Ciroo

Ciroo(chiro )magaalaa guddoo gadina harargee lixa 

Waa xiqqoo- waa'ee magaalaa Ciroo !

Magaalaan Ciroo iddoo seena- qabeesa hedduu qabdi.gaarii mootii mataan isaa seenaa hedduun taa'a. Mirgaa keessatti akkanaa jedhan
" Halalasan bordoddee, simaa balew Ciroo
tan mudhii Uleedhaa 
Waa dheengadaa mitii,
Arraa mi kaleedhaa. " yeroo jedhan ni dhageenya.akki jedhan seenaa mataa isii qabaatus, seenaan tun dhugaa tahu isii iddoo taateen tun itti taate ykn gaarii simaa balew
Ammallee naannoo magaalaa cirootti,
maquma kanaan waamamaa jira.
Magaalaan Ciroo bara 1923 G.C. keessa gaafa hundeeffamtu Bulchaan isii fitawraari tekle hawariyat ture.waa'ee magaalaa Ciroo kitaaba isaa kan " ya Hiwot tarik " jedhu irratti
Waan tokko tokko barreessee jira.magaalaan bara 1927 G.C.keessa, magaaloota ityoophiyaa keessatti jalqabiii gaarii qaban keessaa takka turte.barreessaan warra Awroopaa D, Buxton kitaaba isaa kan " travel in Ethiopia-" ( 1949) jedhu fuula -136 irratti haala magaalaa ciroo barreessee jira.
Buufata Boba'aa kan suuraa irratti argitan kun Boofata TOTAL kan Ahmed kazaali
Hoggaa tahu bara 1967 G.C. keessa, yeroo duraatiif Carcar keessatti banamuu isaati.
Baruma san keessa Boofanii Agip fi Mobil magaalaa Ciroo keessatti hojii Eegalan.bara 1936 G.C. keessa, Carcar keessatti Hoteelli jalqabaa magaalaa Ciroo keessatti baname. Abbaan hoteela kanaa Lammii biyya giriik Elefteriou nama jedhamu hoggaa tahu dabalataan namni kun Magaalaa Ciroo keessatti daldalaa Bunaa beekamaadha.
Yeroo duraatiif Carcar keessatti makinaan hodhaadhaa ykn manni hodhaadhaa magaalaa Ciroo keessatti eegalame.yeroo duraatiif Magaalaa Ciroo keessatti mana hodhaa kana kan Eegale Lammii Biyya xaaliyaan Alexandros Fereres ture.
Magaalaa Ciroo keessatti daldaltootaaf namoonni bebeekamoon warra Akka Ahmed Abdii, Ahmed Ali xasse, Ahmed kazali, Ahmed sa'iid haaji Ahmed Yonis,Ali Hibah,Hassan Foorsaa,mahmmad Ali ,Mahamad mahdi ,Mahmoud Naaji,Salah mayas,shiferew Gabre fi waldayes Emiru yeroo hedduu maqaasn isaanii magaalaa ciroo wajjiin ka'a.
Lammiileen Biyya Alaa warra magaalaa Ciroo keessatti hojii adda addaa hojjachaa ture , fakkeenyaaf warra akka salvetoe meletto,papa Constantin sambicho, fi k.k.f. maqaa dhahuu dandeenya.
Bara 1936 G.C. keessa xaaliyaan
Maqaa magaalaa Ciroo gara "Aseb
Lihtorie "
Jedhutti jijjiruun " Carcar Awraja " Kan jedhu gara "Commisario del Carcar " maqa jedhutti geedaran.
Bara 1935 G.C. keessa Bulchaan Awraaja Carcar Ezaga wald gorgis hoggaa tahu
Bara 1959 G.C. keessa magaalaan Ciroo teeyssoo Awraaja Carcar taate.yeroo san keessa Bulchaan Awraaja carcar qanyazmach gabre Hiwot sahal sillaasee ture. Bara 1966 keessa daandiin konkolaataa kan Ciroo irraa hamma mataa haraa jiru hojjatame. bara 1980
Keessa magaalaan Ciroo Adalina gaara guraachaa Awraaja jechuun waamamu eegalte.
Chiroo (Afaan Oromootiin Carcar ciroo )jedhama Magaalaa guddoo baha  Naannoo Oromiyaa, Ethiopia Gaarreen Ahmar Zoonii Harargee Lixaa keessatti kan argamtu yoo ta'u, latitude fi longitude 9°05′N 40°52′E fi olka’iinsa galaanaa irraa meetira 1826 ta’e Giddugala bulchiinsa naannoo Oromiyaa Zoonii Harargee Lixaati. Chiroo(Ciroo) 

