Tarree Mammaaksa Oromoo

Tarreen kun maamaaksa Oromoo bebekkamo qaba. Oromoon mammaaksa baay'eeqabuu keessa muraasni kan armaan gadiiti.
+ Mammaaksa Hiikkaa   Waliigalan alaa galan  Dhugaan niqallatti malee hincittu  Osoo gubadhuun, kolfa jette akaayiin.  Waaqni hinariifatu lafa jedhe hin oolu. Jaamtu jaamti malee, saree ija hindhiqan.   Qeerrensa eegee hinqaban qaban gad hin dhiisan.   Kan qotiyyoon iyyuu male qacceen iyyiti.   Hudduun guddateef dhuufuu hindhowwu.Garbittiin gargaarsa argatte majii dhoksiti.  Ni ta'a jennaan Harree qallee hin ta'u jennaan harree gannee isumaa fidaa jennaan dhaqnee dhabne.  Kan akka fardaa nyaatu gaafa akka namaatti nyaate du'a.  Garaacha dheedhii, garaatti beeki.  Midhaan warra raatuu bona bona nyaatu.  Haadha hin qabdu akkoof boossi.  Keessummaa qamalee raafuu keessatti argu.  Hiyyeessa boo'icha hin gorsan innuu jalleesee naqa.  Sareen sarbaa hin qabdu mukarbaa hin yaabbattu.  Gadheen qalbii hin qabdu kan darbe hin yaadatu.  Kan lafatti wal hintaane muka wajjiin hin koru.  Fincaan lukkuu kan arge haa himuu.  Durattuu durii maalayyaa waaqoo lama tahe.  Arruma salaattee arruma maraatte.  Yaanni karaa hin dhaleessu.  Qilleensarratti mana hin ijaaran.  Eeboo darbatanii jinfuu hin qabatani.  Akka cabanitti okkolan.  Ni turra malee ni urra jette boonbiin.  Alaa manatti galan.  Kokkolfaa nama nyaatti golfaan.Waaqaan duuba karaan nama hin dabarsu.Kan waaqa abdate hindhabu.Kan waaq mure hinoolu.Kan waaq uwwise hindaaru.Namni niyaada;waaqni niguuta.Ganamaan bahaniif waaqa jalaa hinbahan. Katuffatantu ardaa dhaala  Bara barri argate buqqeetu dhagaa cabsa  Harreen fe'aa barbaaddu ufiin ooydaa dhufti  Yaa soogidda ofii jettu mi'aayi ta'uu baannaan dhagaadha jadhanii si darbu   Kan qaban qaba hin guunnne gadhiisan bakkee guutti   Hindaaqqoon haate haatee halbee ittin qalamtu baasti   Tuulamanii taa’anii waaqa ofii hin komatan   Ofii jettu mi’aa’i yoo kaan dhagaa jadhanii sigatu jedhe   Alagaa fi dukkanatti ija hin baasan   Mana oormaa bareedaarra, godoo ofii wayya   Adala gowwoomsuun suuta suutan   Kan akka fardaa nyaatu gaafa waan nyaatu dhabe du'a   Soogidda ofii jettu mi'aayi anaa jettu dhagaa tahi   Kormi biyya ofiitti baroodu biyya ormaatti ni mar'ata   Muka biyya jiruun mana ijaaran   Haatee durbaa jennaan dur kaa jedhe mucaan   Ka biraa yoo dhahan kan hin beekkanne isaa yoo dhahan hin beekkatu   Galle jette lafoon farda jala galtee   Hadaamii ollaa hagamsaa imimmaan irraa hinqooru   Baddu baddi malee saree ija hin dhiqan   Warruma keennaa harreen hin taane jedhe namichi booyyee ari'ee   Iilkaan mutaan seene budaan seene   Moluu tiyya boruufuu si'abdadhe" jedhe jaarsi aduun mataa dhoofte   Garaa ofiituu wollaalaaf heexoo itti dhugani   Suuta ejjatan suuta qoreen nama woraanti   Bor ni agarta jennaan edana akkamitti bulee jedhe ballaan   Dhukkubni na ajjeesuu hin jirre hamaaf tolaa addaan naaf baase   Cabaan baqaqatti irkate   Ija jirtu qorsa buusani   Ollaa fi dugdaan ka'an   Gonfoon calqaba baddeet dhoofnan kutaa hanqatte   Gogaa naaf hafaa jedhe waraabessi biyya isa hinbeekne dhaqee   Hriyaan garaa walii hin beekne malkaa ceetu maratti walkaksiifti   Hiriyaa garaa firaa gadheetuu garaa hiraa   Boriif boorri jiraa   Garbbittiin gargaarsa argatte majii dhoksittii   Hamman sii massakkare beettaa jennaan, hamman si taajjabee beettaa jedhe jedhu   Bitaan yaabanis mirgaan yaabanis waligeenyi kooradhumaa   Sabab jette ballaan farda yaabdee   Ijoolleen gajee torbaa anatuu keessaa korma jedhee geerare namichii jedhama   Yaawaaq siifan ka’a, achumaanan gaayyaa koo fudhadha jette jaartiin   Niitiin afaan