Castèlnuèu de Gratacamba

Castèlnuèu de GratacambaBénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 84-85https://web.archive.org/web/20170602164253/http://www.locongres.org/oc/aplicacions/top-oc/topoc-recerca/  (Castelnaud-de-Gratecambe en francés) es una comuna agenesa, situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània .

Geografia
Lo borg es a mai de 200 m. La partida anciana, perpendiculara a la RN 21, es sus una sèrra, las extensions recentas son sus la RN 21 o parallèlas a la RN 21.

Perimètre del territòri

Toponimia
La prononciacion es [kastɛl'nɛw de 'gratɔ'kambɔ]. Las fòrmas ancianas son Gratacamba (parròquia Sancti Martini de ~), al sègle XIII, Castrum Novum, en latin, en 1307-1317, Gratacamba (R. de ~), en 1520 .
 Castèlnuèu. Ambe castèl, mot vengut del latin castellum (e abans de castrum), l'adjectiu nòu, de novum, e sas fòrmas pus evolucionadas nau e nuèu, es lo que se tròba pus sovent en toponimia Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 154. En mai del sens literal, lo nom de castèlnòu/castèlnau designava de pichonas aglomeracions apiejadas sus una fortalesa que las aparava, de borgs castrals medievals (sègles XI a XIII) Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 226 estudiats per exemple per Benoît Cursentehttp://www.persee.fr/doc/ccmed_0007-9731_1984_num_27_105_2261_t1_0166_0000_3. Normalament, los castèlnòus son anteriors a las bastidas, mas aicí, lo nom de Castèlnuèu foguèt atribuït a una bastida quand la fondèron .
 Gratacamba. Lo nom s'explica pas per l'occitan grata camba. Grata se pòt interpretar coma un mot occitan, vengut d'un pre-indoeuropèu *gr-att-, grata « ròca dura, gres ». Camba vendriá del celtic cambo-, « corba » e seriá motivat per una autura arredondida, benlèu lo luèc nommat Puèg-redond, al nòrd de la comuna, ont se descobriguèt un cementèri merovingian  (mas i a plan de puègs de mai de 200 m d'altitud dins la comuna e lo borg es sus un d'els).

 Calhadèlas (nom supausat) es un diminutiu o un derivat de Calhac (dins Bodin de Bòrregard). Se supausa que lo nom Calhadèlas se creèt a l'epòca que Calhac se prononciava dejà Calhat, siquenon auriá donat *Calhaguèlas. Curiosament, Calhac, pas tan poblat, èra l'annèxa de Calhadèlas a la fin de l'Ancian Regime https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/436/mode/2up.

Istòria
 Castèlnuèu es una bastida fondada en 1272
 En 1824, Calliadelles (nom francés, en occitan probablament Calhadèlas) foguèt annexat a Castèlnuèu.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Cancor; es ara del canton de Le Haut agenais Périgord (en francés), donc del Naut Agenés Perigòrd.

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Demografia Calhadèlas

 en 1793, la municipalitat èra Montflanquin, Beauregard, Boudy, Cailladelles, Lacaussade, La Mothe Fey, Aubin, Savignac et Villas (en francés), donc en occitan Montflanquin, Bòrregard, Bodin, La Cauçada, Sent Albin, Savinhac de Lèisa per las comunas actualas; Cailladelles (occitan Calhadèlas ?) , Lamothe-Fey (La Mòta Fèit < La Mòta Faiet ?) es demorat dins Montflanquin e Villas o Villars (occitan Vilars ?) es dins Sent Estròpi de Bòrn. 
 Las donadas de la dreta du grafic son las de la comuna entièra de Castèlnuèu de Gratacamba.

Luècs e monuments

Personalitats ligadas emb la comuna

Veire tanben
 Comunas d'Òut e Garona

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Òlt e Garona