Mandarin

Lo mandarin es la lenga chinesa mai importanta de totas las lengas chinesas.

Lo mandarin estandard es basat sul dialècte mandarin de Beijing e es la lenga oficiala de la Republica Populara de China, de Taiwan e de Singapor. Los dialèctes mandarins son parlats per mai d'un miliard de personas en 2015.

En 2013 lo siti ethnologue estimava a 897 000 000 las personas qu'an un dialècte mandarin coma langa mairala e a 194 000 000 los que parlan un dialècte mandarin coma lenga segonda (siá un total de 1 091 000 000).

Lo mandarin es la lenga mai parlada pels Han mas es tanben venguda la lenga mairala de mai d'una minoritat (manchó, hui, she...). Es una lenga en expansion, en China coma dins la diaspora chinesa.

 Nom chinés
Lo tèrme chinés mai general que recampa totas las varietats del mandarin, es "běifānghuà" (北方话, parlar del nòrd) o "guānhuà" (官话, parlar dels mandarins).

La varietat oficiala del mandarin, o mandarin estandard, se sona "pǔtōnghuà" (普通话, parlar comun) dins la Republica Populara de China e "guóyǔ" (国语, lenga nacionala) a Taiwan.

 Distribucion territoriala 

Lo mandarin es parlat istoricament dins lo nòrd de China, en particular dins la plana septentrionala de China. S'espandiguèt dins totas las direccions dempuèi l'an 1000. 
A l'ora d'ara es una lenga en expansion, emai dins las grandas vilas meridionalas (Shenzhen, Shanghai...) que los immigrants del nòrd i son nombroses. 
Fòra la Republica Populara de China, los dialèctes mandarins son parlats, sensa èsser majoritaris, a Taiwan, Singapor e dins la diaspora chinesa.

 Classificacion dels dialèctes 

   Mandarin de Beijing  北京官话  北京官話
      •  dialècte de Beijing  北京话   北京話
         • Mandarin estandard  普通话 Putonghua (PRC)国语 Guoyu (ROC)标准华语 Biaozhun Huayu (Singapor)
  普通話 Putonghua (PRC)國語 Guoyu (ROC)標準華語 Biaozhun Huayu (Singapor)
     •  Mandarin de las Filipinas  菲律宾华语  菲律賓華語
     •  Mandarin de Malàisia  马来西亚华语  馬來西亞華語
     •  dialècte de Chengde  承德话  承德話
     •  dialècte de Chifeng  赤峰话  赤峰話
     • dialècte de Hailar  海拉尔话  海拉爾話
   Ji–Lu  冀鲁官话  冀魯官話
     • dialècte de Baoding  保定话  保定話
     • dialècte de Jinan  济南话  濟南話
     • dialècte de Shijiazhuang  石家庄话  石家莊話
     • dialècte de Tianjin  天津话  天津話
   Jianghuai  江淮官话  江淮官話
     • dialècte de Hefei  合肥话  合肥話
     • dialècte de Hainan Junjia  军家话  軍家話
     • dialècte de Nanjing  南京话  南京話
     • dialècte de Nantong  南通话  南通話
     • dialècte de Xiaogan  孝感话  孝感話
     • dialècte de Yangzhou  扬州话  揚州話
  Jiao–Liao  胶辽官话  膠遼官話
     • dialècte de Dalian  大连话  大連話
     • dialècte de Qingdao  青岛话  青島話
     • dialècte de Weihai  威海话  威海話
     • dialècte de Yantai  烟台话  煙台話
   Lan–Yin  兰银官话  蘭銀官話
     • dialècte de Lanzhou  兰州话  蘭州話
     • dialècte de Xining  西宁话  西寧話
     • dialècte de Yinchuan  银川话  銀川話
   Mandarin del Nòrd-Èst  东北官话  東北官話
     • dialècte de Changchun 长春话  長春話
     • dialècte de Harbin  哈尔浜话  哈爾濱話
     • dialècte de Qiqihar  斉斉哈尔话  齊齊哈爾話
     • dialècte de Shenyang  沈阳话  瀋陽話
    Mandarin del Sud-Oèst  西南官话  西南官話
    • dialècte de Changde  常德话  常德話
     • dialècte de Chengdu  成都话  成都話
     • dialècte de Chongqing  重庆话  重慶話
     • dialècte de Dali  大理话  大理話
     • dialècte de Guiyang  贵阳话  貴陽話
     • dialècte de Kunming  昆明话  昆明話
     • dialècte de Liuzhou  柳州话  柳州話
     • dialècte de Wuhan  武汉话  武漢話
     • dialècte de Xichang  西昌话  西昌話
     • dialècte de Yichang  宜昌话  宜昌話
     • dialècte de Hanzhong  汉中话  漢中話
   Zhongyuan  中原官话  中原官話
     • Dungan  东干语  東干語
     • dialècte de Gangou  甘沟话  甘溝語 
     • dialècte de Kaifeng  开封话  開封話
     • dialècte de Luoyang  洛阳话  洛陽話
     • dialècte de Nanyang  南阳话  南陽話
     • dialècte de Qufu  曲埠话  曲埠話
     • dialècte de Tianshui  天水话  天水話
     • dialècte de Xi'an  西安话  西安話
     • dialècte de Xuzhou  徐州话  徐州話
     • dialècte de Yan'an  延安话  延安話
     • dialècte de Zhengzhou  郑州话  鄭州話
   non classificat  
     • Gyami   

Referéncias

Categoria:lenga de China
Categoria:lenga de Taiwan
Categoria:lenga de Singapor
Categoria:lenga de Malàisia