kaa’a barte, kabaluuf jennaan afaan bante   Sanyii ibiddaa daaratuu nama guba   Dubbiin mammaaksa hin qabnee mannaa ittoo sogidda hin qabne wayya   Miila lama qabaataniif muka lama hin koran   Qottoon maal nu godhe, kan nu miidhe muka keenya isa jallate jedhe mukni jigan jedhan   Yoo hundumasaa dubbatan garaan duwwaatti hafa jedhan   Yaa marqaa si afuufuun si liqimsuuf jedhe   Odoo beeknuu hubaa wajjin nyaanna jette sareen jedhan   Mana eegaan bara eega jette sareen jedhan   Akka garaakoo jette sareen nama gararraan bishaan dhugdii   Biddeen nama quubsu eelee irratti beekuu jedhan   Akka abaluun sirbaan morma nama jallisa jedhan   Lafa rukutanii maggaanyaa ofiin qixxeessu jedhan   "Kopheen muka yaabdee seexanatu na kuffise jettaa" jette seexanni jedhan   "Maqaan baduu mannaa, mataa baduu wayya" jette gondaan ciniintee haftee   Ulfeessaniit ulfaatu jettet haati ilmaaf farda qabde   Firaan boonu malee firatti hin boonan   Harreen ofiifuu hingaltuu loon galchitiiree?   Midhaan dura facaasan sinbirri nyaattet nama dura dubbate namni komata   Ol kaayan malee olka’aniif hin fuudhan   Boru hinbeeknen qodaan bukoo ishee lama   Argaa toleef goromsi hin ottoomu   Sareen namaan buluuf udaan namaa nyaati   Kan kunootii hiin argine kuunnotii hin argu   Kan harree hin qabne gaangee tuffata   Akka ormaattan sirbaan morma nama jallissa   Kana ceenaan lagin hin jiru jette haatikoo   Akka jedhan dhageetee shaniin gufufaan deete   Harkaan dhaabanii barbareen nama gubdi   Taakuu dhiiftee dhundhuma deemti   Wallaalan bishaan keessatti dheebota   Wal jaalateef lafoon wal hin hudeeltu   Namin lafarratti wal shaku muka waliin hin koru   Morki baduu mannaa mormi cituu woyya   Akka ija tiyyaa maaltu naaf kajeela jette sareen   Gaafa maal nyaanna jedhan damma nyaatan   Hirriibni hiryaa du’aati   Afaaniin sheekuseen lukaan gara mukaa   Afaan lafa taa’u lafee alalcha   Horiin deegaa qilee irra dheeda   Lafa itti hin deebine maqaaf hin badadan   Bishaan malaan waaddan   Baraan barruu horan   Dhugaan hin qallatti malee hin cittu   Jaarsi du’uu ka’e si hin abaarin daa’imni guddatu si hin jibbin   Waaqatu nu eega jedhanii balbala banaa hin bulan   Hin ta’a jennee saganee woma ta’uu dhabne   Hin taane kiristinnaan Badhaasaa itti deebi'aa kaasaa   Guddateef dubbii harretti hin fe’an   Qaallu salphattu nama du’utti waaman   Garaan badaan waan nyaatan nama himsiisa jedhe abbaan kiyya   Harkaan dhaabatan lukaan dhiitan   Kan arba ajjeese furrii hin baafatuu?   Waanyoon yoo kufan waan caban nama seeti   Namni farda koorse galgala kooraa baata   Farda hidhatan machiin tolti   Gowwaa sobii qaroo qeensaan qabi   Karaan dheeraan lubbuu nama dheeressa   Soddaa jiruu sanuu balbala jiruu wal hin lolan   Aak jedhan waa tufan mammaakan waa himan   Olkaayaniif malee ol ka'aniif hin fuudhan   Haati hattuun intala hin amantu   Abbaa gabaabaa ijoolleen hiriyyaa seeti   Abbaan daadhii dhugeef ilma afaan hin urgaayu   Abbaan iyyatu malee ollaan hin birmatu   Haadha laalii intala fuudhi   Dura na dhungatteef dhirsa naa hin taatu jette intalli   Hamma namaa hin Geessuu cabsa namaa hin teessu   Anatu Caalaan ciinciraa haaduu afaan buute   Jaartiin bara buttaa duudde hoo luboo jechaa hafti   Akka durii fi harka xuriitti hin hafan   Ani hoo duruu gubattuudha jette beddeen mana keessa gubattee   Waan uffattu hin qabduu aguuggattee haaddi   Karaan sobaan dabran galatti nama dhiba   Hantuunni haadha jalatti gumbii uraa barti   Hojiin waaqayyoo fi kolfi saree hin beekamu   Maraatuu keessi gamna   Waan waaqni qocaaf kaa’e illeettiin hin fudhattu   Manni of–jajjuu karaa dura   Bor