Agast

Leis agasts (var. aserau, aseron, aseròu), son d'aubres e d'aubrilhons dau genre Acer que desenant apartènon a la familha dei Sapindacèas (e autre temps a aquela deis Aceracèas), dins l'òrdre dei Sapindales.
Existisson aperaquí 128 espècias, que la màger part son originàrias d'Asia, e e qualques uns apareisson tanben en Euròpa, en Africa del Nòrd e en America del Nòrd. Una sola espècia, Acer laurinum, s'estend a l'emisfèri sud. L'espècia tipe del genre es Acer pseudoplatanus, l'espècia d'agast mai comuna en Euròpa. Los agasts an de fuèlhas palmadas facilament reconeissablas e de fruits ailats distinctius. Los pus pròches parents dels agasts son los marronièrs d'Índia.

 Terminologia 

agast, ajast, aiast [e *aiaste?]pron. /aɡˈas/, /aɡˈast/, /adʒˈas/, /ajˈaste/, /aʒˈas/, /ɑːdzˈɛ/, /ɡˈas/, /ɔɡˈas/, /ɔɡˈast/. Segon los diccionaris, pòt referir a A. monspessulanum (TdF e DGO) o al genre Acer en general (DLOAPN; sinonimia e defincions del TdF e DGO). Lo nom ven del grèc άχαστος (akastos).Mistral escriguèt erronèament άχχστος.

agarpron. /aɡˈar/, /ɔɡˈar/, /ɔɡˈaʀ/, /ɔɡˈɛrː/, /ɔɣˈɛrː/ (sustot entre Guiana e Castrés, depts 46, 47, 81, 82) o aiarpron. /ajˈaʀ/ (a Vaciu de Vercòrs),Es probable qu'existís ajar /adʒˈaʀ/, /aʒˈaʀ/ tanben, segon la dialectologia de la lenga d'òc. de *akaros.

argelabre (var. arsalabre, arjalabre, arjulabre, argelèbre, arfalabre, alesabe, jarabre, arabre, arable, rable, iserabla, avasabre) descriu, segon Mistral, l'espècia A. campestre.pron.
adzeʀˈabʀe
adʒalˈabʀe
adʒarˈable
aɡazˈabre
alˈabʀe
alzelˈabʀe
arˈable
arˈablɔ
aʀˈable
aʀazˈaβʀe
aʀdzaʀˈabʀe
aʀdʒelˈabʀe
aʀdʒelˈɛbʀe
aʀdʒeʀjˈable
aʀezˈaʀbʀe
aʀzaʀˈablɛ
aʀzeʀˈablɛ
azɛʀˈable
ãʑeɽˈablə
dalazˈabre
dezalˈabʀe
dezaʀˈable
dezaʀˈabœ
ezaʀˈablɛ
ezaʀˈabʀe
eːzerˈɑblᵊ
eʒalˈabʀɛ
ɛjdzalˈabʀu
ɛjʀarˈable
ɛ̃zavˈabre
ɛ̃zavˈabrə
izarˈable
izaʀˈable
izeʀˈable
izeʀˈablɛ
izeʀˈablɛ
ɔʀzeʀˈablɛ
selˈawbʀe
vazˈabre

aserau, asarau, auseral, auseran, asaròt, auseròtMistral los inclusen dins argelabre, ambé l'adicion ausaròt., variantas prononciadas ausaròt, auserat, auseròl, auseròu, auseron, aseraut, aseròl, aseròu, aseròt, aseron, auselar, auserau, *ouseral, *ouserau, *ouseralh, *ouserar, *oserlhar, *oserau significa A. campestre o A. pseudoplatanus.pron.
awðerˈɔ
awðerˈɔcʃ
awðerˈɔt
awðerˈɔtʃ
awðerˈɔw
awrezˈal
awzerˈal
awzerˈat
awzerˈaw
awzerˈo
awzerˈotʃ
awzerˈɔ
awzerˈɔl
awzerˈɔt
awzerˈɔw
aʷzerˈɔw
awzerˈu
aʷzərˈɔ
aʷzərˈɔw
awzirˈɔ
awzœrˈɔw
awʑerˈal
azerˈaw
azerˈawt
azerˈɔ
azerˈɔl
azerˈɔt
azerˈɔw
azerˈu
azɛrˈɔ
aθirˈɔn
ɒwzerˈaw
ɔwze̝lˈar
ɔwzelˈar
ɔwzerˈal
ɔwze̝rˈal
ɔwzerˈaw
ɔʷzərˈɔw
ɔwzœrˈɔw
ɔwʒelˈarː
ɔwʒelˈar
ɔwʒerˈal
ɔzerˈɔ
ɔʒɛʀˈal
uwze̝rˈal
uʷze̝rˈaw
uʷʑerˈaj
uʷʑerˈar
ũze̝rjˈar
uze̝rjˈaʁ
uzerˈɔLo diccionari de Sirmin Palai l'anomena aserò, aseròu, aseroù, aseroulè, aseroè, aserole, auseròu e auserò, ouserò, azeròu dins sa grafia.

