Tòrcafòl

Tòrcafòl o TòrcafòuTòrcafòl en lengadocian e los parlars en -òl; Tòrcafòu en provençau e los parlars en -òu. (Torco-fòu en nòrma mistralenca; Torcafol o Torcafols en occitan ancian) foguèt un trobador occitan—probablament un nòble gavaudanés (veire la seccion biografia)—qu'escriguèt en lo darrièr quart del sègle XII (1175-1200).

Nom
I a de confusions sobre l'origina del sieu nom.

Frederic Mistral prepausa doas possibilitats : "Tòrca-fòu" pòt significar "que tòrcha los fòus" (interpretacion literala) ; o pòt èsser una corrupcion de "tòca a fòl", valent a dire "que toca a la folia".

Los primièrs estudis menats a la debuta del sègle XX vegèron dins son nom una corrupcion de "Rocafol" e o raprochèron a tòrt dels Ròcafuèlh.. Tòrcafòl aparteniriá segon tot versemblança al linhatge dels Guerin o Garin, senhors del Tornèl e de Randon. Son nom provendriá del d'una tèrra pròcha del castèl del Tornèl apelada "Torchefouol" en francés [dont Tòrchafòl en occitan?]..

Biografia
Los detalhs de sa biografia son desconeguts e se dedusisson solament de son òbra sobreviventa: sas contribucions a un cicle de sirventesos intercambiats amb son rival Garin d'Apchièr. Es supausat qu'èra originari de Gavaudan, probablament un pichon senhor de Tornèl o un membre de la cavalariá menora.

Se pensa que poiriá èsser estat al servici dels senhors de Gavaudan, en particular lo quite Garin d'Apchièr, amb qui se poiriá probablament identificar.

Òbra

Dètz sirventeses li son atribuits (dont solament cinc son complets [los autres son fragmentaris] e sonque tres son de segur atribuibles a Tòrcafòl), eschambiadas amb Garin d'Apchièr. Aquelas òbras son pro malaisidas de comprene, tant a causa de lor natura fragmentària, del tèxte sovent escur, e perque fan referéncia a d'eveniments especifics de l'istòria locala.

Per çò qu'es de l'atribucion de qualques unas de las composicions, a Tòrcafòl o a Garin d'Apchièr, certans manuscrits donan de versions contrastantas. Quitament per la rèsta de las composicions las atribucions a l'una o a l'autra son pas entièrament incontestablas.

Garin d'Apchièr sona Torcafol e se sona Comunal:

            Pos Cominal fa ben parer
            que siel pogues dir ni far
            causa quem degues enviar
            el en faria son poder
            mas paubreira e vilenc l'assalh
            e poderse iovens li falh
            per cal guerriers nom fai paor
            e non a amic ni senhor
            que nol tenha per enveyos
            ma tan can ditz noavas teasos.

            [...]

Responsa de Comunal (Tòrcafòl)
            Comtor d'Apchier rebuzat,
            pos del chan vos es laissat,
            recrezut vos lays e mat,
            luenh de tota benanansa,
            vencut de guerra sobrat,
            comtor, mal encompanhat,
            ab pauc de vi e de blat,
            plan d'enuey e de carn ransa.

            Aisi prenc de vos comjat,
            pois may de mi no chantatz,
            e del vostre vielh barat,
            e de vostra vielha pansa,
            e del nas tort, mal talhat,
            e del vezer biaisat,
            que tal vos a dieus tornat
            c'anas co escut e lansa.

            Be us a breujat lo corril
            Monlaur que tenias per vil,
            que de may tro qu'en abril
            vos fay estar en balansa;
            e non aves senhoril,
            tant aut son dur cor apil!
            que ja us trobon en plan mil,
            per que m pren de vos pezansa.

            [...]

Lista de sirventeses
Segon RIALTO (veire ligams extèrnes), las pèças que li deurián èsser atribuidas son las seguentas:
 (443.1)Una explicacion sobre la numeracion de la poesia trobadoresca d'acòrd amb lo repertòri de Pillet e Carstens se troba a l'article Alfred Pillet. Comtor d'Apchier rebuzat
 (443.2) Cominal, en rima clausa
 (443.2a) Cominal vielh, flac, plaides
 (443.2b) Mals albergiers dinarada de fen
 (443.3) Membraria•us del jornal
 (443.4) Mos Cominals fai ben parer
 (443.5) Veillz Cumunal plaides

Nòtas e referéncias
Bibliografia










Nòtas

Referéncias

Veire tanben
Lista de trobadors e trobairises

Categoria:Trobador lengadocian del sègle XII
Categoria:Personalitat de Gavaudan
Categoria:Naissença al sègle XII
Categoria:Decès al sègle XIII