Therapsida

Los terapsids (Therapsida), de còps que i a sonats teromòrfs (Theromorpha) segon d'unas fonts, forman un grop major de sinapsids eupelicosaurians que compren los mamifèrs e las linhadas ancestralas d'aquestes. Lo nom « terapsid » d'aqueste taxon deriva de doas raices grècas, θήρ / thêr (« bèstia salvatge » amb un sens concernissent principalament los mamifèrs) e ἁψίς / apsís (« cròs, alcòva, absida ») significant per allusion « fòssa craniana de mamifèr », en rason de las lors fòssas temporalas pus granda que las dels autres sinapsids. Bon nombre d'autres traits considerats uèi coma especifics als mamifèrs, an sas originas a cò dels terapsids, i comprés los membres que son articulats jol còs, e non pas lateralament coma a cò de nombroses reptils e amfibians. Es per aquò que los Terapsids èran autrecòps nomenats « Reptils mamalians ».

Los pus ancians terapsids coneguts son datats de mai de 272 milions d'anadas e davalan dels sfenacodonts, que remplacèron progressivament los pelycosaures (tèrme non valid mas encara utilizat per designar los sinapsids pus basals) coma grands animals terrèstres dominants del Permian mejan entrò lo Trias inferior. A la seguida de l'extincion Permian-Triassic, l'importància relativa dels terapsids demesís respècte als reptils diapsids que se diversifican rapidament durant lo Triassic mejan, sols los dicinodonts e los euteriodonts subrevisquèron a z aquel eveniment, las autras linhadas s'essent atudadas.

Los terapsids euthériodontes comprenon los cynodontes, un grop fòrça diversificat que donèt naissença als mamifèrs durant lo Jurassic mejan, aquestes essent demest los escasses representents del grop que subrevisquèt a l'extinction del Triassic-Jurassic. Los darrièrs dels cinodonts non mamalians, los tritilodontidats, contunhèron d'existir entrò lo Cretacèu inferior.