Aartii Oromoo

Artiin Oromoo akkuma kan warra dhihaa ykn Aurooppaa bara hedduu dura jalqabuutiin, dheerina umurii kan warra Awurooppaa gadii kan qabu miti.  Adda addummaan artii warra dhihaafi Oromoo, kan warra dhihaa barreeffamaan yookaan bakka bu'aa yaadaatiin dhihaachaa turuusaati. Kan Oromoo ammoo afaaniin yookaan afoolaan daddarbaa dhufuu isaati. 
Oromoon akkuma saboota addunyarra jiranii hundaa,saba jireenyasaa artiin wal simsiisee jiraatudha. Artii muuziqaa, aartii walaloo, artii bobbocaafi artii argaati. Qarooma sirna Gadaa irraa kaasee, meeshaalee Aadaa Oromoon itti fayyadami hedduun isaa kanneen aartiidhaan bocamanidha. Sirboota garaagaraatti maqaa baasuudhaa, Mararoo, Geerersa, Mirriga 

fkn mirrgaWaangaya laga mojoo

Arbaatu hamee balleesse

Sirna gadaa hunbanna

Nafxanyootaatu balleesse

Oromoon hayyuu qaba beekha qaba

Qaciicaa lammii tiyya

Gantuutu maqaa balleesse

""Raammistu guute ganna

Dooniin nu baaftun jirtu

Waabeetu guute ganna

Dooniin nu baaftun jirtu

Awaashitu guute gannaa 

Dooniin nu baaftu jirtu

Yoo walii galan malle 

Yoo walljaala deeman malle 

Qaciica lammii tiyyaa

Waa bilisummaan hin jirtuu

afran qallotis akkana jechuudhan mirrigama

Gaarri mullataa duruu garaa

Deebi'e waa garaan tahu

Diinni waalee duruu diida

Deebi'ee waa didan tahu

Sabni duraan bilisa

Qaciicaa lammii tiyyaa deebi'e waa gabraa tahuu

Ittuun akkanaan mirriga

Gaaleeytii garaa daba

Lagini maaf jala dabaa

Gowwaan ni beeyneef daba

Qarri maaf jala daba a jechuu

n artii wallallo guddaa sabaa qabudha. Shubbisa /dalaga/ irrattilee dha'aa garaagaraa 20 ol ta'u sabaa qabudha. Gelloo, Kumkummee, Washabaa, Ragada, Dhiichisa, Shobotee, Shaggooyyee, Gadtumee, Tirrii, Sidaamee, Hammisafi Shubbisa saba qabudha. Gama aartii Asoosamaatiin illee, Afoolota garaagaraa bifa adda addaatiin, Sheekkoo, Oduu durii, Mammaaksafi Raagamtaa jedhee qoodee qaba.
Aartii ammayyaa keessattis, Tiyaatira 1957 Mata duree 'Barumsa' Barreessaan Maammoo Mazammir
'Bara Birraan Bari'e' Haayilee Fidaa, bara 1973. 
Gama Asoosamaatiin, 'Bu'aa Caafuu Beekuu' Asteer Gannoo bara 1896
Kuusaa Gadoo, Gaaddisaa Birruutiin 1983.
'Hursaa' Luba Dafaa Jamoo 1966
Godaannisa, 1984, Dhaabaa Wayyeessaa
Hawwii, 1995 Isaayyas Hordofaa
Walalootiin
Biliqa 1972= Abdii Xa'aa
Anaaniyaa= Asafaa Jaallataa
Gama Aartii bobbocaatiin,
Jaarraa hedduu dura, Siidaa Piraamedootaa, Aaksum, Laalibalaafi kkf bocuun beekama.

 Geessituu alaa 
 Oromo Art as a Political Resistance

Category:Aartii Oromoo
Category:Aadaa Oromoo