Directiva (UE)

Una directiva es un acte normatiu pres per las institucions de l'Union Europèa. Amb los reglaments e las recomandacions, las directivas comunautàrias fan partida del drech derivat de l'Union Europèa. 

A la diferéncia d'un reglament comunautari que s'aplica totalament e dirèctament, una directiva dona d'objectius a aténher pels païses membres, amb un delai. Aquel delai permet als govèrns nacionals de s'adaptar a la novèla reglamentacion.

 Presentacion 
Segon l'article 288 del Tractat de fusion de las Comunautats EuropèasAncian 249 TCE, . Es a dire que, la directiva es un tèxte adoptat per las institucions de l'Union Europèa que fixa de règlas que los Estats membres devon inclure dins lor drech intèrne (se dich « transposicion » en drech nacional), entre autre per d'actes legislatius o reglementaris. Los Estats dispausan per o far d'un delai de transposicion.

La directiva fixa doncas una tòca d'aténher, mas daissa als Estats la causida dels mejans per i capitar. Al contrari dels reglaments, las directivas son pas d'applicacion dirècta dins lo drech intèrne; demandan una intervencion dels Estats, mas aquela intervencion es pas assimilabla a una mesura de recepcion, coma en drech internacional.

En França coma dins los autres Estats membres, la lei a per objècte d’aplicar una disposicion
comunautària dins 60 a 70 % dels cases per de nòu textesChifra estimat pel secretariat general del govèrn  « À armes égales », rapòrt al Primièr ministre, julhet de 2006, p. 29.. Aquel percentatge deu pasmens provocar d'error. En efècte, la forma de donar a aquela transposicion demòra, segon l'article 288, de la competéncia dels Parlaments e de las autoritats nacionalas. S'agís doncas pas d'una simpla traduccion de normas elaboradas per las institucions comunautàrias e inscritas tal coma son dins lo drech intèrne. Las directivas son de « leis-encastres », segurament obligatòrias sus la tòca perque ligan los Estats membres al subjècte del resultat a aténher, mas son las autoritats nacionalas que definisson la forma d'aquela tòca en drech intèrne.

 Procèssus d'elaboracion d'une Directiva 

Pasmens que la Directiva en definicion siá un acte normatiu del Conselh de l'Union Europèa, las seunas elaboracion e adopcion prenon de temps e son marcadas per mai d'una estapas. Mai d'una institucions intervengan dins aquel procèssus e entre lo "triangle institucionnel" :

 Comission Europèa
 Conselh de l'Union Europèa
 Parlament Europèu

Las règlas e las proceduras de decision al sen de l’UE son definidas dins los tractats fondators Traitat sus l'Union Europèa, Tractat instituent la Comunautat europèa, Tractat instituent la Comunautar europèa de l'energia atomica.. En principi, aparten a la Comission de prepausar de nòus actes legislatius europèus e al Parlament e al Conselh de los adoptar. La Comission e los Estats membres se cargan enseguida de los aplicar. La Comission vigila a lor respècte.

 Proposicion 

La Comission Europèa, composada dels comissaris nomenats pels Estats membres, elabora e adopta una proposicion de directiva que somet al Conselh de l'Union Europèa e al Parlament Europèu. 

 Elaboracion 

La proposicion de la Comission segís alara en general, doas vias parallèlas per que siá presentada al Conselh de l'Union Europèa d'un costat e del Parlament Europèu d'autre costat.

 La via del Conselh: un grop de trabalh, compausat de representants dels païses membres o de lors ministèris, prepara lo tèxte. Enseguida es estudiada pel Comitat dels representants permanents o COREPER abans d'èsser inscrit a l'òrdre del jorn de la reünion del Conselh de l'Union Europèa.
 La viá del Parlament: una de las comissions del Parlament estudia la proposicion de la Comission. Un rapòrt es redigit per un raportaire e lo tèxte es inscrit a l'òrdre del jorn del Parlament.  

 Adopcion 

 Eventuelament pel Parlament europèu 
Alara que la Directiva es un acte normatiu del Conselh de l'Union Europèa, seguent lo domèni tractat, lo Parlament Europèu, compausat dels representants dels ciutadans de l'Union, a mai o mens de poder d'intervencion dins l'adopcion d'una directiva. Las tres principalas proceduras a disposicion son:

 la consultacion: lo Parlament pòt adoptar, rebutar o demandar l'amendament de la proposicion de la Comission;
 l’avís conforme: la Parlament pòt adoptar o rebutat en blòc la proposicion de la Comission mas pòt pas demandar d'amendament;
 la codecision: lo Parlament fan mai que donar son avís mas es associat al Conselh dins l'elaboracion del tèxte. Malgrat la mesa en plaça de la procedura de codecision, lo Conselh dels ministres, compausat dels ministres dels govèrn dels Estats membres, demòra l'organ decisionari suprèm de l'Union. 

