ଛତ୍ରପୁର, ଗଞ୍ଜାମ

ଛତ୍ରପୁର ଭାରତର ଓଡ଼ିଶାରେ ଥିବା ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟ ସଦର ମହକୁମା ଓ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ସହର ।  ଏଠାରେ ୨ଟି ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଅଛି। 
ଭୂଗୋଳ
 ଭାରତ ଜନଗଣନା, ଛତ୍ରପୁରର ଜନସଂଖ୍ୟା 20,288 ଥିଲା (ଜିଲ୍ଲାର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସହର)  ଗଞ୍ଜାମ ପରେ ବ୍ରହ୍ମପୁର। ପୁରୁଷମାନେ 51% ଏବଂ ମହିଳା 49% ଗଠନ କରନ୍ତି। ଛତ୍ରପୁରର ହାରାହାରି ସାକ୍ଷରତା ହାର 89%, ଜାତୀୟ ହାରଠାରୁ 59.5% ଅଧିକ; ପୁରୁଷ ସାକ୍ଷରତା 85% ଏବଂ ମହିଳା ସାକ୍ଷରତା 73% ସହିତ ଜନସଂଖ୍ୟାର 10% 6 ବର୍ଷରୁ କମ୍।

ଇତିହାସ
ଗଞ୍ଜାମ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରାଚୀନ କାଲିଙ୍ଗା ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଏକ ଅଂଶ ଯାହାକି ୨୬୧ ଖ୍ରୀଷ୍ଟାବ୍ଦରେ ରାଜା ଅଶୋକଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଅଧିକୃତ ହୋଇଥିଲା ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ପରିବହନ ପାଇଁ ଦକ୍ଷିଣ ଏବଂ ପୂର୍ବର ମୁଖ୍ୟ ମାର୍ଗ ଥିଲା । ଏହାର ବିପୁଳ ସଂଖ୍ୟକ କଳା ହାତୀ କାଲିଙ୍ଗା ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ପାଇଁ ରାଜା ଅଶୋକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥିଲେ।

ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଥିବା ରୁଶିକୁଲିଆ ନଦୀର ଉତ୍ତର କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ପୁରାତନ ଟାଉନସିପ୍ ଏବଂ ଗଞ୍ଜାମର ୟୁରୋପୀୟ ଦୁର୍ଗ ନାମରେ ଏହି ଜିଲ୍ଲାର ନାମକରଣ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୭୫୭ ମସିହାରେ ଏହା ଫରାସୀ କମାଣ୍ଡର ବସ୍, ଯିଏ ଗଞ୍ଜାମକୁ ଯାଇ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ମୁଖିଆଙ୍କଠାରୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ | ଇଂରାଜୀ ହିଁ ଶେଷରେ ଡେକାନରେ ଫରାସୀମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି ୧୭୫୯ରେ ଗଞ୍ଜାମଙ୍କୁ ସଂଲଗ୍ନ କଲା |

ଆଧୁନିକ ଗଞ୍ଜାମ ମାଡ୍ରାସ୍ ପ୍ରେସିଡେନ୍ସିର ଭିଜାଗ ଜିଲ୍ଲାରୁ ଖୋଦିତ ହୋଇ 31.03.1936ରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲା ମାଡ୍ରାସ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କଠାରୁ ଅଲଗା ହୋଇ 1.4.1936ରୁ ନୂତନ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଓଡ଼ିଶାର ଏକ ଅଂଶ ଗଠନ କଲା। ପୁନଃ ସଂଗଠିତ ଜିଲ୍ଲା ସମଗ୍ର ଘୁମୁସର, ଚାଟପୁର ଏବଂ ବାଲିଗୁଦା ବିଭାଗ, ପୁରୁଣା ବରହମପୁର ତାଲୁକର ଅଂଶ, ପୁରୁଣା ଇଚାପୁର ତାଲୁକର ଅଂଶ, ପାର୍ଲାଖେମୁଣ୍ଡି ସମତଳର ଅଂଶ ଏବଂ ପୁରାତନ ଚିକାକୋଲା ବିଭାଗର ସମଗ୍ର ପାର୍ଲାଖେମୁଣ୍ଡି ଏଜେନ୍ସି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଗଠିତ |

୧୯୯୨ ମସିହାରେ, ଓଡ଼ିଶା ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ଜିଲ୍ଲା ପୁନର୍ଗଠନ ପରେ ପାରଳାଖେମୁଣ୍ଡି ସବଡିଭିଜନର 7ଟି ବ୍ଲକ ଅଲଗା ହୋଇ ଗଜପତିଙ୍କ ନୂତନ ଜିଲ୍ଲା ଗଠନ ହେଲା ଏବଂ 3ଟି ସବଡିଭିଜନ, 22ଟି ବ୍ଲକ ଏବଂ 18ଟି ସହରାଞ୍ଚଳ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାରେ ରହିଗଲା।

