Trichoriyaasis

Trichoriyaasis, akkasumas kan  dhukkuba raammoo geengoo, jedhamee waamamu dhukkuba Raammoo Maxxantuu Trichuristrichiyura irra dhufudh (whipworm). Dhukkubichi kan dhufe raammoo baayyinni isaanii xiqqaa ta’een kan dhufe ta’e, yeroo heedduu mallattoon dhukkubaa hinjiraatu. namoota raammoolee baayyetiin qabaman irratti,dhukkubbii garaa, dadhabbi fi teessisaa. bobbaatiin kan yeroo baayyee  dhiiga qabu argisiisuu danda’a. Dhukkubbiin daa’imman irratti xiqqeenya guddina sammuu fi qaamaa fiduu danda’a. Dhiiga dhabuunsadarkaa seelii dhiigaa diimaa qaqqabuu danda’a.

 ka'uumsa isaa  
Dhukkubichi kaninni yeroo baayyee faca’u yeroo namoonni nyaata ykn bishaan anqaaquun raammolee akkanaa kessaa jiru nyaatan ykn dhugani dha. Kunis kan mudatu yommuu fuduraalee/kuduraaleen rakkoo qaban guutummaan guutuutti hinqulqullaa’iin hafani dha. Raammoleen kun yeroo baauyyee anqaaquun raammolee akkanaa kan argaman biyyoo bakka namoonni diida irratti bobba’ani fi bakka  bobbaatiin namaa hinwallaanamiin akka xaa’ootti fayyadaman irratti argamu. Anqaaquwwan kun kan maddan bobbaatii namota dhukkubichaan qabanii irraati. Daa’imman xixiqqoon kan biyyoo akkanaa irra xabatani fi harka isaanii gara afaan isaaniitti galchan salphaatti dhukkuba kanaan qabamuu danda’u. Raammoleen sun  boolla guddaa keessa kan jiraatani fi dheerinni isaanii seniti meetira afur gaha.name=CDC2013/> Raammoo Geengoon yommuu bobbaatiin namaaMaayikirooskoppiidhaan qoratamutti anqaaquuwwan sana arguudhaan beekama. Anqaaquun suni barmeela fakkaatu.

 Ittisaa fi yaalii 
Kan ofirraa ittisuun danda’amu nyaata haalaan bisheeffachu fi  utuu nyaata hinbisheesin duraharka dhiqachuudhaani. Tarkaanfiwwan kanbiroon tajaajila   qulqullinaa kan akka mana fincanii faayidaa kennani fi  manneen fincaanii qulqulluu tti fayyadamuu fi bishaan qulqulluu argachuu faa dabalata. Iddoowwan addunyaa kanaa bakka dhukkuboonni itti barmaatilee ta’anitti yeroo baayyee gareen namootaa hundinuu altokkoon wallaanamuu fi idileedhan wallaanamuu nidanda’u.. Wallansi isaa guyyota sadiif qorichoota.: albendaazoolii, mebendaazolii or ivermektinii fudhaachuudhaani. Namoonni erga yaalamaniin booda yeroo baayyee deebiyaanii dhukkuba kanaan qabamu.

 Tamsa'ina fi seena isaa 
Dhukkubni raammoo geengoo sadarkaa addunyaatti namoota Miliyoona 600 hanga 800 ni miidha. Innis barmaatileedhan kaninni mudatu biyyoota tiroopikaalii keessattiargamani dha. Biyyoota boddeti hafoo keessati, namoonnii dhukkuba raammoo geengo kanaan qabaman yeroo heedduu dhukkuba alalunaa fi maagaa ni qabaatu. Dhukkuboonni kun dinagdee biyyoota baayyee irratti dhiibbaa guddaa fidu. Dhukkuboota kana irratti talaallii qopheessuuf hojiin hojjetamaa jira. Dhukkubni raammoo geengoo kun akka dhukkuba tuffatamaa tiropikaaliitti fudhatama.
Maddawwan