Lausun

Lausun (Lauzun en francés) es una comuna agenesa e perigòrda, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

 Perimètre del territòri 

Toponimia
Las fòrmas ancianas son Eluso, Elusone ( ? al sègle IV, segon Durengues), aecclesia Sancti Stephani de Leuzuno, en latin, en 1126-1183, de Lauzuno, latinizacion del sègle XIII, castrum de Lauduno, latinizacions de 1259 e de 1270, apud Laudunum, latinizacion de 1305, capella de Laussino, latinizacion de 1326, prope Lodunum, latinizacion de 1520, Lauzun (mapa del sègle XVII) Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 154. La fòrma citada per Durengues, pas segura, que correspond a Elusódunum auriá pas poscut donar Leusun, Lausun.

Lo nom es format d'un element gallés, que se trobariá tanben a Loudun (Lauzdunensis vicaria en 850, Laucidunensis en 895, Losdunum en 1059 Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 173, a Laudun e a Montliausut (ancian Montlausun). Aquel segond element es format, segon la tradicion toponimica, d'un nom gallés d'òme *Laucos e de dūnon (latinizat en dunum), « ciutadèla, fortalesa »; per explicar -z- e pas -d- dins qualques cas coma Lausun, lo compausat se deguèt contractar lèu Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 390, o fal supausar puslèu la pèrta del sentiment de la composicion.

En realitat quatre noms de dūnon emb un nom de persona *Laucos qu'es absent de tot autre toponime, es inversemblable. Vaquí probable perqué Delamarre, qu'accèpta Lauci-dūnon (o Lauco-dūnon) se garda ben de precisar que lo prumièr element es un nom d'òme  e cita pas *Laucos dins son indèx dels noms de persona Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 173, 300, 352. Per Lausun, i a una atestacion del sègle XII, Leuzuno , que mena a una autra possibilitat, leuco-dūnon (leucos, « blanc, clar, lusent > lhauç »). Cossí que siá, a Lausun, eu- e au- pretonics donan lo meteis resultat [ow], mas aquò èra benlèu diferent a l'Edat Mejana. Empacha pas que se passa aisidament d'un a l'autre. Mas aquò vòl pas dire que tots los Lausun/Laudun venon de leuco-dūnon.

Istòria
 Tot lo nòrd de la comuna es perigòrd, de l'anciana diocèsi de Sarlat : Sent Nazari, Caisaguet, Queyssel, Saint Macaire, en francés https://books.google.fr/books?id=KM92DwAAQBAJ&pg=PT21&lpg=PT21&dq=queyssel+dioc%C3%A8se+de+sarlat&source=bl&ots=hXUG7175qr&sig=ACfU3U1abJQKGCzc4zOId4QY91pIlSKkmQ&hl=fr&sa=X&ved=2ahUKEwiIs_mY4cTmAhWNa8AKHUarDbYQ6AEwAXoECAoQAQ#v=onepage&q=queyssel%20dioc%C3%A8se%20de%20sarlat&f=false.
 Lo 1èr de genièr 1965, Lausun annexèt Sent Nazari http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18951https://www.insee.fr/fr/metadonnees/cog/commune/COM47261-saint-nazaire.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra capluèc del canton de Lausun; es adara del canton de la Val de Dròt.

Demografia

 En 1793, la municipalitat èra Lauzun, Bourgougnague, Lavergne, Montignac, Saint Colomb, Saint Laurent, Saint Nazaire et Segalas, donc Lausun, Bergonhagas, La Vèrnha, Montinhac, Sent Colomb, Sent Laurenç (comuna de Bergonhagas), Sent Nazari (dempuèi 1964, dins Lausun) e Segalàs. La populacion èra de 6708 abitants.
 La demografia de Lausun s'explica per la concurréncia de Miramont, vila que se desvolopèt al sègle XIX e enquèra mai al sègle XX.

Luècs e monuments
 Lo castèl de Lausun.
 La glèisa de Sent Estèfe.
 La glèisa de Sent Pastor de Queyssel (Caissèl ? Caissèu ?).
 Las glèisas de Sent Nazari e de Sent Macari.
 L'ostal emb de las cariatides.

Personalitats ligadas emb la comuna

Veire tanben

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Agenés
Categoria:Comuna de Perigòrd
Categoria:Comuna d'Òlt e Garona