Lograta

Lograta (Lougratte en francés) es una comuna  agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Perimètre del territòri

Toponimia
Lograta
La prononciacion es [lu'gratɔ]. Las fòrmas ancianas son de Lopgrata, en 1293, Loupgrate, Labgrate, Labragte, Lobgrate, Lobgrata, Lubgrata, Lupgrate, de 1307 a 1317, Lupo Graty, latinizacion (?) de 1307 a 1317, capella de Lougraco (maissanta lectura), en 1326, ecclesia Sancti Stephani de Gratalupo, alias Lupograto, en latin, en 1508, Loup Grato, en 1668. Lograta es l'equivalent de Gratalop Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 162, tanben en Agenés.

I a principalament doás posicions. La prumièra, enonciada prudentament per Dauzat, explica lo nom per un concret lop grata Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 414. La proximitat dels bòsques a l'Edat Mejana (cf. la fòrma de 1155 per Castilhonés, nemus Castellonesium) auriá poscut (perqué non ?) motivar una tala apellacion, puslèu risolièra e ironica. La segonda posicion explica Lograta e Gratalop per de raiç pre-indoeuropèas, *gr-att-, « ròca, gres dur e siliçós », e *lop-, de valor oronimica (qu'explicariá lo Leberon < Luberon < Louerionos, transcripcion d'Estrabon). Lograta seriá doncas una tuca rocassosa e lo nom seriá estat interpretat lop grata, emb absorpcion posteriora de p per g. Bénédicte Boyrie-Fénié evòca tanben la teoria de Berganton e de Miquèu Grosclaude, qu'explican los Gratalops (mas coma nom de familha) per la juxtaposicion de dos pichons noms, Lop e Grat .

Valetas
Lo vilatge es situat al NNE del borg, dins una depression. Diminutiu de val Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 695, per d'autres luècs, al plural.

Cèlas
Lo vilatge es situat a l'ENE del borg. Cèlas ven de la fòrma plurala del latin crestian cella, « ermitatge » e qualques còps « pichon monestièr » Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 159, a Celle (La)Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 296.

Rocadet
Lo vilatge es situat a l'ESE del borg, en posicion dominanta, sus un morre. Sembla un diminutiu del nom Rocat, present en toponimia occitana e precisament en microtoponimia (noms de vilatges o d'ostals que son pas comunas o ancianas parròquias). Rocat es dejà un derivat de ròca o de ròc, emb lo sufixe -at, de sens collectiu (ensemble de ròcs) o eventualament diminutiu. Los toponimes que compòrtan ròca correspondon sovent a de fortalesas, de castèls. Rocadet es benlèu lo diminutiu d'un autre luèc nommat Rocat, benlèu dispareissut, mas i a pas de certitud.

Torretas
Lo vilatge, emb una glèisa, es situat a l'ENE del borg, pus luènh que Cèlas. Diminutiu de tor.

Istòria
 En 1840, la comuna de Valete (nom francés, en occitan Valetas) fuguèt annexada a Lograta http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=20107. Solament, i a mai. Lo siti Cassini explica qu'entre 1790 e 1794 Roquedet (nom francés) fuguèt annexat a Castilhonés. Puèi, abans 1806, aital foguèt de Celles et Roquadet-Paroixe (nom francés) e en 1825, de Pompiac http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=7180. Rai per Pompiac, mès la mapa mòstra clarament que Cèlas e Rocadet son dins la comuna de Lograta. Error ? Transferiment posterior de Castilhonés a Lograta ? De mai, sembla curiós que Celles e Roquadet foguèsson estats estacats a Castilhonés abans l'annexion de Pompiac, que los separa, çò sembla, de Castilhonés. La diferéncia de tractament entre Roquedet (Rocadet) e Roquadet-Paroixe fariá supausar que Rocadet fuguèt annexat en prumièr (a Castilhonés o a Lograta) e que lo restant de la parròquia seguèt, se i a pas una autra confusion. Mas, coma la municipalitat de 1793 èra dejà Lougratte, Celles et Roquedet , qu'aquelas tres entitats son encara dins la meteissa comuna, i a un autre dobte : benlèu que s'es pas passat ren.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Castilhonés; es adara del canton de La Val de Dròt.

Demografia

 Per l'evolucion demografica de Valetas, veire l'article.
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luècs e monuments

Personalitats ligadas emb la comuna

Veire tanben
 Comunas d'Òut e Garona
Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna d'Agenés
Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Òlt e Garona