Sent Bertomiu d'Agenés

Sent Bertomiu d'Agenés (Saint-Barthélemy-d'Agenais en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània. 

Avant 1919 se disiá oficialament Saint Barthélemy e doncas Sent Bertomiu.

Geografia

vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Perimètre deu territòri

Toponimia
Lo toponim es prononciat localament [,seŋbertu'miw daze'ne]Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN, Pau, 2012, p. 223.

Bénédicte Boyrie-Fénié dona quatre atestacions : Sancti Bartholomei (sègle XIII), S. Bartholomeo (homines de ~) (1242-1255), Sanctus Bartholomeus (1307-1317), St Bertoumion (mapa del sègle XVII). La darrièra es especialament interessanta : mòstra que lo grope final -ion se prononciava dejà [-iw] en lengadocian.

L'origina del nom pausa pas cap de problèma : representa l'apòstol Bartholomaeus Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 588. Lo determinant que se referís a l'Agenés, dont la parròquia Sent Bertomiu fasiá dejà partida de la diocèsi abans la Revolucion http://www.valleedudropt.com/cartancin.htm, foguèt ajustat al nom de la comuna en 1919. Pendent la Terror (1793-1794), la comuna prenguèt (oficialament) lo nom de Beauvais .
 Viraguet, glèisa consacrada a Sent Pèir e dispareissuda dempuèi lo sègle XVI https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/548/mode/2up (demòra una capèla). Son nom, grafiat Viraguet o Biraguet (sus la lista de Valeri, en 1520) deu èsser un diminutiu de Virac, situat a quicòm coma 8 km.

Istòria
A la revolucion francesa, la municipalitat de Barthélemy inclús las seccions de Montinhac e de La Topinariá, que formaràn a l'an 5 la comuna de Montinhac e La Topinariá. Lo nom de Beauvais es utilizat dins l'estat civil en floreal de l'an 2, puèi tornan a Saint-Bathélemy.
En 1919, la comuna es renomada oficialament Saint-Barthélemy-d'Agenais.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Sèishas; es adara deu canton deus Tuquets de Guiana.
 L'intercomunalitat es Val de Garonne Agglomération, donc Vau de Garòna Aglomeracion.

Demografia

 al recensament de 1793, la municipalitat èra Saint Barthelemy, Armillac, Beffery, Montignac et Toupinerie , donc Sent Bertomiu, Armilhac, Beffery (nom francés), Montinhac, Topinariá.
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km²
 es interessant de comparar l'evolucion demografica de Sent Bertomiu d'Agenés e de Levinhac, d'una part, e la de Duràs e de Sèishas, d'autra part. Son de comunas de talhas pas tròp diferentas, çò que permet d'eliminar dens una certana mesura l'efècte de l'exòde rural, qu'an mai o mens un aspècte urban (una vila èra sovent petita dins l'Oèst occitan), eretat d'una foncion de centre de servicis per las comunas vesinas, sovent dispareissuda adara. Las que venguèren cantons (capluècs de canton), emb las foncions administrativas associadas a aquel títol, se son en gròs mantengudas dempuèi lo començament deu sègle XIX, las autras, en mai d'aquò tròp près de Sèishas o de Duràs respectivament, an patit d'un despòblament marcat e d'una pèrda de lur activitat comerciala.

Luècs e monuments 

Personalitats ligadas damb la comuna

Veire tanben
 Comunas d'Òut e Garona

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna d'Òlt e Garona
Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Agenés