hin bekneen qoda-bukoonshee lama   Ija-jabeessarraa sirbi hin fokkisu   Iyyaniif dhalcha hin ta’u jedhe korbeessi hoolaa korbeessa re’eetiin   Iyyan malee hin dhalchanii jedhe hoolan korpheessa re'eetin   Jarjaranif Abbaa dura hin dhalatan   Aartu qotadhu” jedhe namichi saree biddeen dhoowwatee   Nama fardaan barbaadan lafoo argatu   Silaa dhufa hin ooluu, kajeelaa dura waami   Dhamaatuun dhama raaftee “weessootu na dide” jetti   Ijjii fi ijoolleen tika baddi   "Bagan si arge" jennaan "bagan si hin dhokatiin" jedhe hattuun abbaa manaatiin   Maraattuu fi sooressi akka argetti haasawa   Namni dhama’iif uumame habjuun dhagaa guura   "Fardaa fi harree okaa itti haamu, ana qacceen dhoqqeetti gadi dhaanu” jedhe qottiyyoon   Goondaan wal qabatteet laga ceeti   “Oduuf na qalani” jette lukkuun   Kan nyaatee fi kan kaate waa jalaa baha   "Maali fardi ni maraatee?" jedhe waraabessi hari’ee dadhabee   "Adeemsa abbaatu oftolchaa, fuula Waaqatu nama tolcha" jedhe jaldeessi   Afaan gaariin afaa gaarii caala   Hafaasaarra afaansaa   Namni dhadhaa afaan kaa’an dhagaa afaan nama kaa’a   Harreen yeroo alaaktu malee yeroo dhuudhuuftu hinbeektu   Bari fallana, takka namaa fodogaa, takka nama fondoga   Harka abbaa tokkotin ibidda qabachuun nama hindhibu   Kan darbe yaadatanii isa gara fuula dura itti yaaddu   Dhabaaf malee sombi kan sareeti   Qaroo dhabeessi "maal barbaadda" jennaan "ifa" jedhe   Re’een kan tokkoo raafuun kan tokkoo, kis jennee kiisii dabalanne   Dureessi kennef deegaa hudduun dhukkubdi   Yoo itti hubatanii ilaalan tafkiin ija qabdi   Kan haadhatti barte amaatiitti   Arge jettee hin foksin, dhagahe jettee hin odeessiin   Sangaan biyya ofiitti bookkisu, biyya ormaatti ni mar’ata   Kan tokko qabdu hirriiba hin qubdu   Cubbuun bishaanii harka buleen nama nyaachisa   Akkuma dur seeteet jaartiin qullaa lafaa kaate   Sagal ka’uu irra sagal waamuu wayya   Silaa dhufa hin ooluu kajeelaa dura waami   Ani badeen waan bade hin galchitu   Namatti himu malee, namatti hin hidhan   Namni akka fardaa nyaatu gaafa akka namaa nyaatu du’a   Okkoteen waaqa hin beekne, eelee bishaan kadhatti   "Nyaadhee sifixuu dadhabus, haadhee siballeessuu dadhabbaa" jette lukkuun   Gowwaan gingilchaatti bishaan waraaba   Dhiiraa jirtu dhiirummaa hin dhuunfatan   “Dhabaan hin galani” jette haati hattuu   Ameessi okolee dide okkotee hin didu   Dullachi waan garaa qabu alba’a   Iyyitee hin beektuu iyyinaan “Badaa, badaa” jette   Qalbii malee ijji hin argitu   Maqaan erbaniif haarawa hin taatu   Kan sangaan iyyuu male qacceen iyyiti   Waraabessi guyyaan yuuse beekkachiise   Dhamaatuun dhama raaftee weessootu na dide jetti   Suuta deeman suuta qoreen nama waraanti   Hammaatanis hammaaranis dhuma hin ooltu   "Numaaf haati hin bane" jedhe gowwaan haadha ajjeese   Osoo garaan addaan nama hin baasin, karaan addaan nama baasa   Namni ilkaan miidhagu, hidhii walitti hin qabatu   Namni bakka ciisu argate bakka itti diriirfatu barbaada   Re’een baala agarte qeerransa hin argitu   Harree hin qabnu, waraabessaanis wal hin dhabnu   Bara gaddaa mataa lafa godhu   Bara quufaa lukkuutu dhuufa   Kan nyaateefi kan kaate waa jalaa baha   Mucaan du’aaf dhalate wareegaan hin guddatu   Itti himne yoo dhageesee, itti kennine yoo olkeesee   Waan dhufu hin beekanii saree tana akaayii barsiisaa   Abbaan cabsaa ofitti hin xiqqeessu   Abbaan of hin argu; dhakaan of hin darbu   Billaachi ofiifuu hin qabduu dhagaatti uwwifiti   "Yaa anaa durii" jette cirrin fadrdarraa kuftee   Ayyaanni haftuu haadha warraa ajjeesa   Quufan malee hin utaalani utaalan malee hin cabani   "Godaa mannaa godoo