ଚୌଦ୍ୱାର

ଚୌଦ୍ୱାର ବା ଚଉଦୁଆର ଓଡ଼ିଶାର କଟକ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ସହର ।

 ଇତିହାସ 
 ପୌରାଣୀକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ 
ପୌରାଣିକ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ଅନୁଯାୟୀ ମହାଭାରତର ବିରାଟ ରାଜାଙ୍କ ରାଜଧାନୀ ଥିଲା ବିରାଟ-କଟକ ।  ବିରାଟ-କଟକ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ପାଇଁ ଗଡ଼ ପ୍ରାଚୀରରେ ଚାରୋଟି ଦ୍ୱାର ଥିଲା ।  ଗଡ଼ ଚତୁଃପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ସୁଦୀର୍ଘ ଗଡ଼ଖାଇ ଖୋଳାଯାଇଥିଲା ।  ଏହି ଚାରିଦ୍ୱାର ବିଶିଷ୍ଟ ଗଡ଼ କ୍ରମେ ଚୌଦ୍ୱାର ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲା । 
 ଐତିହାସିକ କୀର୍ତ୍ତି 
ଚୌଦ୍ୱାର ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ଐତିହାସିକ କୀର୍ତ୍ତିରାଜିର ସନ୍ଧାନ ନିମନ୍ତେ ୨୦୦୩ରୁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥା ପକ୍ଷରୁ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଖନନ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା ।  ଖନନ ବେଳେ ବହୁ କୀର୍ତ୍ତିରାଜି ତଥା ବୌଦ୍ଧିକ ସ୍ତୁପ ଉଦ୍ଧାର କରାଯାଇଥିଲା ।  
ଚୌଦ୍ୱାର ସର୍କଲ ଜେଲ ନିକଟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଛି ।

୫୪ ଏକର ରଗଡ଼ି ଜମିରେ ବିସ୍ତୃତ ବିରାଟ ଗାଦି (ବଧିପୀଠ)କୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀୟ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ସଂସ୍ଥାଦ୍ୱାରା ସଂରକ୍ଷିତ ଅଞ୍ଚଳ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୧୦ ଏକର ଜମିକୁ ତାରବାଡ଼ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି ।  ୨୦୦୭ମସିହାରେ ଏହାର ଉତ୍ଖନନ ବେଳେ ତ୍ରୟୋଦଶ ଶତାବ୍ଦୀ ଦେଉଳର ଅବଶେଷ ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିଲା ।  ଆବିଷ୍କୃତ ହୋଇଥିବା ଆକୃତି କୌଣସି ଦେଉଳର ଜଗମୋହନ (ନାଟ୍ୟ ମନ୍ଦିର) ଭଳି ପ୍ରତୀୟମାନ ହେଉଅଛି ।  ଧରିତ୍ରୀ, ୨୮ନଭେମ୍ବର ୨୦୧୧, ପୃଷ୍ଠା-୧୦

 ଜନଗଣନା 
୨୦୦୧ ଜନଗଣନା ଅନୁସାରେ ଏଠାକାର ଲୋକସଂଖ୍ୟା ୨,୩୧୭,୪୧୯

 ଅର୍ଥନୀତି 
ଏଠାକାର କିଛି ଶିଳ୍ପ ଉଦ୍ୟୋଗସବୁ ହେଲା:
 ଲିବ୍ରା କାର୍ପେଟସ
 ଓଡ଼ିଶା ଟେକ୍ସଟାଇଲ ମିଲ୍ସ (OTM)
 ଏଭିଏସନ ରିସର୍ଚ ସେଣ୍ଟର (ARC)
 ଇଣ୍ଡିଆନ ଚାର୍ଜ କ୍ରୋମ ଲିମିଟେଡ (ICCL)
 ବଳାରପୁର ପେପର ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଜ ଲିମିଟେଡ଼ (BILT)

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଓଡ଼ିଶାର ଗାଁ ଓ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଁ ଓ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:ଗାଁ ଓ ସହର
ଶ୍ରେଣୀ:କଟକ ଜିଲ୍ଲା