Genre (sciéncias socialas)

﻿﻿

Lo genre es un concèpte utilizat en sciéncias socialas per designar las diferéncias non biologicas entre las femnas e los òmes.

Alara que le sèxe fa referéncia a las diferéncias biologicas entre femnas e òmes, lo genre referís a las diferéncias socialas, psicologicas, mentalas, economicas, demografics, politicas, eca.

Lo genre es l'objècte d'un camp d'estudis en sciéncias socialas, los estudis de genre. Aquel concèpte apareguèt dins los ans 1950 dins los mitans psiquiatrics e medicals, als Estats Units d'America. A partir dels ans 1970, lo genre es frequentament utilizat pels feministas per demostrar que las inegalitats entre femnas e òmes son eissida de factors socials, culturals e economics puslèu que biologicas.

 Istòria e definicion 
 Etimologia e istòria en sciéncias socialas 
Lo mot « genre » ven del latin « genus ». Lo mot foguèt longtemps associat al genre gramatical. 

Lo tèrme de « genre » (gender) foguèt pel primièr còp emplegat amb lo sens non gramatical dins una publicacion scientifica <ref name="Haig"> David Haig The Inexorable Rise of Gender and the Decline of Sex:Social Change in Academic Titles, 1945–2001 in Archives of Sexual Behavior, 2004, vol11, n°20 21 febrièr de 2014}}</ref> en 1955 pel psicològ e sexològ John Money, dins un article ont introduch lo concèpt de « ròtle de genre » (gender role) :  John Money, Hermaphroditism, gender and precocity in hyperadrenocorticism: psychologic findings in Bull Johns Hopkins Hosp, 1955,vol96, n°6 pas253-264 . En 1964, los psicanalistas Robert Stoller e Ralph Greenson  crean lo concèpte d' « identitat de genre » (gender identity) per designar « lo sentiment qu'avèm d'apartenir a un sèxe particular; s'exprima clinicament per la consciéncia d'èsser un òme o un mascle per disctinccion d'èsser una femna o una feme » Ralph Greenson On homosexuality and gender identity in International Journal of Psychoanalysis, 1964, n°45 . En 1968, Robert Stoller prepausa d'articular las doas nocions de ròtle de genre e d'identitat de genre: {{cita|l'identitat de genre comença amb lo saber e la realizacion, conscienta o inconscienta, qu'apartenem a un sèxe e pas a un autre [... lo ròtle de genre es la conducha declarada que mostram en societat, lo ròtle que jogam, per exemple al respècte dels autres » Robert Stoller Sex and gender: The development of masculinity and femininity, ed: Hogarth, 1968, pas9-10 .

En 1972, la sociologa Ann Oakley torna utilizar lo tèrme  s'escartant de las definitions de Money e Stoller: s'apièja sus l'articulacion entre natura e cultura desvelopada per Claude Lévi-Strauss per mandar lo sèxe al biologic e le genre al cultural. 

A partir dels ans 1980, jos l'influéncia de la pensada de Michel Foucault, lo genre foguèt estudiat dins son rapòrt al poder e a las normas socialas. Dins lo meteis temps, los estudis de genre s'espadiguèron dins las universitats al delà de la sociologia, coma en istòria.

Fin finala, lo genre e son « injonccion normativa » son la basa de las reflexions de Gayle Rubin e Judith Butler a partir dels ans 1990 dins lors estudis sus las minoritats minoritats sexualas.

La nocion de genre es tanen utilizada pel movement femenista a partir dels ans 1970 puèi 1980, que desira demostrar l'oppression creada per la ierarquia dels sèxes.

 Definicion 
Lo genre pòt se definir de biais seguentLaure Bereni, Sébastien Chauvin, Alexandre Jaunait e Anne Revillard Introduction aux études sur le genre ed: de Boeck Supérieur, 2012 :

Le genre se distinguís donc du sèxe Le genre comme ressource politique en Suisse : la perception de l’élite politique, ed: Université de Genève, 2009, Memòri de master en estudi de genre jos la direccion de Léa Sgier, politològ al departament de sciéncia politica}} va al delà dels attributs biologics per s’interessar a la diferéncia sociala. Lo concèpte de genre permet donc de pensar las relacions entre femnas e òmes en tèrmes de rapòrts socials. 