wayya" jette haftuun   Tika didaan dhiyaana dida   "Akka ganamaa seetee narra hin ejjetiin" jette sokoruun   "Moo yaa afaan" jedhe funyaan   Manni ija daha malee, gurra hindahu   Kadhatanii galanii weeddisaa hindaakan   Agabuu si bulchuuf ganamaan si beelessa   Bakka loon hin oolle dhoqqee hin argani   Cuunfaa baay'isuun dubbii gogsuudha   Duubaan dulluma jettee jaartiin tokko ragadde   Irreen hin moyan, alagaan hin boonan   Eega kooraan dammaqe fardummaa maaltu jira, eega dubbii dadhabee gamnummaa maaltu jiraa   Jooraa ooltus sareen waan hin jirre hin fuutu   Leemman bareeddeef marqaan hin mi'aawu   Karaafi dubbii odoo arganuu irraa goran   Leenca humnaan roorrisu, qamaleen malaan ajjeefte   Lukkuun biyya hin qabdu, bakka bultu hin dhabdu   Maraattuufi sooressi akka argetti haasawa   Mucaan " nyaanyaa" jedhe osoo hin nyaatiin hin hafu   Of-jajjuun loon lamaa, tikseen kuma lama   "Osoo wajjiin gallee hoolaa, walii qallee" jette jeedalli sareen   Ari'ii biyyaa baasii qabii itti hasaasi   Baran barruu koran   Bareedina gurraachaafi dubbii gamnaa nama bira gaheetu hubata   Abjuun bara beelaa buddeen, buddeen jetti   Tafkiin gaafa haxaawan, gowwaan gaafa gorsan itti abaasa   Namni namaaf qoricha   Marartoon du'a hin oolchu   "Aartu qotadhu" jedhe namichi saree biddeen dhoowwatee   Adeemsa karaa fagoo calqabni tarkaanfii tokko   "Ajjeechaarra sukkuummaan sodaadha" jette tafkin   "Ani hin hanbifannee, ati hin qalbifanne" jedhe namichi   "Dhabaaf malee fooniif nu uume" jette sareen   Ijaafii saree namarraa hin deebisan   Jaalala ishee hin beektuu dhungannaan boossi   Dhagaheef heerumtee, argeef deesse   Nama horii hin beekneef, lukkuun luka lamaa horiidha   Namni dhama'iif uumame abjuun dhagaa guura   Gowwaan isa darbe malee isa dhufu hin yaadu   Abshaalli ofii nyaatee, gowwaa afaan diba   Kan abdatanii mana ishee dhaqan akaayii nama afeerti   Hin bari'u seetee manatti hagde   Humna qarqa baasuufi soora ganna baasu abbaatu beeka   Kan abdatan irra kan argatantu caala   Barcuma ulfinaa abbaatu of jala baata   Jabbiin hootu hin mar'attu   Waraabessi biyya ofii nama haanyaatuu   Kan citaa hinqabneef kan citu baasti   Ijibbaata beelaa eelee sagal dhaabu   Hiyyeessa irraa liqeeffachuu mannaa sooressa kadhachuu wayya   Nuugiin tumanii nyaatan, humna baaterra hin jirtu   Nagaroon qoree baala bakkanniisaa, harsaamessatti saadiru   Maraattuun keessi fayyaadha   Citaa malee mana hin kabatan   Arbi lama yoo wallole kan miidhamu sambaleeta   Abbeen nyaataa buleef qabateen jala hinbulu   Alagaa ilkaan malee garaa isaa hinargani   Qunnii buqqisaniit, abaabilleetti darbu   Raafuun hanga okkoteen qabatu affeelan   Tafkiin utaaltus laga hin ceetu   Tokko namaatu nama dida, kan lammata abbaatu of dida   Suuraan gaariin abbaa fakkaata   “Takkuman kufee, suutan ka’a” jette jaartiin   Qunxur mana fixxee cimmif mana gattii, jedhan   Muka koruun nama hin dhibu, bu’utu nama dhiba   Surree namaa ergisani irra hin taa'inii hin jedhani   Ibiddi garaa foon hin waadu   Dubartiin fira hin qabne mana masaannutti baqatti   Hiriyaa malee dhaqxee gaggessaa male galte   Hiyyeessi har’aa quufeen bulaatti duutee bulti   Boolli guyyaa argan halkan nama hin nyaatu   Hudduu abbaan dagate tusseen sagal ciniinti   Kan qalbii fi jaalalli ajjeese hin fayyu   Adeemsa abbaatu oftolchaa fuula waaqatu nama tolcha jedhe jaldeessi   Alagaan gaafa kolfaa firri gaafa golfaa   Malaaf malli jira mucaaf harmi jira   Adurreen riphattee hantuuta argachuu hin ooltu   Kan gabaan dhaga'e gowwaan galee niitii dhokse   Galgala maal nyaanne jennaan rafnee bulle jedhe jedhan   Akka haroon hin