Lexic lemosin

Lo lemosin ten en general lo vocabulari de l'occitan amb los eventuals cambiaments fonetics del nòrd-occitan, mas a tanben de fòrmas lexicalas especificas (arcaïsmes e mots diferents de la rèsta de l'occitan) que plan sovent son comunas amb los dialèctes auvernhat e vivaroaupenc. Aqueste lexic conten de tèrmes tanben emplegats endacòm mai, pasmens los avèm pas excluses per amor de donar una mòstra de vocabulari lemosin. Nos basèm sus lo diccionari Occitan/Francés d'Ives Lavalada, ed. IEO Lemosin 2010, dont trobam extraches aquí 

D'espleitar: https://espritdepays.com/bonus/glossaire-les-mots-du-perigord.

NDR: tota esmenda, correccion o melhorament es benvengut, especialament quand ignorèm la definicion o l'existéncia d'un mot ("??") o que sèm pas segurs qu'existisca ("?").
Certans mots pòdon aver una consonanta iniciala epetentica: g-uech [get], l-èsser, z-onte, v-onta...

franc. : francesisme a evitar

Lo sufix aumentatiu -às, -assa ven -ard, -arda.

 abalhat,-da part. pass. : maucorat,-da, deçaubut,-da
 abaura: fr. (d') à présent
 abausir, 'bausir [bu 'vi] : abausir, esbalausir
 abeurat, abeurada: fr. détrempé(e)
 abeuratge m., beuratge f.?? : beuratge
 abilhar ('bilhar) v. assasonar (tanben vòl dire Vestir) 
 abinar: acoblar (sens general e sens sexual)
 abocha (d'), d'abochas? : la gòrja duberta e lo còrs virat contra terra
 abochar, abochonar (s'): acatar (s') (tanben  emplegat)
 abora (d') : d'ora, tòst
 abòrd (d') : a l'instant, tot primièr, lèu; d'abòrd que: tantlèu que; puèi que (tanben emplegat)
 abracar: fatigar grandament
 abrial (sud del Perigòrd), abriu (nòrd [abri(w)/abre], abriau: abril)
 abriar: acorcir, abracar, escodar
 acaçar (acassar? varianta de (a)catar?) : cobrir
 aca(p)tar, 'ca(p)tar (/s') : amagar, escondre; cobrir
 acelar, açalar, acialar: abrigar de la pluèja
 acelat, açalat, acialat (a l') : abric (a l'); d'amagat, d'escondon, d'agachon, d'assetons)
 acepte: aisat, facile
 achabason: terminacion
 achaptar: comprar, crompar (non seriá un francesisme: Acapte e acaptar ‘adquirir, obtenir’ com acatar ‘reverenciar, respectar, obesir’ provenon en darrièra instància d’un meteis vèrb latin captare)
 acharrau V. Charrau
 acimar: emplenar a ras
 acimat, -ada: que sa cima es elevada
 aclapir (s'): acatar (s') (tanben emplegat) ; s'esfondrar, tombar tot d’un còp, s’afojar
 aclatar (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 acocolar (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 acoconar (/s'): emmitoufler
 acossar : encoratjar
 acotar: fr. appuyer, accoter, soutenir, étayer; atteindre
 acotir, cotir: batre, maltractar, prene pels cabèls
 acotit, -ida, cotit, -ida: mesclat, -ada
 acranar (s') : se far crane, polit
 acraponhir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 acropir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 adir: asirar, mauvoler a quauqu'un
 adissença: asirança, òdi
 aer: èr, aire (tanben emplegats)
 aficar: pimpar??
 afinar: enganar
 aflatar: careçar
 afincar: ballar, careçar; aficar ??
 afincar (s') : s'aplicar
 aflincar v. Aficar
 afamgalir: afamar
 afolar: avortar, far avortar; destruire
 afolir: afolesir, far venir fòl
 aforchar: enforcar; fr. être à califourchon
 afortigar, afortir: afirmar, assegurar
 ageir? : ??
 agresir fr. aigrir
 agroar (s') (Prov. tanben) : acatar (s') (tanben emplegat)
 agromar, agromelar, agromelir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 agromelir (s’) : se redusir, se far tot pitit en s’escondre
 agrumir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 agrupir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 aguir : asirar
 aguissable: aissable, fr. détestable, insupportable
 aguissença: asirança, òdi
 aicí a (/tant) (d') : fins a
 aicianta (d') : fins a
 aigafòrt: aigafòrta (tanben emplegat)
 airau: airial, fr. basse-cour
 airier: abajonièr (vaccinum myrtillus)
 aisat adj. aisit
 aisinable : propri a rendre servici, a metre a l'aise
 aisinar : aprestar, preparar, alestir
 aitanben: (a)tanben; fr. aussi bien, c'est pourquoi
 aitanpauc: tanpauc ; fr. aussi bien, c'est pourquoi
 aitanplan: tanplan; fr. aussi bien, c'est pourquoi
 aitau: atal
 aitot V. Eitot
 ajauc: fr. ajonc
 ajumbrir (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 alacada: fòrta plojada?
 alaidonc, 'laidonc: donc, doncas. Alaidonc que: dau temps que, mentre que
 alau: alai, ailà
 albalutz V. Orbalutz
 alha (Cruesa): alh
 alopir: assalhir; maltractar; invectivar
 aluchar : alumar (tanben emplegat)
 alulhar: cridar fòrt per far portar la votz au lonh. Alulhar de jòia: udlar, cridar, udolar plan fòrt, per mostrar la jòia
 amassar, 'massar: regropar ; atrapar, prendre (un còp)
 amodelonar: fr. antasser
 amorrar : abaissar la testa, faire mòrdre la pols
 amortesir fr. adoucir
 ancèis, ancès que : abans (oc. anc. anceis, del latin ante-ipsum)
 anchau m. : anchòia f.
 anda: tanta, sògra, mairastra; abusivament: granda, mameta
 anueit/anuèit, anuech/anuèch: auei, uei (tanben emplegats)
 apà! (de Òc-pas?) : non vòli pas!
 apautar: fr. renverser
 apetís fr. ciboulette
 aplèch [aplej] : fr. soc (de charrue)
 apoiar: fr. appuyer
 aponhar: garder, aver mestièr de quicòm; fr. répugner à faire quelque chose, tarder
 aprueismar ('prueismar, [prajmà], [(o)preimà], [apresmà], [aprowmà]): apropchar
 aquilhs (plural de 'aquel', ancian cas subjècte)
 ara. D'ara ençai: d'ara enans, d'ara en avant. V. Aura
 arair: araire
 arçà! : interj. per incitar a faire quicòm (de òr + ça)
 arcar: passar per dessús de
 arçau : arç (planta). Fiau d'arçau: fil de fèrre barbelat
 archelar: escalar. fr. escalader
 areclana: arcolan
 argiu m. : argila
 ariclana: V. Areclana
 aromaire: murtrièr?
 aromir: tuar
 arondesir fr. arrondir
 apietosir: fr. apitoyer
 arpiar: arpejar
 arreir: arrèire
 arser: ièr al ser
 asperja f. espargue
 assedrat: assedat
 artichau, artrujau m. cachofle
 assumir (s') : s'assopir
 assuausar: apasimar, adocir, calmar
 assús, a sus: sus, sobre
 atrapar de (d') : se botar de, començar de
 atrevador: endrech qu'atira; rendètz-vos
 au: o (pronom neutre)
 aubalutz V. Orbalutz
 aubrisson: arbust
 auçada: nautada
 aucha, òucha: pradèl o camp claus situat prèp de la maison, sovent près de la cort dels pòrcs, ont se los laissava
 auchard: aucat, mascle de l’aucha
 auguer, auger?? : aver
 aul: el. V. Eu
 aulana: avelana. fr. noisette
 aumalha f. bestial gròs, bèstias amb banas que fan de la charn roja per la nuridura
 aura adv. ara. Tot aura/Totaura: ara meteis, en aqueste moment; tota ara/totara (d'aquí un moment). D'aura enlai: d'ara endavant
 aures: quicòm mai, autra causa
 ausanier (comunas del sud del país de Garait, region de Sent Vauric): bois [bwej] entrò una linha que jonh Ansesme, Jòlhac e Ladapeira, e [bwi] dejós d'aquesta delimitacion)
 ausar: gausar
 ausela: ironda; femela d'auseu
 auseu: aucèl
 auvelha, ovelha n. oelha, aolha
 auvernhata: fr. litorne (grive)
 avacar: reüssir, capitar
 avalir (s') : esfondrar (s')
 avances, avanceis : abans (oc. anc. anceis, del latin ante-ipsum)
 avant que de + v. inf. : abans de
 avantier (l') : i a quauques jorns, i a quauque temps
 aver: prend lo sens d'atrapar, raubar, n'acabar amb quicòm o quauquarren, tuar
 avesar: rendre domde, adometjar; familiarizar
 avesat (d') : de costuma, d'abitud
 avisar: regardar
 ba(m)bòia, babula, babuia: nesci; estatua; petòta
 babinhon mf. menton
 babòi : original (persona estranha)
 babusar: repapiar
 bacada n. past, pasta, pastèla (pels animals). fr. patée pour les cochons
 bacar: donar la bacada
 bada-graula:?? 
 badar v. cridar
 badada: grand crit
 bafada: repais d’importáncia en quantitat
 bajar: pensar
 balada : frairiá, vòta
 balaia: escoba (tradicionala de bàlec o autra planta)
 balajar (Corresa) : escobar
 balanç: vam, eslanç
 balharc: òrdi
 balharja: òrdi de primavera
 balinjas n. f. plur.: fr. couches ou langes
 banchieron: banc pichon
 banlesar (se) : barrutlar, fr. errer
 banturla, banturle?? m. persona non seriosa (non pejoratiu)
 banturlar (se) : fr. errer; musar, perdre son temps a far quicòm? 
 barbòta: mena de sèrp non verenosa
 baraquen: fr. voyou
 barbelòta: jonquilha
 bargassar: charrar
 bargasson: que japa sens rason, que crida, que fa de bruch
 barginhar: esitar. Sens barginhar: sens esitacion, de manièra fèrma
 barja (Cruesa): partida de la granja situada au-dessús de l’estable on s'estojava lo fen e la palha
 barracat, - ada adj: barriolat, -ada
 barradís n. tèrra clausa près de la maison.
 barradissa: claus
 barrancon: barrèu d’escala o de cadièra, per ext. baston
 barrial, barriu: barril
 barrutlar: fr. errer
 bascha: fr. bâche la toile
 b-assetz: assatz; cèrts, certans (qualques)
 bàssia: aiguièra. fr. évier
 b-assuelh: asuèlh, fr. seuil (de la porte)
 batalhar, batalar?:  charrar
 baterias: batasons (tanben emplegat)
 bateusa: fr. moissonneuses-batteuse
 bauda: asnessa, borrica, Saura 
 'bausir [bu 'vi], abausir: abausir, esbalausir
 baussuelh : asuèlh, fr. seuil (de la porte)
 beca f. vèspa
 beça, beçal, beçau, beçol, betol, betolaud, beç
 becar: fr. picorer
 becicar: far la sesta
 belier: febrièr
 belhier: febrièr
 belinament : fr. foisonnement, grouillement
 belujar (/se) : (se) bolegar
 benaise: satisfait, content
 beneisir: benesir (emplegat tanben)
 bentot: tanben
 berche: fr. édenté
 bergossa: vièlha oelha coriaç sense valor mercanta
 besenga/besinga: pauta
 besilh, besilha: causa de pas cap d'importància, pas res
 besilhar, bosilhar, far de las besilhas: bosigar, trencar, deteriorar, desgalhar, far de mala òbra
 bessicar (bercicar? breçicar?, de Brèç?) : somnolar
 bestiaria: bestiesa
 besunha, besonha: causa; obratge, afars (personals), bagatge... (tot çò qu'aparten a qualqu'un)
 b'etot, ben 'tot: benlèu
 beu (de " de) : a còp de, a fòrça de
 beu (de ~ que) :  a mesura que, a proporcion que
 beuna?, beune? : ??
 beuradenc : bevible, potable, que se pòt beure
 bevetar: beure lentament
 biau biau ! : japada mai aguda dels jounes chens
 bicanard: païsan pej.
