ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ମହାନନ୍ଦିଆ

ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ମହାନନ୍ଦିଆ, ସ୍ୱିଡେନରେ ରହୁଥିବା ଜଣେ ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରକର ।  ୨୦୨୦ ମସିହାରେ ସ୍ୱିଡେନ ସରକାର ତାଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କ କଳା ବିଭାଗର ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ ।

 ବାଲ୍ୟ ଜୀବନ ଓ ଶିକ୍ଷା 
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ କୁମାର ମହାନନ୍ଦିଆ ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର  ଆଠମଲ୍ଲିକ ବ୍ଳକ ଅନ୍ତର୍ଗତ କନ୍ଧପଡା ଗ୍ରାମର ଏକ ଦଳିତ ଗରିବ ବୁଣାକାର ପରିବାରରେ ଜନ୍ମଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ପିତା ଜଣେ ଡାକ କର୍ମଚାରୀ ଥିଲେ ଓ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ପୋଷ୍ଟମାଷ୍ଟର ପଦକୁ ଉନ୍ନୀତ ହୋଇଥିଲେ । ଆଠମଲ୍ଲିକରେ ହିଁ ସେ  ନିଜ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଶିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ । ପିଲା ଦିନରୁ ସେ ବିଜ୍ଞାନ ଓ କଳା ପ୍ରତି ବିଶେଷ ଆକର୍ଷିତ ଥିଲେ । ଚିତ୍ରକଳା ଉପରେ ଅଧିକ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱଭାରତୀ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟଦ୍ୱାରା ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଥାଭାବ ଯୋଗୁ ସେଠାରେ ପଢ଼ି ପାରିନଥିଲେ । ପରେ ସେ ଖଲ୍ଲିକୋଟ ଆର୍ଟ କଲେଜରେ ଚିତ୍ରକଳା ବିଭାଗରେ ପାଠପଢ଼ିଥିଲେ ।  ତାଙ୍କ ପ୍ରତିଭାକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇ  ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ତାଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀ କଲେଜ ଅଫ ଆର୍ଟସରେ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ସ୍କଲାରସିପ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ସେ ୧୯୭୧ ମସିହାରେ ଦିଲ୍ଲୀ କଲେଜ ଅଫ ଆର୍ଟସରେ ଯୋଗଦାନ କରିଥିଲେ ଓ ବହୁ କଷ୍ଟସ୍ୱୀକାର କରି ଦିଲ୍ଲୀରେ ନିଜ ପାଠ୍ୟକ୍ରମ ସମାପନ କରିଥିଲେ । ପିଲାଟି ଦିନରୁ ସେ ବହୁବାର ବର୍ଣବୈଷମ୍ୟର ଶିକାର ହୋଇ ଆସିଥିଲେ ଓ ଦଳିତ ହେବାଯୋଗୁତାଙ୍କୁ ବହୁବାର ନିର୍ଯାତନାର ଶିକାର ହେବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା ।

 କର୍ମ ଜୀବନ 
ଦିଲ୍ଲୀରେରେ ହିଁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନିଜର କର୍ମଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ । ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜନ କରିବା ଓ ଜୀବନର ସର୍ବନିମ୍ନ ଆବଶ୍ୟକତା ମେଣ୍ଟାଇବା ପାଇଁ ବହୁ ସଂଘର୍ଷ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା । ଏହିପରି ଦୁଃସମୟରେ ତାରିକ ବେଗ ନାମକ ଜଣେ ବନ୍ଧୁ ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପାଖରେ ରଖିଥିଲେ । କ୍ରମେ ସେ ଦିଲ୍ଲୀର କନ୍ନଟ ପ୍ଲେସରେ ଲୋକମାନଙ୍କର ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଓ ଧିରେ ଧିରେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ହାସଲ କରିଲେ । କିନ୍ତୁ ରାସ୍ତାକଡରେ ବସି ଚିତ୍ର ଆଙ୍କୁଥିବାରୁ ତାଙ୍କୁ ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସର ଅତ୍ୟାଚାର ସହିବାକୁ ପଡୁଥିଲା । ଥରେ ପ୍ରଥମ ମହିଳା ମହାକାଶଚାରୀ ଭାଲେଣ୍ଟିନା ତେରେସ୍କୋଭାଙ୍କ ଦିଲ୍ଲୀଗସ୍ତ ସମୟରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ତାଙ୍କର ଏକ ଚିତ୍ର ଆଙ୍କି ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ । ଏହି ଚିତ୍ର ଦେଖି ଖୁସି ହୋଇ ଭାଲେଣ୍ଟିନା  ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କରିଥିଲେ । ଏହି ଘଟଣାଟି ଦେଶବିଦେଶର ଗଣମାଧ୍ୟମରେ ଖୁବ ପ୍ରଚାରିତ ହୋଇଥିଲା ଓ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ବହୁ ଲୋକପ୍ରିୟତା ଆଣିଦେଇଥିଲା । ତତକାଳୀନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀମତି ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଜର ଚିତ୍ର ଅଙ୍କେଇଥିଲେ । ଏହି ଘଟଣାପରେ ତାଙ୍କୁ ସରକାରଙ୍କ ତରଫରୁ ସୁବିଧା ଯୋଗାଇ ଦିଆଗଲା ଓ ଦିଲ୍ଲୀ ପୋଲିସଠାରୁ ସହଯୋଗ ମଧ୍ୟ ମିଳିଲା । 