guunne akka raachi hin duune jedhan   Tikseen taakkuutti dhiistee dhumdhumatti kaati   Kan si tumetu na qoree   Namni gaafa hiyyolee qurri isaa duude osoo hiyyolee jeduu hafa   Warra afaan walii beekuu, harreetu balbala cufa   Kan sireen nama hin dadhabiin tafkiin nama dadhabdi   Yoo dheeraan tarkaanfii malu, gabaabaan hulluqaa malata   Maqaan baatu fi karaan baatee hin deebitu   Saree adeemtuu dill'uu goromsaatu darba   Mi'a wal fakkaatu walbiratti fannisu   Hantuunni farroofte qara eeboo arraabdi   Lubbuun abbaan gate lama hin bultu   Harki tokko ni dhiqa malee,hin qulqulleessu   Maal baasuuf dhama raasu   Wacitii abbaan cabsee kaa'e, kan dhiqee kaa'e itti kakata   Raafuu fixee rafuu dide   Keessa keessa adurreen bineensa   Osoo horiin hin galin hattuun mooraa guutte   Fuulli fi nyaanni dhoksaa hinqabu   Ilmoo bineensaa foontu gara bosonaa heda   Kan akka walii loon walitti yaafatti   Kan ilkaan ofii dhalchu, kormi hin dhalchu   Wanta odeessanii fi wanta bobeessan hin dhaban   Dhabaaf malee cirriin cooma kajeelti   Garaa laafinatti, alaltuun bishaaniin nyaatamte   Roobiin garbaa baatee, fiixeensa arraabdi   Salphoo soqolatte, soqolaa gargaaru   Salphinni abbaa lafaa bara midhaan bade   Galaanni bakka bultii hin qabne, gudeelcha guuree deema   Qarri qara hin muru   Tafkiin lafatti walnyaatti, namarratti wal baatti   Kan mana qabu mala hin dhabu   Firri wallola malee gaafa rakkoo wal irratti hin ilaalu   Bishaan darbe hin waraaban   Daakaniif hin marqan, dharra'aniif hin argatan   Madaan qubaa abbaa guba   Sanyiin waan facaasan magarti   Ofii nyaatan ormaa laatan   Gaddeemtuun namaa harree ribbii hormaata fuuti   Beekte beekte jennaan niitiin qeesii kitaaba miiccite   Waan qabaniin gabaa bahu   Maanguddoo fi eeboo dura hin dhaabbatan   Na argaa na argaan na dhoksaa fida   Haatii fi gabaan waan namaa kennitu hin beekan   Jaartii soba raftu, qaqawweessi hin dammaqsu   Kan dulloome jaarsa, kan du'u dargaggeessa   Gurri dabarsaan ollaa walitti naqa   "Yaa saree ciini akkami" jennaan "isa quufe hin kadhatu, isa beela'e immoo ni dhowwatu" jette   Duuni biyya wajjinii, hirriiba jette jaartiin   Ifaan sooratan dukkana daakkatu   Waan gaarii seetee mimmixa dhuka ykn bobaa jala kaawwatte   Jarjaraan re'ee hin horu   Gowwaa al tokko arrabsi, innuu lammata of arrabsa   Ijoolleen nyaataaf waaman ergaa seetee diddi   Kan mootu dhaani jennaan dhirsi galee niitii dhaane   Sinbira lubbuuuf kaattu ijoolleen tapha seeti   Kan waraane ni dagata; kan waraaname ni yaadata   Keessummaan keessa namaa hin beekne gaaffii dheeressiti   Lama na hin suufan jette jaartiin qallubbii hattee   Humnaan nyaataniif,humna hin ta'u   Muka jigetti qottootu baay'ata   Arrabakoo yaa laxxisaa, situ faallee na hanqisa   Of hubde yaa dhakaraa kan harkaan mukatti of buufte   Osoo hin hubatiin harka hin gubatiin   Irra turuun farda uruudha   Takkaa diimanne jette nuugiin   Namni namatti jennaan, erbeen saawwanitti jette   Bakka arfaasaa dhaabbatan, birraa dhaabbatu   Kan barri namatti fide,hiriyaan namatti qoosti   Kan bonni ajjeese,ganni maqaa fuudha   Harkaan kennanii, miilaan barbaada deemu   Barri ni darba, taajjabni ni tura   Kan humna qabu reebee(dhaanetu) booyicha nama dhowwa   Kan qunnaan galata hin ta'iin daa'ullaan galata hin ta'u   Aadaa fi aduu ni dhokatan malee hin badani   Bishaan yoo nama nyaatu nama kofalchiseeti   Caama ganamaa kan beekuutu ho'ifata   Dololloon nama hin fudhatuu laga guddaa nama geessi   Biyyaa bahaan malee biyya hin yaadan   Dhalee lakkaawu dhadhabee jettee kurupheen tokko dhaltee   Dheeratteef leemmanni gudelchaa hin taatuu   Holqaa