Vèrnhe

Lo vèrnhe es un arbre de las zonas umidas que buta dins l'emisfèri nòrd e correspond al genre Alnus de la familha Betulaceae.

En mai de l'espècia Alnus glutinosa, i a dins los Alps, una autra espècia de vèrnhe: Alnus incana. Se destria de l'Alnus glutinosa subretot per sa rusca, lisa e grisa, alara qu'aquesta de l'Alnus glutinosa es asclada. En Corsega trobam Alnus cordata, que i foguèt introduch coma planta d'ornament. L'Alnus viridis es abondant dins las zonas de montanha.

 Caracteristicas 
vinheta|Strobils de vèrnhe amb las granas.
Los vèrnhes son d'arbres de talha mejana, que pòdon aténher 20 a (rarament) 30 mètres, de fuèlhas caducas, creissent pels bòsques umids e paluns, o alara a la broa. Las flors son organizadas en catons mascles e femes. Los catons femes donan de "còns" linhoses de dos a tres centimètres de longor, ont cabon las granas. Alnus glutinosa, mai comun en Euròpa de l'Oèst, se destria per sas fuèlhas plan ovalas, denteladas, e las brotas de prima pegosasNouvelle Flore de la Belgique, du G-D de Luxembourg, du Nord de la France et des Régions voisines, cinquième édition, 2004.

La fusta d'una color roja caracteristica es imputrescibla e leugièra, es utilizada per realizar los pals dels pontons. La color roja puèi rosada de la fusta fescament talhada o trabalhada demòra pas. Es damtjada per la lutz.

La rizosfèra del vèrnhe encoratja de bacterias fixatrises d'azòt. Lo vèrnhe contribuís alara a la fixacion e resiliéncia ecologica de las broas dels rius e ripisilvas.

 Abitat 
drecha|vinheta|250x250px|Lo vèrnhe es, amb lo salze e d'unes pibols, una de las espècias fòrça plan adaptadas a l'aiga. Aquí emergís de l'aiga al bòrd del lac Bobięcińskie Wielkie en Polonha. Aquestas tres espècias son capablas de rebrotar quand son talhada pel vibre amb que coevoluciona.
Es plan frequents dins las zonas umidas, sus la broas o dins los bòsques de riu, al bòrd dels rius o a l'entorn dels braces mòrts, ont pòt aténher 25 a 30 mètres. Los vèrnhes forman d'arbrams nomenats vernhièra, verneda o vernet.

Estat de las populacions, pressions, responsas 
 Las espècias màger de vèrnhes son pas consideradas coma menaçadas, mas los vernets qu'èran estat conservats per la produccion de carbon de lenha plan adaptat a la fabrica de polvera mermèron fòrça, al benefici de la cultura de pibols o de l'assecament de las zonas umidas per sa mesa en cultura, en pastura o urbanizacion.
 La diversitat genetica dels vèrnhes benlèu patiguèt de l'artificializacion e del desboscament de las ripisilvas.
 Una malautiá deguda a Phytophthora alni e benlèu a d'autres cofactors progressa en Euròpa dempuèi la fin del sègle XXDépérissement des aulnes glutineux dû à Phytophthora alni ; Revue bibliographique. Synthèse des travaux réalisés entre 1999 et 2006 dans le bassin Rhin-Meuse et conseils de gestion Document d'information et conseil publié par l'Agence de l'eau Rhin-Meuse (8 pages) . Una malautiá novèla sembla s'espandir dempuèi los ans 1990, deguda a una espècia anteriorament desconeguda de campairòl del genre Phytophthora.
esquèrra|vinheta|250x250px|Gyrodon lividus, una de las espècias micorizicas dels vèrnhes, que sembla poder èsser un bioindicator dels vernets damatjats per l'eutrofizacion.

 Enemics 
La tòra del parpalhon de jorn (Rhopalocera) seguent se noirís de vèrnhe:
 Aparura ilia (Nymphalidae).

 Utilizacion 
Las caracteristicas acosticas del vèrnhe ne faguèron una de las fustas plan adaptada a la fabricacion de guitarras de tria.

Los fruches de vèrnhes son tanben utilizats en aqüariofilia per lors capacitats a reduire lo potencial idrogèn de l'aiga, e se'n plaça de brancas per la decoracion.

La fusta del vèrnhe es una lenha de tria. Dona una calor fòrça viva  ideala pels fornièrs. Al bascoat, los vèrnhes èran tombats en julhet, talhats e asclats. Lo temps de secatge d'aquestas asclas permetián de las utilizar amb un maximum de rendiment energetic al moment de caufar los alambics.

La fusta del vèrnhe, plan omogenèa, se vira e s'esculpta aisidament. Se'n fa d'ornaments de mòbles, de maquetas per l'industria (subretot abans l'aparicion de las simulacions numerica en 3D) e autrescòps se'n fasiá d'esclòps, de margues de brossa, de joguinas, e d'aisinas d'ostal.
vinheta|Esculptura de fusta de vèrnhe
Lo tanin de la rusca èra utilizat en tanariá, e en tinturariá e capelariá (produccion d'una color negra quand la rusca es mesclada a de sals de fèrre).

Enfin, lo carbon de vèrnhe èra utilizat per la polvera de canon, donant una qualitat melhora a l'explosiu.

 Lista de las espècias 

Segon :

Segon  :

Segon  :

Segon  :
 Alnus cordata (Loisel.) Duby
 Alnus ×fallacina Callier
 Alnus glutinosa (L.) Gaertn.
 Alnus incana (L.) Moench
 Alnus japonica (Thunb.) Steud.
 Alnus maritima (Marshall) Muhl. ex Nutt.
 Alnus nepalensis D. Don
 Alnus oblongifolia Torr.
 Alnus pendula Matsum.
 Alnus rhombifolia Nutt.
 Alnus rubra Bong.
 Alnus serrulata (Aiton) Willd.
 Alnus trabeculosa Hand.-Mazz.
 Alnus viridis (Chaix) DC.

Segon  :

 Nòtas e referéncias 

 Ligams extèrnes 
 Referéncia BioLib : Alnus  Mill. (en) (consulté le 9 juin 2017)
 Referéncia Catalogue of Life : Alnus (en) (consulté le 9 juin 2017)
 Referéncia Flora of North America : Alnus (en) (consulté le 9 juin 2017)
 Referéncia Flora of China : Alnus (en) (consulté le 9 juin 2017)
 Referéncia Flora of Pakistan : Alnus (en) (consulté le 9 juin 2017)

 Referéncia ITIS : Alnus  Mill. (fr) (+ version anglaise (en)) (consulté le 9 juin 2017)
 Referéncia Kew Garden World Checklist : Alnus  Mill. (1754) (en) (consulté le 9 juin 2017)
 Referéncia NCBI : Alnus (en) (consulté le 9 juin 2017)
 Referéncia The Plant List : Alnus (en) (consulté le 9 juin 2017)

 Referéncia Tropicos : Alnus Mill. (en) (+ liste sous-taxons) (consulté le 9 juin 2017)

 Referéncia UICN : taxon Alnus (en) (consulté le 9 juin 2017)

 L'aulne sur lesarbres.fr
  L'aulne es tanben la font d'inspiracion dins la cançon populara Niçarda: Lo Festin dei verna.
Categoria:Arbre
Categoria:Betulaceae
Categoria:Bonsaï
Categoria:Boscassilha
Categoria:Flòra (nom vernacular)