Dubara'a

Ameebaan ykn Dubara'ani micirjiree seel-qeenxee boca murtaa’e hin  qabne  dha.  Dubara'ani  Durneefka(pirootozuwaa)  yoo  ta’u;mootummaa pirotiistaa jalatti ramadama. Dubara'ani caasaalee sabaga lubbiyyoo, kalloo areeroo,buufanye  soorataa,  buufanye  kottoonfataa,wirmaata fi  miil-soboo qaba.Ameebaan hedduun jireenya walaba ta’e kan gaggeessan yoo ta’u, bidoollee bishaanawoo kan akka bishaan haroo, lagaa, boollaa fi kuufama bishaanii keessa jiraatu. Ameebaan muraasni immoo maxxantummaan qaama keessummeessitootaa keessa jiraatu.Ameebaan yommuu sochii taasisu kalloo areeroo gara alaatti dhiibuun sabaga lubbiyyoo diriirsuun kallaattii hundaan socho’uu danda’a. 

 Soorannaa 
Caasaaleen sabaga lubbiyyoo irraa mucha fakkaatan miil-soboo jedhamu. Miil-soboon sochii kallattii hundaaf kan fayyadudha. Yommuu kalloo areeroo fi miil-soboon socho’an ameebaan sochii taasisa.Ameebaan  nyaata  jajjaboo  gara  keessatti  fudhachuuf  miil-soboo  fayyadama. Adeemsi  soorata  jajjaboo  liqimsuu luqumsuu(phagocytosis) jedhama.  Gara  nyaataattiyommuu   dhiyaatu,   ameebaan   miil-soboo   dheereffachuun   nyaata   liqimsa.   Nyaannibuufanye  soorataa  keessatti  kuufama.  Inzaayimoonni(nam'oonni)  adeemsa  bullaa’iinsaa  soorataa keessatti  qooda  fudhatan  kalloo areeroo  keessaa  gara  buufanye  soorataatti  yaa’u.Nyaanni  nam'oota  bullaa’e  gara  kalloo areeroo  geejjibama.  Kan  osoo  hinbullaa’iin hafe immoo buufanye nyaataa keessaa gara alaatti akka ba’u taasifama

 Walhormaata 
Ameebaan mala wal-hormaata saal-malee fayyadamuun wal-horu. Ameebaan adeemsa addaan bahiinsa wal-qixa lubbiyyoo bakka lamaa gaggeessuun lubbiyyoowwan haaraa lama uumu. Yommuu haalli mijaawwaa ta’u, lubbiyyoon ameebaa tokko bakka wal-qixa lamatti addaan hirama. Ameebaan  marsaa  jireenyaa  lama  keessa  darba.Marsaan  inni  tokko  haala  mijaawwaa  keessatti adeemsa  jireenyaaf  ta’an  gaggeessuu  yoo  ta’u,  inni lammaffaan  yommuu  haalli  mijaawwaa  hin  taane dhandhalcha uumuu dha. Kanaafuu, haala mijaawwaa keeesatti adeemsa wal-hormaataa gaggeessu

Neefkoshee:sadarkaa marsaa jireenya ameebaa keessatti argamu yoo ta’u,si’ataa fi sochii kan taasisudha.

Dhandhalcha:Caasaa yabbuu lubbiyyoo ameebaa haguugu dha. Caasaan kun yeroo haalli naannoo hin mijoofne kan uumamudha
Category:Baayoolojii
Category:Xinlubbuu