ଗାଲିଲିଓ

ଗାଲିଲିଓଙ୍କ ଜନ୍ମ , ପିସାଠାରେ (ଫେବ୍ରୁୟାରୀ ୧୫ , ୧୫୬୪) ହେଇଥିଲା । (ଠିକ ସେହି ବର୍ଷ ୱିଲିୟମ ସେକ୍ସପିଅରଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିଲା) ବୈଜ୍ଞାନିକ ଜୀବନୀ (ପ୍ରଥମ ଭାଗ), ଡ. କୁଳମଣି ସାମଲ , ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ପୁସ୍ତକ ପ୍ରଣୟନ ଓ ପ୍ରକାଶନ ସଂସ୍ଥା , ୧୯୭୪  ଗାଲିଲିଓ ନିଜ ଛଅ ଭାଇ ଓ ଭଉଣୀଙ୍କ ଭିତରେ ବଡ଼ ଥିଲେ । ଗାଲିଲିଓଙ୍କ ପିତା, ଭିନସେଞ୍ଜୋ ଗାଲିଲି (Vincenzo Galilei), ଇଟାଲୀର ପିସାଠାରେ ପଶମ ବ୍ୟବସାୟ କରୁଥିଲେ । ସମ୍ଭ୍ରାନ୍ତ ବଂଶରେ ଜନ୍ମ ହୋଇ ସୁଦ୍ଧା, ଆର୍ଥିକ ଅନଟନ ଯୋଗୁଁ ତାଙ୍କ ପିତା କୁଳ ଗୌରବ ରକ୍ଷାକରି ନପାରି ସଙ୍ଗୀତ ରଚନା କରି ପରିବାର ପରିପୋଷଣ କରୁଥାନ୍ତି । ଶେଷରେ ସେ ବ୍ୟବସାୟରେ ପଶିଲେ । ଗାଲିଲିଓ ସେତେବେଳେ ଛୋଟପିଲା ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତକୁ ଆଦରି ନେଲେ । ବଂଶୀ ବଜାଇ ଓ ଗୀତଗାଇ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୁଗ୍ଧ କରି ଦେଉଥିଲେ । ସେ ଚିତ୍ର ଅଙ୍କିବାରେ ପାରଦର୍ଶୀ ଥିଲେ । ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ଖେଳଣା ଓ କଣ୍ଢେଇ ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରୁଥିଲେ । ଯିଏ ଦେଖୁଥିଲା ତାଙ୍କ ହାତର ପ୍ରଶଂସା ନକରି ରହିପାରୁନଥିଲା । 

ଗାଲିଲିଓଙ୍କ ନାଁ ତାଙ୍କର ଜଣେ ପୂର୍ବଜ, ଗାଲିଲିଓ ବୋନଇୟୁଟି (Galileo Bonaiuti),ଙ୍କ ନାଁ ଅନୁସାରେ ଦିଆଯାଇଥିଲା । ଗାଲିଲିଓ ବୋନଇୟୁଟି(୧୩୭୦ - ୧୪୫୦) ଜଣେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟକର୍ମୀ, ଶିକ୍ଷକ ଓ ରାଜନୈତିଜ୍ଞ ଥିଲେ । ୧୪ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷ ଭାଗକୁ ପରିବାରର ଶେଷ ନାଁ 'ବୋନଇୟୁଟି'ରୁ 'ଗାଲିଲି'କୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରି ଦିଆଯାଇଥିଲା ।

