିଞ୍ଚିତ ୧୯୫୯, ୧୯୬୬
 ଉଠ ଜାଗ ଭୋକି ବନ୍ଦୀ
 ସୂତ୍ରଟିଏ ସୁକୃତିର ୧୯୮୬


 ଶିଶୁ ସାହିତ୍ୟ 
 ଛବିଟିଏକୁ ଗପଟିଏ 
 କସରା ଘୋଡ଼ା (ଗପ)
 କୁନୁମୁନୁ
 ଗପୁଡ଼ି ମାଇଁକି ଧପୁଡ଼ି ଧାଇଁ
 ପାଠ ଶୋଭା ୧୯୬୦
 ଲାଲ ଟୁକୁ ଟୁକୁ ସୁରୁଜଟିଏ
 ଅଗଡ଼ମ୍ ବଗଡ଼ମ୍
 ଭଲ ପଣ ଲଢ଼େଇ କର ନା ପୁସି
 ମୋ ପଢ଼ା ବହି
 ତୁମେ ଜାଣ କି ? (ଅନୁବାଦ)
 ଚାଲ ଚାଲ ଯିବା ମେଳଣ ଦେଖି (କବିତା) ୧୯୯୧
 ନାଟକ 
 ରାବଣ ୧୯୯୧
 ଚିର ଅନ୍ଧାର ରାତି ୧୯୯୦
 ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 
 ଚଢ଼ା ଉତ୍ତରା (ଗଳ୍ପ) ୧୯୬୭
 ଅନନ୍ତ ବିଚିତ୍ରା ୧୯୯୧
 ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ରଚନା ସମଗ୍ର, ଭାଗ ୧ ୧୯୯୬
 ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ରଚନା ସମଗ୍ର, ଭାଗ ୨ ୧୯୯୯
 ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ରଚନା ସମଗ୍ର, ଭାଗ ୩ ୨୦୦୦
 ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ରଚନା ସମଗ୍ର, ଭାଗ ୪ ୨୦୦୨
 ଅନନ୍ତ ପଟ୍ଟନାୟକ ରଚନା ସମଗ୍ର, ଭାଗ ୫ ୨୦୦୬
 ଅନୁବାଦ 
 ଭାଗ୍ୟରୁ ଖିଏ ୧୯୫୮, ୧୯୬୬ (ମୂଳ: ସୋଲକୋଭଙ୍କ 'Fate of a Man'''
 ମା: ୧୯୬୮ "ଗର୍କି"ଙ୍କ ଲିଖିତ ରୁଷୀୟ କ୍ଲାସିକ ବହି "The Mother"ର ଓଡ଼ିଆରେ ରୂପାନ୍ତର କରିଥିଲେ ।Changing the Terms, Translating in the Postcolonial Era . Sherry Simon and Paul St-Pierre. 272 pages . 6 x 9  (November 2000). pp. 78 ସତ ହେଲା ମଣିଷର ସ୍ୱପ୍ନ ୧୯୭୮ ଶିକ୍ଷା ନବୀସ ଦୁବପତ୍ର (ୱାଲଟ ହ୍ୱିଟମାନଙ୍କ 'Leaves of Grass' ୧୯୯୧ ବ୍ୟକ୍ତି ଓ କମ୍ୟୁନିଜମ୍ ୧୯୬୭''

 ସମ୍ମାନ ଓ ପୁରସ୍କାର 
 କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୮୦  'ଅବାନ୍ତର' କବିତା ଗ୍ରନ୍ଥ ପାଇଁ
 ସୋଭିଏତ ଲ୍ୟାଣ୍ଡ ନେହେରୁ ପୁରସ୍କାର, ୧୯୬୫
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୧୨ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୮୭ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:କେନ୍ଦ୍ର ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମୀ ପୁରସ୍କାର ସମ୍ମାନିତ ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଖୋର୍ଦ୍ଧା ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ସାହିତ୍ୟିକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦକ