Dioxid de soupre

Lo dioxid de soupre (var. dioxid de sofre) ò anidrid sulfurós es un compausat quimic de formula generala SO2. Dins lei condicions normalas de pression e de temperatura, es un gas incolòr, dens e toxic que son inalacion es irritanta. Es soluble dins l'aiga e dins fòrça solvents usuaus (alcòl, etèr, etc.). Es liberat dins l'atmosfèra terrèstra per lei volcans, per la combustion de combustibles fossils e per divèrsei procès industriaus. Es ansin un element major de la pollucion atmosferica e son oxidacion, favorizada per de catalisaires coma lo dioxid d'azòt NO2, entraïna la formacion de trioxid de soupre SO3 e d'acid sulfuric H2SO4. Pasmens, lo dioxid de soupre es egalament un produch amb d'aplicacions multiplas coma desinfectant, antiseptic, antibacterian, gas refrigerant, gas catalisaire dins lo procès Ashland e conservator de produchs alimentaris (en particular dins lo vin)(fr) INRS, « Dioxyde de soufre - Fiche toxicologique n°41 », consultada lo 23 de febrier de 2024, ..

 Preparacion 

Plusors procès e metòdes permèton de produrre de dioxid de soupre a partir de soupre ò de divèrsei compausats souprats :
 per combustion dau soupre elementari :
 S (s) + O2 (g) → SO2 (g)
 per combustion de sulfur d'idrogèn ò de compausats organosouprats :
 2 H2S (g) + 3 O2 (g) → 2 H2O (l) + 2 SO2 (g)
 per grilhatge de mineraus souprats coma la pirita, l'esfalerita ò lo cinabri :
 4 FeS2 (s) + 11 O2 (g) → 2 Fe2O3 (s) + 8 SO2 (g)
 2 ZnS (s) + 3 O2 (g) → 2 ZnO (s) + 2 SO2 (g)
 HgS (s) + O2 (g) → Hg (g) + SO2 (g)
 coma produch residuau de la fabricacion de ciment :
 2 CaSO4 (s) + 2 SiO2 (s) + C (s) → 2 CaSiO3 (s) + 2 SO2 (g) + CO2 (g)
 per accion de l'acid sulfuric caud sus la limalha de coire :
 Cu (s) + 2 H2SO4 (l) → CuSO4 (s) + SO2 (g) + 2 H2O (l)

 Toxicitat 

La toxicitat aguda dau dioxid soupre pren generalament la forma d'una irritacion dau sistèma respiratòri. Aqueleis efiechs aparéisson a de concentracions relativament feblas (0,2 ppm/ 1h en lo cobai), mai son limit de deteccion per l'odorat uman es relativament bas (1,1 ppm), çò que permet sovent una deteccion precòça. La concentracion letala es de  ppm/ 4h en la rata e en  ppm/ 4h en lo rat. Una intoxicacion cronica presenta de simptòmas similars a una bronquiti. Pasmens, leis efiechs cronicas necessitan una certana concentracion (au mens 5 ppm durant de setmanas) per aparéisser. Enfin, segon lei donadas disponiblas en 2024, lo dioxid de soupre a pas d'efiechs cancerigèns, mutagèns ò reprotoxics. Pasmens, podriá aumentar leis efiechs cancerigèns deis idrocarburs aromatics policiclics.

 Annèxas 

 Liames intèrnes 
 Acid sulfuric.
 Dioxid de soupre en enologia.
 Plueja acida.
 Pollucion atmosferica.
 Soupre.
 Trioxid de soupre.

 Bibliografia 

 (fr) INRS, « Dioxyde de soufre - Fiche toxicologique n°41 », consultada lo 23 de febrier de 2024, .
 (fr) INRS, « Acide sulfurique - Fiche toxicologique n°30 », consultada lo 23 de febrier de 2024.

 Nòtas e referéncias