 ଶିକ୍ଷା ଓ ଉଦ୍ଭାବନ 

 ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଶିକ୍ଷା 
ପିସାରେ ଚାରୁକଳା ଓ ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ବିଖ୍ୟାତ ଶିକ୍ଷା କେନ୍ଦ୍ର ଥାଏ । ଗାଲିଲିଓ ଏହାର ସଦୁପଯୋଗ ପାଇଁ ସୁବିଧା ପାଇଲେ । କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଜଣେ ବିଖ୍ୟାତ ଡାକ୍ତର କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ବାପଙ୍କର ଇଚ୍ଛାଥାଏ । ତେଣୁ ସେ ପିସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରବେଶ କଲେ । 
ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଛାତ୍ର ଥିବାବେଳେ ୨୦ ବର୍ଷ ବୟସରେ ସେ ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ତତ୍ତ୍ୱ ଆବିଷ୍କାର କଲେ । ପିସାର ଗୀର୍ଜାରେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରାର୍ଥନାରତ ଥାନ୍ତି ; ଛାତ୍ର ଗାଲିଲିଓ ଗୀର୍ଜା ଛାତରେ ଝୁଲୁଥିବା ବତୀ ଗୁଡିକର ଦୋଳୋନ କାଳ ନିରୂପଣ କରିବାପାଇଁ ସ୍ଥିର କଲେ । ସେତେବେଳେ ଘଣ୍ଟା ବାହାରି ନଥାଏ । ନିଜ ନାଡୀର ଦପ୍ ଦପ୍ ଗଣି ସ୍ଥିର କଲେ ଯେ ବତୀର ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୋଳନ ଗୁଡିକର ସମୟ ସମାନ । ପୁଣି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବତୀ ପ୍ରତି ଏହା ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ । ପରେ ସେ ପ୍ରମାଣ କରିଥିଲେ ଯେ ଦୋଳନ ବିସ୍ତାର ଯାହାହେଲେ ମଧ୍ୟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସମାନ ଥିଲେ ଦୋଳନକାଳରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଘଟୁନାହିଁ ।

ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଭାବିତ ଦୋଳକ ସାହାଯ୍ୟରେ ରୋଗୀର ନାଡୀ ଦେଖିବାପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ପରାମର୍ଶଦେଲେ । ଏକ ଦୋଳକ ଘଣ୍ଟା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସେ ଯୋଜନା କରିଥିଲେ । ପରେ ଖ୍ରୀଷ୍ଟିୟାନ ହାଇଜିନ୍‌‌ସ ଏକ ଦୋଳକ ଘଣ୍ଟା ତିଆରି କରିଥିଲେ । 


 ଉଦ୍ଭାବନ ଓ ସମାଲୋଚନା 
୧୫୮୫ ବେଳକୁ ଗାଲିଲିଓ ପୁଣି ଅର୍ଥାଭାବରେ ପଡ଼ିଲେ । ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ନାଁ କଟିଗଲା । ଘରୋଇ ଭାବରେ ପଢ଼ିବାକୁ ଯାଇ ସେ ଗଣିତ ପ୍ରତି ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେଲେ । ସେତିକିବେଳେ ଆରିଷ୍ଟୋଟଲଙ୍କଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଗତି ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ପର୍କିତ କେତେକ ନିୟମକୁ ସମାଲୋଚନା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । 

ଗାଲିଲିଓଙ୍କ ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ, ତୁସକାନୀର ଡିଉକ୍ଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କଲା । ପିସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାୟାଳୟରେ ଗାଲିଲିଓଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦେବାପାଇଁ ଏକ ଅଧ୍ୟାପକ ପଦ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା । ୨୫ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାଲିଲିଓ ଗଣିତ ପ୍ରଫେସର ହୋଇ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ହେଲେ । ସେ ଯୁବକ; ତାଙ୍କ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଡିଗ୍ରୀ କି ଉପାଧି ନଥିଲା; ଏଣେ ପୁଣି ଆରିଷ୍ଟୋଟଲଙ୍କ ମତବାଦକୁ ବିରୋଧ କରୁଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ଅଧ୍ୟାପକମାନେ ଏହାକୁ ଅର୍ବାଚୀନ ଔଦ୍ଧତ୍ୟ ମନେକଲେ । କ୍ରମେ କନ୍ଦଳ ଘନେଇ ଆସିଲା ।

