La Bertoniá

La Bertoniá (Labretonie en francés) es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

Comunas vesinas
    400px|left|Distanças e posicion relativa


Perimètre del territòri

Toponimia
Las fòrmas ancianas son p. Sancti Johannis de Bertopont, en 1520, S. Martin de Labretonie ou de Vertampten, al sègle XVII. La prononciacion es [la,bertu'ɲɔ]. Vertampten, en 1520, es probablament una error de transcripcion Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 139.

Dauzat, que coneissiá pas la fòrma orala, interprèta lo nom coma un derivat d'un nom recent Breton Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 76; Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, dona la meteissa explicacion, en ajustant lo sufixe -iá. B. Boyrie-Fénié ajusta qu'aquel sufixe es frequent al nòrd del dialècte lengadocian. La fòrma francesa (se comprenèm coma cal lo tèxte de Bénédicte Boyrie-Fénié) a patit d'una metatèsi : Bert- > Bret- [absenta de la mapa de Cassini, qu'escriu la Bertonnie]. Lo nom d'òme es en realitat Berton, diminutiu dels noms en -Bèrt (Robèrt, Albèrt...). Un nom germanic d'òme, Berto, ajustat al nom d'origina latina Ponç (de Pontius), explicariá Vertampon, [nom d'un ostal a 500 m del borg, escrit Vertempon sus las mapas francesas, Vertampion, en tant que vilatge o parròquia, sus la mapa de Sanson al sègle XVII https://web.archive.org/web/20181031215103/https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom, pauc segura sus la fòrma dels noms], e descarat en Vertampten dins l'interpretacion de la lista de Valeri en 1520 .

Curiosament, la fòrma Bertopont de 1520 sembla una mescla de (la) Bertoniá e de Vertampon, emb la predominància del segond; probable que Bertopont representa puslèu Vertampon; ajustarem que i a pas de pont a Vertampon, situat sus un travèrs, per evitar las falsas interpretacions. Çò que sembla segur es que la residéncia de la parròquia a esitat entre Vertampon e La Bertoniá o que lo borg fuguèt benlèu Vertampon, que la glèisa i fuguèsse o pas. La Bertoniá es un nom relativament recent, mas Vertampon, sus un site defensiu, pòt èsser ancian (gallés uertamo- ? la finala s'i opausa un pauc). I a un luèc nommat L'Eglise sus la mapa, a l'oèst de La Bertoniá (Vertampon es al nòrd-èst) e adara i a pas de glèisa. I a tanben una autra glèisa dins la comuna, a Sent Joan, a 2 km al sud del borg.

Istòria
A la Revolucion, la Bertoniá èra del canton de Gontaud; passèt al canton de Castèlmauron d'Òut en 1801 http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=5791.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Castèlmauron d'Òut; es adara del canton de Tonens.

Demografia

 En 1793, la municipalitat èra Agmèr e La Bretoniá
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luècs e monuments

Personalitats ligadas emb la comuna

Veire tanben
 Comunas d'Òut e Garona

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna d'Òlt e Garona
Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Agenés