Furçac (Sent Estefe)

Furçac (Sent Estefe) (Saint-Étienne-de-Fursac en francés) es una anciana comuna occitana de Marcha, en Lemosin, situada dins lo departament de Cruesa e la region de Novela Aquitània, ancianament de Lemosin. Dempuei lo 1er de genier 2017, es comuna delegada e chapluòc de la comuna novela de Furçac.

Geografia
Los borgs de Sent Estefe de Furçac e de Sent Peir de Furçac fòrman una sola aglomeracion. Dempuei 2017, las doas comunas son fusionadas.

Toponimia
Las atestcions ancianas son, per luec:

Furçac (Sent Estefe) - Vicaria Firciacense en 960; Ecclesia sancti Stephani de Furciaco vers 1090; Parrochia Sancti Stephani de Fursac en 1250; In burgis, villis, parrochiis Sancti Silvani, Chamborenti, Fursiaci inferioris en 1265; Ecclesia beati Stephani de Fursat en 1282; Prior de Fursato en 1330; La parr. de S. Estienne de Furssac en 1346; Cappellanus Sancti Stephani de Fursaco ; Burgus de Fursaco en 1457; Fursac en 1539; Saint-Etienne-de-Fursac en 1844https://dicotopo.cths.fr/places/P21096620.

Paulhac - Guillelmus de Ranconio preceptor domus de Pauliac en 1248; Domus milicie templi de Paulhac en 1282; Capella de Paulhac dependeat a matrice ecclesia beati Stephani de Fursac ; Johannem de S. Hylario preceptorem domus milicie Templi de Paulhaco … capella de Paulhat depend(e)at… (sens data); Fratrem Joh. Las Chaussadas quondam preceptorem tunc dicte domus de Paulhac en 1308; Sex anni erunt … frat. Humbertus de Comborino preceptor de Pulhac en 1308; Philebert de Neillac … commandeur de Loreul et de Poillac en 1385; Pierre du Bois commandeur de Poillac et Jacques du Bois son frère, chevaliers en 1434; A messire Jaques du Boys chevalier gouverneur de la terre de Pollac en 1435; Au commandeur de Pollat en 1438; Jehan Cotet commandeur de Pouilhac en 1471; Pierre de Razès commandeur de La Croux de Maseyrat et de Poillac en 1512; Pauliac vers 1764; Paulhac ; Pauliat en 1844; Paulhac en 1882https://dicotopo.cths.fr/places/P06283717.

Toponimia
I a divèrsas fòrmas ancianas per Sent Estefe de Fursac : 
 Ferruciaco, Ferrucia, Firruciac (monedas, sègle VII);
 Vicaria Firciacense (charta de l'an 960),
 Ecclesia sancti Stephani de Furciaco (cartulari de Benavent, vèrs 1090);
 Parrochia Sancti Stephani de Fursac (acte de 1250);
 Parrochia Furciaci-inferioris (colleccion Gaignières, tòme 186, p. 123, 1264);
 Ecclesia beati Stephani de Fursat (cartulari O. Domina, p. 70 vo, archius de la Nauta Vinhana, 1292);
 Burgus de Fursaco (Pierre d'Hozier, registre III, genealogia de Chamboran(t), p. 42, 1457);
 Fursac (registre de Guarin, 1539-1542).

Pendent la Revolucion, la comuna portèt, de prairial de l'an II à pluviôse de l'an IV, lo nom de Fursac-Libre Archives départementales de la Creuse, p.24 à 45 puei, de nivôse de l'an IV a fructidor de l'an IV, lo de Le Bas-Fursac Archives départementales de la Creuse, p.45 à 50.

Las etimologias fantasiosas an pas mancat e an sistematicament negligit las atestacions pus ancianas, las del sègle VII. Segon l'abat Louis Dubreuil, Fursac tira son etimologia de Forum sacrum > Forsac > Fursac, es a dire luec sacrat, vila santa, çò qu'indicava que Furçac èra un centre de devocion. Una autra suggestion pretend que Fursac (fursa) ven de fur (« direccion » en germanic) e sa (« ciutat ») siá la ciutat de las direccions (7 direccions a Furçac)...

Es pus rasonable de creire qu'es coma los autres noms en -ac, format d'un nom de propietari gallo-roman e dau sufixe celtic -*ako, latinizat en -acum. Adara, demòra a trobar lo nom de persona.

Las tres atestacions dau sègle VII fan pensar aus divèrs Ferruçac : Ferruçac (Naut Léger), Ferruçac (Tarn e Garona), un autre prèp de Sent Maurin (Òut e Garona).
Lo nom s'explica per Ferucius o Ferrucius segon Dauzat e Rostaing Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, p. 287, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, a prepaus dau vilatge dau Naut Léger, per Ferrucius segon Paul Burgan e André Lafon Paul Burgan, André Lafon, Toponymie du Tarn-et-Garonne, Association Antonin Perbosc, 2006, p. 237, a prepaus del vilatge de la comuna de Recacòrn, per Ferruntius segon Ernèst Negre e los Féniés Bénédicte Boyrie-Fénié et Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, p. 121, Edicions Sud-Ouest, novembre 2007 per lo mesme vilatge. Lo passatge de *Ferruçac a Furçac se pòt explicar de doas faiçons :
 *Ferruçac > *Firruçac > *Firçac > Furçac (veire las atestacions Firruciac e Vicaria Firciacense);
 *Ferruçac > *Fruçac > Furçac (metatèsi de -r-); mas la prumièra explicacion s'apieja sus las fòrmas ancianas.

La grafia Fursat de 1292 mòstra que la finala -ac fuguèt modificada en -at (t es una oclusiva sorda coma c), abans l'amudiment de la consonanta. I a plan de comunas lemosinas o auvernhassas que lor nom oficial es en -at, eretièr de -acum. Se tròba enquera d'exemples de noms en -ac prononciats -at en Gironda, Òlt e Garona, etc.

Sent Estefe vòu dire que l'egleisa es dedicada a aqueu sent. La varianta Estefe o Estèfe es sabenta per çò qu'es de la transcripcion en -f- dau -ph- grèc, la varianta Esteve o Estève es d'evolucion populara. Logicament, Esteve se tròba dins los patronimes, eretiers de pitits noms, e Estefe puslèu dins los noms d'egleisa, e après, de vilatges.

Istòria

Administracion
Lista daus maires

Intercomunalitat

Demografia

 en 1825, Sent Estefe absorbiguet la comuna de Paulhac.
 En  la populacion èra de  abitants.

Luecs e monuments

Personalitats liadas a la comuna

Veire tanben
Liams connexes

Liams externes

Nòtas e referéncias
Nòtas

Referéncias

Categoria:Comuna de Cruesa
Categoria:Comuna de Lemosin (Occitània)