 Sistematicament pel Conselh de l'Union Europèa 
Lo Conselh de l'Union Euromèa, compausat de ministre de cada Estat membre, examina lo tèxte que li es prepausat. Seguent lo domèni tractat e la procedura seguida, pòt o deu prene compte de l'avís del Parlament. Un còp adoptat pel Conselh, lo tèxte ven una Directiva europèa al sens pròpri del tèrme.

L'estapa seguenta es la transposicion.

 Transposicion 
En general, la directiva fixa lo delai al tèrme que la legislation transpausada deu èsser adoptada. La transposicion e l'aplicacion (implementacion) devon pas èsser confondudas. L'implementacion visa pas sonque la transposicion formala mas toras las mesuras que concorrisson a la mesa en òbra efectiva de la directiva (informacion, formacion, incitacion, mesa en òbra de sanccions administrativas, civilas e penalas, eca.).

Las mesuras nacionalas devon èsser notificadas a la Comission dins los delais requesits. Una procedura especiala de Notificacion Assistada per Ordinator foguèt mesa en plaça a aquel efècte.

Los retards de notificacion an un impacte negatiu sus l'armonizacion de las leis, la realizacion del marcat unic, la proteccion dels ciutadans e de l'environament la legislacion transpausada tòca a l'òrdre public. De fach, lo retard o l'abséncia de transposicion d'una directiva permet entre autres als requerents privilegiats (institucions e Estats membres) d'engatjar un recors en caréncia o en responsabilitat contra de l'Estat mancant.

La manca d'armonie de la legislacion transpausada amb la directiva es sanccionada per las jurisdiccions europèas coma fasent prejudici a l'objectiu perseguit per la directiva. Aquò concerna subretot la liura circulacion dels produichs e servicis, per que de diferéncias de legislacion amagant sovent d'« obstacles als escambis ». Dins l'avís 3/2005Tèxte integral, la Cort dels Comptes Europèa nota que la transposicion d'una directiva será incorrècta s'es pas conforma a la directiva d'origina: . Seguèt aprèp una abséncia de reaccion dels Estats membres, dins un contèxte europèu que la question aviá encora pauc de portada practica. Puèi en 1998 (arrèst SarranConsultar sus  Conselh d'Estat, Legifrance o Conselh Constitucional), lo Conselh d'Estat francés afirmava la primautat de la constitucion francesa« Considrrant que se l'article 55 de la Constitucion dispausa que los tractats o acòrdis reguliarament ratifiicats o aprovats an, dempuèi lor publicacion, una autoritat superiora a aquela de las leis levat, per cada acòrdi o tractat, de son aplicacion pdr l'autra partida, la supremacia atal conferida als engatjaments internacionals s'applica pas, dins l'òrdre intèrne, a las disposicions de natura constitucionala ».. Pasmens, l'article 88-1 de la [[constitucion francesa|Consticution dispausa que , e l'article 55 afirma que  Atal, lo Conselh constitucional jutja que dispExpresse" Es a dire citadas clarament e explicitament dins la Constitucion, la jurisprudéncia del Conselh essent exclusa, cf. comentari,  quasèrn n°17 del Conselh constitucional contrari de la Constitucion »Decisions n°2004-496 DC del 10 de junh de 2004 (Legifrance) e n°2004-498 DC del 29 de julhet de 2004 (Legifrance). E, dins une decision mai tardièra, declara: Conselh Constitucional o Legifrance. Enseguida, lo Conselh d'Estat declara dins una decision de 2007 qu'est del seu ressòrt dins l'encastre de la contestacion d'una directiva Conselh d'Estat o Legifrance dins lo cas o cap de legislacion comunautària aparava ja las disposicions e principis defenduts per la Constitucion francesa, invocats per contestar la directiva. 

Dins aquel cadre incertan, se pòr s'interrogar sus l'autoritat juridica d'una directiva europèa al respèste de la quita constitucion, la superioritat al respècte de la lei essent aquerida. En efèxte, en França, las directivas europèas trapant lor legitimitat dirèctament al sen de la constitucion (lor donant atal un estatut potencialament constitucional), que se passeriá se de clausulas d'una directiva dintran en contradiccion amb de disposicions constitucionalas? Aquò despendriá de la natura d'aquelas disposicions, « expressas » "dispExpresse" o non, o encora dels principeis inerents a l'« identitat constitucionela de França »?