ଏହି କ୍ରମରେ ୧୯୭୫ ମସିହା ୧୭ ତାରିଖ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଲୋଟ୍ଟା ନାମ୍ନୀ ଜଣେ ସ୍ୱିଡେନର ଝିଅ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କଦ୍ୱାରା ନିଜର ଚିତ୍ର ଅଙ୍କେଇଥିଲେ । ଏହି ଚିତ୍ର ଆଙ୍କିବା ସମୟର ସ୍ୱଳ୍ପ କଥୋପକଥନ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତା ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା । ଅଳ୍ପ କେତୋଟି ମିଳନ ପରେ ସେମାନେ ବିବାହ କରିଥିଲେ । ବିବାହର କିଛି ଦିନ ପରେ ଲୋଟ୍ଟା ସ୍ୱଦେଶକୁ ଫେରି ଯାଇଥିଲେ । ବିବାହର ଦେଢ ବର୍ଷ ଓ ବହୁ ଚିଠିର ଆଦାନ ପ୍ରଦାନ ପରେ ୧୯୭୭ ମସିହାରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସ୍ୱିଡେନ ଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲେ । ଦିଲ୍ଲୀରୁ କାବୁଲ ଯାଏଁ ବିମାନଯାତ୍ରା କରିବା ପରେ ସେଠାରୁ ତେହେରାନ ଓ ଇସ୍ତାନବୁଲ ଦେଇ ଭିଏନା ଯାଏଁ ସାଇକେଲରେ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ । ଭିଏନାରେ ସେ ନିଜର କିଛି ଚିତ୍ର ବିକି କିଛି ଅର୍ଥ ଉପାର୍ଜନ କରି ଗୋଥେନବର୍ଗ ଯାଏଁ ନିଜର ଟ୍ରେନ ଟିକଟ କିଣିପାରିଥିଲେ । 
ସେବେଠାରୁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ସ୍ୱିଡେନରେ ବସବାସ କରୁଛନ୍ତି ଓ ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ତିଆରି କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇପାରିଛନ୍ତି । ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଓ ଲୋଟ୍ଟାଙ୍କର ଏମିଲି ନାମକ ଏକ କନ୍ୟା ଓ କାର୍ଲ ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ନାମକ ଏକ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ଅଛନ୍ତି । 

ବର୍ତ୍ତମାନ ସେ ଏଞ୍ଜେଲ ବ୍ରେକ୍ଟସ୍ଲୋକାନଠାରେ, ଜଣେ କଳା ଶିକ୍ଷକ ରୂପେ କାର୍ଯ୍ୟରତ । 

 ସମାଜସେବା 
ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ସଫଳତାରେ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ଜୁନିଲିସ୍ତାନ ନାମକ ଏକ ରାଜନୈତିକ ଦଳ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱିଡେନ ସଂସଦର ନିର୍ବାଚନ ପାଇଁ ମନୋନୀତ କରିଥିଲା । କିନ୍ତୁ ଏହି ନିର୍ବାଚନରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସଫଳତା ମିଳିପାରିନଥିଲା । ଭାରତୀୟ କଳା ଓ ସଂସ୍କୃତିକୁ ସ୍ୱିଡେନରେ ଓ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରଚାର ଓ ପ୍ରସାର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କର ବହୁତ ଅବଦାନ ରହିଛି । କଳା, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଗରିବ ମେଧାବୀ ଛାତ୍ର ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ପାଇଁ ୧୯୭୯ ମସିହାରୁ  ସେ ଏକ ସ୍କଲାରସିପ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି । ତାଙ୍କୁ ପୈତୃକ ଗ୍ରାମରେ ବିଭିନ୍ନ ଉନ୍ନତି ମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ ହାତକୁ ନେଇଛନ୍ତି । ୨୦୦୦ ମସିହାରେ ଇକୋ-କଟେଜ ଗଠନ କରି ଗ୍ରାମୀଣ ପର୍ଯ୍ୟଟର ବିକାଶ ଦିଗରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି । ସେ ତାଙ୍କ ଉପାର୍ଜନର ୨୦% ଅଂଶ ଓଡ଼ିଶାର ବିକାଶ ଦିଗରେ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତି ନେଇଛନ୍ତି । ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ସ୍ୱିଡେନରେ ଓଡ଼ିଶାର ସାଂସ୍କୃତିକ ରାଜଦୂତ ଭାବରେ ମନୋନୀତ କରିଛନ୍ତି । http://www.countercurrents.org/dalit-rawat301206.htm

 ସମ୍ମାନ 
 ୨୦୧୨ - ଡକ୍ଟରେଟ- ଉତ୍କଳ ସଂସ୍କୃତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ
 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:୧୯୪୯ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:ଜୀବିତ ବ୍ୟକ୍ତି
ଶ୍ରେଣୀ:ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ଲୋକ
ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଆ ଚିତ୍ରକର