 bicas f. pl. labras
 bicar: baisar, potonar
 bicon: poton
 bieta: bleta
 bi(n)gois (de ") : fr. de guingois
 bigòrra m. bigarraud/bigarròt, bigarroei/bigarroelh: blat d'Espanha, milhòc
 bigòs/bigoelh (bigwé) m. fr. hoyau
 bisard??, bisarde?, bisarda: bisarre, bijarre
 bilha: tronc d'un aubre
 binhet: bonheta
 biòla: bèç??, betol??
 biòla (d'un forn) : fr. charbons ardents
 bladar fr. emblaver; fig. joncher??
 bladasons : fr. semailles (du blé)
 bladin: blat negre (tanben emplegat)
 blagassar: charrar
 blanc fr. chevesne, meunier (peis)
 blanch, -a: blanc, -a
 blancha pura: aiga de vida
 blanchinhard, a: fr. banchâtre
 blandar: ?? (lo fuec)
 blesta f.: fr. écheveau
 bocanar: fa de bruch
 bochas f. pl. labras
 boda: fanga
 bodra, broda (de 'brauda'?) : fr.  crotte, boue battue; ordure
 bodrós: fug-l'òbra
 boes!: bah!
 boifar: v. Boissar
 boija, boïja [bwejjo] [buijJo] (Cruesa e endacòm mai): V. buïja
 bòina?, boina [bwejno] : bòrna
 boinar: bornar
 boïolar: faire de bofiòlas, fr. se boursoufler
 boirador [bwejra'dur] fr. instrument pour enlever la deuxième peau des châtaignes dans l'opération qui consiste à blanchir les châtaignes, instrument que l'on appelle aussi en Creuse "las tanalhas"
 boirar [bwej'ra]: mesclar, braçar, pelar las castanhas amb un boirador (aisina per las emblanquir)
 boiricin: panièr
 boiriu: redalh, fr. regain
 bois m. pl.: encastre (d'una fenèstra)
 boissar : escobar
 boisson blanc : espinalba, aubespina, jargas blanc, jargue, fr. aubépine
 bòja, bòtja (?) : saca
 bojal(h?) : fr. trou. bogalh?
 bojalar: traucar
 bolar: s'enfonzar los pès dins l'aiga e n'aver la cauçadura mòla
 bolega: fanga liquida
 bolin: panet redond
 bolit, bolhit, bulit, bulhit: olada (plat)
 boljar, bolejar: bolegar (tanben emplegat)
 bomba (a tota ~) : en córrer plan regde, plan viste
 bombar: fr.  bondir, rebondir
 bòn(n?)a: fr. marécage
 bondir: fr. gronder (bruch)
 bonhar: far trempar, macerar (varianta de Banhar qu'a aquesit un sens particular) 
 bonhat,-da : se ditz d’una frucha tròp madura, tanben de quauquaren qu’a demorat dau temps a trempar dins un liquid
 bonicon: ??
 bordairatge, bordieratge: bòria, ermitage, fr. closerie, petite métairie
 bordassar (metatèsi d'Adob(r)assar) [burdasà/durdasà] : repetaçar, fr. rapetasser V. 'do(b...)rassar
 bordier: bordièr; p. ext. logatièr
 boreta: bar(r)iòta, carriòl(a)
 borifa: fr. rombe (instrument de musica)
 borilh: borlhon, tapon (coma la nèu) ; tot pitit grun de pouvera
 bornat m., bornhon : buc (demorança de las abelhas, autrescòps facha amb la cavorna de chastenh, aura dins de caissas de fusta)
 bornha: panièr grand, naut e pregond, de palha tressada per tal de conservar la frucha
 bornhon V. Bornat
 borramesclar: mesclar totalament?
 borrar: tustar (tanben emplegat)
 borrassons: fr. langes, couches
 borricha (grafia?): bòssa, bossa (engenh de pesca)
 borricon: fr. bourriquet
 borrilh : polvera, bordilha. fr. balayures, poubelle
 borrinar : barrutlar, fr. errer
 borriqueta: saussa o sopa d'orselha
 bòsc beneit: bois
 bosar (se) : se laissar tombar coma una bosa
 boschalh : tap (de trafec rotièr)
 bòta: bota (fr. outre)
 botarèl: campanhòu
 bòtja (?), bòja : saca
 botjar: vojar fr. verser. Plòure coma qui la bòtja: Plòure a semaladas
 boreta: fr. brouette
 botareu: fr. bolet
 'bracar V. Abracar
 braçar: remenar
 braçat (de ) : à bras-le-corps
 bradar: gelar
 bradassa: charraira, fr. barbouilleuse
 bradassar (brandassar) v. secodre; parlar a tort e a travèrs
 bradasson, bredasson: persona maladreita o brusca
 bradau adj. (tombar ) : fr. lourdement
 braga: fr. culotte
 bran: bordilha
 brancantar : barrutlar, fr. errer
 branchiera : ?? 
 brand o bram?: "sonar a brand": fr. sonner à toute volée
 brandinar: barrutlar, fr. errer
 brau: fr. lisière de terre qui sépare un champ d'un autre
 braulhós: brumós
 bravament adj. : doçament; regde; rudament
 brave, brava : bèl, bèla
 brèça [barça] : brèç
 brechar: cobrir
 brechalh (Cruesa): tapadoira
 bredilha: charraira
 brejadís: discussions, charradissa; baralha, disputa
 brejauda: sopa caracteristica del Lemosin facha de cauls e de lard (de 'brejar')
 brejon: codena del lard
 brenada: manjalha de bren amb aiga per péisser los pòrcs
 breta, bretona: vaca de lach
 bretonar: faire de grumèls
 briar (de 'breviar') : acortar
 bric de (pas ) : pas ges de; pas cap de, cap bri de
 brija (pas ) : pas brica
 brijon, brigon: miga, morcèl
 brima: molsa; bruine, crachin (que dona l'oidiom o lo mildiu als vergièrs)
 brimar: fr. bruiner; èsser atacadas las trufas pel mildiu
 bringa: femna mal bastida, una evaporada, una filha nauta e desguindada que fa pas que saltilhar e gambadar
 bringar: dançar, saltar, folastrar
 bròcha: branca secondària d'un aubre
 brochilhon: branquilhoneta
 brochon: fr. brindille
 brocon (far au "): ?? (es un jòc)
 broda: fanga
 brodir (brondir), brudir: far de brug, bronzir, bondinar, resclantir
 brodischa: branquilhon;fr. broussaille
 brostachabrit: fr. chèvrefeuille
 brosinar: brosinhar, brusinhar. fr. bruiner d'une pluie fine et persistante
 bruau (variant de bruelh?): talús
 bruchadís: bruch continu??, brejadís ??
 brucir: mòrdre, atacar a pitits còps de dents, pinçar, piunar
 bruja: bruguièra
 brujaud: fr. ajonc
 brumerlós: brumós
 brun (faire ") : faire negre/fosc. montar brun: s'escuresir lo cèl
 brundir (lat. Grundire) : bronzir, bronzinar
 bruset? bruselh?: io-io fabricat pels mainatges
 budalha: budèls de pòrc
 bufec: fr. vide (de fruit à coque: cacau, avelana...)
 buïja, buija, boïja, boija, buja, boja: pradèl (bas e umid), pasquièr, situat sovent prèp de la maison, inculte ont gaireben sempre l'èrba a creissit naturalament. Ancianament designava la bosiga. fr. terre en friche, pâtis, jachère
 buja, bruja: gèrla, jarra (cruche à huile en terre cuite vernissée, non à long col, mais à anses)
 bujandariá: fr. buanderie
 bunhet m. : aurelheta (pastisson)
 bura: de color fosc
 burgaud, bergauda (Cruesa), burgon n. : fosseron
 burrau (Cruesa): fr. babeurre
 butir: butar
 cabonhat adj. : fr. encaissé fig.??
 cacau, cacalh (de 'cascalh' ?), calau, cacòu: notz
 cacunha: automobil vièlh
 caga-menut: avar
 çaiquedelai, çai que delai: ça que la, çaquelà
 caireforcha: caireforc
 cairiá (cairia, càiria) : canton (coin de l'âtre). C(h)erchar per las cairiás : c(h)erchar, furonar pertot sens succés; caire, ròdol/ròde, parçan, comarca
 calau: notz. fr. noix V. Cacau
 caleta: fr. cosse
 calhada, calhadon, calhat (Cruesa): formatge blanc
 calhar: fr. tasser (la terre)
 calòta: sièta crosa
 camjar: cambiar
 campar (/se): quilhar, dreçar
 canaçon : fr. caleçon
 canal [conar]
 cancanar, cancanilhar: charrar
 cancaridier: fr. frêne
 canòla (Dordonha) V. Coada
 cap (pas ) Bas. Lem. : ges
 capforcha: caire
 capit: poirit (fusta)
 'captar (/se) V. Aca(p)tar
 caquetar: charrar
 carcalin: pan gròs en corona
 carcilhar (se) fr. s’émietter?
 cardalhan??, cardalhau: tòpi, topinambor
 carolha (Cruesa): pèl d'espic de blat d'Índia
 carreu: fr. chariot
 cascavel: cadun dels torns qu'òm fa en restant suls pès e las mans sans que lo còrs tòque lo sòl
 cascavelar: avançar fasent cascavels
 cassa, casson: bocin de tèrra, ben massiu, fr. motte de terre. Durmir coma un casson : durmir coma una còça (dormir pregondament). Un casson de pan: un bocin de pan
 cassar: copar
 'catar (/se) V. Aca(p)tar
 catissar(s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 catura : tòrt, despit o damnatge causat a qualqu'un
 cauçar: fr. butter (la terre)
 cauças: socas (d’arbre)
 caumassa: calmàs (calor estofanta)
 cauquilhard: pelegrin
 cavalhier: gendarme
 cencena: nœud de l'écheveau; remue-ménage??
 cendrilha: fr. mésange
 censat: gaireben
 'cepte V. Acepte
 cerèisa/cirèisa [sirèijo], cerièisa [serièijo] : cerièra
 cerv: cèrvi
 ‘chabason: terminacion
 chabeç: fr. fâne
 chablata, chabla: clujada (fr. toit de chaume)
 chabreta: siulet o cornet d'escorça de castanhièr fabricat pels goiats
 chabreu, chabròla, charbòu?, chabròt? : barreja de bolhon e de vin. "far chabreu" ajostar de vin al bolhon
 chabreulh/chabridon: cabridon
 chabròl, chabròu, chabròt? : cabiròl? , fr. chevreuil?; cabridon? 
 chabruelh: cabiròl, fr. chevreuil
 chadan: tèrra (de 'chada an')
 chadieira: cadièra
 chafre : surnom, escais(-nom)
 chafrolhar: fr. froisser
 chaine, chasne, casse, jarric, rover, rove
 chaitiu, -iva: coquin; marrit (maloneste e mauplasent) : persona malaürosa, magra e de pauc de santat, pas en fòrma
 chalelh [chonej] [tchalej] : calelh (tanben emplegat)
 chambija: rastèl
 chambon: jambon
 chamnhar, chamjar v. cambiar
 chaminaire: vagabond, sens-ostau
 chaminar: caminer; vagabondar 
 chanabon: cambe??, carbe??
 chanòla: ansa
 chantilhar v. fr. chantonner
 chanturlar: fr. ânonner
 chapalon (Cruesa): V. pelharaud
 chapdau: ensemble daus bens, la propietat (terras e bèstias)
 chapiau: fr. pignon (d'un ostal)
 chapmarteu: caboçòla, capgròs, tèsta d’ase
 chaputadís: dispute
 charavelí(s): carivari, charvarin, fr. charivari, vacarme, tapage qu'on fait aux nouveaux mariés
 charbonièra, cendrilha, senzilha, gamada, coa de panlon: chincharra, sarralhier blau, tèsta blava (blua), pimparrin, lardeireta (tots en Provença maritima), lardier Prov.; fr. mésange charbonnière
 charjant: pesant, pesuc
 charmable, eissarmable ? : fr. charmant
 charmenar: tormentar, tracassar
 charpinhadís : disputa
 charrairon: caminòl charratièr
 charrau f. : intrada d'un camp sens barrallha, facha d’entrelaç de branchas, mai granda que la cleda; barralha "à claire voie" 
 charrièra, carriera: camin o espaci libre près dels ostals ont passan o estacionan las carretas entre las bòrdas; per ext. cort de la bòria (de. basse cour)
 chas adv. en çò de; chas ieu/me…: los membres de ma familha, l'ostalada
" chaser: caire, tombar
 chasne: casse
 chassida: fr. chassie
 chastiar: castigar
 chat-martre: martra
 chat-pitoir, chat-pitoi(s),  chat-pitòer?, chat-pitair, chat-pitais? [pituej/pitòj] : catpudre, (gat-)pudís
 chat-pudent, chat-punais V. Chat-pitoir
 chatinglar v. fr. chatouiller
 chauça: cauceta
 chauchabutida: ??
