Vauréal

Vauréal es una comuna francesa, situada dins lo departament de la Val d'Oise e la region d'Illa de França.
Geografia

Istòria
Establiment uman dempuèi lo neolitic, a la broa de la ribièira Oise. 

D'en primièr, masatge de Jouy-Le-Moutier, ven una parròquiane 1252. D'efièch la primièra glèisa  es bastida a partir d'aquela data dins lo quartièr dels Carneaux (uèi al 102 de la rue nationale), es cremada pels Angleses en 1432. 

La glèisa novèla es bastida a la fin del sègle XV a l 'airal actual, e consagrada en 1561, 

Li dison " Lieux" entrò 1656, quand lo senhor Antoine Guerapin, conselhièr del rei, corrector a la cambra dels comptes de París obten l'autorizacion de transferir lo nom de sa senhoriá Vauréal en Brie sus Lieux. 

Lo tenement senhoral es desmantelat a la Revolucion e vendut coma ben nacional. 

Al sègle XIX, lo castèl novèl se bastis, uèi es vengut una institucion per l'ajuda sociala a l'enfança. Al sègle XX, l'arboricultura e l'ortolatge que provesisson Pontoise e Paris, remplaçan la vinha, puèi s'escantisson atanben. 

Dins lo darrièr quart del sègle XX, la comuna dintra dins l'aglomeracion de Cergy-Pontoise, e sa populacion, benlèu encara una de las pus joves de França, passa de 800 a 16.500 abitants.

Administracion

Demografia

Luòcs e monuments
Cementèri dels angleses " Cimetière-aux-Anglais", andana cuberta unes 2500-2700 abs J.C.
Glèisa "Notre Dame de l'Assomption" del sègle XVI.
Lavadors de la "rue de Puiseux", e "des Dames Gilles" del sègle XIX.
Viaduc de l'ancian camin de fèrre de Poissy a Pontoise qu'adusia d'ortolalha e deviá en 1910 ajudar lo creis economic d'aquel costat de la vòlta d'Oise.

Personalitats ligadas amb la comuna
Pierre Gilles d'Albi (1490-1555), naturalista, geograf, filosòf e reviraire cargat pel rei François 1ièr d'aquerir de manuscriches grècs  e d'objèctes antics , acompanha l'ambaissador Gabrièl d'Aramond en Turqui aa e Pèrsia. Auriá recebudas del baron d'Aramond de tèrras al vilatge per i ostalar las sias sòrres : d'aquí la cité des dames Gilles.

Antoine Guerapin ( sègle XVII) conselhièr del rei e corrector de la cambra dels comptes de París, senhor de Lieux que nommarà Vauréal

François-André Michaux (1770-1855), botanista, explorèt l'America del Nòrd. Foguèt cònsol de Vauréal.

Amédée de Caix de Saint-Aymour (1843-1921),linguista, istorian e arqueològ, crompèt e excavèt lo Cementèri dels Angleses, sepultura collectiva del Neolitic en forma d'andana cobèrta.

Henri Menier (1853-1913) cholocatièr, eretièr d'un empèri agroalimentari, captal ric e poderós de la IIIena republica.Crompa lo castèl per sa primièira companha. Passionat de yachting emai fluvial. Bateja del nom de Vaureal la ribièira Moserhall sus l'illa Anticosti que possedís a Canada.

Veire tanben
Bibliografia
SI VAUREAL M'ETAIT CONTÉ Roman historique, Bernard Morin 2023

Articles connèxes
Ligams extèrnes

Nòtas e referéncias
Nòtas

Referéncias

fònt bibliografica : le patrimoine des communes du Val d'Oise coll. le patrimoine des communes de France. FLOHIC-EDITIONS 1999. tòm I p. 372-374.

Categoria:Comuna de la Val d'Oise