Lo Borg de Valença

Lo Borg de Valença (Bourg-lès-Valence en francés) es una comuna occitana de Daufinat situaa dins lo departament de Droma e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament de Ròse-Aups. Lo Borg de Valença es la quatrena mai granda vila de Droma.  

Lo gentilici es bourquenc -a.  

Geografia

 Localisacion 
La municipalitat es situaa dins l'aglomeracion de Valença.  

 Relèu e geologia 
Situaa dins la val de Ròse, la comuna presenta pauc de relèu. L'altitud oscila entre 99 e 200 m d'altitud.

I a tres tipes de sòls : caldosols, fluviosols e fersiosols. 

 Idrografia 
La municipalitat es traversada per las aigas seguentas: 

 lo canal segondari del riu Borna

 lo Ròse (L'ancian cors bordeja la municipalitat e la separa del Departament d'Ardecha) 

Un canal de derivacion foguèt creat amb la construccion de la paissièra idroelectrica entre 1965 e 1968. Lo canal de derivacion bordeja l'ancian lièch. 

 Clima 
En 2010, lo clima de la municipalitat es de tipe clima dau Bacin del Sud-Oèst, segon un estudi dau Centre nacional de la recèrca scientifica (Centre National de la Recherche Scientifique en francés) s'apiejant sus una seria de donadas cobrissent lo periòde 1971-20009. 

En 2020, Météo-France publica una tipologia dels climas de la França metropolitana ont la municipalitat es dins una zona de transicion entre lo clima de montanha e lo clima mediterranèu e es dins la region climatica Mejana Val de Ròse, caracterizada per un bon solelhament en estiu (fraccion d'insolacion > 60%) una fòrta amplitud termica annadièra (4 a 20 °C), un aire sec en totas sasons, auratjós en estiu, de vents fòrts (mistral), una pluviometria nauta en auton (250 a 300 mm).

Toponimia
Las atestacions istoricas donaas per Brun-Durand dins son "Diccionari topografic dau departament de la Droma" son : 

 Ecclesia Sancti Petri de Burgo (1065) : mencion de la glèisa de sant Pèire (cartulariá del Borg de Valença, 6)
 Prior de Burgo Valentie (1162) : mencion de prior de la glèisa de sant Pèire (cartulariá del Borg de Valença, 12).
 Borc (1192) (cartulariá de l'abadiá de Nòstra Dama de Leoncel, 44)
 San Pere del Borc (1261) : mencion de la glèisa de sant Pèire (cartulariá del Borg de Valença, 204).
 Saint-Pierre du Bour de Valence (Sant Pèire de Lo Borg de Valença) (1395) : mencion de la glèisa de sant Pèire (cartulariá del Borg de Valença, 137)
 Ecclesia Burgi Valencie (1430) : mencion de la glèisa de sant Pèire (cartulariá de Lo Borg de Valença, 135). 
 Sègle XV : mencion de la glèisa de sant Pèire : Ecclesia collegiata Sancti Petri de Burgo (despolhat de Valença)
 Bourg Saint-Pierre (1628) (Borg Sant Pèire) : confirmacion de las libertats de Valéncia
 Le Bourg-lès-Valence, comuna del canton de Valença
 Bourg-lès-Valence (l'article definit es pas pus prononciat)

Istòria

 Antiquitat gallo-romana 
Lo territòri fa partida de la colonia romana de Valentia. Un pòrt es bastit sul Ròse. 

 Un pichon borg bastit e ligat a l'entorn de la siá glèisa de Sant-Pèire 
Dins lo Nauta Edat Mejana es bastit la collegiada de Sant Pèire. Los canons son senhors del Borg. 

Al plan feudal, lo capítol de la glèisa de Sant Pèire èra senhor esperital e temporal de Bourg-lès-Valence, concurrentament amb lo prevòt de la catedrala, que jontava a son títol aquel d'abat del Borg.  

Pasmens se separats per de remparts bastits a l'epòca romana (entre 15 AbC e 15 ApC), l'istòria de Lo Borg de Valença foguèt longtemps ligada a aquela de Valença. Lo Bourg amb la siá glèisa Sant-Pierre es jos la dependéncia dels senhors locals e dels òmes de glèisa de Valença.  

