Espot

Espot es un municipi de la província catalana de Lhèida, de la Comunautat Autonòma de la Generalitat de Catalonha e de la comarca de Palhars Sobiran.

Toponimia
La prononciacion es [as'pɔt] o [əsp-] o (varianta sabenta) [esp-]. Las fòrmas ancianas son : Spotu en 839, Spot en 1061, Espot en 1408. Es un nom bascoïde o iberobasc. A Josep Maria de Casacuberta, li diguèron a Esterri d'Àneu : « són dos barris, Espot Obago i Espot Solau » (Lo Solau en 1784), que son separats pel riu Escrita. En basc, la nocion « tots dos » s' exprimís per bot- (boti / bote / botu / bota) que deu èsser de l'euskarà originari. Lo prefixe negatiu ez- es un element de basa de la morfologia basca, mès tanben ibèra e celtibèra. Òr, darrèr z, las sonoras se mudan automaticament en sordas dins los parlars basques e ibèrs. Donc [ez-bot- > ez-pot-], ez-potu o ez-poti èran « pas junts », « separats », mès separats en formant parelh. Los dos elements an una fonetica precatalana : conservacion de -o dins  Obago, encara mai per Solau, qu'a conegut l'amudiment de -n- intervocalica vengut del basc Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. IV, p. 137-138 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=17785 (*Solano > *Solao > Solau) .
Estaís
Lo sufixe -is es present dins plan de noms iberobasques de l'airal. Lo basc estu/esto representa « claus, parc (de tropèls), jaça » Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. IV, p. 142 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=67315.  
Berrader
Joan Coromines estudia los toponimes Berrós [be'rros] (o barrada), equivalent de Barraonse, fòrma arcaïca, pus prèpa de l'etime basc, pas tan romanizada. La rasic es berro, « sèga, randal;   romec e autres sens ». Berrós seriá berro-untze > berraunce (dins los compausats o derivats, o del primièr membre se muda en a) > Berraós > Berrós. Berrader seriá benlèu Berro rader, de berro de darrere, çò que supausa que dins lo Palhars dejà catalanizat, berro seriá encara viu, lo tot seguit d'aplologias [e una metatèsi]. Mès aquelas ipotèsis non son seguras, pr'amor que i a tanben un nom femenin d'origina germanica Berro Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. II, p. 474-475 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=8357.

Llort
Ancian vilatge e castèl. Las fòrmas ancianas son castro Leorte en 866, Leorte o Laborte en 966, Leorte en 950, Lort en 1261. La fòrma d'origina es Leorte, qu'a poscut donar un temps una fòrma ambe epentèsi Laborte, puèi que se simplifiquet en L(l)ort (cf. l'evolucion Saort > Sort). I deu aver lo sufixe basc -ti. L'etime pus evident pel radical es le(g)or, « sec », coma per Llavorre e Llaguarres Joan Coromines, Onomasticon Cataloniæ, vol. V, p. 52 https://oncat.iec.cat/veuredoc.asp?id=23907.

Istòria
Espot es un municipi qu'a pas patit de la fusion entre municipis diferents al sègle XX. Çaquelà, Estaís foguèt incorporat a Espot en 1847.

Nòtas