ପତ୍ର ଓ ପଥର ପଡ଼ିବା ବିଷୟରେ ଆରିଷ୍ଟୋଟଲ କହିଥିବା କଥା ଭୁଲ । ଆରିଷ୍ଟୋଟଲ 'ବାୟୁ ମାଧ୍ୟମ' ଯୋଗୁଁ ହଉଥିବା ପ୍ରତିରୋଧ କଥା ଭୁଲିଯାଇଥିଲେ । ଆରିଷ୍ଟୋଟଲଙ୍କ ଏହି ଭ୍ରମକୁ ଏକ ପରୀକ୍ଷାରେ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିବାପାଇଁ ସେ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ଗାଲିଲିଓଙ୍କ ଜଣେ ଛାତ୍ର ଭିନସେଞ୍ଜୋ ବିବାନୀ(Vincenzo Vivani) ଏକ ଜୀବନୀରେ ଲେଖିଛନ୍ତି ଯେ ଗାଲିଲିଓ ଦୁଇଟି ପେଣ୍ଡୁକୁ ବଙ୍କା ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପିସା ଟାୱାର(Leaning Tower of Pisa) ଉପରୁ ତଳକୁ ପକେଇଥିଲେ । ପେଣ୍ଡୁ ଦ୍ୱୟ ଏକ ପ୍ରକାର ପଦାର୍ଥରେ ଗଢ଼ା କିନ୍ତୁ ଦୁଇଟିର ଅଲଗା ଅଲଗା ବସ୍ତୁତ୍ୱ ଥିଲା । ଗାଲିଲିଓଙ୍କ ପିସା ଟାୱାର ପରୀକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କରେ  ଗାଲିଲିଓ ଦେଖେଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ ଯେ ପେଣ୍ଡୁ ଦ୍ୱୟର ବସ୍ତୁତ୍ୱ ଅଲଗା ହବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତଳେ ପଡ଼ିବା ସମୟ ଏକା ହବ । କିନ୍ତୁ ଆରିଷ୍ଟୋଟଲ ଭାବୁଥିଲେ ଯେ ଓଜନିଆ ବସ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର ପଡ଼ିବ ଓ ହାଲୁକା ଡେରିରେ । କିଛି ଇତିହାସକାରଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ଏହିପରି କୌଣସି ପରୀକ୍ଷା ହେଇନଥିଲା ।   । କିନ୍ତୁ ଡ୍ରେକ(Drake)ଙ୍କ କହିବା ଅନୁଯାୟୀ ଏହି ପରୀକ୍ଷା ହୋଇଥିଲା , ଅଳ୍ପ ବହୁତେ ବିବାନୀ(Viviani) କହିବାପରି ।Drake, Stillman (1978). Galileo At Work. Chicago: University of Chicago Press. . ଉକ୍ତ ପରିକ୍ଷାଟି ପ୍ରକୃତରେ ସିମୋନ ଷ୍ଟିଭିନ(Simon Stevin) କରିଥିଲେ ୧୫୬୮ରେ ଏବଂ ବ୍ୟବହୃତ କୋଠାଟି ଥିଲା ଡେଲଫ୍ଟ(Delft) ଗୀର୍ଜାର ଟାୱାର ।Galileo Galilei: The Falling Bodies Experiment.

ଗାଲିଲିଓ ପତନଶୀଳ ବସ୍ତୁର ସମୟ ମାପିବା ପାଇଁ ଜଳଘଡିର ବ୍ୟବହାର କରୁଥିଲେ । ପେଣ୍ଡୁକୁ ଏକ ଅନତ ସମତଳ ଉପରେ ଗଡେଇ ଦେଉଥିଲେ ଓ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ପେଣ୍ଡୁଟି ପହଞ୍ଚିଲା ବେଳକୁ, ଜଳଘଡିରୁ କେତେ ବୁନ୍ଦା ଜଳ ତଳେ ପଡୁଥିଲା ମାପିନେଉଥିଲେ । ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସମତଳ ପାଇଁ ସେ ପରୀକ୍ଷାର ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିଥିଲେ । ଶେଷରେ ସେ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହେଲେଯେ, "ପତମାନ ବସ୍ତୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଦୂରତା, ତଦ୍ଦ୍ୱାରା ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହେଉଥିବା ସମୟର ବର୍ଗ ଅନୁସାରେ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥାଏ ।" ଜଳଘଡି ସାହାଯ୍ୟରେ ପରୀକ୍ଷା କରି ସେ ଯେଉଁ ସିଦ୍ଧାନ୍ତରେ ଉପନୀତ ହୋଇଥିଲେ, ଆଜି ଆଧୁନିକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଇଲେକଟ୍ରୋନିକ୍ ଯନ୍ତ୍ର ସାହାଯ୍ୟରେ ସମୟ ମାପି ପରୀକ୍ଷା କଲେ ଜଣାଯାଏଯେ ତାଙ୍କ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ନିର୍ଭୁଲ ଥିଲା ।

