Atsat

AtsatJacques Boisgontier, Atlas Linguistique... du Languedoc oriental, CNRS, tòme 1, mapa 12 o Atzat(segon http://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11.html) (Axat en francés) es una comuna lengadociana de Fenolhedés situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Geografia
La comuna es situada dins lo Fenolhedés en riba d'Aude, sus la RN 117 e la linha Carcassona - Ribesaltes entre Sant Pau de Fenolhet e Quilhan. Le vilatge es traversat per Aude, que lo nom latin èra Atax. 

Vila etapa, al caireforc de las CD117 e 118, a meteissa distància de Carcassona, de Perpinhan e de Font Romeu, Atsat, a 380 m d’altitud, es dins una conca, enrodejada de monts boscoses, a la fin de las bòcas de Sant Jòrdi. 

Sus un bauç, prèp de la roïnas del castèl, la glèisa bastida en 1630, faita construire per Raimon de Dacs, senhor e baron d’Atsat"Armorial"  ofrís una bèla vista sul vilatge. Lo castèl susvelhava l'accès al Fenolhedés e al Capcir. Lo Pont Vièlh (son paucs dins la nauta val) mòstra l'importància de la circulacion, als sègles XVI e XVII, que animèron la senhoriá, puèi baroniá e marquesat d'Atsat.

vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

 Perimètre del territòri 

Toponimia
Las fòrmas ancianas son : In vico Adesate en 954, Ansatum en 1299, Acciatum in Fenoledesio en 1307, Atsacum en 1347, Assacum en 1360, In loco de Assaco en 1367, Acsa en 1400, Assac en 1485, Axact en 1572, Assac, Azat, Arsat en 1639, Axat en 1781. La prononciacion occitana es Atsát Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 16, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f108.item.texteImage , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc [a'tsat]. 
Lo nom ven del nom de l'Aude, Atax, Atacis, ambe'l sufixe -ate, qu'Albèrt Dauzat jutja preceltic Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 43 (es un sufixe celtic plan conegut Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 20). En occitan, t + ce deven -tz- (coma dins 'dotze'), donc devèt balhar [at'zat], que seriá passat a [atsat], prononciacion modèrna.

 Istòria 
Atsat èra un vic, una ciutat al mens dempuèi le sègle X. 

La primièra mencion se tròba dins l'inventari dels actes de l'Arquevescat de Narbona a la data de 900 : Resevindus (o Receswinthe) vend a l'abadia  de Sant Martin de Les un tròç de tèrra situat a Atsat. Le vicus fa partida alara del Fenolhedés, vassal del comtat de Cerdanha puèi del comtat de Besalú.Inventari Rocques dels Actes de l'Arquevescat de Narbona, 1639, Vol. III.

Le comte de Barcelona Ramon Berenguièr III èirita dels comtats de Besalú e donc del Fenolhedés en 1112. A partir de 1162, Atsat fa partida del reialme d'Aragon, duscas en 1258.

Passa entre 1258 e 1261 jos contraròtle del reialme de França. En 1306 es l'objècte d'una enquista del rei de França que mòstra qu'èra un centre mercantil de la sal del Rosselhon e de las fustas del parçan, e que teniá ja una mena de consulat.

 Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton d'Atsat (caplòc); es ara del canton de La Val Nauta d'Aude (Quilhan).

 Demografia 

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Véser tanben
 Comunas d'Aude

Ligams extèrnes
 Atsat sul site de l'Insee

Nòtas

Categoria:Comuna de Fenolhedés
Categoria:Comuna d'Aude
Categoria:Comuna de Lengadòc