 chauchar: fr. appuyer
 chaucida: caucida, mena de cardon salvatge
 chaufaliech [-et] : fr. bassinoire
 chaul d'asne (Cruesa): mena de cardon salvatge
 chaulhadura: solhadura, brutícia
 chaulhar: solhar, enlordir, embrutar; trempar
 chaumassa : calor umidosa de l'estiu
 chaumenir fr. moisir
 chaumenit, -ida: fr. moisi, -e
 chaunhar: fr. grignoter, croquer
 chaupir : atrapar, agantar
 chaupre m., charpre m. calpre (arbre)
 chavana: tempesta
 chavau: caval
 chavau dau diable: fr. bousier, lucane ou cerf-volant, faucheux; mante religieuse
 chavaujar: cavalgar
 cheita: fr. chute?? 
 cheminada: cheminèia, chaminèia, cheminièra
 chen: can, chin, gos
 cherbe f., chibre m. (Cruesa) : carbe, cambe
 chialar (Cruesa): cridar en ploramicant
 chonhar (Cruesa): V. Fonhar
 chòrta (Cruesa): veitura, automobil
 chucant: fr. boudeur
 chucar: chocar
 'cianta: V. Aicianta
 cierge: ciri
cima (a la '' de) : au bot/cap de
 cinglan (singlan?): colòbre vèrd e auriòl
 cir(i)èja: ceriesa. V. Cerèisa
 cirie(i)r m. ceresièr
 cirèisa, cirieisa: cerièra V. Cerèisa
 citron: sòrta de cogorda de color rossèla
 clabòt (ueu ) : uòu covat e non espelit, que siá estat fecondat o pas, o que l’embrion soiá mòrt
 clachar (se) : s'amagar, s'escondre
 cladassa: fr. litorne (grive)
 clampar, clampanciar: charrar
 clampinar: ?
 clapar: per dire de borrar vivament emb las mans o ben emb una lata, o amb quauquaren de plat, de plange
 clapeta: fr. pipelette
 clapeta (far "): charrar
 clapetar: fr. claquer (de las dents)
 clardat: clartat
 clauvar: clavar
 cledier: fr. séchoir
 cledon: fr. portillon
 clessa: fr. clisse
 clocauda : fr couvée, troupe de poussins, engeance, famille
 clucas : fr. lunettes
 clucaron m. grapaud que pòrta los uòus de la fema "a pelharaud"
 cluseu: fr. fente?
 coa de patla [panlo]: ajaça, agaça
 coada, coda (Cruesa): sòrta de lòssa de fusta o metalh amb un long tudèl traucat que se pausava sus la selha per beire o versar l'aiga. ("godet à queue qui sert à puiser de l'eau dans un seau"), cassotte
 coar: fr. couver
 coatar (se) : metre sa coberta
còbla f. : fr. couplet
 coble (un ~ de) fig. : parelh (un ~ de)
 coca: patata
 còça: soca. V. Còssa
 coçar: cercar, espepissar 
 cocorda f. cogorla
 codar: pàisser las vacas dins lo coderc
 coeijar (/se) V. Coijar (/se)
 coenh : canton
 cogasson: se ditz per lo còu darreir la testa, lo copet
 cogoiç, cogòu/cagüelh-cagoelh [kagwey] m. cogòt
 cogolha, cagolha f. cagaròl
 coguol m. fr. cocu; coguola: fr. primevère
 coia, coja: fr. courge, citrouille; gorda faita amb una coloquinta
 coijar (/se) : (/se) colcar
 colar: descendre?  o prendre una carrièra
 còl(d)re, còure (còrre) : coudrier (notat 'coorre' en un lexic)
 colenar (se) : fr. se glisser
 colidor: corredor, fr. couloir
 colier: colar. fr. collier
 coma adv. amb (exprimís l’acompanhament quand òm parla daus umans e sovent de las bèstias de la bòria)
 coma: com. (/Com) vai 'cò? : com va?
 començada : començament, començança
 conchon: fr. bassin? 
 concir (lat. concidere) : fr. abattre, accabler (la calor)
 condencionar (se) fr. se coaguler
 coneitre: conéisser
 conelha (conuelha) : conolha
 conestre: conéisser
 congièra: congèsta
 conhar: enfonzar, folrar; fig fr. glisser dans
 conòrt: auguri, presagi, opinion, esgard
 conortar (se) : regaudir, consolar, donar de coratge
 conselh (se balhar) : se donar de còr, de determinacion
 contrariós: fr. contrariant
 convidós: convidaire
 còpa : copa (de bòsc)
 còp-sec d’abòrd : fr. tout de suite, sur le champ 
 copilhar: copar en morcelets
 copinhar: tustar?
 coquerla: cocut feme
 corbe, corba adj. : corb, corba
 corcha: sièja (fr. vandoise)
 coret: corada, coradilha
 còrnabudeu(s?) : fr. culbute
 cornelha: graula
 corniòla : còl, traquea artèria, esofag
 còrsonela, còrsenela fr. scorsonère
 cortissons: pantalons corts
 cosinacuol: renouée (lit. "démangecul" planta)
 còssa: soca
 cossier, cossei (Naut Lemosin): preocupacion (gascon 'cossidèr')
 cotilhons pl. : gonèla
 coturas f. pl. : terras cultivadas de blat, de segle, de blat negre
 cramilhera fr. crémaillère
 crànher : crénher, crénger (tanben emplegats)
 craunhar: fr. grignoter, croquer
 crema f. crenta
 crochar, 'crochar: acrocar
 crochet: fr. pissenlit
 cronhar: fr. grignoter, croquer
 cròs: trauc; fr. tane (de renard etc). Cròs dau cul: anus
 crostar: enlordir
 crubir, crubrir?? (p.p crubert) : cobrir
 crum: fr. brume 
 crumor (en ") : fr. obscurci par la brume
 crussir : manjar?, devorar?
 cubertilh: tap d'ola
 cubrir: cobrir
 cueire v. còure
 cuenh: canton, fr. coin (d'un luòc)
 cujar + v. inf. : arribar a, reüssir a
 cul sus testa: fr. sens dessus dessous
 cuol [kju], cuòl ([tior] a Tula) : cul (tanben emplegat)
 cussòla: gròs pan de segla
 dadet? (Cruesa): nom afectiu donat als mainatges (de 'daret' aret?)
 daiciá, daiciant (d'aicí a/en, ent (= ont) : d'aquí a; dinc a, fins fig. (tanben: d'aicí a)
 daivoar: desautorizar, renegar, condamnar
 dalh: fr. faux
 darreir (nontronés e endacòm mai) : darrier
 dau: del (tanben emplegat)
 dauça: fr. gousse
 dausuns: qualques, certans. 'dausuns còps' : certanas vetz
 decha: ferida
 degolinar: caire gota a gota
 degolinari (far ") : fr. enlever furtivement (en jòcs d'enfants)
 degrad, degrat: grad, gra
 degreu: mal grat, despiech, pena, estat de sofrença morala
 degut: deute (tanben emplegat)
 deibrir, dreibir: dubrir
 deimai: fatigat, geinat, excedit
 delesei? delaiçai? De lai ençai? [delesej] : d'ara en avant
 deleser: fug-l'òbra, hippy
 demia, demiá f, demieg m: mièg, mièja
 dempès: V. pès (d'en ")
 denada: viure(s); argent; tropèl?
 denaut: en naut
 desbilhar, des’bilhar (se) : desabilhar
 de(s)bolar: s'enfugir
 desavenhe: desagradable, desplasent
 desboijar: esbosigar
 desboirar: desmesclar V. Boirar
 desbojar, desbotjar, desvojar? : desbanar, travolhar; recontar, decorar, cardinejar
 desbolegar: desbrolhar??
 desborrinar : esborrifar?
 desbraulhar: grafia per Desbrolhar??
 desbrundelar: desrotlar (un fial)
 deschassidar: levar la chassida (crostas dels nòunats al bòrd de las paupièras e cilhas); dobrir los uèlhs al monde; batejar.
 descranilhar: descrocar, desgafar
 descrubir: descobrir
 desdire: fr. fausser (au sens materiel)
 desei (deseir?), deser : desir; fr. désir
 desennastar: levar l'asta
 desfarda: fr. débris, rebuts
 desgaunhar: fr. faire des grimaces; rechigner; fr. vomir ?
 desgaunhat, -ada: renfrogné, ronchon
 desgoletar: fr. se dérober, disparaître
 desgorçar: netejar una broa
 desgreu: mal grat, despiech, pena, estat de sofrença morala
 de(s)guelha: fr. boucan, bombance, ribote
 desjaivar, desgeivar? : far sortir del lièch
deslenat: fatigat
 deslurat, -ada: fr. déniaisé(e), résolu(e)
 desnant: d'aicí/d'ara en avant
 desnogalhar: dobrir un *nogalh o notz
 despetesir: fr. décrasser
 despiech (far) : contranhar, desrenjar, saubre mau
 despuei [dejpej] [despë], dempuei, : depuis 
 desraijar: desrasigar, desraiçar
 desrei: malaür, desastre, troble, desrota
 desrejar: chambiar de direccion, desviar
 dessierv: dessert
 dessós, dessot?, dessots?, dessotz?: dessota, dejós
 destombar: càser (de sa nautor); fig. desconcertar
 destrenh: fr. ménage (faire le ")
 desvarachar: desbosigar, artigar, desglevar, de(s?)gorsar, fornelar
 desversar: fr. renverser
 desviardar: fr. décamper
 desvirar : ?? 
 desvirolar: escorjar
 desvoar: renegar (qualqu'un)
 det. grand det: det gròs?. mermilhon  : det pichon. guinhaire: indèx
 deu: del (arrondiment de [[Sent Irieis])
 déver: deure (tanben emplegat)
 diaures!, diatres! : diantre!
 diesena: desena
 diesenat: desenat
 dietz: dètz
 dieumenc [diòmen], dieumenche [diòmenche], dieumergue [diomerge], dieumenge [dioumejne] : dimenge (dimenge o diumenc semblan las formas majoritàrias)
 dijuòus: dijòus
 dimenir : demenir, diminuar (tanben emplegat)
 dinc a: fins a
 dindaud: dindon, dinde (Corresa)
 dindrinar: tindar 
 dispareitre, disparestre : disparéisser
 dissa(n)des n. (de */'die 'sambati/) : dissabte (de */'die 'sabat-i/ tanben emplegat [disadde])
 'do(b...)rassar, 'dobrassar? (>adobassar) v. : petaçar. fr. raccomoder (un tissu)
 doas-tres: qualques
 doçarèl: fat, doçastre
 doler v. : dòler
 domaisela: fr. cerf-volant
 domdar v. : domesticar 
 domde : docil
 dondar v. Domdar
 dòstar: dostar, retirar
 dòure, doler v. : dòler 
 dreibida, deiberta, duberta, druberta: pp. dobèrta
 d'òrs en avant: d'ara en davant
 drollichon: drollet
 drubir, drobiir, dreibir, dubrir, druebir, deibrir, ubrir : dobrir
 drucar: ??
 dueinan, d'uei un an, endueinan, en d'uei un an: l'an que ven
 dumpuèi: dempuèi  
 durbir: dobrir
 durmença: dormança, fr. somnolence
 egulhada: fr. aiguillon à boeufs
 eidredon: edredon
 eigar, aigar, eissegar, asengar v. metre en òrdre, agençar, adobar; ajustar, separar; adesar
 eimatin: aqueste matin
 einoiar: sofrir; fr. ennuyer (embêter)
 einueg: problèma, pena
 einuech adv. uèi
 einuei, ennuei (esnuei) : sofrença. V. einueg
 eiperar, esperar [eipéra] fr. attendre
 eirisseu f. jolverd
 eisanhe: avar
 eisilar: fr. glisser
 eisir: aisir??; eissir??
