Cerfuèlh

Lo cerfuèlh comun (var. cerfulh) (Anthriscus cerefolium (L.) Hoffm.) es une planta erbacèa de la familha dels Apiacèas (ombellifèras), benlèu originari Russia, cultivada coma planta condimentària per sas fuèlhas de gost leugièrament anisat.

Lo cal pas confondre amb l'espècia nomenada Cerfuèlh anisat, Cerfuèlh d'Espanha o Cerfuèlh muscat (Myrrhis odorata).

Fa partit de las plantas que la cultura èra recomandada dins los domènis reials per Carlesmanhe dins lo capitulari De Villis.

 Composicion quimica 
Apòrts energetics:  40 kcal = 160 kJ per kg
 Compausant  %Aiga41,0Glucids6,0ProtidsLipidsFibras0,5
 Minerals  mg/100 g  Vitamina  mg/100 gPotassi600Fosfòr30Provitamina A5,5Calci260Vitamina B10,12Magnèsi25Vitamina B20,34SofreVitamina B30,30Sòdi42Vitamina B50,30BòrVitamina B60,10Fèrre25Vitamina B90,20CoireVitamina C37,00ZincVitamina EManganèsVitamina K
Lo cerfuèlh presenta un taus recòrd de fèrre e de calci, çò qui ne fa un aliment de tria per prevenir l’anemia.

Lo cerfuèlh fresc possedís una riquesa recòrd en vitaminas. Fòrça ric en vitamina C, en provitamina A e en vitamina B9 (=acid folic), conten tanben totas las vitaminas del grop B (levat la vitamina B12, absenta du règne vegetal (se produsís per las bacterias)).
Lo cerfuèlh conten un fenilpropanoíd l'estragòl e de l'apiosid qu'es un  glucosid (o eterosid) flavonic. Sos compausats se retròban tanben dins l'estragon e lo jolverd.

 Caracteristicas botanicas 
Planta erbacèa bisannuala, cultivada coma annuala, de 30 a 60 cm de naut.
Fuèlhas de long petiòl, fòrça tendres e finament divizadas.
Inflorescéncia en ombèlas de flors blancas.

Aquela planta que ressembla al jolverd, presenta un risc de confusion amb la ciguda, (Aethusa cynapium), planta toxica, qu'a pasmens la meteissa odor agradabla.

 Cultura 
Preferís un sol leugièr e fresc, plan abodrida.

Multiplicacion per semenada escalonada dempuèi febrièr fins al començament del mes de setembre.

La culhida pòt començar a partir sièis setmanas après la semenada. las fuèlhas de la basa son culhidas segon los besonhs, e pòt contunhar fins al periòde de montada.

Planta pauc sensibla a las malautiás e parasitas.

 Utilizacion 

 Usatge culinar 
Lo cerfuèlh se comercializa o jos forma fresca, o jos forma secada o desidratada. Las fuèlhas frescas, ciseladas, son emplegadas per aromatizar diferentas preparacions culinaras: salças, potatges, cruditats, ensaladas, moletas, carbonada... 

Pels plats cosinat, lo cerfuèlh s'apond al darrièr moment, en fin de coseson.

 Conservacion 
Es preferible de congelar lo cerfuèlh puslèu que lo desidratar, atal garda melhor sa sabor.

 Usatge terapeutic 
 Usatge  extèrne
La mascara de cerfuèlh purifica e adocís la pèl. Un cataplasme aplicat sus las parpèlas tancadas refresca los uèis fatigats.

Lo chuc fresc seriá utilizat amb de gauche, per tractar las ulcèras.

Las sommitats floridas e semenadas en decoccion pòdon èsser utilizada en banh de sèti per las emorroïdas, en cataplasma tebés per las dolors rumatismalas.
 Usatge en decoccion
Proprietats: diuretic, depuratiu.

 Ligams extèrnes 
 Référence JSTOR Plants : Anthriscus cerefolium (en) (consulté le 26 août 2014)
 Référence Catalogue of Life : Anthriscus cerefolium (L.) Hoffm. (en) (consulté le 26 août 2014)
 Référence GRIN : espèce Anthriscus cerefolium  (L.) Hoffm. (en) (consulté le 26 août 2014)
 Référence INPN : Anthriscus cerefolium  (L.) Hoffm., 1814 (+ statut + description) (fr) (consulté le 26 août 2014)
 Référence ITIS : Anthriscus cerefolium  (L.) Hoffm. (fr) (+ version anglaise (en)) (consulté le 26 août 2014)
 Référence NCBI : Anthriscus cerefolium (en) (consulté le 26 août 2014)
 Référence The Plant List : Anthriscus cerefolium (L.) Hoffm. (en) (Source: KewGarden) (consulté le 26 août 2014)
 Référence Tropicos : Anthriscus cerefolium (L.) Hoffm. (en) (+ liste sous-taxons) (consulté le 26 août 2014)

 Référence Tela Botanica (France métro) : Anthriscus cerefolium  (L.) Hoffm., 1814 (fr)
 Toil'd'épices - Cerfeuil
 https://web.archive.org/web/20160312123026/http://fredobio-asso.org/article/146/le_cerfeuil
Categoria:Apiaceae
Categoria:Flòra (nom vernacular)
Categoria:Planta condimentària
Categoria:Planta medicinala