seenani dukkana hin sodaatan   Hora bu'anii dhoqqeee hin lagatan   Of jajjuu hantuutaa eegeen lafa hin gahuu   Hamii fi eegeen abbaa duubaa oolti   Deemaa oltu barattu malee barumsaa hin argattu   Gabaabbatu iyyuu abbuma warraatu diinqa taa'a   Ibidda rafe huubni achuu kajeela   Kan garaa malee kan maqaa yoom na dhibbe jedhe waraabessi   Buddenni nama quubsu eeleerratti beekama   Re'een kan ofii hin beektu sareedhan eegee gad qabadhu jetti   Waraabessa darbee sareen dutte   Osoo hin hubatin hin dubbattin   Harree ganama bade galgala kurkuriin hin argu   Roobuus caamus ijii misiraa lama   Bakka oolan irraa bakka bulantu caala   Akka qottiyyoon gooba jettee raachi dhootee duute   Hiriyyaan garaa walii hin beekne guyyaa hunda kakuudha   Abjuu sodaatanif hirriiba hin dhiisani   Kan garaan yaade miilii ganamfata   Miximixaa harkaan dhaabanii gubaa himatu   Namni yaraan imaanaa gatee lafti yaraan sanyii nyaattee   Olkaa'an malee ol ka'anii hin fuudhani   Harreen hidhaa kutte jennaan ofittuu gabaabsite jedhe   Qunceen wal gargaartee arba hiiti   Adurreen kan bakka loon oolan hin beekne galgala aannan dhugdi   Midhaan warra gowwaa bonaa ganna nyaatu   Abbatu of mara jedhe boofni   Abbaan mana jiraa gurri ala jira   Adda nyaataniif hin gabbatani   Ijji gamnaa dura boossi   Tanaa warri rafnaan jette sareen   Harree hin qabdu farda namaa tuffatti   Jiruu fi soddaa hin tuffatani   Ijji badduus bakki ijaa hin baddu   Harki hanna bare dooluuttuu socho'a   Dubbii barbaada sareen gabaa baati   Gorsa diddu du'a hin diddu   Muka beekan qoricha hin se' an   Heexoo galataaf oso hin taane qorichaaf dhugan   Ilmii fi biqilli guyyaa malee hin dhalatu   Kan dhaabbattee si hin agarre, teessee si hin argani   Abbaan loonii dhoqqee hin xireeffatu   Tiruun bulte lafee taati   Cubbuu sodaachuun booruuf   Dallaan abbaa kudhanii yeroon hin cufamtu   Daangaan jaalalaa afaanii baasanii walii laachuudha   Deeganiif hin du'an   Deegarra ulfaatti jedhee namtichi ashaboo mataatti baate   Duutiifi dullumni hin hafan   Eeboo darbatani jinfuu hin qabatani   Fardi biraan nama gaha malee hin waraanu   Fiigee fiigee kormi sangaa ta'a   Fooliin gaariin kannisa harkisa   Foon lafa jiru allaattii lafa irratti wallolti   Abbaanuu hin gallee, fardaaf booyyanni   Adda baane jedhe namtichi furrii fudhatee   Lagaatu walitti yaa'a malee garaan walittii hin yaa'u   Gadheen niitii, dhiirsa hamatti   Yoon ani du'e araddaan hin margin jette harreen   Ofiifu duutii maaf of huuti   Foontu fooniif rifata   Naatu beekaan beekkumsa hin taatu   Akka kufanii hin cabani   Bittaa wallaalanii gabaa komatu   Fardi badaan farda balleessa   Harmaatu lama malee aannan tokkichuma   Badiin saree gaafa duute   Guddatee guddatus gurri mataa hin dabartu   Akka beekan bulan   Lukuun abbaanis qabu, bineensis qabu iyya hin dhiistu   Tunis dhukkuba taateef tessuma nama dhowitii jedhe namichi dhullaan qabde   Yoo akka nyaattu homaa hin taatu yoo akka aadduu barana him baatu   Saroonni walnyaatti kan ishii nyaatu hin argan   Namni Jireenya isaati fakkaata   Hamma fedhe guddatan, gosa ofii hindarban   Nama guddisuun of guddisuudha; nama xiqqeessuun of xiqqeessuudha   Jaarsi du’aa adeemu si hin abaariin, bishaan gu’a gahe si hin nyaatiin   Kabaja balbalaaf hindaaqqoon gadi jette   Mana balbala malee hin seenan, utubaa bakka malee hin dhaaban   Muka jalaa ol Koran malee, gubbaa gadi hin koran   Waraabessi waa nyaatu tokkuma kan maqaan badu hunduma   Aannan banaa dhiisanii hattuu namaan jedhan jette adurreen   Bakka sareen jirutti, namatu dhuufee hin gaafatan   Kijibni nama oolcha malee, nama hin