Tigre (flume)

Tigre es, amb Eufrates, un dels dos grands flumes que limitan Mesopotamia; es lo mai oriental d'ambedós e travèrsa Iraq dempuèi las montanhas d'Anatolia. Lo nom de Tigre ven del persan ancian e significa . Un autre nom per aquel riu, utilizat als temps dels persans, èra Arvand, qu'a lo meteis sens. Lo nom d'Arvand, en persan modèrne, se referís uèi a la partida bassa de Tigre.

Etimologia
Lenga Noms per TigreAkkadianIdiqlatArabiدجلة, DiğläArmèniՏիգրիս, TigrisGrèc ancianἡ Τίγρης, -ητος, hē Tígrēs, -ētos;
ἡ, ὁ Τίγρις, -ιδος}}, hē, ho Tígris, -idosEbrieuחידקל , ḤîddeqelOurritAranzahE. Laroche, Glossaire de la langue Hourrite, Paris (1980), p. 55. Curd (prononciacion : Didjlé)Persanvièlh:Tigrā; دجله DijleSumerianIdigna/Idigina 100x20px|IDIGNA (Borger 2003 nr. 124) Siriacܕܩܠܬ DeqlaṯTurcDicle (prononciacion : Didjlè)

Nais dins las montanhas del Taure, a l'èst de Turquia, e s'escor sus  cap al sud-èst fins a jónher Eufrates a Al-Qurna, al sud d'Iraq, per anar dins lo golf Persic amb lo nom de Shatt al-Arab. Los afluents principals son Diyala e Zab. 

Bagdad, la capitala iraquiana, se tròba sus la riba occidentala de Tigre, alara que la vila portuària de Bassòra es situada de l'autre costat, prèp de la boca, dins la partida nomenada Shatt al-Arab. Dins l'antiquitat, las grandas ciutats mesopotamianas longavan lo riu o pas gaire luènh, e l'aiga de Tigre irrigava la civilizacion sumeriana. Las principalas ciutats èran Niniva, Ctesifont e Seleucia de Tigre, mentre que las aigas de Tigre arribavan a la ciutat de Lagash per un canal bastit cap a 2400 abC. La ciutat natala de Saddam Hussein, Tikrit, tanben tòca lo riu que son nom ne deriva.

Tigre foguèt una importanta via de comunicacion e de transpòrt dins un país fòrça desertic. Fins a Bagdad es navegable pels batèus de pichon galbre, al contrari de l'amont fins a Mossol. Lo transpòrt fluvial perdèt son importància al sègle XX amb l'arribada del camin de fèrre Bassora-Bagdad-Mossol e las carrièras.

I a fòrça presas d'aiga sul riu en Iraq e en Turquia que fornisson l'aiga e asagan las regions aridas e semideserticas non luènh de sa val. Las restancas tanben evitan las inondacions de la partida iraquiana, que abans èran abitualas en causa de la fonda de las nèus de las montanhas turcas vesinas dempuèi abril. Lo restancament recent del riu dins la partida turca foguèt un subjècte de controvèrsia, perque los efèctes sul mitan coma la possibilitat de la reduccion del debit en aval.

 Nòtas 

Categoria:aiga d'Iraq
Categoria:aiga de Turquia
Categoria:aiga de Siria