 eissabanit : ??
 eissabencar: eissabrancar, eissabancar?, desbrancar, (e)scabeçar
 eissaragar (grafia de verificar): esparpalhar lo fen. V. Eissigar
 eissarquiar: esfondrar, desplaçar la tèrra
 eissaurar: V. Eissurir
 eissaurelhar : assordir
 eissebrar: estrifar, entalhar
 eissegar : segar, meissonar; fig. destruire
 eisserbant: deserbant
 eisserbar: sarclar, arrancar las marridas èrbas
 eisserbatge: deserbatge
 eissicolhar (s') : cridar
 eissigar (varianta d'eissegar/eissagar: partejar en parts egalas entre personas) (/s') : esparpalhar
 eissiular: siblar, siular
 eissolent: insolent
 eissorlar: eissordar (dins lo sens d'enervar)
 eissublar, eissuflar, eissicliar (sicliar) : siblar, siular (lat. exsibilare)
 eissubir : fr. se volatiliser??
 eissufle, estufle, eschurlet, eschuflòl, eschurlòl: siblet, siulet (lemosin classic)
 eissurir v. fr. premsar, serrar, tòrcer, faire secar, fr. essorer, épreindre; agotar, fr. tarir; fig. agitar, quichar lo chuc
 eitot: tanben
 embaisse: biais, afar
 embarbolicar: embrolhar?; embarbostir?
 embrucida, embrussida: morduda, nhacada; fr. pincée
 emper adv. pasmens, totun, pr'aquò (cf. catalan 'emperò')
 emplei: emplec
 empleiar, empluiar franc. : emplegar
 emplenat, empluiat franc. : emplegat
 emplir: emplenar
 empluiar, empleiar franc. : emplegar
 empluiat, emplenat franc. : emplegat
 en per avant: aperabans
 enançar: avançar, progressar
 enautar (/s') : enauçar
 enchaiença, enchaison: escasença, pretèxte
 enclunhe: enclutge. fr. enclume
 encranilhar: encrancar
 endalh: andain. Fenar los endalhs: faner les andains
 endechar: endecar, mabolhar, abasir, abismar
 endechat, -ada: andicapat ; privat d'un o plusors dets de la man
 endonc: puèi que; alara, alavètz (en aquel moment)
 endueinan [ɛndej'nɔm]: l'an venent
 endunle, endutle: budeu emplit de charn de pòrc aprestada. Se conserva emb lo salat (charn de pòrc salada) e que se minja bulhit. fig. V. Entrule
 endurar: sofrir
 enfetós: pudent
 enfeurit,-da: enfebrit (que suefra de las feures)
 enfonilh: fr. entonnoir
 engalunchar (s'): s'installar o èsser pres dins las brancas d'un aubre
 engarçar: trompar meschantament
 engaulhar (/s') : se crotter de boue
 enginjaire: fr. inventeur
 engolar: engolir; fr. gober
 engraunhar: engraufinhar, grafinhar
 engrunar: fr. écosser, égrainer
 engueitar: gaitar, espiar
 engingar: engimbrar
 engravissa: escaravissa, fr. écrevisse
 engulhar:  conhar lo fiau dins l’agulha; conhar lo còrs dedins un vestit per s’abilhar
 eniurar: fr. enivrer
 enjagat,-ada : posicionat d’un meschant biais
 enjucar (s') : s'enjocar, se plaçar a la cima de quauquaren d'aut (aubre, eschala, teulada, etc.)
 enmatin (l' ~) : matin (lo ~)
 enniblat: ennivolat
 enniurar: fr. enivrer
 enquera, engueras/engueras (d') adv. encara
 enquilhar: cargar (un vestit)
 enrotar: començar, metre en rota
 ensauvar (s'): se sauvar
 enser (l'): lo ser
 ensorcelar, ensorcierar, ensorcilhar: enfachinar, enfadar (tanben emplegats)
 ensubrevut, -uda: que pòrta lo marrit uèlh o sus lo qual l'an getat, embreissat, emmascat, enfada, enfachinat, enfachilhat
 entainar: tardar; languir
 entau: aital (del latin 'in tale (modo')'); (ai)tant
 entanhar: enfangar, enfangassar?, embodigar??/embodijar??. fr. embourber
 ente : ont
 entòrcha : fr. torche
 entraupa: entrava; trapèla, tracanard
 entraupar (s') : fr. s'entraver, trébucher
 entreprener: entreprendre, entreprene, entrepréner
 entrebreschar: ??
 entrule m. òme pauc actiu, mal desgordit
 entrusca (tant) que: fins (a tant) que
 envertolhar: recurbir, entornar, enrotlar, envolopar
 enviá: enveja
 enviblar: trompar; jugar de meschants torns, ensorcelar
 envirolar: entornejar
 esbabinhar (s') : finfonhar, ranguilhejar, biscar, ragassar, petonar, fr. grommeler, rouspéter (en faisant des grimaces)
 esbadaurelar (s’) : cridar a plen gorjareu, plan fòrt, en alulhar
 esbalausir [ejbalu 'vi], esblausir [ejblu' zi] : esbalausir
 esbatoelh, esbatoeri(s...): fr. ébat; amusement; joguet
 esbaubit: plan estonat
 esbelar: se far bèl, lo temps
 esblanchurir: blanquejar
 esblausir [ejblu' zi], esbalausir [ejbalu 'vi] : esbalausir
 esbolhar, desbolhar: traire lo budelam, dobrir las tripas; demolir, destruire, abatre
 esborlhar: fr. aveugler
 esborissar: esborrifar
 esbraceiar: esbracejar
 esbramelada: fr. bêlement
 esbramelar (s') : fr. s'égosiller
 esbresinaer, esbrijonar, esbrisonar: fr. émietter?
 esbrodichar, esbrodichonar (minoratiu?) : podar un aubre, fr. épointer
 escadassar: cridar per paur (per dire los crits de las jalinas)
 escaletar: fr. casser, enlever la coquille, écailler
 escanar: fr. éreinter
 escarabissa: fr. écrevisse
 escassonar: émotter
 escassonat, -ada: dividit, trencat
 escebrament [eysebrà]: estrifament
 escebrar [eysebrà, esibrà], escicar, escirpar: destrifar, partir, escarpir
 eschala dau Bon Diu, o dau diable: arquet de sant Martin
 eschaletar: escalar. fr. escalader
 eschamjar, eschamnar: escambiar
 eschamge, eschamnhe: escambi
 eschantir: atudar; aucir
 eschardilha: fr. écharde
 escharnir (s') : grimacejar Dau citre o ben dau vin que es jasbre vos fará vos escharnir
 escharonhar: escorjar, levar la charn de mala manièra, en eissebrar
 eschauradís : escaufament
 eschaurar: escaufar
 eschauton: fr. écheveau
 eschavel: fr. rouet
 eschilla [eschinla] : esquilla
 eschivar v. estalviar, economizar; evitar
 escicar (essecar??) : talhar?
 esclapir (s') : s’esfondrar, tombar tot d’un còp
 esclargir: esclarir, fr. rincer
 esclarsiera, esclarciera?, esclarsida: fr. clairière?; esplendor?; esclat de lum. loc. A l'esclarsiera/esclarsida: fr. à la pointe du jour
 escorcir: escorçar
 escorsiera: corsièra
 escrasar: esclafar
 escraunar (s') : cridar (coma una graula)
 escrupir: escupir
 escujar (s') : s'escondre
 escunlar, escutlar, escudlar: versar, vojar, mesurar; plaçar, despensar; fr. embarrasser, rendre penaud, interdit.
 escura: bòria, bòrda, granja
 escuròu: esquiròl
 esfarbir, esferbir: desbarbolhar
 esfeunir: mettre en colère, exciter, irriter
 esfeunit,-da adj. : dins un estat de colera
 esfodir, esfòudir, esfaudir?? : espantar?
 esfoudir: affoler
 esfredir: mettre en colère, exciter, irriter
 esfredit,-da adj. : susprés, paurós
 esgirdar: asperger éclabousser
 esgleisa: glèisa (tanben emplegat)
 esgorçar: agotar; desboijar (desbosigar)
 esgrinjòla: V. grinjòla
 esjarrar: esgarrar. fr. écuisser, fendre en déchirant
 esjarrilhar, ajalhar, esjalinar (per terra): (s'): acatar (s') (tanben emplegat)
 esjavinhar(s') V. Esbabinhar (s')
 eslampar, eslampiar [eslampià/eslapià], (es)ropiar, eslifrar, colenar v. lisar, fr. glisser; déraper?? 
 eslampiada: fr. laisser-aller, emportement hors de soi, licence; lampada, fr. lampée (prendre une ~ d'une boisson)
 eslauç, eslhauç: fr. éclair
 eslhausada: coup d'éclair
 eslhausar, eslhauçar: fr. faire des éclairs
 eslausiada: coup d'éclair
 eslonjar (/s') : (/s')alongar; se jaire/jàser
 esmai, desmai: fr. émoi, souci, inquiétude
 esmaginar (cf. cat. anc.) [eimaginà]: imaginar
 esmaiar/esmajar: inquietar, estonar; decorar, florir, fr. émailler fig.; S’esmajar de quauqu’un o de quauqua ren: migrar, demandar o cherchar de las novelas, s'en preocupar, s'en inquietar
 esmalir (s'): enrabiar (s')
 esmalit,-da adj. : dins un estat de colera
 esmància: menaça
 esmanciada: menaça. A esmanciadas : fr. en rampant?
 esmanciament: acte d'esmanciar
 esmanciar: amenaçar, far de menaças amb un signe de la man
 esmaraunar o esmarraunar?? (s' ") : fr. grogner
 esmirar: visar (aver coma objectiu, cibla)
 esmiraudiat: miraculat??
 esnançar [ejnansà]?? (amb EI- non etimologica) : avançar, progressar
 esnharlar: agrandir un vestiment a otrança en tirant dessús
 esnuiança: fr. ennui
 espanhar v. (u)lhauçar
 espandre: espandir
 espanir (s') (Cruesa) V. espatarrar (s')
 espansilhar: escampilhar
 esparrar (s') V. espatarrar (s')
 esparson: fr. écouvillon
 esperar [esperà] fr. espérer
 espetissar: apetitir
 espeulhar: espelhar, escorjar (levar la peu per la recuperar)
 espinasson: albespina??, aubespin?? 
 espingar: gambadar, se ditz pejorativament per dançar, remudar, bolegar
 esplamir: fr. étaler?
 espodansar: espodassar, podar un aubre
 espofidar: fr. pouffer??
 espotir [ejputí], espòutir (lat. Pullis: pòu, polvèra) : fr. écraser, réduire en poudre
 espistrolhar: fr. éclabousser
 esraminar : fr. gronder
 esranchat, -ada: garrèl,- a
 esranhadís : fr. toile d’araignée
 esrantelar: levar las rantelas
 esrapar: desrapar
 esritjós (grafia per iretjós??) : ??
 essaurelhar: V. Eissaurelhar
 estamnar : entamenar?
 estancha: estanhòl, pescariá
 estelura: estelam?
 esterbar (de Trevar??): barrutlar, fr. errer
 estiflar: siular
 estinhar: v. Estribar
 estinhassar : fr. ébouriffer
 estolha: estobla, restoble, rastolh
 estorbar: dispersar
 estorbeu: esparvier (tanben emplegat)
 estorcer (/s') : fr. se tordre, se tortillerèstra: lucana petita del granièr
 estre: èsser. Estre per +v. inf. : èsser al punt de
 estrech : èsser un  : èsser fòrça magre
 estrelhar: donar una rosta, fr. étriller, battre, donner une raclée
 estribar : trabalhar, usar, fatigar; fr. unir le ﬁl en le dévidant par le moyen d'une pièce de cuir ou de drap nommée 'estribador' ou 'estinhador'; fr. mener bon train
 estrifolhar: estrelhar, batre, donar una bona leiçon
 estufladís: siulament larg
 estuflar: siular
 estujar: escondre, amagar; estojar ?
 esversar: fr. renverser
 esvetlar [esvenlà], esvedlar (s') V. espatarrar (s')
 esviardar: fr. éreinter
 esvirolada: ??
 esvirolar: escorjar; fig. despolhar
 etiada: fr. jachère nue
 eu (Naut lemosin): el (Bas lemosin) V. Aul
 exprès (a ' ) : fr. à dessein
 fadard [fodar], fadarda/fadassa: fadat, fat, nesci
 faiòu n. fau
 faler: caler
 fame: fam
 famgala: fr. fringale
 familha: tanben vòl dire 'mainatge, enfant'. "(Ilhs) an doas familhas"
 fanha: fanja, fanga (tanben emplegats)
 fanir: ??
 farcidura: farçum, farça
 farfantela: ??
