Monlet

Monlet (Monlet en francés) z-es una comuna de Velai, situada dins lo departament deu Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Geografia
Monlet se tròba a dos quilomètres de l'ancian chapluòc de canton, Alègre, en la partida centre nòrd deu Naut Léger. Lo vilatge, traversat en son meig e del nòrd al sud per la RD 13, es lo mai vast del canton amb una superfícia de 3 570 ectaras. Deu punt de vista del relèu, es una plana granitica d'altitud mejana a l'entorn de 1 000 mètres.

 Comunas vesinas 
    400px|left|Distanças e posicion relativa


Perimètre deu territòri

Toponimia
Monlet
Las fòrmas ancianas son Monledum, en latin, en 1213, Ecclesia B. Mariae de Monlet, en 1252, Ecclesia de Montleth, en 1267, Molletum, en 1329, Le Moulet, en 1398, Mollet, en 1453, Molet, en 1561, Montlet-en-Auvernhe, en 1608 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 182 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f231.image. Pas d'informacions sus l'origina. La fòrma occitana fonetica es benleu Mole(t).
Estublac
Las fòrmas ancianas son Scupliat en 1263, Escublac en 1323, Escuplac en 1345, Stublat (mapa de Cassini) alh secle XVIII Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 113 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f162.image.
Lo nom es aparentat a La Baula-Escoublac, Écublei, Écublé, Écueillé, Écuvilly, etc, comunas francesas. Ambelh sufixe -acum, Dauzat los explica per lo nom gallic d'òme Scopilus e Scopilius Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 260, a Ecublé, Ecquevilly. Xavier Delamarre utiliza puslèu d'autres noms celtics de mèstres, Scubilios, Scublos, atestats, en relacion benlèu amb de noms d'aucèls (vielh breton scubl, « milan ») Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 232, 306, 346-347. Las explicacions convenon tanben per Escublac, vengut Estublat, Estublac, pueis que l'auvernhat palataliza cu en tyu. Joan Arçac pensa que los Estublac, Escublac, situats dins de luòcs rochós, pòdon venir delh latin scŏpŭlus, tirat delh grèc skópelos, ròc, ròca Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 146. Probable que chau escriure Escublac.
Las Inhas
Chastèl destrut e vialatge. Èra una senhoriá que dependiá de la maison d'Alègre e moventa en fèu delh duchat d'Auvernhe. Las fòrmas ancianas son De Las Inhas en 1293, Las Ynhas prope Alegrium en 1461, Lassimes (mala lectura), Les Ygnes en 1576 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 145 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f194.image.
Segon Joan Arçac, lo nom es escur. Las Inhas pòdon venir benleu delh latin ignis, « fuòc », ambelh sens de « borlat, cramat, incendiat »; Joan Arçac pensa tanben a Unias, « unitat » Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 407, mas i a de dificultats foneticas. 
Brechinhac
Las fòrmas ancianas son Brachinac en 1222, Branchinac en 1263, Brachinhat en 1404, Brachinhac en 1476, Brechignac alh secle XVIII (mapa de Cassini) Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 42 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f91.image.
Joan Arçac propausa *Braccaniacum, de(lh nom d'òme) *Braccanius (inatestat), derivat delh gallic Bracc- Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 135.
Frontès 
Las fòrmas ancianas son Villa de Froneills en 1252, Fronteylhs en 1285, Fronteelhs, Fronteilhs en 1513. Per Frontilhas, luòc [de mau trobar] près de Frontelhs, terrador ont an trobat d'antiquitats romanas : Territorium de las Frontilhas en 1418 Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 130 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f179.image. 
Joan Arçac explica las Frontilhas, près de Frontelhs (Frontelhs seriá alh terrador de las Frontilhas), per frontem (latin front) + -icula (sufixe diminutiu), mas lo sens es pas clar Jean Arsac, Les noms de lieux en Velay, ed. des Cahiers de la Haute-Loire, 2023 (reedicion), p. 202. Doncas Frontelhs seriá Fronticulum, çò qu'es corrècte foneticament.

Istòria
 En 1789, Monlet èra de la província d'Auvèrnhe, de l'eleccion de Briude, de la subdelegacion de La Chaa Dieu e delh ressòrt de Riam. Sa gleisa parochala, diocèsi delh Puèi de Velai e l'archipreirat de Sant Pàulhan, èra delh vocable de Nòstra Dòna; après l'abadiá de la Chaa Dieu, l'avesque delh Puei presentava a la cura .

Administracion

 Davant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton d'Alègre; es avòra deu canton de la Plana del Naut Velai granitic.

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Veire tanben

Ligams extèrnes
 Monlet sobelh site de l'Insee

Nòtas

Categoria:Comuna de Velai
Categoria:Comuna de Lengadòc
Categoria:Comuna del Naut Léger