Aidac

Aidac (Aydat en francés) z-es una comuna auvernhata dau departament dau Puèi de Doma e de la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Geografia
La comuna d'Aidac z-es situada dins l'aira d'atraccion de Clarmont-Ferrand, a 24 quilomètres au sud-oèst de la prefectura departamentala e anciana capitala regionala Clarmont-Ferrand.

z-Es aderenta dau pargue naturau regionau daus volcans d'Auvèrnha, que le sèti z-es situat au chastèl de Montlosier sobre le territòri comunau.

Topominia
Las atestacions ancianas son Avitacum au sègle V., Aidaco (959), Aidachus (1022), Aidat (1196, 1789), Aidac (1240, 1264), Aydac (1259) e Edac au sègle XIV.

S'agiguèt d'una formacion toponimica galloromana en -(i)acum sufixe gallés que localizava a l'origina, puèi marcava la proprietat. Es precedit dau nom de persona latin Avitus, portat per un autoctòn, d'ente le sens globau de "domeni d'Avitus". Queste Avitus es probablament le nòble arvèrne Eparchus Avitus, devengut brèvament emperaire de Roma e dont la filha Papianèla esposèt Sidòni Apollinari qu'eiretèt dau domèni que descriu d'alhors.

La comuna se ditz [iˈdɒ] vèrs Orsinas e vèrs Ceissac [eˈdɒ]Collectatge IEO 63., Pierre-François Fournier baila la prononciacion [iˈda]Pierre-François Fournier, Les noms de lieux en -acus en Auvergne et sur ses confins (Forez, Bourbonnais), Nouvelle revue d'onomastique, 1984, p.25..

 Faiet (Fohet en francés), atestat Faëtum en 1222Tardieu, A. (1877). Grand dictionnaire historique du département du Puy-de-Dôme. impr. de C. Desrosiers. Moulins. p. 167.. La prononciacion [we] dau grop <ai> après una labiala z-es normala dins quela region.
 Vernuege ven dau gallés vernoialum, derivat de "vern".

Istòria
En junh 465, Sidòni Apollinari descriu embei son amic Domitius sa villa d'Avitacum, situada segon la tradicion a l'entorn dau lac d'Aidac (Epistulae, II, 2,7) : « La faça interiora de las parets se satisfait de la sola blanchor de la pèira lissada (…). Si d’autra part pòrtes pena de mos marbres, quò es un fait que Paros, Cariste, Proconèse, la Frigia, la Numidia, Sparta depausèron pas en aquels luòcs las placas de colors variadas de lhoras peirèiras, e las pèiras de mas tèrmas ofrisson pas tanpauc a las espiadas aquela aparença trompaira d’un plantèir d’escalhas que bailan los ròcs d’Etiopia e lhoras montanhas de porpre tenjuts d’un roge naturau. Mas si sèm pas riches de la soliditat de pas v-una d'aquelas pèiras estrangèiras, ma maison embei sa clujada o, si ames mèlhs, ma chabana a aumens la freschor dau país. Prèsta mas atencion embei ce qu'avèm pusliau qu'embei ce qu'avèm pasFrédéric Trément, Le peuplement des campagnes d'Auvergne à l'époque romaine, dans Daniel Martin, L'identité de l'Auvergne, Nonette, Créer, 2002 (ISBN 2-909797-70-8), p. 98-99.. »

 Administracion 

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants.

Luòcs e monuments

Personalitats liadas a la comuna
 L'abat Roièr, dau Pontés, qu'anèt fondar Nòstra Dama d'Auvèrnha dins le Saskatchewan, anuèit Ponteix.

Veire tanben
 Comunas dau Puèi de Doma
 Ponteix, comuna canadiana que pòrta le nom d'un vilatge d'Aidac

Liams extèrnes

Nòtas e referéncias
Nòtas

Referéncias

Categoria:Comuna dau Puèi de Doma
Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)