Mont Pelvós

Lo mont Pelvós es un suc dau massís daus Escrinhs, dins lo departament francés daus Auts Aups.

 Toponimia 
Lo nom de Pelvós ven de pelve, que significa « nauta montanha ».

 Geografia 
vinheta|Lo Massís dau Pelvós en 1894.
vinheta|Fàcia sud dau Pelvós dempuèi la rota de las Eichaudas.
Considerat durant temps coma la cima mai nauta ddzu massís e de totes los Aups francés (abans l'annexion de la Savòia), Pelvós es una montanha immensa de nèu e de ròc, un vertadièr massís li tot sol. Es perque, de la vau de la Durença, sa massa impausanta amaga una bona part dau massís daus Escrinhs – que lo ponch culminant, la Barra daus Escrinhs – que lo Pelvós èra pres per la mai nauta montanha de la region e aquò explica tant perqué donèt son nom au massís tot entièr.
Lo mont Pelvós compren quatre cimas pro individualizadas : 

 la poncha Puiseux (3 943 , ponch culminant) ;
 la poncha Durand (3 932 ) ;
 lo Petit Pelvós (3 753 ) ;
 las Tres Dents daj Pelvós (3 683 ).

Es situat dins la comuna nòva de Vau Loïsa e Pelvós, ancianament dins la comuna de Pelvós.

 Istòria 
Pel sud au dessús daus Ròcs Roges :

 1828 - La primièra ascension foguèt efectuada pel capitani Durand, Alexis Liotard e Jacques-Étienne Matheoud (caçaire de camoç), lo 30 de julhet. Es probable que sián tanben montats a la poncha Puiseux mas lo capitani Durand ne'n faguèt pas mencion. Òm li atribuís doncas la primièra a la poncha Durand ;Gaston Rébuffat, Le massif des Écrins : les 100 plus belles courses et randonnées, Denoël, 2001 
 1848 - Ascension de la poncha Puiseux per Victor Puiseux e lo guida Barnéoud, lo 8 de setembre.

Pel corredor Coolidge (via normala) :

 1881 - William Auguste Coolidge amb Christian Almer paire e fils, lo 15 de julhet. Primièra ascension dau corredor Coolidge ;
 1882 - Traversada dau Pelvós per Carles Passavant amb Alexandre Burgener e P. A. Reymond (pel glacièr de las Violetas), lo 25 de junh.

Per l'aresta nòrd-èst (aresta de las Violetas) :

 1935 - Jean-Antoine Morin amb Jean Vernet, Georges Vernet e Jean Charignon.

Pel nòrd :

 1888 - Ascension per Moritz von Küffner ;
 1891 - Ascension per F.E.L Swann ;
 1936 - Aresta nòrd de la poncha Puisieux per Maurice Fourastier e Arthur Manhès ;
 1951 - Corredor nòrd de las Tres Dents dau Pelvós (corredor Victor Caud) per Victor Caud ;
 1951 - Via dins lo Triangle de la Momia per Victor Caud amb Claude Nolin ;
 1951 - Corredor Pélas Verney per Victor Caud amb Jean Walden ;
 1964 - Fàcia nòrd per Raimond Ginel e Olivier Pinard.

 Alpinisme 
Lo mont Pelvós es una cima complèxa (amb quatre ponchas distintas) : aculhís doncas nombroses itineraris d'alpinisme.Voies d'ascension du Pelvoux sur camptocamp.org

Aquela cima es bèl primièr coneguda dins lo mitan de l'alpinisme per sa celèbra traversada : mmontada pel corredor Coolidge e davalada pel gglacièr de las Violetas que servís de via nnormala, l'itinerari istoric essent un bricon desdaissada.

Dos autres corredors (Mettrier e Tuckett) pòdon servir d'itinerari de deslastatge, la via normala essent fòrça percorreguda.

Enfin, tres autres itineraris mai dificils existisson : l'aresta N, l'aresta W (via rocosa) e la penda centrala (via mixta).

 Nòtas e referéncias 

 Vejatz tanben 

 Bibliografia 

 Coolidge William Augustus Brevoort, « Lo Mont Pelvoux : monografia istorica. La Meije e sos noms divèrses. », Annuaire de la Société des touristes du Dauphiné, imprimariá Alèir fraires, Grenòble, 1901.

 Ligams extèrns 

 Geologia del Pelvós
 Punt d'alpinisme de la Poncha Puiseux
 Punt d'alpinisme de las tres dents del Pelvós
 Imatges ancians del Pelvós
Categoria:Portal:Geografia/Articles ligats