 Aprèp lo Tractat de Roma 

L'article 288 TFUE dispausa que . S'agís d'una vertadièra obligacion de resultat, qu'es pas totjorn respectada pels Estats membres. La Cort de Justícia de l'UE reconeis alara que las directivas an un « efècte dirèste ». Presas pel Conselh o la Comission, las directivas devon èsser publicadas al Jornal oficièl de l'UE (JOUE)art. 297 TFUE.

 Valor juridica de la directiva non transpausada 
Las directivas venent totjorn mai precisas se pausèt la question de la valor juridica al delá de letra dels tractats. Los particulars pòdon ne beneficiar s'aquelas 4 condicions sont reünidas: 
 lo delai de transposicion es passat;
 que la trasposicion siá marrida; 
 la directiva compòrta de disposicions claras, precisas e incondicionalas (segon la CJUE);
 es invocada per un particular contra l'Estat (efècte dirècte ascendant).

 Posicion de la CJUE 

La Cort de Justícia Europèa comencèt per creisser lor valor juridica en admetent lor efècte dirècte amb los seus arrèsts Franz Grad c/ FinanzamtTèxte sus EUR-Lex e Van DuynTèxte sus EUR-Lex. Tanben admetèt que los justiciables pòscan se ne prevaler en l'abséncia de transposicion (o aprèp une directiva mal transpausada) jos qualques conditions:
 la directiva deu d'en primièr èsser clara, es a dire que pausa une obligacion de far o de far pas (arrèst), 
 enseguida, deu èsser precisa, es a dire que necessita pas de règlament d'applicacion, 
 Fin finala, deu tanben èsser incondicionala es a dire que será pas dirèctament invocable qu'al tèrme del delai de transposicion. 

 Posicion del Conselh d'Estat francés 
 La jurisprudéncia Cohn-Bendit 

Lo Conselh d'Estat refusèt aquela evolucion amb l'arrèst Cohn-Bendit del 22 de decembre de 1978 en decident que las directivas comunautàrias  name="CE11604" CE, ass., 22 déc. 1978, Min. int. c/ Cohn-Bendit : Rec. CE 1978, p. 524 / Decision n°11604 sus Conseil d'État ou Legifrance. 

Enseguida nuancièt fòrça la seuna decision en admetent l'efècte dirècte de la directiva dins fòrça ipotèsas, per finir per trobar (en contradiccion amb la jurisprudéncia Cohn-Bendit) la possibilitat pel justiciable de se prevaler de las disposicions d'una directiva non transpausada"CE298348" CE, ass., 30 oct. 2009, n°298348,  / Consultar sus Conselh d'Estat o Legifrance.

 Los temperaments 
Le Conselh d'Estat distrièt segon la natura de l'acte atacat, reglementari o individual.

 Pels actes reglamentaris 
 Se pòt prendre d'actes contraris als objectius de la directiva abans l'expiracion del delai, 
 L'absencia de transposidion dins los delais es illegala, 
 Aquela abséncia de transposicion engatja la responsabilitat de l'Estat (arrèst SA Arizona Tobaco Products del Conselh d'Estat del 28 de febrièr de 1992Decision n°87753 sus Conselh d'Estat o Legifrance que seguís l'arrèst Andréa Francovich c/ Italie del 19 de novembre de 1991 de la CJUEArrèst sus EUR-Lex). 

 Pels actes individuals 
 L'Estat francés pòt se prevaler d'una directiva non transpausada (arrèst Lilly france del Conselh d'EstatConsulter sur Conselh d'Estat o Legifrance).
 La jurisprudéncia Cohn Bendit "CE11604"  refusèt l'invocabilitat d'una directiva non transpausada contra un acte individual. Mas en aplicant la teoria de l'excepcion d'illegalitat, lo Conselh d'Estat annula pasmens en se fondant sus l'acte reglamentari sul fondament que foguèt pres l'acte individual. Tanben foguèt aplicada aquela teoria en l'abséncia del tèxte, en sanccionant un estat del drech o una jurisprudéncia.

 Lo cambi de la jurisprudéncia Perreux 

Per un arrèst del 30 d'octobre de 2009 "CE298348" , lo plen del contencós del Conselh d'Estat decidiguèt que 

 Vigiléncia juridica de las entrepresas 

Las entrepresas europèas fan generalament una vigiléncia regulara sus las directivas en cors o a venir.

 Nòtas e referéncias

 References 

 Bibliografia 

 Vejatz tanben 
 Articles connèxes 
 Reglament de l'Union Europèa

 Ligams extèrnes 
  EUR-Lex, basa de donadas del drech europèu