Jussac

Jussac (Jussac en francés) es una comuna auvernhata, situada dins lo departament del Cantal e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Segon Joan Francés Blanc, la comuna es partejat entre parlars lengadocians e un bocin auvernhathttps://commons.wikimedia.org/wiki/File:Langues_en_Auvergne-Rh%C3%B4ne-Alpes.svg.
 Geografia 

 Comunas vesinas 
 400px|left||Distanças e posicion relativa 


Perimètre del territòri

Toponimia
 Jussac 
Las fòrmas ancianas son Jussiacum, en 1344, Jussacum, en 1445, Jessac, en 1598, Jussahac, en 1623, Jusac, en 1629, Jussact, en 1669, Jussat, en 1784 http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a0113514968595ScVLD. Jussac vendriá d'un nom latin d'òme, Justius, amb lo sufixe -acum Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 372, latinizacion del sufixe gallés -āco(n). Jussac èra doncas probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Justius.

 Autariba (capèla e montanha) 
Alta-Rispa en 1312, Alta-Riba en 1464https://dicotopo.cths.fr/places/P04437198. Hauterive en français.

 Breisse (vilatge amb castelet) 
Las fòrmas ancianas son Breyssas, Breyssas dal Perier, en 1522, Breysses, en 1616, lou Perrier, alias de Breissas, en 1622, Breysse, en 1634, Breïsses, en 1634, Braisses, en 1668, Braysses, 1676, Breisses, en 1773 http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496854IyZwgA. Lo Perier/Perrier representa probablament pas perièr, mas peirièr, « luòc peiregós » o « maquina de traire pèiras a un castèl » (puslèu lo primièr sens).

 Caussac 
Las fòrmas ancianas son Calsacum, en latin, en 1466, Calsac, en 1552, Camsac, en 1583, Calssac, en 1622, Lou Calsap, en 1623, Caussac, en 1663, Causac, en 1666, Causact, en 1669 http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496855VCLjBW. Lo sufixe gallés (gal, gallic) -āco(n), latinizat en -acum dins los tèxtes, pausa pas de problèma e se lo nom es pas un transferiment, Caussac èra una anciana granda proprietat antica. Demòra a trobar lo nom del mèstre, en partent del nom medieval Calsac.  Calsac o Calçac pòt venir d'un nom latin d'òme, Calicius Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 157, a Causse-de-la-Selle, mas lo nom gallés Caletios (probablament derivat de *Caletos, « lo dur ») Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 96, 97 conven a la rigor : dona regularament *Calzac, mas l'assordiment de -z- darrèr una consonanta es pas impossible. I a benlèu d'autras solucions. La grafia es Cauçac se la prononciacion occitana es la que fan supausar la fòrma escrita francesa e las atestacions de la segonda mitat del sègle XVII.

 Cautrunes 
Las fòrmas ancianas son Caltruna, en 1369, Caltrina, en 1464, Caltrunas, al sègle XVI, Caltrunes, en 1552, Caultrunes, en 1622, Cautrunes, en 1664, Caultrune, 1665 http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a011351496855hs9q0o. L'origina de Cautrunes poiriá èsser Cartinios, citat per Delamarre Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 107 e per Dauzat Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 150, a Cartignies (o puslèu una varianta *Cartinos, perqué la finala es pas en -inha). Lo nom vendriá toponime per derivacion :*Cartinia, *Cartina. L'evolucion poiriá menar a un temps de polimorfisme entre *Cart- e *Catr-, puèi una fòrma de conciliacion *Cartr-. De *Cartrina, una dissimilacion menariá a *Caltrina (la fòrma de 1464). Veire Chartrené, ancian Cartiniacus al sègle VI. Possibilitat fragila.

 Fontanelhas 
Fontanelhas en 1522, Fontanilhas en 1522, Fontanelhes en 1616, Fontanilles en 1629, Fontanhles en 1662, Fontaneilles (non datat), Fontaneilhes en 1664, Fontanelles en 1672, Fontenilles en 1747, Fontanilhes en 1771https://dicotopo.cths.fr/places/P79119932. Fontenille en francés.

 Nierestanh 
Nigrum Sungum en 1316, Nigrum Stagnum en 1466, Nierescanh en 1485, Castrum de Myrum Estangnum (non datat), de Myrum-Estangum en 1504, Nigrum Stangum en 1531, Nierestang en 1773, Nierestan en 1784https://dicotopo.cths.fr/places/P08001579.

Probablament d'estanh e de la fòrma occitana anciana nier venent del latin nigrum ("negre").

 Nosièras 
La forteresse de Nozières en 1381, Nozieras en 1464https://dicotopo.cths.fr/places/P77580060. Nozières en français.

 Renhac 
Las fòrmas ancianas son Renhac, en 1622, Reniac, en 1655 http://archives.cantal.fr/ark:/16075/a0113514968610zUebf. Renhac es atestat tardivament e lo nom es benlèu un transferiment. Se n'es pas aital, Renhac es format d'un nom d'òme galloroman, Renius, del gallés Renos (Dauzat e Rostaing), o d'un nom d'òme gallés Renios o Rennios (Delamarre) amb lo sufixe gallés -āco(n) Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 560, a RegniéXavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 220, 304, 362. Renhac èra doncas benlèu una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Ren(n)ios.

 Istòria 

 Administracion 

 Jussac saguèt successivament dels cantons d'Orlhac, en 1793, d'Orlhac-sud, en 1801, d'Orlhac-1, en 1973, de Jussac (capluòc), en 1985 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=18051 e, dempuèi la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna es del canton de Naucèla.
 Demografia 

 Luòcs e monuments 
 La capèla de Jussac situada sus la còla d'Autariba (nom supausat; fr Hauterive).
 La glèisa de Sant Martin, situada dins lo borg e la font Sant Martin.
 Lo castèl de Fontanelhas (nom probable; fr Fontenille)
 Lo castèl de Nosièras (nom supausat; fr Nozières)
 Lo fòrt de Nierestanh (nom supausat; fr Nierestang o Neyrestang), fèu amb castèl situat suls bòrds de l'Autra (fr Authre), uèi desparegut.

 Personalitats ligadas amb la comuna 

 Véser tanben 

 Ligams extèrnes 

Nòtas e referéncias
Nòtas

Referéncias

Categoria:Comuna d'Auvèrnhe (Occitània)
Categoria:Comuna de Cantal
Categoria:Comuna d'Occitània