 ପରିବହନ 
ଛତ୍ରପୁର ହେଉଛି ରାଜ୍ୟର ବାଣିଜ୍ୟିକ ରାଜଧାନୀ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ [ଓଡ଼ିଶା]ର ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର, ଏବଂ ଏହାର ଏକ ଉନ୍ନତ ପରିବହନ ନେଟୱାର୍କ ଅଛି | ଭାରତୀୟ ରେଳର ସମସ୍ତ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଟ୍ରେନ୍ ଏଠାରେ ଅଟକି ରହିଛି | ହାୱରା ମାଡ୍ରାସ ରାଜପଥ ସହିତ ଭଲ ଭାବରେ ସଂଯୁକ୍ତ ତେଣୁ ସମସ୍ତ ବିଳାସପୂର୍ଣ୍ଣ ବସ୍ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଯାଉଛି |

 ରାସ୍ତା 
ଛତ୍ରପୁର ସହର ଜାତୀୟ ରାଜପଥ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ  NH-16 (ଚେନ୍ନାଇ - କୋଲକାତା),  NH-59 ( [[ଖରିଆ] ତିନି ଚକିଆ ଅଟୋ ଟ୍ୟାକ୍ସି ଏହି ସହରରେ ପରିବହନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଧାରା | ସହରର ରାସ୍ତାରେ ଟ୍ୟାକ୍ସି ମଧ୍ୟ ଉଡ଼ୁଛି | ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ସଡକ ପରିବହନ ନିଗମ (OSRTC) ସହିତ ମିଳିତ ସହଭାଗୀତା ସହିତ ଗଞ୍ଜାମ ସହରୀ ପରିବହନ ସେବା ଲିମିଟେଡ୍ (GUTSL) ଏକ ସହର ପାଇଁ ବସ୍ ସେବା ଚଳାଇବା ପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ଆଣିଛି। 27 ଫେବୃଆରୀ 2014ରେ ଛତ୍ରପୁର ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ( ଗୋପାଳପୁର, ଏବଂ  ହିଞ୍ଜଲି)

 ରେଳ 
ଛତ୍ରପୁର ରେଳ ଷ୍ଟେସନ  ପୂର୍ବ ଉପକୂଳ ରେଳ ଲାଇନରେ ଅବସ୍ଥିତ ଯାହାକି ଭାରତର ଦୁଇଟି ମେଟ୍ରୋ କୋଲକାତା ଏବଂ [ଚେନ୍ନାଇ]କୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାର୍ଗ ଅଟେ। ଏହା ସିଧାସଳଖ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,  ଅହମ୍ମଦାବାଦ, ବାଙ୍ଗାଲୋର, ଭୁବନେଶ୍ୱର, ବରହମପୁର, ଚେନ୍ନାଇ, [କଟକ] ], ମୁମ୍ବାଇ, ନାଗପୁର, ପୁଣେ, [ପୁରୀ]], ବିଶାଖାପାଟନମ୍, ହାଇଦ୍ରାବାଦ, କୋଲକାତା, ରାୟପୁର, ସମ୍ବଲପୁର ଏବଂ [ଭାରତ]ର ଆହୁରି ଅନେକ ସହର | ଭୁବନେଶ୍ୱର - ରାଜଧାନୀ ଭୁବନେଶ୍ୱରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଛତ୍ରପୁର ସଂଯୋଗ (DMU) ହେଉଛି ଲୋକପ୍ରିୟ ସଂଯୋଗ |

ଛତ୍ରପୁରରେ ଦୁଇଟି ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି  ଛତ୍ରପୁର ଷ୍ଟେସନ CAP ଏବଂ ଛତ୍ରପୁର କୋର୍ଟ ଷ୍ଟେସନ ଯାହା ଏକ ଯାତ୍ରୀ ହାଲ୍ଟ |

ପର୍ଯ୍ୟଟନ
 ଗୋପାଳପୁର-ଅନ୍-ସାଗର |
 ତାରା ତରିନୀ - ଆଦି ଶକ୍ତିର ପ୍ରଦର୍ଶନ |
 ଚିଲିକା (ରାମ୍ବା) - ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଜଳ ଲାଗୁନ୍ |
 ପଞ୍ଚାମା - ସିଦ୍ଧ ବିନୟକ ମନ୍ଦିର |
 ଭ ir ରବୀ ମନ୍ଦିର |
 ରୁଶିକୁଲିଆରେ ଅଲିଭ୍ ରିଡଲେ କଇଁଛ |
 ନାରାୟଣ ଦେବୀ ମନ୍ଦିର |
 ତାପପାଣୀ - ଏକ ଗରମ ଜଳ Spring ରଣା |
 ବୁଦ୍ଧଖୋଲ - ପଞ୍ଚୁ ମହାଦେବ ମନ୍ଦିର |
 ମାହୁରିକାଲୁଆ - ଶକ୍ତି ପୀଠ |
 ଚମ୍ପାରା ହ୍ରଦ - ବୋଟିଂ ସୁବିଧା ସହିତ ୱାଟର ଲାଗୁନ୍ |
 ଅର୍ଜୟାପଲ୍ଲୀ - ସାମୁଦ୍ରିକ ବେଳାଭୂମି |
 ରାମଚାନ୍ଦ ମନ୍ଦିର |

ଶିକ୍ଷା

 ଆଧାର 

ଶ୍ରେଣୀ:ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲ୍ଲାର ଗାଆଁ ଓ ସହର