ପ୍ରକ୍ଷିପ୍ତ ବସ୍ତୁର ଗତି ପରାବୋଲୀୟ ହେବ ବୋଲି ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ । ତା'ର ଭୂସମାନ୍ତର ପରିବେଗ ବଦଳିବ ନାହିଁ । ଭୂଲମ୍ବ ପରିବେଗ ପତମାନ ବସ୍ତୁର ପରିବେଗ ପରି ବଦଳିବ । ବନ୍ଧୁକ ଫୁଟିଲେ ଗୁଳି କେଉଁ ପଥ ଦେଇଯିବ ସେ ସଠିକ ଭାବେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ । 

କପରନିକସ(Copernicus)ଙ୍କ ସୌରକୈନ୍ଦ୍ରିକ(Heliocentric) ମତବାଦକୁ ସେ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ସ୍ଥିର, ପୃଥିବୀ ଘୂରୁଛି । ଆପେକ୍ଷିକ ଗତି ଯୋଗୁଁ ଆମେ ପୃଥିବୀର ଘୁର୍ଣନ କଥା ଜାଣିପାରୁ ନାହୁଁ । ନାନା ପରୀକ୍ଷା ଓ ପ୍ରମାଣ ବଳରେ ସେ ଏହା ପ୍ରମାଣ କଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଜନମତ ଏତେ ପ୍ରବଳ ହେଲା ଯେ , ତାଙ୍କୁ ୧୫୯୧ରେ ପିସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରୁ ବହିଷ୍କାର କରାଗଲା । କିନ୍ତୁ ବର୍ଷକ ପରେ ସେ ପଡୁଆ/ପଡ୍ୱା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ (Padua University) ଗଣିତ ପ୍ରଫେସର ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଗଲେ । ତାଙ୍କ ଖ୍ୟାତି ଏତେ ପ୍ରସରି ଗଲା ଯେ ଇଉରୋପର ଚାରିଆଡୁ ଛାତ୍ର ତାଙ୍କ ନିକଟରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାକୁ ଆସିଲେ ।

ପଡୁଆରେ ଥିଲାବେଳେ ସେ ନିଜେ ଲେନ୍ସ(Lens) ତିଆରିକରି ଟେଲିସ୍କୋପ / ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ଗଢ଼ିଲେ । ପ୍ରଥମେ ସେ ଘୋଷଣା କଲେ ଯେ ଚନ୍ଦ୍ରପୃଷ୍ଠ ସମତଳ ନୁହଁ । ପାହାଡ଼, ଉପତ୍ୟକାରେ ତାହା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ । ସେ ପ୍ରଥମେ ଗ୍ରହ ଓ ନକ୍ଷତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭେଦ ଦର୍ଶାଇଲେ । ନକ୍ଷେତ୍ରର ନିଜର ଆଲୋକ ଅଛି, ଗ୍ରହଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ୟ ଉଜ୍ଜଳ ବସ୍ତୁର ଆଲୋକରେ ଆଲୋକିତ । ଛାୟାପଥରେ ଥିବା ଧଳା ଦାଗଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରକୃତରେ ଅସଂଖ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ର । ଚନ୍ଦ୍ରରେ ପାହାଡ଼ର ଉଚ୍ଚତା ସେ ମାପିପାରିଥିଲେ । ବୃହସ୍ପତିର ଚନ୍ଦ୍ର ଥିବା କଥା ସେ କହିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ସେଗୁଡିକୁ ଗାଲିଲିଓଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ର କୁହାଯାଏ ।

 ସଂଘର୍ଷମୟ ଜୀବନ 

 ଶେଷ ଜୀବନ 

 ଗ୍ରହାଣୁ (Asteroid) 697 Galileaର ନାମ ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ ରଖାଯାଇଥିଲା ।