bulchu   Karaan sobaan darban, gala nama dhiba   Foon naaf kenneet, albee na dhorkate   Adurreen garaa muratte, leencaan qixa nama sodaachifti   Garaa murtii murate, bishaan raafuutu gabbisa   Garaan murtii hin qabne, diina abbaati   Namni namumaa, ija nyaadhu” jette allaattiin   Gara jabeessa heexoon hin albaasu   Qeerransa eegee hin qaban, qaban gadi hin dhisan   Ijji dhugaan boosse, imimmaan hin dhabdu   Mari’ataan gowwaa hin qabu   Maraatanii biyya hin bulchaan, mari’atanii malee   Maqaa ni bitan malee, hin gurguran   Maqaa hannaa, abbaatu ofirraa eega   Hirriibni baay’een duumessa hiyyummaati   Bishaan lagaa dhume jennaan boosettiin ilil jette   Qoree dur dirteef hiyyessi okkola   Adaamiin olla agamsaa, imimmaan hin qoorfattu   “Sangaa ofiinuu alba’u eegee qabdee raaftaa?” jedhe manguddoon Oromoo   Dubbiin rabbi suuta   Namni kadhachuu hin dhiisu, rabbi waan murtee hin dihiisu   Bakka rabbi itti nama hidhe, funyoo malee ijaajju   Manni waaqni ijaare hin jigu   Bagan kufe, bagaan ka’e, kan naqabuu fi kan na dhaabu addaan baafadhe jedhe namtichi   Kan offii buletu nama bulcha   Dheebotan malee, mi’aa bishaani hin beekan   Gubattee hin agarree, abiddatti gamti   Boora'u malee hin taliilu   Oduun soora (nyaata) gurraati   Waan biyyaa bilbilli iyya   Quuqaa cinaacha jalaa abbaatu beeka   Namni mataa isaatii hin tolle, namaaf hin tolu   Bakka hin rafnetti hin muugan   Namni ija takkaa biyyeen hin taphatu   Garaa nagaa qabu sukkuumuun, dhukkuba itti fiduudha   Ejersa halaalaarra qobboo qe’ee wayya   Obsaan aannan goromsaa dhuga   Fira dura bahan malee, fafa duraa hin bahan   Bara bofti nama nyaate lootuun nama kajeelti   Bareedde jedhanii obboletti hin fuudhani   Ija laaftuun dubaraa obbolessa irraa ulfoofti   Malannee bolla lama qotanne jette hantuunni   Wallaalaan bishaan keessa dhaabatee dheebota   "Yoo waraabessarraa hafte keenya" jette sareen, harreedhan   Yaadni hamaan nama huqqisa   Fuula ilaali na elmadhu jette harkuun   Kan leenci naasise hindaaqoo baqata   Afaan qabachuun hunda to’achu   Obbolessi kan walin dhalatan qofa miti   Hunda dubbatan garaan duwwaa hafa   Eelan eelee dhaabbatan   Afaan gaarin afaa gaari caala   Kan ilkaan hin qabne akaawwii hawwatti   Firri dhufe jadhanii dhabaa hin dhalanii   Gowwaan bakka rafe hunda mana se’a   Waan warri waarii jedhu ijoollleen waaree jetti   Nyaataa fi lola abbaatu tolfata   Ilmoon huntuutaa gumbii uraa haadha jalatti barti   Sossobbiin madaa hin foyyessu   Harree fi gadadoon nama irraa hin gortu   Nama jechi hin madessine waraanniyyuu hin madessu   Namaan garaan ga’atti garaan lafa nama ga’a   Dubbiin baay’atetti harretti hin fe’ani   Harka abbaa biraan ibidda qabun nama hin dhibu   Waaqni duumessaa’e roobuu hin oolu   Kan qaban qabaa hin guunnne gadhiisan bakkee guutti   Kan dhiqantu nama dhiqa jatte wacitiin   Namni mana tokko ijaaru citaa wal hinsaamu   Mana waraabessaatti foon liqii hin dhaqan   Ariifataan hori gata   Hindaaqqoon haate haatee albee ittin qalamtu baasti   Namni akkaataa fardaa beeku ulee fardaa hin bobessu   Abbaa dhokseetu akaakayyuu himata   Yoo baay’ate dammis ni hadhaawa   Warra walnyaatu jidduudhaa waa nyaatu   Harki waaqni namaan qabe xurii hin qabu   Ukkaamamee raafamnaan aannanu qabee cabsa   Tuullamanii taa’anii waaqa ofii hin komatan   Sirbaaf dhufanii morma hin qusatan   Ofii jettu miyaa’i yookaan dhagaa jadhanii sigatu jedhe soogiddaan   "Iyyan malee hin dhalchanii?" Jedhe kormaan hoolaa korbessa je’en   Alagaa fi dukkanatti ija hin babaasan   Sanyiin buqqee miiciraantu hadhaa’a   Yaa cubbuu “essa dhaqxa” jannaan “bakka itti na ergan” jatte   