Malholàs

Malholàs (Mailholas  en francés) es una comuna lengadociana en Volvèstre, situada dins le departament de la Nauta Garona e de la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Geografia
Comuna situada en Volvèstre a 27 km al Sud de Murèth e a prèp de 50 quilomètres al Sud de Tolosa. 
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre deu territòri

Toponimia
Birac
La glèisa èra le priorat Sent Pèir(e) de Birac e Birac es un nom pus ancian que Malholàs. Non se sap se le nom èra Virac o Birac. Es una proprietat galloromana o eventualament gala (de l'epòca de l'independéncia), que le nom es format d'un nom de mèstre e del sufixe -acum (en gallic -ācon). I a la causida entre Biros, nom gallic, e Uiros, nom tanben gallic. Mès Birac(i)os, Biraca o BiracoXavier Delamarre, Noms de personnes celtiques dans l'Épigraphie classique, ed. Errance, 2007, p. 42 e 202 pòdon tanben servir. Dins aqueu cas, l'etime seriá le nom a la derivacion neutra singulara, purament celtica, donc *Biracon.
Malholàs
Es le nom d'un castèl e d'una familha e le nom fosquèc probablament impausat a la comunautat e a la comuna, en remplaçant le nom antic.  
Segon Dauzat e Rostaing, Malholàs correspond a « l'ancian provençal » malhòl, « bròca de vinha », ambe'u sufixe pejoratiu -às, mes les autors pensan tanben au gascon malhòli, « cantèra, aur(i)èra » Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 424. 
Segon Negre, Malholàs ven de l'occitan malhòl, « vinha jove (joena) », ambe'u sufixe aumentatiu -às, donc « granda vinha jove (joena) » Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume II, n° 24 647. 
Segon Astor, Malholàs ven deu latin malleolus, derivat de malleus, « martèu »; malleolus èra donc un petit martèu, mès tanben un jove plant de vinha. Le nom a pres un sens collectiu dins l'anciana lenga. Malholàs èra donc le grand plantièr (sufixe aumentatiu -às) Jacques Astor, Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France, ed. du Beffroi, 2002, p. 455-456.
Negre a rason e Astor fornís de precisions utilas.

Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Malholàs èra de la diocèsi civila de Rius, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de la diocèsi de Rius, de la senescauciá de Tolosa. En 1790, Malholàs qu'èra deu canton de Rius. En l'an VIII, la comuna fosquèc annexada a Latrape-Piis-Mailholas  (La Trapa), en l'an X, la restabliguèron e la placèron dins le canton de Montesquiu de Volvèstre; tornèt al canton de Rius en l'an XII. Le vocable de la glèisa es Sent Pèire Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 27 e 1. Sus la mapa modèrna, le nom de la glèisa, a la cima d'una sèrra, es escrit St-Pierre-de-Birac, sus las pus ancianas Mailholas. An benlèu mudat l'ostal de comuna, ara sul penjal en direccion del riu Comedon.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Rius; es ara del canton d'Autariba.

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas ambe la comuna

Véser tanben
 Comunas de la Nauta Garona
Ligams extèrnes

Nòtas e referéncias

Categoria:Comuna de la Nauta Garona
Categoria:Comuna de Volvèstre