Masqueta

La masqueta, destinada a amagar, representar o imitar una cara, assegura fòrça foncions, variablas segon los luòcs e l'epòca. Simple objècte de divertiment o associat a un rite, òbra d'art o produch normalizat, se'n trapa per totes los continents. Es segon las escasenças associada e de fèstas (Halloween, dimars gras), o d'autras foncions (chamanisme, relíquia funenària). Tanben pòt representar d'animals coma lo cat representant dins unes païses l'independéncia.

 Foncion estetica 
vinheta|Masqueta tragica - Mosaïc roman de Pompèi
vinheta|Masqueta de teatre Nò.
esquèrra|vinheta|Masqueta o mascaron Art Novèl, Riga
La masqueta, quitament se pren pas lo ròtle màger, constituís d'esperel una òbra d'art qu'es lo resultat de recercas formalas. D'artistas coma Auguste Rodin o Jean Carriès n'escultan sens ne donar una foncion mai qu'estetica. De masquetas d'en primièr donadas a de practicas magicas o misticas inspiran tanben de peintres coma Georges Braque e Pablo Picasso al començament del sègle XXEdouard Papet, Aude-Virey Wallon, Masques. De Carpeaux à Picasso, Hazan, 2008. Pasmens, la masqueta aparéis sovent coma l'element d'un costum, un accessòri destinat a cambiar l'aparéncia de son portaire. Son sens se precisa alara a la lutz d'eveniments particulars, coma lo teatre o la fèsta. 
 De masquetas de teatre, coma pel teatre grèc antic e son eritièr lo teatre latin, lo teatre masquatat balinés, la commedia dell'arte, lo nò japonés…
 De masquetas sonque ludicas coma la bauta veneciana n'es un dels mai celèbres. S'amaga la cara als personatges que s'encontra, la masqueta autoriza son portaire a jogar un ròtle tot diferent de la sieuna personalitat, avantatge per exemple cercat a l'escasença dels carnavals e bals masquetats. Pòt anar d'una simpla masqueta pel uèis a de bastits mai complicadas, de cuèr, de papièr mastegat, de fusta, penchas, ornadas de plumas e de jòias.
 La masqueta de cachaire, vengut lo simbòl del cach, subretot utilizat pels cachaires mexicans (luchadores) per que amagar sa cara amb una masqueta es una tradicion.
Una masqueta se dich tanben per de representacions de caras umanas, que s'utiliza dins los ornaments d'escultura e de pintura, son los « mascarons ».

 Masqueta rituala 
vinheta|Masqueta rituela Kwakwaka'wakw
vinheta|Masqueta africana de l'etnie dels Baoleses
La masqueta se pòt utilizar pendent de ceremonias ritualas (subretot en Africa). Alà, la masqueta servís en mai per amagar la cara tanben per representar un autre èsser, diferent d'aquel que lo pòrta. Aquel èsser pòt representar que siá una fòrça naturala d'origina divina, un medicinaire o un esperit, un aujòl que torna per benir o castigar, un esperit de la mòrt o del bòsc. Veire per exemple:
 Masquetas de Còsta d'Evòri
 Masquetas gabonesas
 Masquetas del Malí

 Masqueta de proteccion 
 Equipament de proteccion individuala (EPI) ː
 Masqueta de proteccion, Masqueta de proteccion FFP
 Masqueta antigas
 Masqueta d'oxigen
 Masqueta quirurgicala, e autras masquetas medicalas
 Masqueta antimoscas
 masquetas e cagolas pel sòudatge

 Masque de combat 
 Cagola (integrala o non), balaclava, o masqueta d'esquí
 Menpō, proteccion faciala de samouraï
 Masqueta balistica

 Masqueta d'espòrt 
 Masqueta de sotada
 Masqueta de lucha o gimmick, subretot en lucha libre (mascara) e en catch
 Masqueta (oquei sus glaça)

 Bibliografia 
 Guy Freixe, Les Utopies du masque sur les scènes européennes du XXe siècle, éditions L' Entretemps, 2010.  

 Articles connèxes 

 Notas e referéncias