Aivigas e Aibena

Aivigas e Aibena es una anciana comuna perigòrda d'Occitània, administrada pel departament de Dordonha, estacada a la comuna de Salanhac en 1965 e que fòrma emb ela la comuna de Salanhac e Aivigas.

Geografia
Aivigas (lo borg) es sus un planòl, a pauc distància de la rota Carluç-Salanhac (RD 61, RD 47, puèi RD 61). Es sus la RD 47 qu'a pas granda importància en direccion d'Aibena. Après Aivigas, la RD 47 s'engulha dins una comba estrecha, arriba a Aibena, puèi contunha cap a la RD 62 que mena a Solhac. L'aglomeracion d'Aivigas, plan mai importanta que la d'Aibena, garda una vitalitat relativa malgrat la pèrda de las foncions administrativas.
Toponimia
Aivigas
La prononciacion es [ɒj’vigɒ] https://web.archive.org/web/20160811042435/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/salignac-eyvigues/SALIGNAC-EYVIGUES.htm.
Las fòrmas ancianas son Parochia d'Ayguigas, en 1031, Eyvignas, Acvigas, en 1323, Ivignas en 1326 e Evignas dins la siguda del sègle XIV. Chantal Tanet e Tristan Hordé, que, coma de costuma, an negligit de s'informar de la fòrma del nom dins la lenga autoctòna, postulan a las vinhas, contractat coma dins l'oèst del departament (as [ɛj] vinhas) Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 385; Dauzat se garda de tota interpretacion, perqué las atestacions son contradictòrias Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 279. Probable que lo nom autentic semblava curiós als escribas, aquí perqué faguèron jogar l'atraccion de vinhas, que demorèt dins lo nom oficial d'aquí a 2001. Qué pensar, pr'aquó, de la fòrma de 1031 ? Cacografia ? Probable, mas se sap pas.

Se remarca que Aivigas fai partida dels noms de luòcs que començan per Ai-, que son situats a una frontièra de pòble gallés, mai que mai a l'entorn de Perigòrd, que son pas explicats o que son sols del meteis nom (Aidon, Aineça, Aimet) en mai dels Aigurandas. Idèa de « frontièra » ? En isolant l'element ai- comun a tots, i a un mot gallés que convendriá per la segonda partida : uic(o)-, -uices, « combatent(s), venceire(s) » Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 317. La fòrma femenina del nom poiriá venir d'un villa sosentendut e lo plural, encara pus eventualament, d'un collectiu. Aquelas reflexions son pas que d'ipotèsis aventuradas.

Aibena
Las fòrmas ancianas son Vicus de Haebene en 1322, puèi Eybena en 1325; Tanet e Hordé tròban pas de solucion e gausan pr'aquò un nom germanic seguit del sufixe -ing(os) , mas -ingos femenizat auriá pas donat una finala -ena al sègle XIV. Dauzat suggerís l'exemple d'Eybens, que n'explica lo sufixe pel gallés -inco o pel germanic -ing Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 279 e 278.

Pr'amor de l'atestacion de 1322, Aibena fai benlèu pas partida dels noms en -Ai relevats a prepaus d'Aivigas. Pr'aquò, s'èra d'aquela familha, lo segond element poiriá èsser lo gallés penno-, « cap, extremitat », emb sonorizacion normala de -p- en posicion (venguda) intervocalica.

Pr'amor de l'atestacion de 1322, Aibena fai benlèu pas partida dels noms en -Ai relevats a prepaus d'Aivigas. Pr'aquò, s'èra d'aquela familha, lo segond element poiriá èsser lo gallés penno-, « cap, extremitat », emb sonorizacion normala de -p- en posicion (venguda) intervocalica.

Istòria
 Aivigas e Aibena fusionèron en 1827 e lo nom oficial de la comuna èra Eyvignes-et-Eybènes http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=13371; puèi en 1965, la comuna fusionèt emb Salanhac e lo nom novèl foguèt oficialament Salignac-Eyvignes, puèi Salignac-Eyvigues a partir de 2001 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=35103.
Demografia
Aibena abans la fusion de 1827

Aivigas, puèi Aivigas e Aibena

 Las donadas de la drecha del grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna entièra de Salanhac e Aivigas
Luòcs e monuments
 Glèisa Sent Lop d'Aibena,  del sègle XII, inscrita dempuèi 1947 als Monuments istorics
 Glèisa Sent Remesi ? d'Aivigas
 Castelet d'Aivigas, sègles XVI e XVII
 Castelet d'Aibena,sègles XV e XVI

Personalitats ligadas amb la comuna
Véser tanben
Ligams extèrnes
Nòtas e referéncias