Mas le genre se distinguís tanben de l'orientacion sexuala (eterosexualitat, bisexualitat, omosexualitat) que la quita orientacion se distinguís de la transsexualitat Stop à la rumeur: parlons de genre 28 de genièr de 2014 sus Laboratoire GenERe (ENS Lyon).

 Construccion sociala 

La sociologa britanica Ann Oakley Ann Oakley Sex, Gender and society ed: Temple Smith, 1972, Londres explica que masculinitat e femenitat sont pas de substéncias « naturalas » inerentas a l’individú, mas d'attributs pscologics e culturals, fruchs d’un processus social pendent que l’individú aquerís las caracteristicas del masculin o del femenin. Prepausa tanben d’introduire la nocion de genre coma l'aisina d’analisa per permetre la distinccion entre la dimension biologica (lo sèxe) e la dimension culturala (lo genre). 

Atal lo genre es l'identitat bastida pel mitan social dels individús:  la masculinitat o la feminitat son pas de donadas naturalas mas lo resultat de mecanismes de construccion e de reproduccion sociala. Conscientament ou inconscientament, la societat s’organisa segon lo paradigma en « cò dels òmes » e en « cò de las femnas », al punt que se convencèm existisson de domenis o de nivels de domenis socialament reservats a l'un o l'autre d'ambedos sèxesFatoumata Kinda (Fatou Sow, dir.), cap: Les femmes et les études féministes dans les universités, enjeux et stratégies : le cas du Burkina Faso in 'La Recherche féministe francophone : Langues, identités et enjeux, París, ed: Karthala, 2009 p. 81-90.

Simone de Beauvoir esriviá en 1949, dins un virat d'uèlh cap al « Naissèm pas òme, o venem » d'Erasme : . Dins Lo sèxe segond, explica cossí la civilizacion e l'educacion agisson suls enfants per los orientar dins un ròtle masculin o feminin que servís l'òrdre social quitament se la filhas e garçons son pas inicialament destriablesBernard Dantier La construction sociale des catégories de sexe : Simone de Beauvoir, Le deuxième sexe , ed:classique.uqac.fr, 2007 en linha. 

Judith Butler apond que le genre es « performatiu »: los actes e discors dels individús en mai de descriure çò qu'es lo genre a la capacitat de produire çò que descrivon. Atal, lo genre {{cita|designa l’aparelh de produccion e d’institucion dels quita sèxes Butler 2006 p=69 }}. Descriu lo genre coma  

Atal, per Christine Delphy, pensar lo sèxe en tèrmas de donada biologica es una adrona. Per ela lo sèxe es d'en primièr una representacion de çò que la societat se fach de çò qu'es « biologic » :  Aquela division sociala binara entre masculin e feminin es pas universala perque de societats podon inclure un tresen sèxe amb de ròtles que son considerats coma distincts dels rótles feminins o masculinsGilbert Herdt Third Sex Third Gender: Beyond Sexual Dimorphism in Culture and History 1996; aquel tresen sèxe pòt inclure los intersèxes o los eunucs Will Rosco Changing Ones: Third and Fourth Genders in Native North America, ed: Palgrave Macmill, 2000. D'exemples ne sont los Hijras del soscontinent indian o los Muxe de l'Oaxaca (Mexic)A Lifestyle Distinct: The Muxe of Mexico The New York Times 6 de decembre de 2008.

 Processus relacional 
Atal, lo genre es una construccion sociala dins la mesura que la societat balha « des ròtles, de pretzfachs, de caracteristicas e d'atributs » diferenciats per cada sèxe.Pasmens aquelas caracteristicas son pas aqueridas de biais autonòma mas de segur dins la relacion amb los autres e la societat, e aquò a partir de la naissença. En efècte, . Los trabalh sociologics e psicologics mostran que lo sèxe es una categoria sociala qu'influís los rapòrts dels parents al respècte de l'enfant, la presa en carga per las estructuras d'acuèlh, eca.: existís una « socializacion sexuada » que contribuís a la construccion de l'identitat de l'enfant. 