 Farjòu: Ferreòl
 faròt: ??
 farrar: farratjar?? ; ferrar
 farròlha f. : ??
 fastjar [fashà/foshà] (latin fastidiare) : empebrinar; fr. fâcher 
 fat, fada: caluc, uga
 fava n. mongeta
 feblesir: feblir
 femorier: fr. fumier
 fendassa: crebassa
 feniera: fr. fénil
 fermic, fermitz, furmic: formic, formiga
 fermijar: formiguejar (de monde, etc)
 fers, fera: sauvatge; fièr, -a
 feunial: fr. taie d'oreiller
 feure f. sovent en pl. : fèbre. Feure bringau
 feurier: febrièr
 feuse: falgueira (tanben emplegat)
 fiau per linha : de fial en cordura, de fial en agulha (punt per punt, per lo detalh, dins una succession logica)
 fiau: fil, fial
 fiaulat: bandat, pintat
 filh de vessa ! : macarèl
 fiolon: botelheta
 flaia: fr. pousse d'un végétal
 flaina: fagina
 flau onomat. : fr. vlan
 flaujon : fr. flageolet. 
 flaunhard : fr. flemmard? 
 flaüticar [flejticà] :  sonar mal la flabuta
 fleitau: plafond
 flissonar: ondejar? ; fr. frissonner??
 fodinar: fr. fouiller
 foirar : aver la foira
 foitar(/se) : fotre
 foitre (/se) : fotre
 folharja: fuelham
 folharjós: folhós
 fonhassar o fonhar (?) (Cruesa): ploricar
 fomarier: fumièr; bordilhas
 fomorjar : ??
 fòrt (a ~ de), a fòrç de ?? : a fòrça de, a dich de, a dicha de
 fotrasson: janfotre
 frachin: cendre o escòrias pichonas, oxid negre de fèr
 fradassa: frachiva (landa, terrenh inculte)
 frair n. fraire
 frau: tèrras abandonadas, èrmas
 freg f. : freg m.
 fregir: refregir
 fremijar: fremir
 frijoladís: frejolum, fr. frisson
 frijolar: fremir, estrementir
 frenir (de "fenir" ?) : gastar, usar
 fresche : fresc (tanben emplegat)
 freschum: fr. fraîchin
 frestinar: furgar, fosilhar, cercar, tafurar, nistejar
 fretissa: V. Lissa; pan negre fretat d'alh
 fricaud, -a, fricós, -a: fr. ragoutant, friand, appétissant
 frijol, frijolada: frejolum, fresiment, fr. frisson
 frijolar: fremir
 frijoladís, frijolament (frisolament? ?), frejolament? (fresolament??): fr. frissonnement
 frimor: frejolum, fresiment, fr. frisson
 fringa-marçau (far la ") : ribòta, festa
 flissar: ondejar? ; fr. frissonner??
 frissar: ondejar? ; fremir, fr. frissonner
 friular : fiular en frire ??
 frotjar o frojar? frochar? (se ven de 'fruchar') v. créisser (arbres, plantas), butar, grandir, se fortificar, aprofiechar; fruchar, frutejar
 fruncir (las ussas)
 fuelher : caler, faler
 fumari (Cruesa): fumièr
 funtar: defuntar, morir
 furgalhar: fr. fouiner, fouiller
 gabolhan: fr. églantier
 gafada: mossegada, estrifada, esquinç(ada); regomàs, monha; bajocada; malbiais
 gafon: fr. gond
 galatja, jalatja [ga'lazo] : fr. ajonc d’Europe
 galeton: pastisson
 galhauda f. rana (de 'gaulha')
 galòpa:?? 
 gamar: raubar finament
 gamiraud: fr. garnement
 gana: ga, gas, gau. fr. gué (tanben emplegats) 
 ganh: gasanh
 ganha: truèja
 ganhon, gaunhon, nhon, go(i?)nhon n. pòrc
 gansolhar v. fr. éclabousser
 gargolh, garguilh: fr. rale, gargouillement borborygme, grouillement, passage ou production des gaz dans les intestins; enrouement, barguignage; médisance, murmure, babil.
 garlècha: fr. gardon
 garlopa: fr. varlope
 garri: rat pichòt (terme afectiu)
 garrissada: bòsc de garrics
 gasinar: furetar
 gaste, -a: fatigat, -ada, las, -ssa, abracat, -ada (de gaste: de fatiga)
 gata: pòcha
 gatge m. salari; mòble; instrument; recipient, esplecha, ostilh, ustensilha (sovent vaissèla o panièr); causa. Gatge pissier: gresala de pissar. En occitan medieval gatge = fr. attirail
 gatieira: davantal, faudal
 gaton: pochon (pòcha pichona)
 gauça: gòrça ??
 gaug : fr. pissenlit
 gaulha f. fanga
 gaulhada : f. fanga
 gaulhar, gaulhier, gaulhasson: gassòt
 gaunha: gauta
 gaunhas f. pl. : fr. gâle; écrouelles, cicatrices des écrouelles
 gemar: gemir
 gença: balaja, engranièra, escoba (tanben emplegat)
 gençar: balajar
 genha: caprici
 gente, -a adj. graciós, -sa
 gentiament adv. : doçament, amb gràcia
 genuelh: genolh
 getacion: (fach de getar un) marrit sòrt
 g-i, gui, li: i
 giau (<geu) : gibre
 giba: volam, fr. serpe à long manche
 giblar: plòure a semaladas de faiçon quasi orizontala
 gibon: volam per esclairir (fr. élaguer) los aubres
 a gible? a gibles? (plòure "): a plenas selhas (plòure ")
 gigonha: irresolucion, dificultat futila que arrèsta la decision d'un afaire
 gigonhar, cigonhar, jaguinhar? : trabalhar inutilament, traire mal a faire un obratge mecanic per fauta de bon otilh; cracar, far de bruch, coma lo de quicòm mal jontat; agir lentament, lambinar, lamternar, trabalhar quaucòm amb mejans insufisents per i reüssir; (Cruesa): fr. gigoter
 gileta: vesta
 gingar: fr. giguer, saltar, gambadar, fr. folâtrer
 gipa-japa (far) : tressautar, tressalhir
 giraudela: giròla (mena de camparòl)
 girrinar: bruch del sautarelh
 giton: fr. rejeton ? (d'arbre)
 gitre: fr. gîte
 giure: gibre
 glaç: glaçon
 glara: clara d'uòu (tanben emplegat)
 gleisa [eλeizo]/[e(l)ieiso]
 gloriosetat: vanitat
 gòfe (gònfle) : fr. bouffi
 goiasson: enfanton
 goiat, -a: gojat, -ata
 goion: fr. goujon
 golar: engolir, englotir
 goneu: abit, vestit d'infant
 gòrça: brossalha, ramalha, ramada, rodicha onte i a de las rumecs, daus boissons daus petiòts aubres entremesclats; broa de clausura, fr. fourré
 gorgeira: fr. gosier
 gorgetar: vomir; avoir des haut-le-coeur; fr. gaver (un animal) 
 gòrja f. boca
 gòrja roja: fr. rosé des prés
 gorjar: fr. gaver (un animal)
 gorjarèu, gorgarèu: fr. gosier, conduit de l'arrière-bouche à l'oesophage.
 gorret: fr. goret
 gorrin, gòrra: pòrc/truèia; pòrc marin
 gorrinar, gorreinar: fr. chatouiller; gratar, fretar
 gosonar: fr. remuer (un bâton) dans un trou
 ‘grafuelh  (agrafuelh) : fr. houx
 (non) gran [gro] adv. : ne ... : pas brica ... N'es gran/Non gran: fr. certes pas
 granda: mameta
 grandmair, grandpair, grandamair: grandmaire
 granissar: far de granissa. fr. grêler
 granolha: rana, granhòta
 grapar: fr. gripper (attraper, saisir)
 grapiar: escalar. fr. escalader
 gratussar: fr. gratter en surface (la poule)
 grautons: gratabons, graissons
 gresa: ??
 greu: grelh, grilh (tanben emplegats)
 grial: fr. vaisseau en bois rond en forme de jatte
 griala: fr. terrine
 grinha (cercar ~) : cercar brega: cerchar de se brejar, en paraula o emb los punhs)
 gri(n)jòla: v. Grisòla
 griselard : grisós, grisastre
 grisòla [gri(n)jòlo] : fr. lézard des murailles
 grison: granit (pèira)
 gro: groa ??
 groada, gruada: nidada (de poletons...)
 grolaud: ??
 gromar: fr. croupir; cuire (trop) longtemps; s’attarder
 groüm: fr. groin; pòrc
 grun : grain; fr. chenil, niche
 grumilha, grumulha: lagrema
 grusilhon: grun pichòt
 guelha: pelha
 guena: monina
 guèrlhe, guèrlha, guèrle, guèrlia adj. : fr. louche
 guerlon : fr. gobelet en ferblanc et à une anse qui sert de mesure pour le lait
 gui, g-i: i
 guicho?: fr. chat-perché
 guichon: fenestron
 guidauba: fr. viorne
 guilanèus m. pl. : fr. quête des oeufs (En Naut Carcin, per l'Avent los jovents e los mainatges anavan quistar de farina e d'uòus. Segon Xavièr Vidal, aqueles cants se dison guilhònas, e, dins d'unes vilatges que i a, se cantavan pel Cap d'an. Per Cap d'an se crida Al gui, l'an nuòu (gui es un francisme per vesc).
 guilhaneu (per ) : estrenas? (de començament d'an). V guilanèus
 guinde (Peiregòrd, Bas Lemosin) : piòt, dinda, dindon
 guindre: fr. dévidoir
 guisauba: vidauba ??
 'guissable, aguissable : asirable, fr. haïssable
 gusseu: fr. bobine, pelote
 guita: fr. cane (femelle du canard)
 i. V. Ilhs
 idolar: udolar, cridar fòrt, fr. hurler
 i-eu: V. Eu
 ifofonar : cridar per sostenir la nòvia
 ilhs: els
 imatjar, esmajar?? [ejmajà] (cat. anc. esmaginar) : imaginar
 inhon: onhon, ceba
 intucat : intocat, endecat??
 io: ièu
 iò: o (article neutre)
 ja! ja! (jatz? de Jaire?) : per far arrestar los buòus
 jaçar, jagassar (liagassar), jacassar, jacinar, (s’)esjacinar (tanben: cridar coma una ajaça), bargassar: charrar
 jaciaud: jaç, fr. tanière
 jadilha: fr. jatte, vaisseau rond et sans anses, fait d'une pièce de bois
 jadilhada: grand quantitat
 jai: gag, gai (auseu)
 jaiç: jaç. fr. gîte
 jal (bas-lemosin) : gal
 jalussada: còp de gel (meteorologia)
 jalussier: qui apporte nombreuses gelées blanches
 jangaunhas n. maissèlas
 jangladís: crits de granda dolor
 janglar : cridar, lo pòrc o can quand qualqu'un li trepeja la coa; fr. grignoler
 janzi :  Quante ma granda-mair vesiá quauqu’un cassar de las nosilhas emb las dents, disiá que quò « li donava lo janzi ». Quò li fasiá l’efiech d’una seja que vos sisla dins las aurelhas, que vòstras dents semblen prestas de vos tombar de las gengivas. janton: paisan
 januelh: V. Genuelh
 jardòla (en ) : ??
