Gramatica der aranés

Alfabet 
 Majuscula  Minúscula  Nòm A   a  a B   b  be C   c  ce  Ç   ç  ce trincada D   d  de E   e  e (è) F   f  èfa G   g  ge H   h  acha I   i  i J   j  gi K   k  ca L   l  èla M   m  èma N   n  èna O   o  o (ò) P   p  pe Q   q  cu R   r  èrra S   s  èssa T   t  té U   u  u [y] V   v  ve baisha W   w  dobla be X   x  ixa, icsa Y   y  i grèga Z   z  izèda

 Determinants 
 Article definit 
  Masculin  Femenin Singular   eth / er  era Plurau  es  es

 Article indefinit 
  Masculin  Femenin Singular   un  ua Plurau  uns  ues

 Substantius 
 Nombre 
  Substantiu + s: òme, òmes
  Substitucion dera -a finau deth  singular per -es en plurau: dia, dies
  Substantiu + i: peish, peishi
  Substantiu + -es enes mots acabadi en -tz: votzes

 Genre 
 Masculin + a: gojat, gojata
 Substitucion dera -e deth masculin per -a: mèstre, mèstra
 Masculin + -essa: comde, comdessa
 Masculin + itz: trobador, trobairitz
 Masculin e femenin d’arraïtz disparièra: taure, vaca

 Adjectius 

 Nombre 
 Masculin + i: brave, bravi
 Substitucion dera -a finau deth  singular per -es en plurau: omicida, omicides
 Masculin + s: abituau, abituaus
 Masculin + s o + i: darrèr,  darrèrs – darrèri

 Genre 
Es formes femenines des adjectius en singular son era forma masculina damb era terminason –a.
 plen > plea
 vesin > vesia
 bon > bona
 bèth > bèra
 pishaire > pishaira
 capable > capabla
 gran > grana

Es adjectius acabadi en –a (de formacion sabenta) demoren invariables:  torista, socialista.

Es formes damb ua seqüéncia finau –au se mantien tostemp invariables:
 Ua persona normau.
 Ua operacion accidentau.

 Pronòms 
   Singular  Plurau Persona  Masculin  Femenin  Masculin  Femenin 1  jo  jo  nosati  nosates 2  tu  tu  vosati  vosates 3  eth  era eri  eres

Categoria:Aranés (parlar)