Freidafònt

FreidafòntComission Toponimica Occitana de l'Institut d'Estudis Occitans (Fridefont en francés) z-es 'na comuna auvernhata d'Occitània, situada dins lo departament delh Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

 Geografia 

 Perimètre delh territòri 

 Toponimia 
 Freidafònt 
Las fòrmas ancianas son Frigidus fons, en 1338, Freidaffon, Freidefon, Froideffont (en francés), Freidaffont, en 1494, Fridefon, en 1623, Frideffount, en 1624, Fredafon, en 1680, Freidafont, en 1681, Fraydefons, en 1784, Fridefont (mapa d'Estat-major, sègle XIX)http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496858MtLlvd. Lo sens es evident : fònt freida; los compausants son eiretèirs delh latin frigida e fontem.Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 305Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 366 Mas lo nom oficial èra Sarrus taiqua 1909, nom tanben de la paròcha sus la mapa de Cassini; Freidafònt èra un simple vialatge, mas plaçat sus un luòc pus planèir que Sarrus, situat sus un sèrre https://www.geoportail.gouv.fr/donnees/carte-de-cassini (grafia Cristian Omelhièr). La prononciacion, notada a La Vàstria, es [fridɛfɔn] enquèsta Sivadon junh 2018. La grafia Freidafònt es etimologica, mas ei- pretonic se simplifica regularament en -i en auvernhàs.

 Sarrus (nom francés)  
Sarrus es un ancian luòc situat a l'oèst de Freidefònt e que tresplomba lo barratge.
Las fòrmas ancianas son Cerrus, en 1338,  Sarrus, Saurruc, al sègle XIV, Sarus, en 1669, Sarunière, en 1688 http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496862vjXvgx. Quanha es l'origina ? Lo gallés Sarrō ? o pusleu un derivat de sèrra/sèrre/serre (la grafia de Cristian Omelhièr, serre, es probablament fonologica) amb lo resultat delh sufixe -uceus, solucion confòrma a la situacion geografica ? La grafia deu èsser Sarrús.
 Manhac 
Manhac èra al sud-èst de Freidafònt, sus un serre.
Las fòrmas ancianas son Manhac, en 1296, Maignac, Maymac, en 1494, Manhat, en 1628, Maignat, en 1665, Manial, en 1670, Maignhac, en 1676, Mainac, en 1682 http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496859Gj3GHu. 
Manhac vendriá d'un nom latin d'òme Magnius/Magnus o benleu Mannius o lo nom celtic Maguno (o Magino), amb lo sufixe gallés -āco(n), latinizat en -acum.Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 422Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 109 e 148, per d'autres Manhacs Mas Magnius pòt escondre lo nom gallés Magn(i)os (de magnā, « las ròchas » e pas « lo grand », coma en latin).Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 186 Manhac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre un òme que portava un d'aquelhs noms.
 Mallet (nom francés) 
Las fòrmas ancianas son Milata, latinizacion de 1250, Melet, en 1337, Meletum, al sègle XIV, en latin, Mealetum, en 1458, Mallet, Mellet, Meslet, en 1494, Méallet, en 1784. Lo nom sembla Méallet e deu aver la meima origina. Mallet poiriá venir del latin melus, « pomèir », amel sufixe collectiu -etum, o de lors eiretèirs Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 428, a Malay. Una autra possibilitat, segon Jacques Lacroix, es lo gal (gallés, gallic) miletu-, « destruccion, roina » IEO Cantal, Communes Cantal.xls.pdf. La fòrma occitana actuala del nom es pas coneissuda, mas la diftongason de la prumeira sillaba (Mel- > Meal-), pusleu a la fin de l'Edat Mejana, es probabla.

 Istòria 
 En 1831, l'anciana comuna de Magnac (occitan Manhac) siaguèt annexada a Sarrus.http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=20545
 En 1839, l'anciana comuna de Maller, o pusleu Mallet (nom francés, adoncas probablament Malet) siaguèt rapartida entre Freidafònt e Favairòlas http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=20805 (lo borg de Malet se vei pas mai sus la mapa e es ara jos las aigas delh barratge de Grandval) https://web.archive.org/web/20180123131313/http://www.garabit-viaduc-eiffel.com/spip.php?article33.
 Lo vialatge de Freidafònt remplacèt (quora ?) Sarrús coma borg e tanben los borgs de Manhac e de Mallet, tres luòcs dispareissuts. Amb l'annexion de Manhac e d'una partida de Mallet, Sarrús, s'èra encara chapluòc, se trobava en situacion encara pus periferica qu'abans.

 Administracion 

 Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra delh canton de Chaldasaigas; es ara delh canton de Nòvaglèisa.

 Demografia 

 Demografia Manhac 

 Las donadas de la dreita delh grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna enteira de Freidafònt.

 Demografia Malet 

 Las donadas de la dreita delh grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna enteira de Freidafònt.

 Luòcs e monuments 

 Personalitats ligadas amb la comuna 

 Veire tanben 

 Ligams extèrnes 

Nòtas e referéncias
Nòtas

Referéncias

Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)
Categoria:Comuna de Cantal
Categoria:Comuna d'Occitània