ଦୁନିଆକୁ ବିଶ୍ୱ ଦର୍ଶନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବାପାଇଁ ଯେ ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ତିଆରି କରିଥିଲେ , ଶେଷରେ ଚକ୍ଷୁ ହରାଇ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କଲେ । ତାଙ୍କ ଜୀବନରେ ସେ ଆରିଷ୍ଟୋଟଲଙ୍କ ଅନେକ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ । ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ରାଟ ନିଉଟନଙ୍କ ଆବିଷ୍କାର ଓ ଉଦ୍ଭାବନ ପାଇଁ ସେ ପଥ ଉନ୍ମୁକ୍ତ କରିଗଲେ । ଏହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ କାନ୍ଧରେ ଠିଆ ହୋଇ ନିଉଟନ ଜ୍ଞାନ ରାଜ୍ୟରେ ଅଧିକ ଦୂରକୁ ଦୃଷ୍ଟି ନିକ୍ଷେପ କରିପାରିଥିଲେ । ଗାଲିଲିଓ ଆଧୁନିକ ପ୍ରୟୋଗାତ୍ମକ ବା ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ବିଜ୍ଞାନର ଭିତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିଗଲେ ।

 ସମୟ ରେଖା (Timeline) 
 ୧୫୪୩ – ନିକୋଲସ କପରନିକସ (Nicolaus Copernicus), ଟଲେମୀଙ୍କ ଭୂ-କୈନ୍ଦ୍ରିକ ମଡେଲର ବିକଳ୍ପ ରୂପେ De revolutionibus orbium coelestium ପ୍ରକାଶ କଲେ, ଯାହାକି କପରନିକସଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ ଆରିଷ୍ଟୋଟଲୀୟ ଭୌତିକ-ଶାସ୍ତ୍ର (Aristotelian physics) ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନବାଚୀ ସୃଷ୍ଟିକଲା ।
 ୧୫୬୩ – ପିତା ଭିନସେଞ୍ଜୋ ଗାଲିଲୀଙ୍କର (Vincenzo Galilei), ଗୁଲିଆ ଆମ୍ମାନାତିଙ୍କ (Giulia Ammannati) ସହ ବିବାହ ।
 ୧୫୬୪ – ଜନ୍ମ ଇଟାଲୀର ପିସା ସହରରେ ।
 ~୧୫୭୦ – ଥୋମାସ ଡି‌ଗ୍‌ସ (Thomas Digges), ତାଙ୍କ ପିତା ଲିଓନାର୍ଡ ଡି‌ଗ୍‌ସ ତିଆରି କରିଥିବା ଏକ ଦୂରବୀକ୍ଷଣର (୧୫୪୦-୧୫୫୯ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ କାଳରେ) ଗଠନ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ପାଣ୍ଟୋମେଟ୍ରିଆ (Pantometria) ପ୍ରକାଶ କଲେ ।
 ୧୫୭୩ – ଟାଇକୋ ବ୍ରହେ(Tycho Brahe), ଆରିଷ୍ଟୋଟଲଙ୍କ ଅପରିବର୍ତ୍ତନୀୟ ଓ ଶାଶ୍ୱତ ଆକାଶୀୟ କ୍ଷେତ୍ରର ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ଖଣ୍ଡନ କରି De nova stella (ନୂଆ ତରକା ଉପରେ) ପ୍ରକାଶ କଲେ ।
 ୧୫୭୬ – Giuseppe Moletti Galileo's predecessor in the mathematics chair at Padua, reports falling bodies of the same shape fall at the same speed, regardless of materialGiuseppe Moleti, Walter Roy Laird. The unfinished mechanics of Giuseppe Moletti. University of Toronto Press, 1999. p. 5
 ୧୫୮୧ – ତାଙ୍କ ପିତା, ଭିନସେଞ୍ଜୋ ଗାଲିଲି ସଙ୍ଗୀତର ସିଦ୍ଧାନ୍ତଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ପର୍କରେ Dialogo della musica antica et moderna ପ୍ରକାଶ କଲେ ।Robert Henry Herman, Vincenzo Galilei. Dialogo della musica antica et della moderna of Vincenzo Galilei: translation and commentary, Part 1. North Texas State University, 1973. p. 17
 ୧୫୮୧ – ଭେଷଜ ବିଜ୍ଞାନର ଛାତ୍ର ଭାବେ ପିସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ନାମ ଲେଖାଇଲେ ।
 ୧୫୮୨ – ଓଷ୍ଟିଲୀୟ ରିଚି (Ostilio Ricci)ଙ୍କର ଗଣିତ ବ୍ୟାଖ୍ୟାନରେ (leacture) ଉପସ୍ଥିତ ରହିଥିଲେ ଏବଂ ତା'ପରେ ଗଣିତ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନେଲେ ।
 ୧୫୮୫ – ଡିଗ୍ରୀ ନ'ନେଇ ପିସା ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ଛାଡିଥିଲେ ଓ ଅନୁଶିକ୍ଷକ (tutor) ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ । 
 1586 – hydrostatic balanceର ଉଦ୍ଭାବନ; La Balancitta (ଅଳ୍ପ ସନ୍ତୁଳନ)ର ରଚନା ।
 1586 – Simon Stevin publishes results for dropping lead weights from 10 meters
 1588 – Tycho Brahe publishes work on comets containing a description of the Tychonic system of the world
 1589 – appointed to Mathematics Chair, University of Pisa
 1590 – partially completes De Motu (On Motion), which is never published
 1591 – death of his father, Vicenzo Galilei
 1592 – appointed professor of mathematics at University of Padua, remains 18 years
 ~1593 – invents early thermometer that unfortunately depended on both temperature and pressure
 ~1595 – invents improved ballistics calculation geometric and military compass, which he later improves for surveying and general calculations and earns income from tutoring on its use
 1597 – letter to Kepler indicates his belief in the Copernican System
 1600 – first child, Virginia is born; ~1600 Le Meccaniche (Mechanics)
 1600 – William Gilbert publishes On the Magnet and Magnetic Bodies, and on That Great Magnet the Earth with arguments supporting the Copernican system
