Puèi de Croèla

Le puèi de Croèla (Puy de Crouel/Crouël en francés) z-es un suc dau Massís Centrau en França. z-Es situat sobre la comuna de Clarmont-Farrand, en periferia de la viala.

 Geografia 

 Situacion 
Aquel suc se situa dins le perimètre urban de Clarmont-Farrand. z-Es bordat a l'èst per l'autorota A75. Culmina a  de nautor.

 Geologia 
Atjat de 15 a 20 milions d’annadas, le puèi de Croèla z-es constituit per las rèstas d’una chaminèia volcanica desgajada per l'erosion. Podèm destriar mai d'un tipe de ròchas :

 de calcari bituminós ;
 de peperins ;
 de lussatitis.

Le puèi de Croèla z-aguèt son ora de glòria a l'epòca de la batusta entre neptunistas et plutonistas. La presença de bitum mesclat 'bei de fragments de ròchas volcanicas forniguèt alòrs un argument en favor de l'origina ignèa dau petròli. Sabèm avora que son origina z-es biologica e sedimentària, e que sa presença aquí ven de la rencontra de petitas pòchas de petròli per le mescladís d'aiga e de magma pendent sa remontada vèrs la surfaça per formar un diatrèma.

 Istòria 

 Antiquitat 
De tombas e sepulturas de l'Atge dau Bronze siguèron retrobadas en bas dau puèi de CroèlaFrédéric Trément, « La Limagne des Marais : dynamique des paysages et du peuplement », Les Arvernes et leurs voisins du Massif Central à l'époque romaine, Clermont-Ferrand, Alliance Universitaire d'Auvergne,‎ 2011, p. 215-296. .

 Moien Atge 
Le puèi de Croèla z-es mencionat dins los tèxtes aumens despuèi le Emmanuel Grélois, « Une histoire ecclésiastique de Montferrand au XIIe siècle » [« An Ecclesiastical History of Montferrand in the 12th Century »], Siècles, Clermont-Ferrand, Presses universitaires Blaise-Pascal, vol. 48 « Les lieux de culte dans les agglomérations secondaires antiques et petites villes médiévales dans le Massif central »,‎ 2020. 'bei de mencions en occitan ancian, d'aquel temps z-èra apelat Lo poi de CroelaAtestat Lo poi de Croela entre 1282 e 1287 dins los Comptes daus Cònsols de Montfarrand. https://web.archive.org/web/20160505204300/http://elec.enc.sorbonne.fr/montferrand/C1282#CC3.49.

 Periòde modèrne 
De vestigis d'un ancian site militar son presents. Una estèla siguèt erigida a la cima en memòria dau sergent Marcel Truc, mòrt le 9 dau mes de julhet 1939, tocat a la tèsta per un avion sobre l'aerodròme d'Aunat situat debàs dau puèi de Croèla.

 Nòtas e referéncias 

Categoria:Clarmont
Categoria:Som dau Puèi de Doma
Categoria:Montanha del Massís Central
Categoria:Auvèrnhe
Categoria:Puèi de Doma