Agulha (Naut Léger)

Agulha (Aiguilhe en francés) z-es una comuna velaiesa, situada dins lo departament del Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Geografia
Agulha se situa a costat delh Puèi de Velai a l'entorn delh puèi volcanic que lais se trapa la chapèla de Sant Michial. Se tròba sus la Via Podiensis, lo chamin de Sant Jaume que partís delh Puèi. Es  traversada per la Bòrna, afluent de Léger.

 Comunas vesinas 
    400px|left|Distanças e posicion relativa


Perimètre delh territòri

Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Aculea en 1175, Hospitale S. Nicholai de Aculea en 1212, Acuillia en 1226, Agulia en 1227, Ecclesia S. Nycholai apud Acculeam en 1267, Agulea en 1285, Agulla en 1298, Castrum de Acu en 1309, L'Aguille en 1394, Aguilhe en 1506, etc. Per l'agulha Sant Michial : Præalta silex quæ... Acus vocatur en 962, Rupes B. Michaelis sive Aculæ en 1409, Le rocher de Saint-Michel en 1778 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire Topographique... de la Haute-Loire, p. 2 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f51.image . 
Segon Dauzat, Agulha ven delh [bas] latin acucula, « agulha »; [la gleisa] z-es un ròc apelat Acus en 962 Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 5. 
Segon Joan Arçac, lo latin acucula, « petite agulha », chausit per Dauzat conven pas per aquelh ròc gigantesque. Joan Arçac explica agulha per lo latin aculea, femenin d'aculeus, « agulhada, punta » Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 177. 
Sembla ben que agulha siá pusleu lo resultat delh latin acucula, a l'origina diminutiu, qualitat perduda en bas latin, dont acus èra la fòrma en latin classic. E doncas la mencion Acus de 962, portada dins un contèxte latin, èra la latinizacion purista d'un nom que deviá, a l'epòca, èra pauc diferent de çò qu'es avòra.

Istòria
En 1789, Agulha èra de de la província de Velai, de la subdelegacion e seneschauciá delh Puei de Velai e èra un fièu delh chapítol catedral d'aquela viala . 

Lo nom es atestat per la primèira fes dins los archius de l'ospici del Puèi de Velai sota la fòrma latina Aculea en (1175), puèi (1212) Hospitale Sant Nicolae de Aculea, Eguilhe (1793) e Equilhe (1801).

 Administracion 

 Demografia 

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Veire tanben

Ligams extèrnes
 Agulha sobelh site de l'Insee

Nòtas

Categoria:Comuna de Velai
Categoria:Comuna de Lengadòc
Categoria:Comuna del Naut Léger