 1600 – Roman Inquisition finds Giordano Bruno, Copernican system supporter, guilty of heresy for opinions on pantheism and the eternal plurality of worlds, and for denial of the Trinity, divinity of Christ, virginity of Mary, and Transubstantiation; burned at the stake by civil authorities
 1601 – daughter Livia is born
 1604 – measures supernova position indicating no parallax for the new star
 1605 – sued by brothers-in-law for nonpayment of sisters' dowries
 1606 – son Vincenzo born
 1606 – publishes manual for his calculating compass
 1607 – attempted assassination of his friend Friar Paolo Sarpi
 1608 – Hans Lippershey invents a refracting telescope
 1609 – independently invents and improves telescopes based on description of invention by Hans Lippershey
 1609 – Kepler publishes Astronomia nova containing his first two laws and for the first time demonstrates the Copernican model is more accurate than the Ptolemaic for uses such as navigation and prediction
 1609 – Thomas Harriot sketches the Moon from telescopic observations made four months before Galileo's
 1610 – publishes Sidereus Nuncius (Starry Messenger); views our moon's mountains and craters and brightest 4 of Jupiter's moons
 1610 – Kepler requests one of Galileo's telescopes or lenses, but Galileo replies he is too busy to build one and has no extrasTimothy Ferris. Coming of Age in the Milky Way. William Morrow & Company, Inc. 1988. p. 95
 1610 – lifetime appointment to mathematics position at University of Padua, and as mathematician and philosopher for Cosimo II, Grand Duke of Tuscany
 1611 – Discovers phases of Venus; granted audience with Pope; made member of Lincean Academy
 1611 – David Fabricius publishes Narration on Spots Observed on the Sun and their Apparent Rotation with the Sun prior to Christoph Scheiner and Galileo's published works on the subject
 1612 – proposed Jupiter's moons could be used as a universal clock for possible determination of longitude
 ~1612 or 1613 – Francesco Sizzi discovers annual variations in sunspots' motions
 1613 – Letters on Sunspots
 1615 – Letter to Grand Duchess Christina (not published until 1636)
 1616 – officially warned by the Church not to hold or defend the Copernican System
 1616 – the Catholic Church places De revolutionibus orbium coelestium on the List of Prohibited Books
 1616 – private letter Discourse on the tides
 1617 – moves into Bellosguardo, west of Florence, near his daughters' convent; observes double star Mizar in Ursa Major
 1619 – Kepler publishes Harmonices Mundi which introduces his third law
 1619 – Discourse on the Comets
 1621 – Maffeo Barberini becomes Pope Urban VIII
 1623 – publishes The Assayer
 1624 – visits Pope who praises and honours him, leaving with assumed permission to publish work on the Copernican vs. Ptolemaic Systems; perfected a compound microscope
 1625 – illustrations of insects made using one of Galileo's microscopes published
 1630 – completes Dialogue Concerning the Two Chief World Systems and subsequently receives approval of Church censor
 1632 – publishes Dialogue Concerning the Two Chief World Systems
 1633 – sentenced by the Inquisition to imprisonment, commuted to house arrest, for vehement suspicion of heresy
 1633 – Catholic Church places Dialogue Concerning the Two Chief World Systems on the List of Prohibited Books
 1638 – publishes Dialogues Concerning Two New Sciences
 1642 – death in Arcetri, Italy
 1668 – Newton builds his reflecting telescope
 1687 – Isaac Newton publishes Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica deriving Keplers laws from the Universal Law of Gravitation and the Laws of Motion, uniting the heavens and earth under the same natural laws