asedur/azedˈyr/ significa A. campestre o "érable commun" .

blasèra, blasera, blhaserapron. /blazˈɛrɔ/, /blazˈerɔ/, /blazˈerə/, /bʎazˈerɔ/. (sustot en Septimània; depts 09, 11, 34, 66), del latin platănus.

erable, considerat coma un gallicisme per qualques occitanistas, se confond/mescla sovent amb las variantas dargelabre, per exemple rable, arable (gallicismes segon Thesoc; variantas de argelabre segon lo TdF); autras variantas darable, erabre, irable, verèbre, verable.pron.
ɑrˈab
ɑrˈabl
dɑrˈɑbl
erˈabˈj
erˈaːbˈjə
erˈabl
erˈable
erˈab̥le
erˈablə
erˈabli
erˈablœ
erˈæbl
erˈæblᵊ
erˈæblⁱ
erˈaple
erˈɑːb
eːrɑbˈj
erˈɑbˈj
erˈɑːbj
erˈɑːbˈj
erˈɑbl
erˈɑːble
erˈɑːblə
erˈebl
erˈɛbl
eʀˈable
eʀˈablɛ
eʀˈablœ
eʀˈabʀe
eʀˈæblᵊ
ɛʀˈæbli
iʀˈæblᵉ
ɟyrˈæbjⁱ
œrˈabl
rˈable
rˈæblᵉ
rˈɑːblᵊ
ʀˈable
verˈɛːble
vɛːrˈeːblᵊ
vɛːrˈɛːble
vrˈæbl
vrˈɑːble De mai, la paraula "erable" existís en catalan e se referís a un arbre del genre Acer, en particular Acer platanoides.Noms de plantes. Corpus de fitonímia catalana | TERMCAT

escarroèr /eskarːwˈɛ/ - Acer campestre, en gasconapareis coma "escarroè" dins lo diccionari de Sirmin Palai.

lador - Acer apulifolium, en gasconladoù dins la grafia de Palai.

mat, segon los diccionaris, es un tèrme que pòt significar "aseron (Acer campestre) ; argelabre (Acer pseudo-platanus) ; agast (Acer monspessulanum)". Lo Tresaur dau Felibritge l'identifica amb lo francés érable, emplegat "en Roergue", donc es probablament un tèrme general roergat pels arbres del genre Acer.

platanaPrononciada /platˈana/, /platˈanœ/, /platˈanɔ/. (sustot en Hauts Pirenèus), del latin platănusplai, blai, blàsi, bladrepron. /plˈaj/, /plˈaje/, /pθjˈɑʲ/ /blˈae/, /blˈaj/, /bjˈajs/, /blˈadre/, /plˈaðe/, Segon lo TdF, ven del latin platănus. Malgrat aquò, lo Thesoc menciona pas d'etimologia.

plaime, plaumepron. /plˈajme/, /plˈawme/ sembla significar Acer platanoides en gascon, segon Palai. L'identifica tanben amb "platana" e "sicomòr".

violonièr o violonier designa en particular l'espècia A. monspessulanum.

