Cadelh e las Penas

Cadelh e las Penas (Cazarilh-Laspènes en francés) qu'es ua comuna gascoa de Comenge, situada en eth departament dera Hauta Garona e era region administrativa d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

Geografia
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre deth territòri

Toponimia
Eths toponimistas qu'explican Cazarilh. 
Eth nom que s'explica per eth latin casa, « cabana -----> ostau rurau ----> proprietat » e sufixe -ale (casau, grana varietat de sens istorics), puish sufixe -ile, dambe dissimilacion (eth segond -l- que dissimila eth prumèr en -r) Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 151, a CasabiancaErnest Nègre, Toponymie générale de la France, volume III, n° 25 742Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 217. 
Segon Astor, eth segond sufixe es pas -ile-, mès -iculu- ( > -ilh) Jacques Astor, Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France, ed. du Beffroi, 2002, p. 223. 
Non saben se eth toponime es estat un còp Casarilh > Cadarilh. Benlèu, en supausant ua medisha origina, *Casalilh > *Casalelh > *Caselh, per ua sòrta d'aplologia, >  Cadelh relativament recentament. Mès mancam de fòrmas ancianas, com dens tot er arrondiment de Sent Gaudenç.
Las Penas
Ua montanha ath nòrd de la comuna, mei hauta que era on se tròba Cadelh, que pòrta sus era mapa era mencion Cap de la Pène. 
Pena qu'es en celtic penno-, pennā « eth cap, era extremitat, era punta, èra cresta » Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 214Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2008, p. 248; eth sens oronimic que s'es conservat. Era toponimia tradicionala que hè d'aqueth mot un testimoniatge preindoeuropèu [shens motiu seriós !] Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 74Jacques Astor, Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France, ed. du Beffroi, 2002, p. 590, ligur per Dauzat e Rostaing, çò qui èra un progrès Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 517, a Pannes. Eth plurau e eth singular que son emplegats en toponimia, shens distincion clara.

Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Cadelh de las Penas qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'èra Nòsta Dauna (informacion dobtosa : benlèu Sent Martin). Tanlèu 1790, Cadelh de las Penas qu'èra deth canton de Banhèras de Luishon. En 1790, era comuna qu'estó citada damb eth son nom autentic, Cadeilh Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 11, 9 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html.

 Administracion 

 Ara refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, era comuna, qui èra deth canton de Banhèras de Luishon, qu'en demorè.

Demografia

 En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

 Lòcs e monuments 

Personalitats ligadas damb era comuna

Véder tanben
 Comunas de la Nauta Garona

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de Comenge
Categoria:Comuna de la Nauta Garona