 A l'epòca feudala 
Lo Borg aperteniá al territòri del reialme d'Arle (933) abans d'incorporar lo Sant Empèri Roman Germanic en 1032.  

Valença e Lo Borg de Valença fasián partida del Sant Empèri Roman Germanic e demòra al poder dels senhors locals. L'evesque de Valença influencièt grandament la region. Lo pichon pòrt sul Ròse es una zona de transit e de comèrci entre las ribas de l'Empèri (Sant Empèri Roman Germanic) e del Reiaume de França. Los Canons de la Glèisa de Sant Pèire e los senhors de Crussol contraròtlan aquel sector.  

Lo Bourg vei a partir de 1091 lo bastiment del castèl de Confolens (possession dels Clérieux puèi al XIVe sègle dels dauphins. Dominava e protegissiá lo confluisson de l'Isère (riu) e del Ròse. Èra encargat d'encaissar un peatge necessari per remontar lo Ròse cap a Lion.  

A partir del sègle XIV: la comunautat del bourg obten cèrtas libertats municipalas.  

 De l'integracion al reialme de França a las guèrras de religion 
Lo Borg fasent partida del comtat del Valentinois intègra lo Dauphiné en 1446 e en consequéncia lo reialme de França. En 1461, lo Dauphiné foguèt integrat al Domaine reial. 

Lo sègle XVI vei lo desvolopament de manufacturas près dels canals del Borg e de Valença. En 1567, la collegiada de Sant Pèire es destruida. A la meteissa epòca, fòrça edificis de Valença coneguèron lo meteis destin. 

 De la presa de las libertats de Valéncia a la Revolucion francesa 
Lo Borg es una possession del capítol de Valença fins a 1628. Es l'emancipacion de Lo Bourg.

Al sègle XVII, l'evesque de Valéncia, Daniel de Cosnac, partisan de la revocacion de l'edicte de Nantas (1685) bastiguèt una residéncia d'agrement al luòc dich Sant Bartomieu. Es uèi lo domeni del Valentin. 

1693-1695: Los Veynes, avent aquerit en 1693 la màger part dels drechs seigneuriaux dins aquela tèrra, obtenon en 1695 l'ereccion de la distincion de Lo Borg de Valença en marquisat, que conservèron fins a la Revolucion. Originari del Gapençais, la familha de Veynes s'establís en region valentinoise amb Claude (vèrs 1665-1730), senhor de Veynes, de Chichilianne e del Prayet, qu'aquerís las tèrras del Valentin e de l'Illa-Adam a Lo Borg de Valença. 

En 1789, la comuna aviá 458 caps de familha. 

Abans 1790, Lo Borg de Valença èra una comunautat de l'eleccion, subdelegacion e bailliage de Valença. Formava una parròquia del diocèsi de Valéncia, que la glèisa, dedicada a Sant Pèire, èra aquela d'una anciana abbaye que, secularizada al sègle IX, foguèt convertida en un capítol, que foguèt unit a aquel de la catedrala de Valença en 1727. 

 La Revolucion Francesa e lo desvolopament de la vila fins ara 

Politica e administracion

 Tendéncia politica 

 Administracion municipala 
Lo nombre d’abitants al darrièr recensament essent comprés entre 10 000 e 19 999, lo nombre de membres dau conseilh municipal es de 33. 

 Lista dels cònsols 

 Jumelages 

 Ebersbach an der Fils (Alemanha) dempuèi 1983
 Ebersbach-Neugersdorf (Alemanha) dempuèi 1991
 Talin (Armenia) dempuèi 2004

Populacion e demografia

 Demografia 

 Servicis e equipaments 

 Ensenhament 

 Santat 

 Manifestacions culturalas e festivitats 

 Lésers 

 Espòrts 

 Mèdias 

 Cultes 

 Economia 

 Cultura locala e patrimòni 

 Luòcs e monuments 

 Patrimòni cultural 

 Patrimòni natural 

 Personalitats ligadas amb la comuna 

Veire tanben
 Comunas de Droma

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de Droma
Categoria:Comuna occitana dau Daufinat