Pardalhan (Agenés)

Pardalhan (Pardaillan en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Perimètre deu territòri

Toponimia
 La prononciacion es [parda'jaŋ]. Las fòrmas ancianas son prior de Pardelha et de Guarinhac, en 1326, capella de Pardelha, en 1326, B.M. de Gabiraco, en latin, en 1503, prior de Gaviraco prope Pardalianum, en latin, en 1520, Pardaillan (mapa deu sègle XVII). Pardalhan èra lo nom deu castèu e Gavirac/Gabirac/Guavirat/Gabrias/Gabriat lo nom d'origina deu vilatge, a 500 o 600m, e de la parròquia; dempuèi, lo vilatge de Gavirac a pres lo nom de Pardalhan Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 197-198, aquò dejà a l'epòca de la mapa de Cassini, e la petita aglomeracion situada près deu castèu deu èsser Le Vieux Bourg, « Lo Vièlh Borg, Lo Borg Vièlh ».
 Pardalhan ven d'un nom latin d'òme Pardalus, Pardalis, Pardelius (Dauzat e Rostaing) Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 518, Pardelius (Negre), *Pardalius, nomen tirat deu cognomen Pardalus, de pardalis, « pantèra » (Astor, Bénédicte Boyrie-Fénié), lo tot emb lo sufixe -anum . Las fòrmas pus ancianas, de 1326, menarián puslèu a Pardelius.

 Gavirac/Gabirac/Guavirat/Gabrias/Gabriat/Guarinhac. La fòrma de 1326 es probablament una cacografia e las variantas Gabrias/Gabriat venen puslèu de Gavirac/Gabirac/Guavirat, au luec que lo passatge invèrse es pas aisit. *Gavirac, prononciat coma Gabirat per betacisme e per l'evolucion normala de -ac en Agenés, es probablament la fòrma d'origina. *Gavirac pòt pas venir de Gabrius/Gabrios, d'origina gallesa, coma Gauriac, per de rasons foneticas. Una inscripcion de Valença, au musèu de Grenòble fornís lo nom de Sextus Cabirius Jullinus; Cabirius es pas un nomen, mès un agnomen a foncion de nomen, basat sus lo nom deus Cabirs (divinitats) https://books.google.fr/books?id=ntUUAAAAIAAJ&pg=PA33&lpg=PA33&dq=nom+cabirius&source=bl&ots=2CpvpHst2l&sig=05hJoyeQ1oYUsSXgfVKvQ40nqnc&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwjf_4Wgg6zdAhUEzoUKHdZiBywQ6AEwAHoECAEQAQ#v=onepage&q=nom%20cabirius&f=false. En supausent una sonorizacion de l'iniciala, Cabiriacum poiriá explicar Gavirac. Lo nom gallés d'òme Cavarios demandariá un accident de mai, una reduccion de diftongue : *Cavariacon > *Gavairac > [gaβej'rat] > [gaβi'rat]. Mès totas aquelas etimologias son especulativas.

Istòria
 En 1824, Sent Front fuguèt annexat a Pardalhan http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=26168.
Administracion

 Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Duràs; es adara deu canton de Les Coteaux de Guyenne (en francés). De 1793 a 1801 fuguèt deu canton de La Sauvetat e Sent Front èra deu canton de Somençac.

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²

Demografia Sent Front

 Las donadas de la drecha deu grafic, plaçadas automaticament, son las de la comuna entièra de Pardalhan.

Luecs e monuments

Personalitats ligadas emb la comuna
 Marguerite Duras (1914-1996): escrivana e cineasta.

Veire tanben
 Comunas d'Òut e Garona
Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna d'Agenés
Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Òlt e Garona