ନେପଚୁନ

thumb
ନେପଚୁନ  ସୌରଜଗତର ଅଷ୍ଟମ ଏବଂ ସୁର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ସବୁଠୁ ଦୁରରେ ଥିବା ଗ୍ରହ ।ସୌରଜଗତରେ ଏହା ଚତୁର୍ଥ ବଡ଼ ଗ୍ରହ 

ଆବିଷ୍କାରର ତାରିଖ
ସପ୍ଟେମ୍ବର ୨୩, ୧୮୪୬

ବିଶେଷଣ
ନେପଚୁନିଆନ

କ୍ଷେତ୍ରଫଳ   

୭.୬୧୮୩×୧୦୯ କିମି, ପୃଥିବୀର ୨୧୪.୯୮ଗୁଣ 

 ଆୟତନ 
୬.୨୫୪×୧୦୧୦କିମି, ପୃଥୀବିର ୩୫୭.୭୪ ଗୁଣ 

ଦ୍ରବ୍ୟମାନ       
1.0243×1026kg [5]17.147 Earths5.15×10-5Suns

 ମାଧ୍ୟ ଘନତ୍ୱ 
1.638 g/cm3 [5] [b]

ବିଷୁବ-ବାୟୁମଣ୍ଡଳ
ସ୍କେଲ ହାଈଟ 19.7 ± 0.6 km
ସଂଘଟନ 80±3.2% hydrogen(H2)19±3.2% helium(He)1.5±0.5% methane(CH4)~0.019% hydrogen deuteride(HD)~0.00015% ethane(C2H6)Ices:*. ammonia(NH3)*. water(H2O)*. ammonium hydrosulfide(NH4SH)*. methane ice(?) (CH4•5.75H2O) ନେପଚୁନ ସୌରଜଗତର ଏକ ଅଂଶବିଶେଷ । ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଏହା ଅଷ୍ଟମ ଗ୍ରହ ।  ନେପଚୁନ୍ ପ୍ରଥମ ଗ୍ରହ ଯାହାର ଅସ୍ତିତ୍ୱର ଭବିଷ୍ୟବାଣୀ ତାକୁ ନ ଦେଖି ଗଣିତର ଅଧ୍ୟୟନଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା । ଏହା ସେତେବେଳେ ଘଟିଥିଲା ଯେତେବେଳେ ଇଉରେନ୍ସେର ପରିକ୍ରମଣ ଗତିରେ କିଛି ଅଜଣା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଲା । ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସେତେବେଳେ ମତ ଦେଇଥିଲେ ସମ୍ଭବତଃ ଏହା କୌଣସି ପଡ଼ୋଶୀ ଗ୍ରହର ମହାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ଫଳରେ ହୋଇଛି । ୧୮୪୩ରେ ଏହାକୁ ପ୍ରଥମଥର ଟେଲିସ୍କୋପଦ୍ୱାରା ଦେଖାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ନାମ ନେପଚୁନ ରଖାଗଲା । ପ୍ରାଚୀନ ରୋମନ ଦେବତା ନେପଚୁନଙ୍କ ସମକକ୍ଷ ହିନ୍ଦୁ ଦେବତା ବରୁଣ ତେଣୁ ଭାରତରେ ଏହାକୁ ବରୁଣ ଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ ।

 ଜଳବାୟୁ ଓ ତାପମାତ୍ରା 
ନେପଚୁନରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଅତି କ୍ଷିତ୍ର ଗତିରେ ହୋଇଥାଏ । ଏହି ଗ୍ରହରେ ସବୁଠୁଁ ଭଯଙ୍କର ତୋଫାନ ଉଠିଥାଏ 1340 କି.ମି./ସେକଂଡ଼ ବେଗରେ । ନେପଚୁନର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୫୧.୭ କେଲଭିନ ବା -221.4 ଡ଼ିଗ୍ରୀ ରହିଥାଏ ।    

ଉପଗ୍ରହ ଓ ବଳୟ
ନେପଚୁନର 13ଟି ଉପଗ୍ରହ ଅଛି ।  (ଆଠୋଟି ଆର୍ନ୍ତଗ୍ରହ ପାଚୋଂଟି ବର୍ହିଗ୍ରହ)(A) ଆର୍ନ୍ତଗ୍ରହ1.Triton - ଟ୍ରାଇଟନ2.Nereid - ନେରେଇଡ଼3.Naiad - ନଇଅଦ4.Thalassa - ଥାଲାସ୍ସା5.Despina - ଡେସ୍ପିନା6.Galatea -ଗାଲାଟୀ7.Larissa -ଲାରିସା8.Proteus -ପ୍ରୋଟେଅସ୍(B) ବର୍ହିଗ୍ରହ9. Halimede -ହାଲିମେଡ଼େ10.Sao -ସାଉ  11. Pasamathe - ପାସାମାଥେ12.Laomedeia - ଲାଓମେଡେଐୟା13.Neso - ନେସୋ     
ବୃହସ୍ପତି ଶନି ଏବଂ ଇଉରେନ୍ସେ ଭଳି  ନେପଚୁନର ମଧ୍ୟ ଚାରୋଟି ବଳୟ ଅଛି ।
1.1989N3R   2.1989N2R
3.1989N4R
4.1989M1R
ଏଥି ମଧ୍ୟରୁ 1989N3R ନେପଚୁନଠାରୁ ନିକଟତର ଦୂରତା 41900 କି.ମି !

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ସୌରମଣ୍ଡଳର ଗ୍ରହ