Còuledan, Lube e Boast

Còuledan, Lube e Boast (Coslédaà-Lube-Boast en francés) qu'ei ua comuna bearnesa administrada peu departament deus Pirenèus Atlantics e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Toponimia
Boast
La prononciacion qu'ei [bũˈas] (nasalizacion hèra hòrta). Las fòrmas ancianas que son Boo-Ast en 1385, Boaast en 1548, Boast (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau), Coslédaà-Lube-Boast despuish 1843, quan apleguèn las tres comunas Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 157-158.

Segon Miquèu Grosclaude, la grafia de 1385 que muisha lo nom ei compausat e que i avó tombada de n dens la prumèra partida deu nom, enqüèra atestada per la prononciacion. Que cau donc supausar ua fòrma *Bon-Ast. Que s'agirè d'un nom de persona gascon medievau compausat de dus noms, Bon + Aster (Boaster qu'ei atestat dens lo cartulari de Berdoas). Aster que pòt estar un nom de sent, lo metropolita d'Amasya au sègle Vau, d'aquí Sench Astier (Dordonha), deu grèc astèr, « astre ») o un nom de mestèr, un fabricant de lanças (lança = ast) o un antroponime qui en deriva, shens que la persona e sia era-medisha de la profession. Normalament, la darrèra sillaba -tèr qu'ei tonica e non pòt disparéisher; que cau donc supausar ua dessufixacion (supression deu sufixe) : *Bonast-èr > Bo(n)ast .

Còuledan
La prononciacion qu'ei de mau representar [kɔːʍleˈðã] (vocalizacion de s, alongament de [o], aspiracion hòrta). Jacques Boisgontier, dens la soa recension deu Dictionnaire toponymique des communes du Béarn que supausa ua espirantizacion de s anteconsonantic, fenomèn banal en gasconhttps://www.persee.fr/doc/onoma_0755-7752_1992_num_19_1_1146_t1_0264_0000_2.

Lo felibre René Canton tenia que se pronóncia [kɔːleˈðã].https://soundcloud.com/radio-pais/sets/las-ficas-de-lenga Al minut 3.30 .

Las fòrmas ancianas que son Cosledaa en 1385, Cosledan en 1402, Cosledaas en Béarn en 1424, Cosledaa (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau), Coslédaà-Lube-Boast despuish 1843, quan apleguèn las tres comunas Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 161-162.

Segon Dauzat, lo nom que vien de cos(t), « costalat », fòrma masculina de costa, dab ua segonda partida escura. Los vilatges en cost que son au som d'arrecs Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 214, a Cos. 

Segon Miquèu Grosclaude, que i a en occitan un mot còs, « turon, tuc », mès qui ei probablament d'ua arradic prelatina, shens cap ligam dab còsta, nimei dab lo latin collis. La segonda partida que vien deu latin medievau leda (en gascon, leda/leta,  « brau, nauda, maresc », dab un sufixe -anam qui indica la qualitat. Lo sens globau que seré lo de « hautor marescatjosa », çò qui ei possible dens las largas potges de Vic Vilh (lo basco Aincille qu'a lo medish sens) . Segon la mapa, lo planèr estret on ei lo vilatge que sembla totun plan eishugat.

Lube
La prononciacion qu'ei [ˈlyβe]. Las fòrmas ancianas que son Lube en 1385, Luba en 1546, Lube (mapa de Cassini, a la fin deu sègle XVIIIau), Coslédaà-Lube-Boast despuish 1843, quan apleguèn las tres comunas Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 169.

Lube que sembla ua fòrma deu nom d'òmi Lupus, Lop en gascon. Que i a dens los tèxtes las fòrmas Lubat, Lubet, Lub  .

Lo Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000, de Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, sortit 9 ans après, que cita ua atestacion Luber au cartulari de Morlans en 1154. Se Luber ei ua fòrma primitiva de Lube, aquò que hè mauaisit que Lube sia un derivat deu nom d'òmi Lupus, « lop »
Michel Grosclaude et Jean-François Le Nail, Dictionnaire toponymique des communes des Hautes-Pyrénées intégrant les travaux de Jacques Boisgontier, Conseil Général des Hautes-Pyrénées, 2000 https://www.archivesenligne65.fr/article.php?laref=948&titre=luby-betmont.

Istòria

Administracion

Demografia

 En  la populacion qu'èra de  abitants e la densitat qu'èra de  ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas dab la comuna

Véder tanben
 Comunas deus Pirenèus Atlantics

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna deus Pirenèus Atlantics
Categoria:Comuna de Bearn