Lopiac (Cantal)

Lopiac (oficialament en francés Loupiac) es una comuna associada de Pleus e una anciana comuna auvernhassa, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

 Geografia 

 Toponimia 
Las fòrmas ancianas son Luppiac vicaria, en latin, en 923, Lupiacus, en latin, al sègle XII, Lopiacum, en latin, en 1420, Lumprat (sic), en 1535, Lopiac, en 1567, Loppiat, en 1628, Louppiac, en 1652, Luppiac, en 1655, Loppiac, en 1659, Sainct-Loup-de-Loupiac, en 1666, Loupiat, en 1784 Dictionnaire Topographique du Cantal, 1897 http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496859A58Iih. Las fòrmas en -at marcan que lo -c final passèt a -t, davant de s'amudir. Loupiac ven d'un nom d'òme latin Luppius (Dauzat) o Loppius (Negre), amel sufixe gallic (gallés, gal) -āco(n), latinizat en -acum Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 416Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 200; cita Negre pel Loupiac de Gironda. Lopiac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Luppius o Loppius. La preséncia de -pp- geminada (dobla) permet la conservacion del timbre sord de la consonanta (un -p- simple se seriá sonorizat en -b-). La prononciacion es [lu'pja] enquèsta Sivadon abrial 2018.
 Branzac (vilatge, molin e chastèl en roinas, a l'OSO de Lopiac). Las fòrmas ancianas son Vicaria de Varanzaco (?), latinizacion de 1150 [lo punt d'interrogacion es del siti), Varanzac, en 1464, Vranzac, en 1580, Branzac, en 1610, Vranzat, en 1627 ; Brenzac, en 1687 ; Brensac, en 1690 ; Bransac, en 1736 Dictionnaire Topographique du Cantal, 1897 http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496854y9jhlW. Lo nom ancian fai pensar a Vasarac, ancian Varasac, e a Verasan (amb un autre sufixe). Coma per Vasarac e Verasan, sembla format de Veratius Joseph Perin, Onomasticon totius latinitatis, Padova, 1940, e del sufixe gallic (gallés, gal) -āco(n) Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 217 amb una nasalizacion relativament aboriva. I a pasmens una autra possibilitat, Venantius, que sembla pus frequent : *Venantiāco(n) > *Venanzac > Veranzac (rotacizacion per dissimilacion, i aviá doás n) > Varanzac (assimilacion vocalica, benleu favorizada per -r); mas Venantiācon donariá pus regularament *Venançac. Quanhe que sàssie l'etime, la grafia es Vranzac, en tot cas per un parlar local encara betacista (que confond v e b) e, per de rasons evidentas de clartat, Branzac, per un parlar local qu'auriá perdut son betacisme. Vranzac èra donc benleu una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Veratius o Venantius.

 Istòria 
 Lopiac fusionèt amb Pleus lo 1èir de genèir 1973 e venguèt comuna associada https://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/commune/COM15109-loupiac. Sant Cristòfle e Tornhac fusionèron tanben amb Pleus e venguèron de comunas associadas a la meima data.

 Administracion 

 Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna associada èra del canton de Plèus; es ara del canton de Mauriac.

 Demografia 

 pic de 1886 : construccion de la linha de chamin de fèr Borges a Miécaze ?

 Lòcs e monuments 
 Personalitats ligadas amb la comuna 
 Véser tanben 
 Ligams extèrnes 
 Nòtas e referéncias