 ଆଧାର 

 ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ବ୍ୟବହୃତ କିଛି ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ 

 ଲିଓନାର୍ଡ ଡି‌ଗ୍‌ସ (ଇଂରାଜୀ)
 ନିକୋଲସ କପରନିକସ(ଇଂରାଜୀ)
 ଥୋମାସ ଡି‌ଗ୍‌ସ(ଇଂରାଜୀ)

 ଅଧିକ ତଥ୍ୟ 

 ଗାଲିଲିଓଙ୍କଦ୍ୱାରା 
 The Galilean Library, educational site.
 Electronic representation of Galilei's notes on motion (MS. 72)
 Galileo's 1590 De Motu translation 
 Works by Galileo Galilei: text with concordances and frequencies.
 Galilei, Galileo. Le Operazioni del Compasso Geometrico et Militare  1610 Rome. From "Rare Book Room". Scanned first edition.
 Galilei, Galileo. Istoria e Dimostrazioni Intorno Alle Macchie Solar  1613 Rome. From Rare Book Room. Scanned first edition.
 Linda Hall Library features a first edition of Sidereus Nuncius Magna  as well as a pirated edition from the same year , both fully digitised.

 ଗାଲିଲିଓଙ୍କ ବିଷୟରେ 
 Starry Messenger: Observing the Heavens in the Age of Galileo —an exhibition at the Beinecke Rare Book and Manuscript Library at Yale University
 Museo Galileo —Florence, Italy
 Galileo's math genealogy
 Portraits of Galileo
 The Galileo Project at Rice University
 PBS documentary: 400 Years of the Telescope 
 Feather & Hammer Drop on Moon
 article by UK journalist  on proposed disinterment to determine Galileo's eyesight problems

 ଜୀବନୀ 
 PBS Nova Online: Galileo's Battle for the Heavens
 Stanford Encyclopedia of Philosophy entry on Galileo


 ଗାଲିଲିଓ ଓ ଗୀର୍ଜା ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ 
 Galileo Galilei, Scriptural Exegete, and the Church of Rome, Advocate of Science  lecture (audio here ) by Thomas Aquinas College tutor Dr. Christopher Decaen
 "The End of the Myth of Galileo Galilei" by Atila Sinke Guimarães
 Galileo and the Church, article by John Heilbron.
 Galileo Affair catholic.net

ଶ୍ରେଣୀ:୧୫୬୪ ଜନ୍ମ
ଶ୍ରେଣୀ:୧୬୪୨ ମୃତ୍ୟୁ
ଶ୍ରେଣୀ:ବୈଜ୍ଞାନିକ