Sustine et abstine

(svstine•et•abstine) es la maxima dels estoïcians (traducha del grèc ancian: ἀνέχου καὶ ἀπέχου) que significa littéralement Endura e absten't. Es atribuida a Epictèt (Sègle I e II) mas citada per son discípol Arrian.

 Istòria 
La devisa es atribuida a Epictèt, lo filosòf màger de l'estoïcisme imperial e es donada coma maxime sintetica de l'esperit de son òbra. Ven enseguida maxima de l'ensems de l'escòla del Portic. Quitament se los estoïcians amavan pas la cristianizacion de l'Empèr romanErnest Renan, Marc Aurèle ou la Fin du monde antique, Calmann-Lévy, 1882 (p. 53-68) - Chapitre  : « Persécutions contre les chrétiens », los primièrs crestians s'inspirèron de la morala estoïciana per regir lor vida monastica. Lo Manual d'Epictèt èra jutjat coma confòrme a la vida crestiana, la maxime foguèt atal inscricha sus fòrça luòcs de cultes o obratges de caractèr religioses. A partir de la Renaissença e del sègle de las Luses que tornèt èsser descobèrta de la filosofia antica foguèt de nòu associada al mond laïc.

 Significacion 
Epictèt insistava sul fach de destriar:
 las causas que dependon de nosaltres e sus que podèm agir;
 las causas que dependon pas de nosalte e sus que podèm aver pas cap influéncia.
Per viure astruc e liure, cal pas lutar en van contra çò depend pas de nosaltre, mas al contrari l'acceptar e nos abstenir dels vicis que nos i expausan. Es lo sens d'aquela maxima: « Endura » totes los mals que ne dependon pas de te e « absten't » dels plaser que pòdon t'expausar a aquel mals.

Aquela actitud deu tanben permetre d'aténher l'ataraxia (« abséncia de trebles ») e l'apateia (« abséncia de passions »). Los Estoïcians jutjan en efièt ambedos elements indispensables per menar sa vie sonque segon la rason mercé a la coneissença scientificaDéfinition donnée par Aetius (395- ), I, Préface 2  e atal caminar cap a la saviesa (sophia).

 Bibliografia 
 Petronius Arbiter, Apuleius, Aulus Gellius, Pétrone, Apulée, Aulu-Gelle : œuvres complètes avec la traduction en français, Collection des auteurs latins, Rédacteur Désiré Nisard, J.J. Dubochet et compagnie, 1842
 Simplicios, Commentaire sur le Manuel d'Épictète, Leyde, Brill, 1996.
 Jean-Joël Duhot, Épictète et la sagesse stoïcienne, Paris, Albin Michel, 2003.

 Articles connèxes 
 Epictèt
 Estoïcisme
 Manual d'Epictèt

 Nòtas e referéncias