Cogorda

Lo tèrme cogorda, cocorda (cocorla, cacorla, cogorla), tuca o coja/goja designa qualques espècias de plantas de la familha de las cucurbitacèas. Son mai sovent cultivada pels fruchs comestibles mas tanben pòdon o èsser per lors granas oleaginosas. Los fruchs an la proprietat de se servar aisidament quand madurs e son utilizats en cosina coma un legum o de noiritura pels animals. 

Se fasiá abans una mena de sopa dins divèrses endreches d'Occitàniia que se sonava lo cogorlat (o tucat en besierenc). Los abitants d'Erepian (país d'Erau) son escaissats "los tuquièrs".

Noms vernaculars
La cocorda es apelada:

cocorda en lengadocian, gascon, vivaroaupenc e en perigordin, var. cogorda en lengadocian e en provençau, cogorla en lengadocianhttps://web.archive.org/web/20221108233512/https://locongres.org/oc/aplicacions/dicodoc-oc/dicodoc-recerca?option=com_dicodoc&view=search&Itemid=168&type=fr-oc&dic%5B%5D=BASIC&dic%5B%5D=RBVD&dic%5B%5D=ALPC&dic%5B%5D=ATAU&dic%5B%5D=PROV&dic%5B%5D=PNST&dic%5B%5D=OMLH&dic%5B%5D=LAUS&dic%5B%5D=LAGA&dic%5B%5D=LEMO&q=Citrouille&q2=&submit=Cercar.

coja en lengadocian, gascon e en lemosin, var. cuja en gascon, coia en lemosin, e coja melona en lengadocian.

citrolha en lemosin.

tuca en lengadocian.

Genre Cucurbita
Descripcion
Las cogordas an la particularitat de lançar d'organs de sosten nommés "vedilhas" quo lor permeton de s'ancrancar als elements a l'entorn per sostener lor creissença.

Espècias
Las cogordas apartenon a las espècias botanicas del genre Cucurbita e dotadas d'una fòrça grand variabilitat genetica, que se vei, pels fruches, per d'inombrablas formas e colors e tanben una granda diversitat de talhas. 

Levat qualques exepcions las espècias diferentas s'ibridan gaire entre elas pas e lo mai sovent donan de granas nautament esterilas.




Cultura
Se semena las cogordas al començament de prima aprèp lo darrièrs gèls d'hiver (idealament lo sol de cultura deu èsser ric, a  e a un pH a l'entorn de 6.5). Los plants en plaça devon èsser espaçats de  de totes costats e per las varietats corradissas fins  amb  entre los rengs.

Semenar cada setmana fins al 15 de julhet per aver una produccion espandida de miègjunh fins a octobre.

Apalhar lo sol a l'entorn de las cucurbitacèas per gardar l'umiditat dins lo sol e ofrir un "lièch" sec als fruchs butant sul sol.

Per fructificar melhor, las lianas de las cocordas devon èsser talhadas a  del darrièr fruch conservatTalhar de cogordas.

culhir las corgetas 60 jorns après lo sement (doncas avant maduretat complèta levat se se vol recuperar las granas per la sason segenta) e las cogordas avant las primièras geladas. Talhar la camba a 5–6 cm de la basa del fruch.

La conservacion de las cogordas gaireben aisida permet una comercializacion fins a la prima. Se la deu servar en luòc frecs e vigilar de temps en temps. Son sensiblas als tusts e las manipular amb precaucion. 

Malautiás e nosibles
 Asagar pas tròp lo sol e encra mens las fuèlhas per eviter l’oïdium.

 De bernats podon atacar las cogordas. se las podon alunhar en plantant prèp del plantolièr un repulsiu coma la menta, l'èrba dels cats o l'ulhet d'Índia.

Produccion
Produccion en tonas de cogordas. Chifres 2004-2005 Donadas de FAOSTAT (FAO) Basa de donadas de la FAO  2004 2005 5 667 39829 %5 767 70030 %3 500 00018 %3 500 00018 %1 023 2005 %1 072 0005 %815 3204 %861 8704 %678 2544 %690 0004 %535 0003 %560 0003 %517 1513 %520 0003 %505 0003 %505 0003 %495 3723 %488 0832 %367 7552 %378 7762 %374 0002 %376 0002 %304 3372 %310 0002 %300 0002 %300 0002 %290 8322 %300 0002 %296 0002 %296 0002 %Autres païses 3 640 98519 %3 602 52018 % Total19 310 604100 %19 527 949100 %

Utilizacion

Pel gost, se reconéis d'aròmas de fruchs secs. La carn remenbra lo gost de la castanha. 

Se consoma de totas mens: de la sopa al crosta, passant per las tartas, mas tanben coma pastas: la cogorda spaghetti que la carn filamentos paréis als spaghettis.

La cogorda es un legum paure en calorias que conven a totes los regimes alimentaris.

En grana es utilizada per sas proprietats vermifugas, prevenir las carias o equilibrar los acids grasses insaturats. En òli es utilizda per solatjar lo problèms benin de la prostata.

Notas e referéncias

Vejatz tnben
Articles connèxes

Corgeta

Bibliografia
 Histoire naturelle des courges, 1786 per Antoine Nicolas Duchesne.
 Les dessins d' Antoine Nicolas Duchesne pour son histoire naturelles des courges, Harry S., París (2007), Publications scientifiques du Muséum national d'histoire naturelle : 454 p. (coll. Des Planches et des Mots 4) (ISBN 978-2-85653-604-9).
 L'épopée des courges - Cultures et consommations en Europe. (Exposition au potager du roi du 9 octobre au 9 novembre 2005), École nationale supérieure du paysage, Versalhas, 2005.
 Les courges, les cultiver, les conserver, les cuisiner, Jean-Baptiste et Nicole Prades, Victor Renaud, Rustica, Paris, 1998, ISBN 2-84038-240-7, 147 portraits de courges
 Le grand livre des courges, Jean-Baptiste et Nicole Prades, Victor Renaud, Rustica, Paris, 1995, ISBN 2-84038-080-3
 L'univers des courges, Michel Brancucci, Erica Bänziger, éditions Viridis, Delémont (Suisse), 2000, ISBN 2-940306-00-1
 Bruno Defay, Trésors de courges et de potirons, Terre Vivante, 2004, ISBN 2-904082-47-6


Ligams extèrnes

  The Cucurbit Network
 Cultura de la cogorda e de la corgeta