Ugarit

Ugarit es una ciutat antica d'Orient Mejan situada sus lo litorau de la Siria actuala. Foguèt la capitala d'un pichon estat reiau situat sus una crosiera importanta dau comèrci internacionau de l'Antiquitat, au limit entre lei zònas d'influéncia de Mesopotamia, d'Egipte, d'Anatolia e de la Mar Mediterranèa.

La premiera mencion de la vila foguèt descubèrta dins leis archius diplomatics de Mari de 1810-1760 avC. Ugarit èra alora vassala dau Reiaume de Yamkhad, un estat centrat sus la vila d'Alèp. Après l'afondrament dei dinastias amorritas a la fin dau sègle XVI avC, lei mencions seguentas datan dau sègle XIV avC. La vila èra d'ara endavant plaçada sota la senhoriá egipciana. Passèt rapidament sota lo contraròtle deis Ititas que someteguèron lo nòrd de Siria. De revòutas se debanèron còntra aquela dominacion, mai Mursili II capitèt de restablir la preséncia itita dins la region. Puei, coma la màger part dau reiaume itita, Ugarit foguèt destrucha e pilhada per lei Pòbles de la Mar a la fin dau sègle XIII avC ò au començament dau sègle XII avC.

 Istòria 

Absenta de la documentacion escricha dau milleni III avC, Ugarit es mencionada per lo premier còp dins leis archius de Mari (v. 1810-1760 avC) e d'Alalakh (sègle XVII avC)(de) Wilfred H. van Soldt, Denis Pardee, Herbert Niehr e Marguerite Yon, « Ugarit », dins Reallexikon der Assyriologie und Vorderasiatischen Archäologie, vol. XIV, 2015, pp. 280-295.. La vila foguèt benlèu l'objècte d'una refondacion vèrs 1800 avC pe un grop d'Amorritas(en) Mary E. Buck, The Amorite Dynasty of Ugarit : Historical Implications of Linguistic and Archaeological Parallels, Leyden e Boston, Brill, 2020.. Èra d'aqueu temps una ciutat vassala d'Alèp e una importanta crosiera dau comèrci internacionau(fr) Pierre Villard, « Un voyage du roi de Mari à Ugarit », Ugarit Forschungen, vol. 18,‎ 1986, pp. 387-412..

Après lo declin d'Alèp, Mitanni prenguèt benlèu lo contraròtle de la vila, mai aquò es pas confiermat per lei documents e elements disponibles. En revènge, Ugarit passèt d'un biais segur sota la senhoriá egipciana durant lo rèine d'Amenhotep III (v. 1391-1353 avC). Pasmens, aqueu periòde egipcian durèt gaire car leis Ititas ocupèron lo nòrd de Siria durant la segonda mitat dau sègle XIV avC. Ugarit foguèt alora integrada dins la ret de vassaus deis Ititas e sei caps participèron desenant a la politica dau Reiaume Itita.

Vèrs 1185 avC, Ugarit foguèt destrucha e pilhada durant la crisi dei Pòbles de la Mar(fr) Olivier Callot, « Réflexions sur Ougarit après ca 1180 av. J.-C. », dins Actes du colloque international tenu à Lyon en novembre 2001 « Ougarit au IIe millénaire av. J.-C. État des recherches », Lion, MOM Éditions (n° 47), 2008, pp. 73-77.. Lei cronicas egipcianas accusan aquelei pòples de la destruccion, mai ges d'element exterior permet de confiermar aquela informacion. Au contrari d'autrei sites devastats durant aqueu periòde, Ugarit foguèt definitivament abandonada après sa destruccion. Lei rasons d'aquela chausida son desconegudas.

 Lo site arqueologic 

Lo site d'Ugarit foguèt descubèrt en 1928. Relativament ben conservat, foguèt l'objècte de plusors campanhas de recèrca arqueologica. Aquò permetèt de desgatjar lo plan de la vila durant la partida finala de l'Edat dau Bronze (1600-1185 avC). L'urbanisme i sembla largament anarquic, mai plusors elements organisators son estats destriats coma un acropòli, un pònt-restanca e una ret de fondacions permetent de compartimentar d'illas d'abitacion. La partida occidentala dau site es dominada per un complèxe palatau fortificat de  m2(en) Marguerite Yon, « Description of the Tell », dins The City of Ugarit at Tell Ras Shamra, University Park, Penn State University Press, 2006, pp. 27-122.. La partida orientala es dominada per l'acropòli e per lei dos santuaris principaus dedicats a Baal e a Dagan(fr) Olivier Callot, Les sanctuaires de l’acropole d’Ougarit. Les temples de Baal et de Dagan, Lion, Maison de l'Orient et de la Méditerranée Jean Pouilloux, coll. « Ras Shamra-Ougarit » (n° 19), 2011.. Lo rèsta es ocupat per l'abitat, per una ret desvolopada d'infrastructuras idraulicas e per de zònas de sepulturas. D'un biais curiós, ges de quartier especializat dins una activitat donada es estat identificat(en) Marguerite Yon (trad. Nancy Leiwand), « Ugarit », dins Eric M. Meyers (dir.), Oxford Encyclopaedia of Archaeology in the Near East, vol. 5, Oxford e Nòva York, Oxford University Press, 1997, pp. 255-262..

Ugarit es tanben coneguda per seis archius compausats de plusors miliers de tauletas redigidas en cuneïfòrme. Dins lo palais, cinc ensembles diferents foguèron descubèrts. Cada ensemble sembla constituït de tèxtes especializats mostrant l'existéncia de divisions administrativas, juridicas e diplomaticas. D'archius privats foguèron tanben trobats dins la vila. An un caractèr mai escolar, literari e liturgic. En causa de la natura comerciala d'Ugarit, lei tèxtes descubèrts son escrichs dins de parlars variats. Au mens cinc sistèmas d'escritura e uech lengas diferentas son estadas identificadas dins lei tauletas. Leis escribas locaus desvolopèron un alfabet especiau, dich alfabet ugaritic, per transcriure una mena de còdi imaginat per lei foncionaris dau palais(fr) Sylvie Lackenbacher, Textes akkadiens d'Ugarit, París, Éditions du Cerf, coll. « Littératures anciennes du Proche-Orient », 2002, p. 20.. Compausat de 22 consonantas, aquel alfabet s'inscriu dins lo quadre deis alfabets sinaïtics e aguèt benlèu un ròtle important dins la definicion de l'òrdre actuau dei letras. 

 Annèxas 

 Liames intèrnes 

 Alfabet ugaritic.
 Ititas.
 Pòbles de la Mar.

 Bibliografia 

 (fr) Jacques Freu, Histoire politique du royaume d'Ugarit, París, L'Harmattan, coll. « Kubaba / Antiquité », 2006.
 (fr) Gabriel Saadé, Ougarit et son royaume : Des origines à sa destruction, Beirot, Institut Français du Proche-Orient, 2011.
 (en) Wilfred H. van Soldt, « Ugarit: A Second-Millennium Kingdom on the Mediterranean Coast », dins Jack M. Sasson (dir.), Civilizations of the Ancient Near East, Nòva York, Scribner, 1995, pp. 1255-1266.
 (en) Marguerite Yon, The City of Ugarit at Tell Ras Shamra, Winona Lake, Eisenbrauns, 2006.

 Nòtas e referéncias 

Categoria:Vila de l'Orient Pròchi ancian
Categoria:Empèri itita