 jarpalha: disputa
 jarra f. : garra (d'animal), cuèissa; fr. quartiers (de viande); lobes de noix  
 jasbre, jasbra : ? Dau citre o ben dau vin que es jasbre vos fará vos escharnir
 jase?, jars? (Cruesa): auc (auca mascle)
 jaser, jaire v. : jàser, jaire
 jaspir: prendre, atrapar quicòm de sas mans
 jaspissons, jarpissons? (Cruesa): fr. grande bardanne; autoadesiu, adesiu
 jau (naut-lemosin) : gal
 jau d'Índia: dindon
 jaufada: grapada, grafada, fr. jointée (de mains)
 jausemt, jauvent, -a adj. faste; benfasent, -a, qu'a bonastre
 jauvir: gausir
 Joan-femna: fr. garçon manqué
 joine: jove
 jònc: jonc
 jorn falit (a ) : a solelh colc
 jòune, -a, joune, -a adj. jove, -a
 juca: granièr pel fen
 junja f. vedèla (vedèla i designa lo vedèl feme que ven grand)
 jurc’a, jusca, jurcinc’a, jurcanta, juscanta: adv. duscas
 justar o ajustar: mólzer
 jutar: far de jus??
 labencha: granda peira plata
 lac m. mara, cròs d’aiga durmenta
 ladre, -a: marrit, -ida
 lai: i
 lai-bas, la-bas: aval
 lai-sus, la-sus: ailamont
 larjoït : ?? 
 laschar: fr. lacher
 la-sus: ailamont
 lata: fr. perche
 latz (Cruesa): fr. giron
 lau (en ") : en bas
 lausissa: teit de lausas
 lebretar: bruslar d’enveja
 lechadier: fr. friand
 lechatariá n. lecariá
 legièr (de ) : ??
 len, lena adj. : ??
 lendoman: endeman
 lerpar: lecar
 lerpeiós: vescós, limparós
 lesina: avarícia, retenguda
 levada: regòla d'un prat
 lèva-nas: fr. effronté
 li: i 
 liga [lia] : fr. fanon
 liar: ligar ([lià] es la prononciacion generala en occitan)
 liauna: fr. lierre
 licossiana/liquossiana : pocion, licor?? 
 liedra: fr. lièrre
 liera: fr. lièrre
 limaç: limac, caragaula
 limaçon: lo haiolet, la malimòrna
 limanda: fr. planche, rayon, étagère
 limerò: fr. manigance, intrigue
 liquossiana/licossiana : pocion, liquor?? 
 lira: fr. mulot
 lissa, lissada, 'lhissa (alhissa) f. alh salvatge
 loba: gròssa pèira o ròc isolat dins un prat, que non se pòt traire
 loenh: luènh
 loina [lwejno] : fr. engourdissement; descoratjament per tota mena de trabalh
 loira: puta
 lojandier, lotjandier: fr. locataire
 lor inv. ex. 'las lors'
 lovanja: lausança
 luec: luòc (tanben utilizat). Dau luec que: dau temps que
 lugarn [ligò] : l'estela del matin
 luminier: fr. luminaire
 lunon: estela
 luquet: fr. loquet
 luquetar : fr. scintiller
 lura f. : animal o can gròs, bon a pas ren; òme polit que sembla bon mas non l'es, fug-l'òbra, peresós, coard; fig. pl. decas, enganhs, contes
 lusert, luserta/lisèta (Cruesa): lausèrt
 macha adj. : ?? 
 mag, maid, mast: mastra, maestra, mats, mèid, mèi, mei. fr. pétrin V. Maid
 magilhon (mangilhon?, mensilhon? del latin 'mensa' taula?): còfre de la sala de manjar que servís per s'assetar
 mai: emai
 maid, mag, mast: mastra, maestra, mats, mèid, mèi, mei. fr. pétrin
 maiada: fr. bouquet (de fleurs); fr. aubades du premier mai sous les fenêtres des jeunes filles à marier
 maiar: florir; agrementar
 malhonar: ligar, estachar
 mainatgier: estauviaire
 mainatjar: economizar, estauviar
 mainin: mameta
 mairgranda: grandmaire
mairina: ostal de la comuna; fr. mairie
 mair-reir: mairgranda
 maisei: ??
 maison: ostal. Dins maison: a casa. èsser pas darrier maison: èsser luènh
 maitot: tanben
 malangorir: trefosir?
 malàudia: malautiá
 maleira: (fach de getar un) marrit sòrt
 maleviar: ??
 malinar (se) v. fr. se culotter
 malinas f. pl. pantalons
 malurnança n. f. : èsser en situacion de grands malaürs
 malvenguda, mauvenguda: accident
 manciar: batre a punhadas, se batre; menaçar
 manca adv. : levat, exceptat
 mance, màncie m., mança f. : esquèrra. A man mança: a man esquèrra
 mance, màncie adj., mança f. adj. : maladrech 
 mandin: matin (tanben utilizat)
 mandinier, -iera: mendicant
 mangle, manglhe (mànlie): margue
 manhar: tocar
 maniar: jugar un meschant torn
 maniganç n. bandit, coquin, paubre malautruc; hippy
 marendar: far lo marende
 marende n.: collacion de quatre oras; disnar (repais de l2h al nòrd e a l'est, e de 16h a l'oest)
 marendon: petit repais; collacion de quatre oras
 màrfie (aver lo ") : avoir l'onglée ?
 marga: fr. chatte (minou); sobrenom de l'ajaça
 margaud: fr. matou
 margolin: gaton
 marmusar: murmurar
 marmona: ??
 marn f. : branca gròsssa, principala, d'un aubre, fr. branche charpentière
 marolhaire: nom donat als estamaires e refachaires ambulants
 marranha : desacòrd
 marronar: V. romegar
 mas, mas qu'un [maskan] : solament, levat; mai, pas jamai (ex: Ne’n fagueren ‘na saussa la pus rara / Qu’aguessam mas minjat / En tota nòstra vita)
 mas si es [ma:shiej] : mas òc! , mas n'es [ma:nej] : mas non!
 mascarat m. : fr. mascara
 massadís : regropament
 'massar: V. Amassar
 massaròta: fr. bosse?
 mast, mag, maid: mastra, maestra, mats, mèid, mèi, mei. fr. pétrin V. Maid
 matrassar: tuer?? 
 mau. Grand mau: fr. haut mal, épilepsie. Ne'n poder pas mau: poder viure sens se’n far, sens i pensar, sens se preocupar de ren. Ne'n poder pas ben mau: li èsser completament egal
 mauchancier: malastrós, malastruc
 maudisença : dire de chausas faussas sus quauqu’un, ne’n parlar malonestament
 maujauvent adj. nefaste, que pòrta malastre
 mauplasent: fr. déplaisant
 maussa f. majofa, fraga
 me (ex: per me) pron. ieu
 medre: meissonar
 meduesa liuesa, medalierza : fr. moissonneuse-lieuse
 megue, mèrgue, lach megi: fr. petit lait
 meissaber, menssaber?, maussaber? : fr. méconnaître
 meissonja, meissunja, messunja: messòrga, messònja
 meitot: tanben
 mejauvent V. Maujauvent
 memet: mamet, mameta
 meneit, -a, menet, -a: fals(a) devòt(a), devòt(a) supersticiós e minuciós
 menesplier: nesplier (tanben emplegat)
 menina (Cruesa): grand-maire
 mercier: gròs grapaud ventrut. sin. sabatier
 mèrende V. Marendar
 mèrende V. Marende
 merendon V. Marendon
 merfondre (se)
 merlata: merle femèla
 merlaton: merle mainatge
 mermilhon: det pichon; sexe masculin
 meschaent [meytsen/meychen] [mey(t)san]: marrit, dolent
 meseis: mesme, meteis, meteus
 mesme: meteis, meteus
 mestiu: remedi
 mestiva: meisson
 mestivar v. meissonar
 mestivurza-baturza : fr. moissonneuse-batteuse
 mestura: fr. méteil (mescla de farina de blat e d'una pichona part d'òrdi o segal)
 mia-tastons (a ") : a palpas
 mianadís : ??
 miaulan: milan, mialan, mielon, fr. milan
 miaunar: miaular
 micha: pan de forment
 mielhs adv. melhor
 migrar: s'enrabiar; s'inquietar.  Migrar pas (de quicòm) : pas aver enveja (de quicòm)
 migrar (se) : se desolar, se plànger en se-mesme, se far repròche
 mijon : migon ("las moschas se permenen sus la taula d'un mijon a l'autre")
 mina: fr. chatte (minou)
 minaud: minòt, mainatge ("Creurias qu'eu (= lo chastenh) fai de la lumiera talament eu a de minauds")
 minhard: manhac, gentil; polit
 minjadoira: fr. garde-manger
 minin f.: menina
 minon: cat??
 miràudia: miracle
 miroelh, -a : brilhant, -a
 mistra: asnessa, borrica, sauma
 mochaespija: idea favorida
 mochanàs: mocador
 modelon: molon, fr. monceau, tas
 moens (nontronés) : mens
 moira f. : ??
 molada: molhièra, terrenh umid
 montador: ascensor
 morisca: masca, careta
 moscla : fr. moule
 móstie, móstia adj. : mosti, móstia
 mòure, mòudre : molinar
 museu, morral, morrilhon : fr. muselière
 musir: fr. moisir
 nhaca: dent?
 nainai: brèç
 naistre: nàisser
 nastre ['na:tre] opiniastre, testut
 nauça : ??
 nauva: fr. ruisseau?
 naveu: nap
 negra: nèira, piusa
 neiar (lat negare) : negar fr. nier
 neinar: V. ninar fr.
 neir, neira: negre, negra
 nejar (lat necare) : negar fr. noyer
 nespla: fr. nèfle
 neteiar, netiar, neitiar: netejar
 névia, nèvia ? : nèu
 nhòrla, viòrla: istòria comica, galejada un pauc cruda, de còps en vèrs o pròsa
 nibla f., nible m./f. : nivol gròs cargat de pluèja (nivol f. s'i ditz tanben)
 niela: ?? 
 ninadoira [ninadoeira] : breç
 ninar : breçar, fr. se balancer; dandiner
 niure: sadol, -a (qu’a tròp begut; qu’a lo ventre ben plen, qu’a plan o tròp minjat)
 nivol f.
 nivós: nivolós
 noblalhon : petit nòble
 nojalh: nogalh; ametla
 nonmàs: solament
 nosilha f. avelana
 nuble m. : nivol
 nuèch, nuèit ? [nè(t)] [né] [nè] [nüè] [nüé] [në]
 nuirir (?), nurir: noirir
 ò, iò, zo: o (article neutre)
 ò! ò! : anèm! (per far avançar los buòus)
 obludar: oblidar
 oblueda: oblit?
 obrant (jorn ") : jorn trabalhat
 òc-ben [a bej], òc-plan [o plo]/[a-pla] : òc, reforçat
 o-ben-tòst [obeto] (òc-ben-tot?)
 olhar : emplenar, comblar, ben unflar
 ona/onòr? (estar en l') : non pas bolegar
 onglon: ongla del pè del pòrc
 onte: ont
 òps (per ) : per necessitat? (oc. lem. anc. aver òps de: fr. avoir besoin de; aver òps a : fr. faire besoin, être utile à. Las òbras qui aurien òps al molí : fr. les bois d’œuvre qui feraient besoin au moulin). cat. anc. ops, it. uopo, cast. anc. uebo
 orbalutz (a l') : al crepuscul (lusor del matin o del ser) ; orizont (a l')
 òrge: òrdi (tanben emplegat)
 orlutz: orizont. V. Orbalutz
 ortolalha: fr. légumes
 ortruja: ortiga
 òs: nogalh d'un fruch
 òssas f. pl. : fr. ossements 
 ostièra m./f. : fr. casanier
 ostieira m. : pauc-val, libertin
 ovelha, oelha (Cruesa): oelha
 paela: padèla
 pagun, paguna, p'un, pen: cap (pas un(a))
 paier (Sent Iries la Montanha) : morceau de pain, de crêpe, etc., que l'on donne au chien pour le « payer » de sa peine quand il a ramené un animal écarté; herbe, fourrage, etc., que l'on donne à la vache pour qu'elle se laisse traire (del latin Panarius)
 pairolhièr: estamaire o refachaire (ambulant)
 palenc: palissada; fr. palis (facha d'estacas de castanhièr)
 palhissa : clujada (fr. toit de chaume)
 palisson, palhasson: panièr redond per metre lo pan a levar abans la coccion
 palhassona: casal, fr. chaumière
 pam (de l’autre ~) expr. : de l’autre costat, de l’autre biais
 panolha: fr. panouille, épi de maïs
 panturlar (se ) : trular, se promener sans but précis.