Tèrmes de mai recercar
*agàssa /aɡˈasœ/ (a Saut)
agast *sauvatge/*sauvatgier /aɡˈast sɔwvˈadʒʲe/ (a Mons)argimouele(masc.) - espècia de Acer conegut dins Var. Mistral pensa qu'es probablament nomenat per oposicion a l'''asedur.Argimouele dins la seccion Additions a la fin del TdF.
/aliɣˈe/ (a Tria)*armòl /armˈɔl/ (a Sòrbs)*arpalhut' /arpajˈyt/ (en Erau), /arpaʎˈyt/ (en Avairon)*bèth d'ausèthpron. /bɛt d awzˈɛɫ/, /bˈɛt d awzˈɛtʃ/*bòsc de chabra o *bòsc de cabrapron. /bˈo d ʃˈɛbr/
/brekˈy/ o /brukˈy/durbec [ò *durbèc?] (a Romeièr)pron. /dyʀbˈek/ Dins d'autres parlars, durbèc o durbec descriu un ausèl, Coccothraustes coccothraustes.
/kukumjˈe/
/kṵŋfrˈeʲ̴ᵑ/grasal'Es mencionat dins lo Tresaur dau Felibritge, après Gras, mas Mistral mostra solament  "érable pour argelabre" per sa definicion.
/ˈodʒa/
/tʃœkæmˈo/

 Lista d'espècias 

 Acer acuminatum Acer albopurpurascens Acer argutum Acer barbinerve Acer buergerianum 
 Acer caesium Acer campbellii Acer campestre, dich argelabre, aseron, aserau, aseròt, etc.
 Acer capillipes (Syn. Acer pensylvanicum subsp. capillipes) 
 Acer cappadocicum 
 Acer carpinifolium Acer caudatifolium Acer caudatum Acer cinnamomifolium Acer circinatum 
 Acer cissifolium 
 Acer crassum Acer crataegifolium Acer davidii - 
 Acer decandrum Acer diabolicum Acer distylum Acer divergens Acer erianthum Acer erythranthum Acer fabri Acer garrettii Acer glabrum Acer grandidentatum 
 Acer griseum 
 Acer heldreichii 
 Acer henryi Acer hyrcanum Acer ibericum Acer japonicum 
 Acer kungshanense Acer kweilinense Acer laevigatum Acer laurinum Acer lobelii Acer lucidum Acer macrophyllum 
 Acer mandshuricum Acer maximowiczianum Acer miaoshanicum Acer micranthum Acer miyabei 
 Acer mono Acer mono 
 Acer monspessulanum, dich agast Acer negundo o Acer negondo 
 Acer ningpoense Acer nipponicum Acer oblongum Acer obtusifolium Acer oliverianum Acer opalus 
 Acer palmatum 
 Acer paxii Acer pectinatum Acer pensylvanicum 
 Acer pentaphyllum 
 Acer pentapomicum Acer pictum Acer pilosum Acer platanoides 
 Acer poliophyllum Acer pseudoplatanus 
 Acer pseudosieboldianum Acer pubinerve Acer pycnanthum Acer rubrum 
 Acer rufinerve (Syn. Acer pensylvanicum subsp. rufinerve)
 Acer saccharinum 
 Acer saccharum Acer sempervirens 
 Acer shirasawanum 
 Acer sieboldianum Acer sinopurpurescens Acer spicatum 
 Acer stachyophyllum Acer sterculiaceum Acer takesimense Acer tataricum - (Acer tataricum subsp. tataricum
 Acer tegmentosum Acer tenuifolium Acer tetramerum Acer trautvetteri Acer triflorum Acer truncatum Acer tschonoskii Acer turcomanicum Acer ukurunduense Acer velutinum Acer wardii Acer ×peronai
 Acer ×pseudoheldreichii}}

 Acer ginnala (Syn. Acer tataricum subsp. ginnala) 
 Acer leucoderme (Syn. Acer saccharum subsp. leucoderme)
 Acer nigrum (Syn. Acer saccharum subsp. nigrum
 Acer tutcheri fossils :
 Acer alaskense Acer chaneyi Acer douglasense''

Categoria:Flòra
Categoria:Aceraceae (Cronquist)
Categoria:Sapindaceae
Categoria:Sapindales
Categoria:Planta tintoriala