Favarèl

Lo favarèl, var.reiet (tanben gasc.), reinet, reiaton, reipetit (tanben gasc.) o reicochet (prov. reinaton; gasc. reicrochit, (ar)recochet, arrecochic, ricochet, chinchaparra, chorreta, petit-lorei, pitarrei; viv. petaboliú, reipechon, petosa f.; lim. reibeneit, rebeinit, reidebelet, reidebirat, reipichon, reipetarèl, reipetaret, etc; Avairon: reicosset) (Regulus regulus) es un ausèl de l'òrdre dels passeriformes e, amassa amb lo bruel, lo mai pichon de l'avifauna occitana.

 Morfologia 

 Fa 9 cm de long total e 14 cm d'envergadura alara.
 Pesa 5 g.
 De color verda oliva grisenca a las parts superioras, grisa oliva palla a las inferioras.
 A las alas brunencas amb de listas blanquinosas e negrencas.
 Pili jaune bordejat de doas listas negras.
 La part posteriora del pili del mascle es de color iranja.
 Sembla qu'aja pas de còl e lo cap es negre, arredondit e proporcionalament grand.
 L'uèlh negre es fòrça conspicú amb la cara palla.
 La caracteristica mai notòria es la lista de la coroneta jauna, amb fòrça d'iranja per lo mascle, bordejada de negre.
 Lo mascle a una cresta iranjada, que lèva e escond en lo cors del bal novial.
 Los joves an la coroneta lisa e lo bèc palle.
 Las pautas e lo bèc dels adults son terroses grisencs.Enciclopèdia Balear d'Ornitologia. 

 Sosespècias 
Al classament del IOC (version 3.3, 2013) figuran 14 sosespècias. Autres classaments considèran Regulus regulus teneriffae una espècia de plen drech (Regulus teneriffae).	

 R. R. azoricus. São Miguel, a las islas Açòres.
 R. R. buturlini. Crimèa e Asia sud-occidental.
 R. R. coatsi. Siberia meridionala.
 R. R. ellenthalerae. La Palma e Lo Hierro, a las islas Canàrias.
 R. R. himalayensis. Imalaia Occidental.
 R. R. hyrcanus. Nòrd d'Iran.
 R. R. inermes. Islas centralas e occidentalas de las Açòres
 R. R. japonensis. Japon, Corèa e zònas prèp de la China e Russia asiatica.
 R. R. regulus. Euròpa e Siberia occidental.
 R. R. sanctaemariae. Santa Maria, a las islas Açòres
 R. R. sikkimensis. Imalaia Oriental e a la China septentrionala.
 R. R. teneriffae. Tenerife e la Gomera, a las islas Canàrias.
 R. R. tristis. Montanhas Tien Shan, en Asia central.
 R. R. yunnanensis. Centre e sud de la China e zòna limitròfa de Birmania.

 Reproduccion 

Naut d'un avet bastisson un nis amb mofa, plumas e telaranhas e, en mai-junh, la femèla pond 7 o 10 uòus qu'ela meteissa coarà pendent 15 jorns. L'alimentacion dels polets que ne sòrtan es a la carga d'ambedós parents e s'alonga fins a 17-18 jorns, data que los auselons daissan lo nial. Fan dos pichons.Lalueza i Fox, Jordi: El llibre dels ocells de Catalunya. Editorial De Vecchi - Edicions Cap Roig. Barcelona, 1987, plana 94. .

 Alimentacion 
Manja d'insèctes e aracnids.

 Abitat 
Viu als bòsques, mai que mai de conifères. A la peninsula Iberica se reprodusís als bòsques mai freds e umids de las montanhas de la mitat nòrd coma los Pirenèus, la Serrada Cantàbrica, lo Sistèma Iberic e lo Sistèma central iberic. Pendent l'ivernada se repartís per bòsques e airals arbrats de divèrsa composicion.

 Distribucion geografica 
Abita las regions temperadeas d'Eurasia. 

 Costumas 

 La populacion "occitana" es sedentària, a l'excepcion dels individus que demòran en las montanhas que, amb los del nòrd d'Euròpa, son migradors parcials e s'estendon en tot lo territòri quand arriba l'ivèrn. Alavetz, aqueles favarèls se pòdon barrejar amb los bruels, quitament als jardins.
 Es immigrant d'ivèrn ocasional a las Balearas.
 Es fòrça confiant e s'alimenta en anant amont e aval per las brancas e en emetent un reclam fòrça agut.

 Observacions 
Es l'ausèl nacional del Luxemborg.

 Referéncias 

 Ligams extèrns 

 Fotografias e descripcion. ()
 Enciclopèdia Catalana. (Catalan)
 Lo favarèl a las Illas Britannicas. ()
 IUCN. ()
 Encyclopedia of Life. ()
 Vidèos en lo sieu abitat natural. ()
 BirdGuides. ()
 BirdFacts. ()
 Abitat e reproduccion. 
 Distribucion geografica. ()
 Enregistraments sonòrs. ()
 Lo favarèl en Catalonha. ()
 Taxonomia d'aquela espècia. ()

En altres projectes de Wikimedia:centrat|23x23px|CommonsCommons (Galeria)centrat|23x23px|CommonsCommons (Categoria) ligam=D:Q26657|18x18px|Modifica l'enllaç a Wikidatacentrat|20x20px|ViquiespèciesViquiespècies