Sa’aa eegee hin qabne cirriin hin sodaattu   Bobbaa yoo tolan gala tolan   Du’arraan baqadhatti mana du’aa seente   Karkin ofii madaa’ullee, muranii hin darban   Mana ormaa bareedaarra, godoo ofii wayya   Hoolaan abbaa gaarii qabu, dubboo ala bulcha   Jibichi essatti eeganii jabbii kessa oola   Hagam ol fagaattus allaattii reeffi lafa   Bara humna qaban sagaliin lolu, bara humna hin qabne sagalee tolu   Yoo rakkatan fala barbaadan   Bakakkaan akkanaanu natti gamu muka jala na geessite   Osoo akka yaada namaa tulluun diriiraa ta’a   Adala gowwoomsuun suuta suutani   Addaatef ilkaan alanfachuu hin dhiisu   Ablee qara lamaa beekaatu itti fayyadama   Bakkuma dhaqqabani kan hoqqatan   Bakka itti citanitti citaa haammatan   Goowwaa mannaa budaa wayyaa   Goowwaa wajjiin dhalachuu mannaa dhaloota ooluu wayyaa   SHinbirroon laga lagaa Afaan Afaan dubbattii   Arrumaan samii bahaan waa taatu   Ni qallatti malee hin cittu dhugaan   Diddu diddi malee saree Ija kuulan   wajjiin dhaloota malee dhalaan diina gurraachaa   Wahi beeyta jannaan jaartiin sheekaa kitaaba dhiiyxee   Foonii garaan nudadhabee   Afaan Ajaa wajjiin yaa'uu dadhabnee ja'e ja'an waraabessi   Anuma xuuxxa malee xuuxxee waa nan xuruursituu   Qooda qocaa kaa'e Allaattiin hin fuunee   Akka Abaluuttin sirbaan morma nama jallistii   Baraa fi furguggee gad ja'anii dabarsanii   Sirnaan yoo Ejjatan seera uumaa Eeggatanii ja'an   Walii galan Alaa galan ja'e jaarsi oromoo dhaddacha jala taahee.   Wal qixxeen wal fixxee   Ilkeen tan wal qixaatu ciniinnaa tolchaa   Sagaliin Akaafee diddeet diddiimattii. ~   Akka cabanitti Okkolanii. ~   Suuta Ejjatan suuta qoreen nama waraanti.   Hamma Namaa hin Geessuu Cabsa namaa hin teessu   Afaan Hamii Bare Utubaatti hasaasa   Namichi Guyyaa Bofa arge halkan Gaaddidduu isaa dheesse   Waan Dabruuf maqaa hin dabarre hin fuudhan   Hin barihu Seetee Gorduubatti hadde   Anatu Caalaan Ciinciraa haaduu afaan buute   Gubattee hin beektuu ibiddatti gamti   Laftis bahii jette jaartiin faeda irraa kuftee   Jaartiin Bara Buttaa Duudde hoo Luboo Jechaa hafti   Akka Durii fi Harka xuriitti hin hafan   Ani hoo duruu gubattuu dha jette beddeen mana keessa gubattee   Keessa namaa hin beektuu keessa qabattee namaa kenniti   Sangaan bara qote hedata   Waan uffattu hin qabduu aguuggattee haddi   Karaan Sobaan dabran galatti nama dhiba   Hantuuti haadha jalatti gumbii uraa barti   Namni dhukkubsataa manaa qabu du’a gahii namaa hin oolu   Hojiin Waaqayyoo fi kolfi saree hin beekamu   Haadhaa fi adurree hin dhaanan   Warri guddaan aduurree wasaasaa baata   Adurreen keessi bineensa   Maraattuu keessi gamna   Waaqayyo beekee bofa miila dhowwate   Waan Waaqni qocaaf kaa’e illeettiin hin fudhattu   Foon lafa jiru allaattiin muka irraa wal lolti   Waraabessii biyya namni isa hin beekne dhaqee itillee naa hafaa jedhe   Manni of – jajjuu karaa dura   Bor hin bekneen qoda- bukeen ishee lama   Kan of jaju hin dogoggoru   Haati mimmixaa kanuma kootu guba jetti   Ija jabeessa irraa sirbi hin fokkisu   Duulli amma oduu hin gahu   Iyyaniif dhalcha hin ta’u jedhe korbeessi hoolaa korbeessa re’eetiin   Mana aanu malee mana aaru bira hin dabran   Ollaa fi Waaqatti gadi bahu   Ollaan bultee beeka akka itti bule abbaatu beeka   Itti qabataaf cidhi ollaa jira   Garbittii lubbuuf fiigdu ollaan qophee dha jedha   Garbittiin gargaarsa argatte majii dhoksiti jedhan 

 Mammaaksa qube g irraa jalqabu 
 Mammaaksa
 Afoola
hiippoo

 Wabii 
 Abarra Nafaa. Mammaaksa Oromo Gumii Qormaata Afaan Oromootiin
 Mammaaksa Oromo

Category:Ogbarruu Oromoo
Category:Afoola Oromoo
Category:Aadaa Oromoo