 papulon m. pibol
 paradèla: grande oseille
 parchar: ??
 parcir: esparnhar : fr. épargner. Se parcir de: s'estar de, s'empachar de. Lo Parciriam est le surnom qu'on donne à l'enfant non désiré, dont on se serait bien passé.
 parelh: fr. paire; couple
 parròfia, paròfia : parròquia
 parpalh [porpar], [parpai/perpai] : peitrina; corsatge; sen (partida del còs del bas del còl fins al ventre), fr. pourpoint 
 parquenada: pastenaga, carròta (tanben emplegat)
 parròpia/parròfia: parròquia. fr. paroisse
 parsilh, persilh, peiressilh m. : jolvèrd
 part-qu'a-part: fr. de part en part
 pasmens: totun
 passador: fr. défilé, endroit où passe une route entre une falaise et un cours d’eau (du latin médiéval passus (pas, passage, chemin, défilé)
 passat deman: deman passat
 passerau: fr. moineau
 patolhier: gassòt (region d'Ussel)
pau: baston
 paucha: sirventa
 paun: paon, pavon
 paupanhar, paupinhar : paupar?
 pautut (Cruesa): grapal
 pavan: pavon, paon
 peciar: petaçar
 pedoira [pedwejro] : veissiga
 peirejadís o peirissadís: tàpia, fr. pisé
 peis, pest? ([pejst]>[pejs]??) : la pesta
 pejar: pegar
 pejar?? , 'pejar ?? : apuejar, apiejar
 pelh m. pesolh
 pelhaire: fr. déguenillé; pelharòt, pelharotaire
 pelharaud/pelharòu (metatèsi: peralhòu) m. pelharòt, pelharotaire (tanben s'i emplega pelhaire o pelharet?); creatura fantastica (portar a peralhòu/au pelharaud: portar (un enfant) sus l'eschina, los braces entorn del còl e las gambas altorn de la talha del portaire)
 pelhaud : persona paubre, vestida de guenilhas, maladiva
 pelissa : femna publica
 pelisson: fr. paillasse ??
 peluca: ussa?; parpèla?
 pelucar: pampaluguejar
 peluja: ??
 pen, pena V. P'un
 pena, penau m. : ginesta
 penau: fr. lande de genêts et donc par extension une terre pauvre où pousse naturellement cette plante
 pendaulha: fr. balançoire
 pendaulhar: fr. pendiller
 pendolhar: pendre, penjar
 penlan: fr. voyou
 pensivós,-osa  adj. : pensatiu,-iva, pensativós,-osa
 peput f. : puput
 per m. : pereir, aubre que mena las peras, los perons.
 perinqueta: baudufa
 permenar (se) v. passejar (non es pas un francisme)
 peròt, -òta (Marcha lemosina, Charanta occitana, nòrd de la Nauta Vinhana): piòt, dindon
 perpai (perpalh) : V. Parpalh
 per tot aquò: malgrat acò
 pès (d'en "), dempès : drech
 pès (aus quatre ~) : en córrer plan regde
 peschier: lavador (se ditz tanben)
 peschièra : endrech aigadós ont i a daus peissons per la consomacion ; se ditz per lo vivier, la serva
 peseu m. pese; mongeta
 pestelar (se) : (se) batre
 pestelariá : causa pauc importanta, babiòla
 pesteu: batedor, de bugadeira
 pestrir: pastar, fr. pétrir
 peta-raba: bleta-raba; fr. pétoire
 petairòla: escopeta, fusilh
 petaron n. ciclomotor
 petinar [pitinà] : apetitir
 petiòt: petit, pichòt
 petonar: s'enervar, repotegar
 peu f.: pel; femna publica
 pia: còrna, bana
 pialar: pelar
 piardon: fr. serfouette
 piau: pèl
 piaular: siular
 picassat, picat: V. Pigat
 picatau, picatal, pichatal, pichatau: picòt (auseu)
 pièg [pjej], piei: pièg
 piela, peila, padela, padena n. padena, padela
 pietat (a") : de genolhs?
 pieuna : ??
 pifrar: chimar
 pigassa : fr. moucheture
 pigassajar, pijassar: picassar, pigalhar (fr. tacheter; bigarrer; chatoyer)
 pigat, picassat, pigassajat, pijassat, picassonat : fr. tacheté, esp. de negre (qui a des tâches de rousseur)
 pigonhar (/se): picar còntra qualqu'un, se quichar
 pigòt : fr. pie (color)
 piguet : fr. chardonnet
 pija adj. : bigarrat 
 pija n. : taca sus la pel
 pijassada : fr. moucheture
 pijassar: V. Pigassajar
 pilaud: aucat, mascle de l’aucha
 pilhonar : fr.  cligner des yeux
 pimpaunhar: fr. peloter, tâter
 pinambor: fr. topinambor
 pinar, pinard??, pinalh?? : òme ric
 pinara: vin
 pinarar: chimar de tròp
 pinat, - ada: plen, emplit, tot cobèrt
 pincar: plantar
 pincat,-da  part. pass. : dreçat (-da), levat (-a), en l’aer. Estar pincat: estar drech a esperar
 pindolhar o pingolhar: pendre
 pingraula: espingada
 pringralhar: ??
 pinhie(i)r: pin (arbre)
 pipeiaire: aucelaire
 pirca: pista
 pissa-rata [pisa rato/piso ròto] : rata penada
 piunar: pinçar
 piuse m. : piusa f.
 plafond, plafons ?
 plaidiar: plaidejar
 plais: broa
 planchon n. taula, seccion, departament (d'un comerç)
 planben: encara, tanben
 planger: plànger, plànher
 plangier: planièr (tanben emplegat), plan, plat
 planher: plànger, plànher
 plantar (/se) : arrestar (/s')
 platussar: charrar
 plegut: p.p. de pleure/plòure
 ploia: pluèja
 ploiós: plujós
 plòure coma qui la bòtja: plòure a plenas selhas
 plueviós, -osa adj. pluejós, -osa
 plòia/plueia: pluèja
 pluiau: Occident, colcant, vent de pluèja
 plujada: fr. averse
 plumadís (de frucha) : pèl, pelalha
 plunhar: plenhar, emplenar. fr. remplir; fr. serrer (l'un contre l'autre)
 plusiors franc. : plusors
 pofar (se) : fr. se piquer, se dépiter
 polhar: reprimandar
 polon f. asnessa, borrica, sauma
 pols f. pl. : milhàs; milhassina, farinetas (fr. bouillie de mais)
 pom: poma; pomièr
 pom/poma de tèrra: patata (tanben emplegat)
 poma ar tèrra: patata (tanben emplegat)
 pomairòu: luòc plantat de pomièrs
 poma-pòrc: patata (tanben emplegat)
 pomeitèrra: patata (tanben emplegat)
 pompira f. patata
 ponar (se): acatar (s') (tanben emplegat)
 poner, póner: pondre
 ponhada: fr. poignée
 popin: popada??
 pòrc de mar n. pòrc marin
 pòrcs singliers: pòrc singlar
 portament: biais d'anar??
 portar pena: migrar, se far dau meschant sang
 pòrta-tetons: sostens
 pos f. pl. V. Pols
 poschar?, possar (>polsar) : tossir
 pòst f. : fr. planche
 potareu: camparòl (cèps en particular)
 pòus f. pl. : fr. bouillie de maïs. gasc. cruishada
 poussiera, pouvera: pols, polvera
 pradelar (se) v. se passejar en perdent son temps
 premier: primièr
 préner, prener ['prenei] ['prene:] : prene, préner. Préner lo chamin per poncha: anar tot drech, d’un biais decidit. Préner las vias: s’enrotar, se botar en rota
 pres: prèp ("Pres lo mur")
 pretz (per '' que) : a mesura que, a proporcion que
 progiet: projècte
 propchen fr. : propchan, propdan; venidor, que ven
 prosseja, pressuja: persega
 prund: pregond
 puat: otís, qual??
 pudentor: pudor, pudessina
 pudin: fr. bourdaine ou bois puant, qui dégage une odeur forte sous son écorce
 pudinhard V. Chat-pitoir
 puèg [pei], puég, peug, puig, pug: puèg 
 puescher, puesser : poder (tanben emplegat)
 p'un, p'una, p'unpiau: cap (pas un(a))
 punhar: fr. répugner à faire quelque chose, tarder
 purar: plorar
 purir, puresir: poirir (tanben emplegat)
 purnai(s?), putnais, pudnais: catpudre, (gat-)pudís
 quante (Alt lemosin) : quand (Bas lemosin)
 quauquarren/quauqua ren adv. quicòm. quauqua ren mai: quicòm mai
 quauqu'un: qualque
 queraque, queriaque (creiaque) (de 'creiriatz que'?) adv. sens dobte
 qu'es que qu'es? : qu'es acò?
 quincalhar: fr. carcailler (la caille)
 quincaròla: partida mai nauta d'un aubre. fr. faîte
 quintar (/se) : fr. pencher
 quò: aquò, çò; quò es [kej], [kwej]: (aquò) es; quò pleu/plòu: plòu
 raba: fr. rave
 rabiaud: mena de rabe?? ("Totas doas venina d'eisserbar las racinas e 'las portavan chascuna un panier de rabiauds, aurelhas de lebre, erba dau lach per los lapins)
 rabator : fr. rabat
 rabilha: fr. fâne
 rabin: fr. champ de navets
 rabusar: repapiar
 raca: misèria
 rachar (se) : anar, se rendre a
 racina: pastenaga, carròta (tanben emplegat)
 racroquilhar : fr. recroqueviller
 rafe m. rave (fr. radis ou raifort)
 raiar: brilhar
 raiç: pastenaga, carròta (tanben emplegat). raiç blancha : panais
 raissas (plòure a ) : a semaladas
 raleta: fr. faîte de la maison
 raletar (se): s'engulhar
 ramada f. fr. averse
 ramalhaud: fr. têtard
 rana: fr. crécelle; fr. courtilière (Nauta Vinhana e Cruesa)
 ranar: renar, marronar, se plànger en parlar entre sas dents
 randa (a ") [ronda] : a rand de, prèp de
 ranhós: ernhós?
 rantela, rantiala: fr. toile d’araignée
 rantela dau ventre: diafragme
 rapieta: fr. lézard gris
 ras (èsser bon ) : tot prèp
 rasís adv. : tot prèp de
 raucenós: ??
 raucha: ratja??
 rauche: rauc
 rauchós: enraucat
 rauja: ràbia
 raunament: renament??, fr. grognement??, bougonnement??
 ravalha (Cruesa): fr. rave
 rebombar: fr.rebondir
 rebondre : rescondre, amagar; fr. rebondir; apondre
 rebusar: repapiar
 rechanar, rechinar: arroganhar
 rechinat adj. : en colèra
 reclana V. Areclana
 recorson : ??
 recroquilhar (se ") : fr. se recroqueviller
refaufinhar (se ') : se galar, se regalar; fr. se régaler
 reganhar: fr. rechigner, montrer les dents, grommeler
 regolar: vomir, regantar
 regolhonar: fr. faire des rejets
 rei daus auseus, reibelet, reibenet, rebeineu, reibelet (HM), reibetau (23), traucaplais (24), l'uelh de buòu (87S), lo pitit buòu : fr. troglodyte
 reir-còr (a ") : a racacòr
 reir-grandpair, reina-grandamair : reire-grandpaire
 rejauvir (/se) : (/se) regaudir
 rejauvit,-da, adj. : plan content, plan aürós, que mostra sa jòia
 rejonar, rejonhar?? : ??
 relh: fr. fourgon d'un four
 relhar v. grimpar
 remudar : remenar
 renconhar (se "): fr. se cogner
 rencurar, rancurar: regretar, èsser enfelonit d'una pèrda; se plànher, esp. de la dolor. "rencura lo ventre" : li fa mal lo ventre
 renmàs: solament
 rentrar: tornar, tornar entrar
 repastar: repàisser
 reprosimar [reprozimà], reprueismar ? : fr. rapprocher
 recoquilhonar : fr. recroqueviller?
