Ornasons

Ornasons (prononciat:  (en francés e oficialament: Ornaisons) es una comuna occitana de Lengadòc. Situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon, comptava 1.097 abitants en 2022

Geografia
vignette|upright=1.7|centre|Comunas a l'entorn.

 Perimètre del territòri 

Toponimia
Las fòrmas ancianas son Castrum de Ornadons, en 1070, Ornazones, en 1116, Ornazonns en 1123, Ornanos = Ornazos en 1226, Ornasos en 1271, De Ornazonibus en 1285, Rector de Ornationibus en 1351, Ornaciones en 1377, De Ornasonibus en 1397, Ornasoz, Ornazos al sègle XIV, Hornaros en 1402, Ornaso en 1468, Hornazos en 1538, Hornazous en 1587, Ornesons al sègle XVI, Ornasoux en 1647, Ournasous en 1671, Ornezous en 1781. La prononciacion occitana es Ournazóus Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 285, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f377.item.texteImage , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [oɾna'ʒus]. 
Ornasons vendriá d'un nom latin *Ornatius, ambe'l sufixe latin -onem Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 511. Una autra possibilitat es que lo nom venga dirèctament del latin ornationes, que vòl dire « los ornaments, las ondraduras », que se motivariá benlèu per la luxuosa villa de Consentius, situada sus l'ager octavianus e descrita per Sidòni Apollinar al sègle V Rémy Verdo, Contribution à la toponymie audoise : Ornaisons, Nouvelle revue d'onomastique, n°56, 2014, p. 55-70.
Autariba
La mapa dona Hauterive le Haut, Hauterive le Bas (que tresplomba Ausson (riu), e qu'es donc a l'origina del nom) e al mièg Hauterive le Neuf, normalament pus recent que los autres dos. 
L'abat Savartés fornís las atestacions per Hauterive (en francés), sense destriar les sites. Autariba seriá la villa de Consentius, ont donèt l'espitalitat a Sidòni Apollinari; es tanben l'anciana proprietat de l'abadiá de Fontfreja. Las fòrmas ancianas son : Villa Octaviana al sègle V (Sid. Ap.), Octobian entre 1117 e 1500, Esglise d'Octobian entre 1148 e 1500, Ecclesia S. Stephani de Octaviano en 1178, Borya de Auta Ryba en 1538, Auteribe en 1589, Sainct Étienne de Octobian, aujourd'hui dict Auteribe en 1177 e 1639, Aulte Rive..., Aulta Riba en 1580, Autaribe en 1655, Auterive al sègle XVIII (mapa de Cassini) Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 176, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f268.item.texteImage .
Autariba a pas besonh de traduccion, Octovian ven del nom latin d'òme d'Octavius ambe'l sufixe -anum. Octovian èra la proprietat d'Octavius (e, qualques sègles après, de Consentius).

Istòria

Administracion

 A la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna, qu'èra del canton de Lesinhan de las Corbièras, i demorèt; dempuèi 2016, lo canton es vengut Le Lézignanais.

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna
 Adam Peirussa, escrivan occitan (1823-1901)
Véser tanben
 Comunas d'Aude

Ligams extèrnes
 Ornasons sul site de l'Insee

Nòtas

Categoria:Comuna de Lengadòc
Categoria:Comuna d'Aude