Dii

Lo dii (o duru, dourou) es una lenga adamawa, de la familha nigèrocongolesa parlada en Nigèria e en Cameron. 

 Localisacion 
Lo dii es parlat dins l'arrondiment de Ngaoundéré del departament de la Vina, dins la region de l'Adamawa, e dins l'arrondiment de Tcholliré del departament de Mayo-Rey, que fa partida  de la region del NòrdLittig 2018, p. 1..

 Classificacion 
Lo dii es classat dins las lengas samba-duruKleinewillinghöfer, 2017..

 Escritura 
L'alfabet dii esBohnhoff 2018, Alphabet.:
 Majusculas A  B  Ɓ  D  E  Ɛ  Ə  F  G  Gb  H  I  Ɨ  Lʼ  L  M  ʼM  Mb  Mgb  N  ʼN Nd  Nz  Ŋ  Ŋg  O  Ɔ  R  S  U  Ʉ V  Vb  W  ʼW  Y  ʼY  Z  ʼ Minusculas a  b  ɓ  d  e ɛ  ə  f  g  gb h  i  ɨ  lʼ  l  m ʼm  mb  mgb  n  ʼn nd  nz  ŋ  ŋg  o ɔ  r  s  u  ʉ v  vb  w  ʼw  yʼy  z  ʼ 
La nasalizacion es indicada amb una cedilha: : a̧, ȩ, ə̧ , i̧, o̧, u̧. Las vocalas ɨ, ɔ, ʉ son jamai nasalizadas.

Es possible d'escriure los tons, mas son generalament daissats de caire:
 lo ton naut es indicat amb l'accent agut: á, á̧, é, ȩ́, ə́, ə̧́, í, í̧, ɨ́, ó, ó̧, ɔ́, ú, ú̧, ʉ́; exemples gbó̧ŋ́ « longtemps », mgbá̧a̧ « bièrra »
 lo ton bas es indicat amb l'accent grèu: à, à̧ , è, ȩ̀, ə̀, ə̧̀, ì, ì̧, ɨ̀, ò, ò̧, ɔ̀, ù, ù̧, ʉ̀; exemples: àzà̧nà « paradís », àsàwə̀ « dissabte », gbɛ̀g « vint »
 lo ton mejan es pas marcat; exemples gbaŋ lig « cap de familha », vam « mosca »

 Referéncias 

 Fonts 
  Sabine Littig, 2018, What happens to the adjective class in Samba-Duru? The expression of qualification in Kolbila, Duru and Beiya,  Arbeitspapiere des Instituts für Ethnologie und Afrikastudien der Johannes Gutenberg-Universität Mainz 180 (Working Papers of the Department of Anthropology and African Studies of the Johannes Gutenberg University Mainz).
  Ulrich Kleinewillinghöfer, 2017, Samba-Duru Group, Adamawa Language Projects.
  Lee E. Bohnhoff, 2018, Dictionnaire de langue dii (dourou), Ngaoundéré, Equipe de Littérature dii.

Categoria:Inventari de lengas
Categoria:Lenga adamawa
Categoria:Lenga de Cameron