 resmas: pas que
 respóner, responer: respondre
resvelhar, revelhar?: desvelhar
 retrum: bedoceta, fr. poubelle
 ribiera: riba; per ext. fr. marécage
 ricancoina f. : un refranh, una chançoneta (pejoratiu)
 ridòrta: corona de pan
 rifanfara, refanfara ? : refranh
 rigalhon: fr. ruisseau
 rigolar: vomir
 ringueta: baudufa (Sarlat, Peiregòrd lengadocian)
 ripar: fr. glisser
 risolar: sorire?
 rison m. : rire, riseta
 rit: guit (fr. canard)
 riu [ri], [riew] bas lem. : fr. ruisseau
 riufe adj. : rufe, fr. rude au toucher?? ("'na chamisa pròpa de cherbe riufa")
 robiera: molhièra, terrenh umid
 ròcha: ròc
 ròcmòrt: fr. marne
 rodelar : redolar
 rodelon: rotlada
 rodilha: bar(r)iòta, boreta, carriòl(a)
 roge, roja: de pèl rog
 roia, roja f. : papach-rog
 ròla: glaça (element natural)
 romar: romegar
 romeu: romec (lo romeu de la mòrt)
 romde, romdre, ròmdre f. : fr. ronce. V. rumec
 rondelhon: fr. grognement, ronchonnement
 rondinada: ronde n. ? 
 ronhament: fr. grognement??
 ronhar, ronjar?, rosjar: rosigar
 roquilha: fiòla
 ros, -ssa, rosseu, rossela: blond, -a
 rosin: candela
 rosjar: rosigar
 ròure? : rove, rore
 rufar : fr. gercer
 rufe adj. : dur fig.
 rumec, romec, romen ?, romde, romdre, ròmdre, romze, rumze n. f. : fr. ronce
 rundir (lat. Grundire) : sens diferent de Brundir
 sabat : fr. vacarme
 sabatier: gròs grapaud ventrut. sin. mercier
 sablon: sabon
 sabor (de bona ~) loc. : de bona gràcia 
 saborau: codena del lard
 sabranada: fr.  ragoût aux haricots
 sabrondar (<subre+abondar) : desbordar (un liquid?, una ribièra)
 sadolaud: alcolic
 saïn [sei]: sagim, lard
 saion: vestit. fr. habit
 sancier: san, sanitós
 sangí! : sacredieu! (eufemisme per 'sang de Dieu')
 sangolhar (Cruesa): se divertir amb aiga dins un recipient o un gassòt
 sapcher: saber
 saquetar: batre
 sarcel, sarceu: fr. sarcloir
 sargata: lausèrt
 sargòlha: ??
 saubre: saber
 saüc [suéy(k)], [swéy], [se-ü], [sèy], [sòy(k)], saücau [suecau/siejcà/shuejcà]: sambuc, saüc
 saude: saule, sause
 saular, saumar (metatèsis de Salvar) : ??
 sautareu: sautarèl
 sauticar: fr. sautiller
 se: fr. soi (ex: chas se) 
 se: el/ela; eles/elas ('quò es se' : es el/ela)
 sebelir: sepultar
 sechiera: sequièra; endrech sec
 secodre v. : secotre v.
 secoduda : branlada
 sedon: fr. lacet; trapa, trapèla
 seguela: seguida
 sela: cadièra, seti
 selh : selha, ferrat
 selhe, selh (Cruesa): segle (cereal)
 semenalha: semença (tanben emplegat)
 sement f. : gra, grana. de tots " : de totas menas
 semnar v. semenar
 sensena: fiau, sens (d’una istòria, d’un eveniment, logica)
 senzilha: mesenga
 ser [sey]: ser (coma préner [preney], valer [valey] etc). de ser: aqueste ser. en ser: lo ser
 serenada: ??
 sernada (serenada?): serada
 serrar, sarrar: rengar; gelar fòrt
 sèrva f. estanh petit; reserva d’aiga per l’irrigacion dels camps
 seschiera: airal de seschas (fr. roseau des étangs)
 si: (ai)tant, talament
 sibar : absorbir fig.
 sicliar: V. eissublar, eissiular
 sicliar: assetar (tanben emplegat)
 sinar: sentir amb lo nas
 sindraina: ??
 singlarda: singlar femèla
 sislar: giscar, guiscar
 si us platz [siwpla]: se vos plai/platz
 sobechar: ??
 sobrar : èsser assadolat; rotar, singlotar d'aver manjat tròp
 soc, soch (pl. sochs), suchas: sabot
 sogolar : èsser assadolat; rotar, singlotar d'aver manjat tròp
 sòla f.: sòl
 sole adj: sol, solet
 solha: fr. paillasse du lit
 solombrilha: penòmbra?
 somelhejar: començar de s’endormir ; s’endurmelar
 somnhe n. : sòmi (tanben emplegat)
 sopena: ??
 sòr n. sòrre
 sorcelatge: devinha, devinalha
 sorniera: obscuritat
 sorniaud: ??
 suausa adj. : suauda (f.de suau)
 subrondar V. Sabrondar
 sucha: esclòp, sòca (sòca es de cuer emb una sòla de fusta. sucha o sòcs, o daus esclòps (dins una partida de
la Corresa) quand es tot de fusta. L'i a tanben los bolauds (que son daus gròs sòcs, de las gròssas suchas). Los sòcs claus son de fusta emb una brida de cuer)
 sumnhar: somjar
 sumcir [sunsí] (lat. subcidere) : fr. saisir, transir (lo freg); somcir/somsir (englotir) ; susprener, plan estonar
 sundir: sospirar
 suspurar: purar plan fòrt
 susvestit: fr. survêtement
 tabiraud: lo que vau ren, paubre baliraud
 tabustar: picar?
 taconar: picar
 tainar (/se) : pressar, tardar
 tainós: tinhós?
 talhon d'Adam: fr. pomme d'Adam
 talòs (de pan) : fr. quignon de pan
 tandis que (dau ) : dau temps que
 tanha: fr. bourbier
 tant mai... tant mai... : dont mai... dont mai... (tanben emplegat)
 tantarar: charrar
 tant-parlar f. : pinta (mesura de 1 a 2 litres)
 tapon: pilòt, fr. tas
 tarabasteu: fr. claquoir (instrument de musica)
 taravelar: sollicitar longament, en insistent.
 tartifla: patata
 teissut de còu: folat, mocador
 telhòu, telhaud m. telh
 temps (ben de ) : longtemps
 tendilhon: cavilha de fusta d'una charrue; sexe masculin
 tèrme: fr. tertre, talus, éminence pouvant servir dans certains cas de terme, borne, limite.
 terrauds pl. (Cruesa) nom donat als dos enfants d'un vilatge que son nascuts lo meteis jorn
 test: clesc (d'un uòu)
 testut: maça
 teula: fr. tuile
 tia-tia: fr. litorne (grive)
 timplat m.: fr. giffle, claque
 tirusa: automata per tirar d'argent
 tombareu: fr. charrette ??
 tonar: tronar (tamben emplegat)
 tonedre: troneire
 tòni m. nesci, pèc
 torilhon: taure pichon?? 
 torilhonar (/se) : la vaca montar una autra vaca?? 
 tornada (una) n. un fum de
 torrin: sop d'alh, ceba o tomata, ben pebrada (que se portava als novèls maridats l'endeman de lor nuèit de nòça)
 torrinar : faire son torrin, faire pauca causa
 torton: crèspa de blat negre
 tortre f. tortora. fr. tourterelle
 tòstat m. : tòsta F., fr. toast
 tot aura, totaura: ara meteis, en aqueste moment; tota ara/totara (d'aquí un moment)
 tot-parier, tot parier: egalament; fr. quand même
 Tots-sents: Tots-sants
 tram: sòl (d'un ostal)
 tramalh: mena de filat
 trança: fr. trance; angoissa
 tranuja: fr. chiendent
 trasconeitre: fr. reconnaître
 tràser: traire
 trasluc, traslutz: plena luna; jorn nefast, accident; agitacion, eveniments malaürós
 trassauta: fr. éclabousser ?, tressauter?, regisclar?
 trau: biga (fr. poutre)
 trauca-sac: fr. brome stérile
 trauchar: traucar ??
 traulhar: s'espaterrar dins l'èrba ja nauta; fr. pietiner, fouler, écraser au pressoir
 travelar V. Taravelar
 traversós: fr. espiègle
 treblant: susprenent?
 treblar: trebolar
 trefa, trefla (Cruesa e endacòm mai), truefla, tròfla, trofla, tofla: trufa; patata
 tremuelh: tremol (arbre)
 tren. en " de : fr. en train de
 trenc, tr(i)an(c) m. fr. croc à fumier
 trencha f., trenche m.?: fr. faux; houe, pioche courbe dont le fer est large et mince
 trepar : fr. trépinier
 trespassar: desobeïr, refusar d’entendre rason
 trevar: barrutlar, fr. errer; fr. hanter
 tribolar: trebolar, fremir
 trifolet: fr. trèfle rampant
 troçar/trossar (se) : se (tornar) botar los vestiments
 tròia, treuia/trueuia, trueja : truèia (tanben emplegat)
 troncar: trencar??
 truelh: pè de cabra (aisina). fr. pied-de-biche
 trufa, tofla, tròfla, trofla, truefla: patata
 trular: fr. errer; fenhantejar? 
 trule, trula f. ? (Cruesa): persona bèstia; fug-l'òbra, fenhant
 trundiment: retentiment
trundir: fr. résonner
 tuar: atudar
 tucar: tocar, trucar
 tudelar: brotar (una planta
 tundir: enflar al punt d'aver la pèl tirada (e al fig. de vanitat p. e.); tondir
 tunlar: tossir
 turlaud, trulaud: idiòta
 tustadís: fait de tustar
 tutar v. fr. débusquer
 uchar, unlar, udlar, utlar, idolar: udolar, cridar fòrt
 udlar, ular, unlar, utlar, idolar: udolar, cridar fòrt
 ueitantivol: qu'a ueitanta ans
 uerge (Cruesa): òrdi
 uistra: ustra
 ujan [yˈz̪ɔm]: ongan
 ulhauç: fr. éclair
 um (varianta de òm'') o un(?) : òm, un òm
 unflar lo fetge (far) : esfeunir, eissorlar quauqu'un d'aiciá a l'esmalir
 unlament: udolament
 unlar: V. Udlar
 urosadament: aürosament
 ustilh : ostilh, aisina
 utlar: V. Udlar
 vachas negras (Cruesa): nivols gròsses grises e pluevioses
 vaisselar v. faire la vaissèla
 valhent adj. : valent
 vances, vancès: V. Avances
 vaque! : vèni!, ven! (tanben emplegats), gasc. çai!
 vargier: V. Vergier
 varrau, verrau : verrat
 varroelh: varrolh
 vaslet [vàle] : varlet
 verdera: fr. oseille
 veren m. verin
 verenós, -osa: verinós, -osa
 vergier [vargié], verdier: òrt (tanben emplegat)
 vernhau: vern
 vesaquí : veiquí (tanben emplegat)
 veschada: vesc(a), visc(ada)
 vessa: f. pet, vent
 vetz adv. : còp, vegada
 veüda, vuda: vista
 via: camin
 vianelon: androna
 viatge: còp (p. e. de beure)
 viau, viauda, viaus, viausa: marrit, marrida
 viena: fr. vielle
 vimzela V. Vinzela
 vinheta f. fr. oseille
 vinhau: vinha gròssa?
 vinhon m. ceba
 vinzela: flinga (gauleta, bagueta, lata o branca pichona, de vime o d’un autre arbrisson)
 viòrla: V. Nhòrla
 virason: vertige
 vironar: virar entorn
 vironseu: fr. virevolte
 'visar V. Avisar. 'Visa la via! (per fòragitar qualqu'un)- Visar lo bornat: Faire la culhida de la  mèl
 visda, vusda: vista
 vispolar: ??
 vistar: regardar
 vita: vida
 vitoira: vitualhas, fr. victuailles
 vojadas o botjadas (plòure a ")  (grafia insegura...)
 vojar: vuejar
 volada n. voleibòl
 volha: oelha, aolha
 vonvonar : zonzonar?
 vorilh [vurí], voriu [vuriw/vwejriw, bwejriw/ bujriw] : fr. regain V. Borilh
 v-òs : òs
 vuda (>veüda>vesuda), vusda (>visda>vista) : vista
 vuelher: voler
 vulhença: volontat
 v-uèi: uèi
 zo, zò, zu: o (article neutre)

 Vejatz tanben 
lexic auvernhat