Atal segon Lawrence Kohlberg, los enfants aprenon a conéisser los estereotipes de genre dempuèi lor environament. Quand aquerisson la « consisténcia de genre » (la coneissença que lor sèxe es fixe), al cap dels sièis ans, lo fach de se conformar a çò qu'es esperat (per exemple, jogar a las monacas per las drolletas e al camion de pompièr pels drollets) es alara gratificant socialament. Al contrari, ven inacceptable de se comportar pas en accòrdi amb son genre Armand Chatard La construction sociale du genre,periodic:VEI Diversité, n°138, 2004, p:23-30 en linha. L'apròche psicosociologic apond que las diferéncias de comportament entre femnas e òmes son lo resultat de la division sexuala dels pretzfachs e qu'aquela division se reproduch per las practicas tradicionalas e culturalas: los estereotipes de genre faiçonan la percepcion dels comportaments e menan la lor realizacion. Pasmens, las practicas pòdon evoluar amb lo temps e segon lo país: los estereotipes de genre evoluan dins l'espaci e lo temps.

Quitament, en sociologia, l'apròchi interaccionista parla de genre coma quicom qu'es « complit »: los atributs feminins e masculins existisson sonque pel sens qu'es donat als actes de las femnnas e dels òmes. Erving Goffman desvolopa atal un apròchi dramaturgic: las personas agisson coma d'actors sus l'entrepont que los comportaments son interpretats Linda L. Lindsey, chap: The Sociology of Gender: Theoretical Perspectives and Feminist Frameworks in Gender Roles: A Sociological Perspective, Toronto,  editor:Pearson, 2010, p. 10..

 Rapòrt de poder 
La division genrada dels ròtles es a vegada percebuda coma indusent una ierarquia. L'istoriana Joan W. Scott presenta aquela dimension dins aqueles tèrmes: 

L'antropològa Françoise Héritier constate que lo distiament entre feminin e masculin es universala e que  
  Erving Goffman, L'arrangement des sexes. París: La Dispute, 2002
  Georges-Claude Guilbert, C'est pour un garçon ou pour une fille? La Dictature du genre. París : Autrement, 2004
  Isabelle Jacquet, Développement au masculin/féminin, le genre outil d’un nouveau concept, París, L’Harmattan, 184 p., 2000
  Ann Oakley, Sex, Gender and Society, Temple Smith, London, 1972

 Obratges critices 
 Sylviane Agacinski, Femmes entre sexe et genre, Seuil, 2012
 Tony Anatrella, Gender - La controverse, Téqui, 2011
 Alain de Benoist, Les Démons du Bien : du Nouvel Ordre Moral à l'idéologie du genre, Pierre-Guillaume de Roux, 2013
 Christian Flavigny, La Querelle du genre, PUF, 2012
 Drieu Godefridi, De la violence de genre à la négation du droit, Texquis, 2013
 Élizabeth Montfort, Le Genre démasqué : Homme ou Femme ? le choix impossible, Peuple libre, 2011
 Marguerite Peeters A., Le Gender, une norme mondiale ? : Pour un discernement , Mame, 2013
 Michel Schneider, La Confusion des sexes, Flammarion, 2007
 Collectif, Gender, qui es-tu ?, Éditions de l'Emmanuel, 2012
 L'éducation à l'âge du gender : Construire ou déconstruire l'homme ?, Michel Boyancé, Rémi Brague, Thibaud Collin, Frédéric Crouslé, Jean-Noël Dumont et Xavier Lacroix, éditions Salvator, coll.carte blanche, 2013, 

 Notas e referéncias 

 Vejatz tanben 

 Articles connexes 

 Ligams extèrnes 
 Laboratòri GenERe 
  Ça fait genre, Anne-Charlotte Husson
  Cultures G, genre e culturas contemporanèas