Ciaus d'Alègre

Ciaus d'Alègre (Céaux-d'Allègre en francés) z-es una comuna occitana, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Geografia

 Comunas vesinas 

    400px|left|Distanças e posicion relativa


Perimètre del territòri

Toponimia
Las fòrmas ancianas son ad Celtos, au sègle XII [aquò seriá una latinizacion fantasiosa], Ecclesia de Ceus, en 1252, Ecclesia de Seus, en 1390, Ceaulx, en 1401, Ceaux, en 1618, Siaulx, en 1561, Seaulx, en 1616, Cyaux en Auvernhe, en 1625, Oppidum Situlense, au sègle XVII, Oppidum Situla, al sègle XVIII, Ceaux-près-d'Alegre, sus la mapa de Cassini (sègle XVIII) Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 50 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f99.image . Lo nom vendriá de cellis, ablatiu-locatiu plural de cella, « ermitatge ». Es probablament pas un celsus, « naut » Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 158. Lo nom occitan es probablament *Ciaus dempueis lo sègle XVI, après un passatge per *Ceaus (1401). La vocalizacion de -l (cellis > *Cels > Ceus) saguèt aboriva (1252). Situla o situlus (fòrmas dels sègles XVII e XVIII), an lo sens de « ferrat, selha », en francés seau, mot que sembla representat per aquela fòrma francesa deu toponime...
Duminhac
Aquò's un chastèl arroeinat e un vialatge. Las fòrmas ancianas son Duminac en 1259, Duminhac en 1331, Duminhacum en 1401, Duminiac alh secle XVIII (mapa de Cassini), Dumignac en 1820 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 108 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f157.image .
Segon Joan Arçac, Duminhac vendriá de Dûminius, derivat delh latin dûmus, nom d'escais o nom d'origina; dûmus a lo sens de « boisson, bartàs » Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 145. Improbable. 
Segon Xavier Delamarre, Duminhac vendriá delh nom celtic d'òme (inatestat) *Duminius. Cf. dumion, « costet, costalàs, terme, suc ». Mas i a tanben un nom celtic d'òme Dumnios, atestat. Dumn- pòt èsser una fòrma assimilada de Dubn-. Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 143, 144, 296, que se seriá poscut devolopar en *Duminios per se conservar. Cf. tanben dubus, dubis, « negre »Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 152.

Istòria
 En 1789, Ceu d'Alègre èra de la diocèsi del Puèi de Velai, de l'archipreirat de Sant Pàulhan, de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de La Chas-Dieu e deu ressòrt de Riam https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f99.image Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 50
Administracion

 Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Alègre; es avòra del canton de Sant Pàulhan.

Demografia

 La baissa de populacion en 1886 e 1891 es contemporanèa d'un aument d'importància comparabla a Fins-Sent-Genèis. S'agís pas d'un eschamge de territòris perqué las doás comunas se confronton pas. S'agís pas tanpauc de trabalhs per la construccion de la linha Sent Jòrgi d'Aurac-Lo Puèi de Velai, achabada en 1874.
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Veire tanben

Ligams extèrnes
 Ciaus sobelh site de l'Insee

Nòtas

Categoria:Comuna de Velai
Categoria:Comuna del Naut Léger