Manhòlia

Los manhòlias forman un genre de plantas de flors, de la familha dels Magnoliacèas, que comprend gaireben cent e dètz espècias, subretot d'arbres e arbrilhons, de las regions temperadas caudas.

Los manhòlias apareguèron abans los coleoptèrs, las flors son fachas per encoratjar la polinizacion pels insèctes. Per evitar los domatges causats pels coleoptèrs polinizators, los carpèls de las flors de manhòlia son plan fòrtas. Los especimens fossilizats de Magnolia acuminata datan de 20 milions d'anadas e d'especimens apartenent a la familha dels Magnoliaceae a 95 milions d'anadas. Un autre aspècte primitiu deld Manhòlias es lor abséncia de sepals o de petalas distincts.

Los manhòlias an un espandiment natural discontunh, amb un centre principal a l'Èst e al Sud d'Asia e un centre secondari dins l'Èst de l'America del Nòrd, America Centrala, las Antilhas e qualques espècias en America del Sud.

 Etimologia 
Aquel genre foguèt nomenat Magnolia pel fraire Charles Plumier (1646-1704), en onor de Pèire Manhòl (1638-1715), mètge e botanista director del Jardin de las Plantas de Montpelhièr. Una autra ipotèsiPaul Mazliak, La Biologie au siècle des Lumières, Vuibert/Adapt, Paris, 2006  (chapitre 5, page 142) seriá que lo quite Carl von Linné auriá creat lo mòt Magnolia, tanben dedicat a Pèire Manhòl e del seu concèpte de familha, utilizat dins la classificacion botanica.

 Principalas caracteristicas 

Arbres o arbrilhons, de fuèlhas mai sovent grandas, altèrnas, ovalas o elipticas, caducas o persistantas, mai sovent coriàcias.

Las flors solitárias, son grandas, fòrça dacorativas, sovent quilhadas, enn forma de copa. Lo perigòn es format de sièis a nòu petals petaloìds (petals e sepals indiferenciats) de color clara, blanc rosat, jaune clar. Las etaminas, nombrosas son lamellárias. Los carpèls son dispausats en pinha sul receptacle. Pels botanistas, es una flor primitiva. 
La florason apareis mai sovent aprèp quinze a trenta ans. Los fruchs, en forma de pinha, son de dehiscéncia longitudinala. Son compausats d'un ensems de folliculas (fruch sèc derivat d'un sol carpèl) e contenon de granas de tegument roje.

Formula florala: 3S + 6nP + nE + (nC)

 Espandiment 
Los manhòlias son originaris d'Orient Extrèm (Japon, China), d'Asia Centrala (Imalaia), d'America del Nòrd (Sud des Estats Units d'America), e d'America Centrala. Foguèron plan aclimatats en Euròpa.

Aqueles arbres gausisson de sols frèscs, unifèrs, de pH neutre. Qualques espècias supòrtan de pH superiors a 7, mas aman pas lo calcar actiu.

 Principales espècias 
 Arbres 
 Magnolia acuminata
 Magnolia boliviana
 Magnolia campbellii
 Magnolia dawsoniana
 Magnolia delavayi - Manhòlia de Delavay
 Magnolia fraseri - Manholièr de Fraser 
 Magnolia grandiflora - Manholièr de grandas flors ou Laurier-tulipier
 Magnolia kobus
 Magnolia liliifera (L.) Baill
 Magnolia liliifera var. liliifera
 Magnolia liliifera var. obovata (Korth.) Govaerts 
 Magnolia macrophylla - Manholièr de grandas fuèlhas
 Magnolia obovata
 Magnolia portoricensis - Manholièr de Puerto Rico 
 Magnolia pyramidata - Manholièr piramidal 
 Magnolia salicifolia - Manholier de fuèlhas de salze
 Magnolia sargentiana
 Magnolia splendens - Laurièr manholièr 
 Magnolia sprengeri
 Magnolia tripetala - Magnolier parasol

 Arbrilhons 
 Magnolia ashei
 Magnolia denudata
 Magnolia liliiflora Desr. - Manhòlia de flors de liris
 Magnolia sieboldii
 Magnolia stellata - Manhòlia estelat  
 Magnolia ×soulangeana - Magnolia ×soulangeana ou Manholièr de China, ibrid de Magnolia denudata e de Magnolia liliiflora
 Magnolia ×soulangeana 'Rustica Rubra'
 Magnolia virginiana - Manholièr de Virginia
 Magnolia wilsonii

 Utilizacions 
 Plantas ornementalas 

 Medecina 
 febrifug (grnane de M. cambelii),
 antireumatismal, antipaludic (rusca de ''M.virginiana').
tanben atifongic pel magnoliol (molecula activa)

 Vejatz tanben 

 Bibliografia 


Referéncias

Categoria:Planta medicinala