Tony Gatlif

Boualem Dahmani, dich Tony Gatlif, es un realizator, scenarista, compositor, actor e productor francés, nascut lo 10 de setembre de 1948 a Argièr.

 Biografia 
Tony Gatlif es Françes d'origina gitana e tanben cabil. Après una enfança a Argièr, Gatlif arriba en França en 1960 pendent la guèrra d'Argeria. S'enseguís un trajècte dificil e esclatat, qu'anarà de l'ostal de redreçament a un rencontre amb l'actor Michel Simon en 1966, en passant per de corses d'art dramatic. Jòga alara dins de pèças de teatre puèi realiza son primièr film en 1975, La tête en ruine.

A partir de 1981, abòrda lo tèma qu'aprigondirà de film en film : los ròms del mond entièr, dont ven a plan dels esgards lo cantoral, sedusit per una « comunautat en movement » e per un « univèrs sonòr e musical » d'una plan granda riquesa e d'una diversitat granda. Pasmens, manifèstament estrangièr a l'idèa d'un restacament exclusiu a una comunautat, Gatlif se definís el meteis coma un « mediterranèu ».

En 1983, participa a la creacion de l'associacion Initiatives tsiganes en companhiá de Sandra Jayat e Gérard Gartner. En 1985, l'associacion organiza la Primièra mondiala d'art tsigan.

En 1999, recep lo prèmi Romanès per l'ensemble de sa carrièra.

En 2014, lo Festenal internacional de cinèma Entrevistas a Belfòrt li consacra una retrospectiva.

 Compositor 
Per Gatlif, la musica es « lo ciment que restaca los umans ». Considèra la musica coma « aquela libertat que [el] balha l'alen de far [sos] films, l'alen d'anar al rencontre dels autres dins lo mond ». I a pas cap de dobte qu'aquesta es un dels elements essencials, creator meteis de situacion dins sos films. Compausa el meteis, de còps en collaboracion amb d'autres artistas, las musicas de Latcho Drom, Gadjo Dilo, Vengo, Swing, Transylvania .

 Filmografia 
Tony Gatlif es scenarista dels films qu'a realizats.

 1973 : Max l'indien (cortmetratge)
 1975 : La Tête en ruine
 1978 : La Terre au ventre
 1981 : Canta gitano (cortmetratge)
 1982 : Corre, gitano realizat amb Nicolás Astiarraga
 1983 : Les Princes
 1985 : Rue du départ
 1989 : Pleure pas my love
 1990 : Gaspard et Robinson
 1993 : Latcho Drom
 1995 : Mondo
 1997 : Gadjo dilo
 1998 : Je suis né d'une cigogne
 2000 : Vengo
 2001 : Swing
 2004 : Paris by Night, cortmetratge del film Visions of Europe
 2004 : Exils
 2006 : Transylvania
 2010 : Liberté
 2012 : Indignados
 2014 : Geronimo
 2017 : Djam
 2021 : Tom Medina