Alet

Alet (Alet-les-Bains en francés) es una comuna lengadociana, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Geografia

vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

 Perimètre del territòri 

Toponimia
Las fòrmas ancianas son Vicus Electus et monasterium Sanctae Mariae, en 813, Monasterium Beatae Mariae virginis quod vocatur Elettus ? Electus ?, en 1050, Eleit, en 1082, Alestum, en 1099, Allect, en 1572, Alet, en 1585, Ville et cytté d'Allet, en 1594, Electa, en 1739 Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 6, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f98.item.texteImage . Per Dauzat, lo nom es escur Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 10; la dificultat pus granda es l'evolucion fonetica (electus a un sens en latin). En considerant d'unas fòrmas ancianas coma de latinizacions incorrèctas, l'evolucion Electus (813) > Eleit (1082) > Alet (1585) es coërenta, mes quina seriá la motivacion de electus, adjectiu o eventualament nom de persona ?
Sant Salvaire
Sant Salvaire es un masatge e una anciana sucursala de la diocèsi d'Alet. Las fòrmas ancianas son Sainct Salvaire..., le village de Sainct Salvaire en 1594, Saint Salvayre en 1807Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 418, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f510.item.texteImage . 
Sant Salvaire correspond al cas subjècte de Sant Salvador, que representa l'epitèt mistic de Jèsus CristAlbert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 627.

Istòria
 La glèisa d'Alet foguèt primièr una abadiá de l'òrdre de Sant Beneset (benedictina), que le comte Berà fondèt a l'entorn de 813 (Sancta Maria Electensis en 1136, Sancta Maria Electi en 1155, Claustra Sancte Marie Electensis en 1176) Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 276, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f368.item.texteImage ; venguèt catedrala quand lo papa Joan XXII creèt la diocèsi d'Alet per desmembrament de la de Narbona [en realitat, en succession de la diocèsi de Limós (1317-1318)]; aquela diocèsi d'Alet ne venguèt doncas sufraganta. L'avesque d'Alet prenguèt lo títol de comte d'Alet, dont n'èra lo senhor temporal Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 6-7, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f98.item.texteImage . La catedrala foguèt desrocada pels calvinistas e l'avesque la tornèt pas bastir.
 Entre 1790 e 1794, Saint-Salvayre (nom francés; Sant Salvaire probablament) foguèt annexat a Alet; lo masatge de Sant Salvaire es a l'ENE d'Alet; en 1878, Verasan venguèt una comuna independenta http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=402.

 Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Limós; es ara del canton de la Région-Limouxine (en francés), donc de la Region Limosenca.

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Lòcs e monuments
Alet ten un patrimòni arquitectural e istoric prestigiós marcat e classat monument istoric :
 abadiá del sègle IXen venguda catedrala al sègle XIIen,
 sala capitulària del sègle XIVen,
 palais episcopal,
 glèisa de Sant AndriuGratien Leblanc - L'église Saint-André d'Alet - , dans Congrès archéologique de France. . Pays de l'Aude. 1973 - Société Française d'Archéologie - Paris - 1973 del sègle XIXen amb de capèlas de la fin del sègle XVen e del sègle XVIen,
 borg medieval fortificat,
 otèls particulars dels sègle XII e XIVen amb corondatges e sortents,
 Font termala, descobèrta e expleitada pels romans dempuèi  ans,

Personalitats ligadas amb la comuna

Véser tanben
 Comunas d'Aude

Ligams extèrnes
 Alet sul site de l'Insee

Nòtas

Categoria:Comuna d'Aude
Categoria:Comuna de Lengadòc