Vièlanava del Bòsc

Vièlanava del Bòsc (Villeneuve-du-Bosc  en francés) es una anciana comuna occitana del País de Fois, situada dins lo departament d'Arièja e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus. Es ara dins la comuna de Sent Joan de Verges.

Geografia
Le vilatge, plan pichon, es a 488 m d'altitud, mès al nòrd i a de puèges boscoses de mai de 600 m. L'anciana comuna s'acabava probablament al sud a la Quièra de Bernadon e a la del Ròc de Caròl (s'agís del meteis acrin), a 700 m. Al mens le sud de la comuna es inclús dins le Plantaurèl. Le territòri, relativament espandit, compreniá los vilatjots de Vedèl, la Bòrda, Bòrdanava, Marcelhàs, Siret, etc

Toponimia
Vièlanava del Bòsc
La prononciacion es [,bjɛloe'naβo ðel'βɔsk] segon l'enquista Sacaze de las annadas 1880.  Las fòrmas ancianas son Villa nova en 1272, Villam novam de Boscho en 1329, Vielenave en 1390, Villanova, Villanova del bosq en 1445, etcPatrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 461.
Segon Dauzat e Rostaing, una vièlanava es una aglomeracion novèla fondada a l'Edat Mejana per un senhor o una comunautat religiosa, mès sense que las franquesas autrejadas a las vilafrancas sián precisadasAlbert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 723. Lo determinant es lo mot occitan bòsc. La fòrma Vièlanava presenta una diftongason del grop -il- en [jɛl], coma per exemple dins fièl, ancianament fil, abrièl.

Marcelhàs
Le lòc (Marseillas en francés) es de mal trobar sus Geoportail https://www.geoportail.gouv.fr/carte : cal cercar château de Marseillas, Saint-Jean-de-Verges o pont de Marseillas, Saint-Jean-de-Verges siquenon lo sistèma vos manda a Varilhas.
La prononciacion es [maɾse'ʎas]. Patrici Pojada causís la grafia Marcelhàs contra Marcelhans, de mal descodar. Las fòrmas ancianas son [villa] de Marcellanis en 1272, Marcelhas en 1385, 1390, 1401, 1445, 1460, 1535. Lemoine considèra que Marcelhàs ven del nom de persona galloroman Marcellus, ambe'l sufixe -anum. P. Pojada obsèrva que la finala es la meteissa en francés que Meràs e Siuràs. La finala ven probablament del sufixe d'apertenéncia en -anum a l'ablatiu-locatiu, que daissa una -s finala. Lo nom latin (o eventualament galloroman) de proprietari es probablament MarcellusPatrici Poujade, Dictionnaire toponymique de l'Ariège, ed. IEO d'Arièja, 2021, p. 262. 

Istòria
La vièla nava data probablament del sègle XIII; son nom sembla marcar que foguèt creada per tal de rompre e desermassir un lòc boscós. Vièlanava èra situada dins la castelaniá e cossolat de Foish.
Al començament de las annadas 1970, le vilatge èra despoblat e une communautat hippie s'i installèt per far una experiéncia de « comuna libertària »Paolo Stuppia, La révolution dans le jardin. Utopies communautaires et expériences néo-rurales françaises après Mai 68, in Éducation et sociétés 2016/1 (n° 37) https://www.cairn.info/revue-education-et-societes-2016-1-page-49.htm legir en linha. 
Le 1èr de genièr de 1975, la comuna foguèt annexada a Sent Joan de Verges per fusion simplahttps://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/commune/COM09337-villeneuve-du-bosc, en aplicacion de l'arrestat prefectoral del 16 de mai de 1974.

Demografia

Nòtas e referéncias