Clarmont-Ferrand

Clarmont-Ferrand z-es la capitala istorica d'Auvèrnha e v-una de las dètz vialas mai grandas d’Occitània. Maitot z-es la prefectura dau departament dau Puèi de Doma. 

La viala es mencionada per los grècs coma la capitala de la tribú daus arvèrnes (Arverni) davant de se desvolopar a l'epòca galloromana embei le nom dAugustonemetum au . En tot relevar de la província de l'Aquitània Promèira, fuguèt subjècte aus pilhatges repetits de part daus pòbles qu'envasiguèron Gàllia, sobretot los vandals, los alans, los visigòts e los francs. La viala actuala de Clarmont-Ferrand resulta de la fusion de las doas vialas de Clarmont e de Montferrand en 1633.

Embei una aira urbana a l'entorn de 500 000 abitants, qu'es la mai grand viala dau nòrd d'Occitània e una viala joina e estudianta embei 40 000 estudiants.

 Eraudica 
Blasonament: «D’azur embei la crotz de golas bordada d’aur, cantonada de quatre flors de lis dau mesme».

 Geografia 
Clarmont-Ferrand z-es una viala dau centre de l'Estat francés, chapluòc dau departament dau Puèi de Doma.

z-Es situada dins le Massís Centrau a una nautor de 410 mètre e z-es dominada per la Linha daus Puèis (una chadena de volcans sopits) que culmina a 900 mètres. A l’èst de Clarmont comença la plana de Limanha, asaigada per Alèir.

Clarmont z-es au rescontre de dos grands ais d'autorotas: l'A71 e l'A75 (que relia Besièrs embei París) e l'ais Bordèu / Sant Estève / Lion (embei las A89 e A72).

 Charrèiras, quartèirs e luòcs-dits 

 Barrèira (de) vas Soire (Barrière d'Issoire)

 Clima 
Le clima de Clarmont se caracteriza per una ben granda amplitud termica embei d'estius franc chauds e d'ivèrns ben freids.

La Linha daus Puèis arrèsta las niulas que vènon de l'oèst en tot alimentar coma aquò las fonts coma Volvic, e maitot en demenir la pluviometria de Clarmont d'Auvèrnha que z-es una de las mai bassas d'Occitània.

 Istòria 
200px|thumb|Estatua de Vercingetorix (òbra de Bartoldi), Plaça de Jaude, Clarmont-Ferrand
Clarmont d'Auvèrnha z-es mencionada per le geograf grèc Estrabon embei son nom gal: Nemossos.

Z-èra una viala daus Arvèrnes que vencèron (embei le chapdau gallés Vercingetorix) las legions romanas a rasa de Clarmont, vèrs Gergòia.

Conquistada fin finala par los romans, la viala prenguèt le nom d’Augustonemetum, en onor de l’emperaire August. Creissèt biaucòp e devenguèt una de las mai grandas vialas de Gàllia.

Au sègle V, fuguèt assetjada e conquistada per los visigòts que la conservèron jusca l'an 507, chaçats per los francs.

Au sègle IX, n-òm comenquèt d'apelar la viala Clarmont (de Clarus Mons'', que designava le chastèl qu'aparava la viala). Fuguèt atacada ben de còps per los vikings.

En 1095 le papa Urban II lai presiquèt la Promèira Crosada. La viala de Montferrand fuguèt presa en 1388 per Peiròt de Fontans, rotèir dau partit anglés.

 Demografia 

 Economia 

 Transpòrts 

 Ligasons exterioras 

 Transpòrts urbans 

 Administracion 

Clarmont z-es devesida en 6 cantons:
 Le canton de Clarmont-Ferrand 1 compta  abitants
 Le canton de Clarmont-Ferrand 2 compta  abitants
 Le canton de Clarmont-Ferrand 3 compta  abitants
 Le canton de Clarmont-Ferrand 4 compta  abitants
 Le canton de Clarmont-Ferrand 5 compta  abitants
 Le canton de Clarmont-Ferrand 6 compta  abitants

 Patrimòni Clermont-Ferrand''' z-es classada viala d'art e d'istòria.

 Edificis religiós 
 Nòstra Dama dau Pòrt : bastida au sègle XII e classada per l'UNESCO au Patrimòni Mondiau de l'Umanitat.thumb|right|210px|Catedrala e estatua d'Urban II
 Catedrala de Nòstra Dama de l'Assompcion

 Monuments civils e luòcs remirables 
210px|thumb|Opèra Municipala
 Opèra Municipala

 Cultura 

 Espòrt 

 ASM Clarmont Auvèrnhe

 Festenaus 

 Musèus 

 Relacions internacionalas 

 Vilas embessonadas 
 : Aberdeen. 
 : Salford. 
 : Ratisbona. 
 : Gomel. 
 : Uviéu.

 Acòrdis de cooperacion 
 : Braga
 : Norman (Oklahoma)

 Personatges celèbres 
 Apollinar de Clarmont, comte d'Auvèrnha
 Charles-Toina Ravel, poèta occitan de la Revolucion
 Blasi Pascal (1623-1662), filosòfe, teologian e matematician
 Antòni Francés Marmontèl (1816-1898), pianista e pedagògue
 Édouard Michelin (1859-1940), inventor dau pneumatic desmontable
 Fernand Forèst (1851-1914), inventor dau motor de combustion intèrna

 Articles connèxes 
 Lista daus evèsques de Clarmont

 Liams extèrnes 

Enciclopèdia daus chamins de fèrre

Nòtas e referéncias
Nòtas

Referéncias

Categoria:Comuna de Limanha
Categoria:Comuna dau Puèi de Doma
Categoria:Clarmont