Durança

Durança (Durance en francés) qu'es una comuna agenesa situada dens lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Toponimia
La prononciacion qu'es [dy'raŋsə]. las fòrmas ancianas son : Duranssa en 1283, locum et ballivam de Durance en 1342, Saint-Étienne de Cabugières en Durancia, en latin, en 1374, Duranssa en 1407, Durance en 1538, Saint-Étienne de Cabuyos alias de Durance en 1604<ref <ref name=durengas>Chanoine Durengues, Les monographies paroissiales du diocèse d’Agen'. Ficha 18J41 "Durance", numerizada pels archius departamentaus d’Òut e Garòna.</ref>Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 108-109 repren Durengues..

Segon Dauzat, Durança es a la hont de l'arriu Avança; qu'es probablament un aute nom d'aqueth arriuAlbert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 256.

Segon Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, que i a arroeinas d'un castèth. Lo nom que ven benlèu deu gascon durança, «  durada » (Diccionari Palai, p. 358), dens l'intencion de marcar la fòrça de la defensa.

Segon Bénédicte Boyrie-Fénié, Durança qu'es un idronime prelatin; mes lo remplaçament d'un nom per un aute, atau com ditz Dauzat, qu'es dobtós. Com Durença, l'etime qu'es compausat d'ua arrasic idronimica *dor--*dŭr-, « hont » (cf. basque iturria), e deu sufixe -entia. Que i a dens la comuna un lòc À l'Avance qui sembla estar un punt de passatge, un ga, d'aquera aiga. Durança que seré donc benlèu « las honts d'Avança ».

Segon Xavier Delamarre, los noms de la familha de druantia, druentiā que son probablament d'origina « vielha europèa », dens lo sens « d'indoeuropèa preceltica, pr'amor tròban noms semblables d'aigas hòra deu territòri celtic : Drwęca o Drewenz en Polonha (< *Drŭvętia), Drywiaty en Bielorussia (< *Druvintia); cf. sanscrit dravantī, « flume » (« qui escor, qui cor »); l'arrasic indoeuropèa que seré *drew-, « córrer »Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 141; Delamarra qu'explica çò qui precedeish a prepaus deus idronimes, non pas a prepaus de la comuna de Durança.

Tanben segon Delamarre, Avança qu'aparten a ua idronimia indoeuropèa preceltica. L'origina de las aigas d'aquera familha qu'es l'indoeuropèu *aunto-, « hont » e l'etime qu'es auantiā, auentiā, auentios. En mei de l'aiga agenesa, que i a Avance o Avançon (Auts Aups), afluent d'arriba dreta de Durença, Vence (Isèra), afluent d'arriba dreta d'Isèra, Vence (Droma), Avancia en 1299, afluent d'arriba dreta de Berre, Vence (Ardenas), afluent d'arriba esquèrra de Mosèla (los noms de cors d'aiga  precedents son en francés), La Vansa (Aut Urgèl), Aventio, ara Ewenni (País de Galas), Aventia en Etruria, ara Avenza''Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 65.

Istòria
La vila estot fondada com priorat deus Prémontés en 1220 damb lo nom de Sent Esteve de La Granja."Histoire et plan de la bastide de Durance" suu sit de la comuna. En 1320 es refondada com bastida en pareatge enter lo rei d’Anglatèrra e l'abadia. Es mentavuda mei d’un còp dens los ròtles gascons."Durance", The Gascon Rolls Project, en linha.

 Administracion 

 Demografia 

Lòcs e monuments
Personalitats ligadas dab la comuna

Véser tanben
 Comunas d'Òut e Garona
Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna d'Agenés
Categoria:Comuna de Gasconha
Categoria:Comuna d'Òlt e Garona