Mas Santas Puèlas

Mas Santas Puèlas o puslèu Le Mas Santas Puèlas  (Mas-Saintes-Puelles en francés) es una comuna lengadociana en Lauragués, situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Geografia
Comuna de Lauragués situada a 6 km a l'oèst de Castèlnòu d'Arri dins son airal urban. Es un passatge estreit entre la Montanha Negra e los puèges de la Puèja qu'es utilizat dempuèi l'Antiquitat par la Via Aquitània, ligam de Narbona a Bordèu. Uèi aquela plana de qualques quilomètres de larg es traversada per la RN113 au nòrd, lo canal de las Doas Mars, la via de camin de fèrre de Tolosa cap a Narbona e l'A61, totes de traçats gaireben parallèls. Lo Mas Santas Puèlas se situa sus l'aigavèrs entre Mediterranèa e Atlantic.

vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Alos de Sanctas Puellas cum ipsa ecclesia en 960, Villa de Manso en 1241-1242, Mansus Sanctarum Puellarum en 1317, Ecclesia de Mansa (sic) Sanctarum Puellarum en 1318, Castrum de Manso Sanctarum Puellarum en 1327, Le Mas en 1441, Les Mas Santas Puellas en 1494, Mas Saintes Puelles en 1781, Mas L'Union en l'an III, Le Mas l'Union (periòde revolucionari, Mas-Saintes-Puelles (Diccionari de las Pòstas). La prononciacion occitana es Le Mas e la fòrma oficiala respècta pas l'usatge tradicional e present ambe l'article Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 230-231, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f322.item.texteImage , donc prononciacion en grafia fonetica [le'mas].

Mas ven del latin mansus, tèrme medieval, que designa una esplèita rurala ocupada per un sol tenencièr. Le determinant Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 439-440ven de las Puèlas, de gojatas que reculhiguèron le còs martirizat de Sant Sarnin.

Istòria
Segon una tradicion anciana, las Puèlas son de gojatas que reculhiguèron le còs martirizat de Sant Sarnin, primièr evesque de Tolosa al sègle VI per li balhar una sepultura crestiana.

Foguèron fòrabandidas de Tolosa par l'autoritat romana, se refugièron en un lòc que i moriguèron e i foguèron rebondudas abans que sas despuèlhas foguèsson desbagatjadas aquí.

A l'Edat Mejana i aviá una importanta preséncia catara al Mas. En 1242, Pèire Rogièr de Mirapeis e sos òmes venguts de Montsegur,  s'arrestèron aquí abans d'anar assassinar a Avinhonet les inquisitors del catarisme que i fasián tribunal.

Al sègle XIV, les Agustins fondèron al Mas un convent amb per tòca de tornar evangelizar Lauragués.

Pendent las Guèrras de Religion, lo vilatge es fòrça protestant. Al lòc «La Planca» i aviá una pichona comunautat de protestants que permetèron a Enric de Navarra e Catarina de Medici d'aver une entrevista secrèta.

En 1598, aprèp l'Edicte de Nantas, una banda d'Uganauds continuava d'atacar los mercants. En 1622, Loís XIII de França faguèt destruire lo vilatge.

Entre 1790 e 1794, segon lo site de l'EHESS, Santas Puèlas foguèt incorporat al Mas. En realitat Le Mas e Santas Puèlas son lo meteis lòc (ambe Santas Puèlas coma determnatiu del Mas) o de lòcs conjunts (véser toponimia).

Administracion

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

 Economia 
Viticultura: Corbièras.

Lòcs e monuments
 Glèisa de las Santas Puèlas (monument istòric)
 Ostal Nicol (monument istòric)

Personalitats ligadas amb la comuna

Véser tanben
 Comunas d'Aude

Ligams extèrnes
 Le Mas sul site de l'Insee

Nòtas

Categoria:Comuna de Lauragués
Categoria:Comuna d'Aude
Categoria:Comuna de Lengadòc