ciroo (Oromoo) . Magaalaa Chiroo(Ciroo) is argama EthiopiaChiro(Ciroo)Chiro(Ciroo) . Bakka Itoophiyaa keessa jiru Kaartaa Itoophiyaa agarsiisi Kaartaa Afrikaa agarsiisi Hundaa agarsiisi Koordineetota: 9°5′N 40°52′E Biyya  Itoophiyaa Naannoo  Oromiyaa Zoonii Harargee Lixaa Olka’iinsa 1,826 m (5,991 ft) ta'a. Baay'ina ummataa (2014) .  • Ida'ama 56,900 ta’eera Naannoo sa'aatii UTC+3 (NYAA) . Haala qilleensaa Aw Seenaa gulaaluu Chiroo naannoo bara 1924tti Fitawrari Tekle Hawariat Tekle Mariyam bakka ganda Chiro jedhamutti hundeeffame.[1] Magaalaa guddoo bulchiinsa "moodeela" duraanii Chercher yoo taatu, akka qaama duula ammayyeessuuf Emperor Haile Sillassee bara 1930moota keessa uumame.[2] Booda – 1941 Guddina gulaaluu magaalattii bara 1977 yeroo achi jiraachuu dhufe "magaalaa xiqqoo gadda qabdu kan haalli ishee dukkanaa'aan daandii gurraacha, dhagaa basaltic caccabee diriirfameen cimteejechuun ibseera kunis "bofa qarqara daandii guddaa magaalaa walqunnamsiisu irratti Harar magaalaa guddoo waliin". Gamoonni magaalattii keessa jiran akka hin kunuunfamnee fi manca’anitti akkas jechuun ibsa: "Dhaloonni tuffii fuula gamoolee gataman kanaa irratti barreeffamaniiru. Dallaawwan dhoqqee xiqqaa isaanii dhangalaasee ture, gamoowwan muraasni immoo gara tokkotti ykn gara biraatti garagalee, akkas godhaniiru." gaaddisa isaanii isa xiqqaa keessa dhaabbachuun akka isaan keessa jiraachuutti yaada balaa qabu." Yaadni inni jiraattota irratti qabus walqixa gaarummaa kan hin qabne yoo ta’u, halkan akkamitti iddoon gabaa gara sadarkaa qonnaan bultoonni machaa’an waldhabdee dhiigaa dhaloota dheeraa dura itti fufsiisanitti akka jijjiirame bal’inaan ibsa. "Qonnaan bultoonni haqa argachuuf poolisiis ta'e mana murtii hin dhaqne. Dhiigni dhiigaaf waama ture."[3] Bara 1950moota keessa dhaabbileen bunaa naannoo magaalattiitti argaman xiqqaa ta’us oomisha olaanaa argamsiisu turan. Bara 1958tti Chiroon bakkeewwan 27 Itiyoophiyaa keessatti ifatti Magaalaa sadarkaa tokkoffaa jedhamuun sadarkaa tokkoffaa irra turan keessaa tokko ture. Dhaabbanni Oduu Itoophiyaa walakkeessa ji’a July 1976 akka gabaasetti, mariin bakka bu’oota garee diinummaa Affaar fi Isaas Chirootti geggeeffame waliigaltee nagaa akka uumame taasiseera.[1] Waggaa itti aanutti Nega Mezlekia magaalattii yommuu daawwatu, Paartiin Warraaqsa Ummata Itoophiyaa fi Sochiin Bilisummaa Biyyoolessaa Oromoo naannoo Chiroo godinaa hafe caalaa socho'aa akka turan bare. "Naannoo magaalattiitti buufata qonnaan bultootaa cimaan dhaabichaaf deeggarsa guddaa kennu ture. Uwwisni bosona naannoolee dhiyoo jiru bakka dhokataa ture." Haataʼu malee, bara 1978 yeroo deebiʼu magaalattiin caalaatti nagaa qabdi. "Moormitoonni siyaasaa sirnichaa doorsisaa turan irra caalaan isaanii du'anii, baqattummaa ykn mana hidhaa keessatti manca'aa turan fakkaata ture, deemsi isaas warra aangoo qabaniif gaarii ture."[4]