Literatura indiana

La literatura indiana si referís a la literatura producha dins lo soscontinent indian fins a 1947 e après dins la Republica d'Índia. Aquela a 22 22 lengas reconegudas oficialament.

Leis obratges mai ancians de la literatura indiana èran transmes e a l'orau. La literatura sanscrita comença ambé la literatura oral de lo Rig Veda, una colleccion d'imnes sagrats que datan de lo periòde dei sègles -1500 a -1200. Lei epopèias sanscritas dau Ramayana e dau Mahabharata apareisson vèrs la fin de lo segond millenari avans J.C. La literatura sanscrita classica si desvolopèt lèu durant lei premiers sègles dau premier millenari avans J.C., coma lo foguèt la literatura Sangam tamola, e lo Canon pāli. Pendent lo periòde medievau, la literatura en kannada e telogo apareissèt ai sègles VI e VII"Kannada literature", Encyclopædia Britannica, 2008. Quote: "The earliest literary work is the Kavirajamarga (c. AD 450), a treatise on poetics based on a Sanskrit model.". Mai tard apareissèron lei literaturas en marathi, assamés, odia, bengalin e maithili. La literatura en autrei dialèctes de l'hindi, dau persan e de l'ordo apareissèt tanben mai tard. A la començada dau sègle XX, lo poèta bengalin Rabindranath Tagore deven lo premier prèmi Nobel de literatura d'Índia. En literatura indiana contemporanèa, li a tres prèmis literaris màgers que son lo de la confrariá Sahitya Akademi e lo prèmi Jnanpith.

 Dins lei lengas indianas arcaïcas 

 La literatura vedica 
Lei exemples d'obratges primitius escrichs en sanscrit vedic incluson lei tèxtes indós sagrats coma lei Vedas e lei Upanishads. Si pòde tanben citar lei Sulba Sutras que son d'entre lei mai ancians tèxtes de geometria.

 La literatura sanscrita epica 
Lo Mahabharata de Ved Vyasa e lo Ramayana de Valmiki, que son escrichs en sanscrits, son considerats coma lei màgers epopèias sanscritas.

 La literatura sanscrita classica 
Lo poèta e dramaturg mai famós Kālidāsa escriuguèt una epopèia: Raghuvamsha (La Dinastia de Raghu), qu'es escrich en sanscrit classic plus-lèu qu'en sanscrit epic. Escriuguèt tanben de pèças de teatre famosas coma la Reconoissença de Shakuntala ò de poèmas lirics coma Meghadūta. Deis autres exemples d'obratges escrichs en sanscrit classic, li a lo Ashtadhyayi de Pānini que i estandardiza la gramatica e la fonetica dau sanscrit classic. Lei Leis de Manu es un tèxte famós dins l'indoïsme. Lei pèças de teatre famosas son Mricchakatika de Shundraka, Svapna Vasavadattam de Bhasa e Ratnavali de Sri Harsha. Lo Gita Govinda de Jayadeva es una òbra poetica importanta mai tardiva. Li a d'autreis obratges famós coma Arthashastra de Chanakya e lo Kamasutra de Vatsyayana.

 La literatura en prakrit 
Lei lengas prakrit lei mai notables foguèron lo jain prakrit, lo pali, lo maharashtri e lo shauraseni.

Un dei premiers obratges en prakrit es l'antologia de poèmas de Hāla en maharashtri, lo Gāhā Sattasaī que data dei sègles III au V. Kālidāsa e Harsha s'usèron tanben lo maharashtri dins de pèça que i a. Dins lo jaïnisme, mai que d'un obratge dau Svetambara es escrich en maharashtri.

Fòrça pèças de Aśvaghosa èran escrichas en shauraseni coma mantei obratges jaïns, e Karpuramanjari de Rajasekhara. Lo Cant 13 de lo BhaṭṭikāvyaFallon, Oliver. 2009. Bhatti's Poem: The Death of Rávana (Bhaṭṭikāvya). New York: Clay Sanskrit Library. es escrich en lo que li dison «coma lo vernacular» (bhāṣāsama) que si pòt legit en dos lengas dau còp: en prakrit e en saskritNarang, Satya Pal. 2003. An Analysis of the Prākṛta of Bhāśā-sama of the Bhaṭṭi-kāvya (Canto XII). In: Prof. Mahapatra G.N., Vanijyotih: Felicitation Volume, Utkal University, *Bhuvaneshwar..