Sant Felitz de Lauragués

Sant Felitz de LauraguésToponimia occitana o Sant Felitz de Caramanh (Saint-Félix-Lauragais en francés) es una comuna occitana situada dens lo departament de la Nauta Garona e la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Geografia
Sant Felitz de Lauragués es una anciana bastida de Lauragués situada sus l'anciana rota nacionala 622 a  a sud-èst de Tolosa. La comuna confronta lo departament d'Aude.
vignette|upright=1.6|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre del territòri

Toponimia 
Las fòrmas ancianas son de illo castello de Sancto Felice, cap a 1035, P. Barrau de Sant Feliz, cap a 1168, Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume III, n° 28 378, Felicius Castellum, cap a 1035, Sanct Felix de Carramancg en 1211 Émile Connac, Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne, manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2489, cercar sus Gallica, Sant Felis en 1428 Raymond Corraze, Le diocèse civil de Toulouse en 1428 : géographie et onomastique, in Annales du Midi, 1953, p. 126 . 
Segon Dauzat e Rostaing, le nom de Sant Felitz es le de tres papas canonizats, d'avesques e martirs, dont un martir a Girona en 304Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 598, a St Feliu.
Sense precisar mai, Negre nòta que Felix es le nom de 39 sants dins l'Acta Sanctorum . 
Le determinant, quand n'i agèt un, foguèt la vila de Caramanh, situada a un quinzenat de km al nòrd-oèst, e, oficialament dempuèi 1921, le Lauraguéshttp://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=31735.
Cadenac
Benlèu, coma Capdenac, segon Dauzat, nom latin d'òme Capito, Capitonis, ambe'l sufixe -acum Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 143 (caldriá la prononciacion exacte, mès en lengadocian meridional, l'evolucion es pas aisida : normalament, -p- daissa quicòm). O eventualament nom gallic Catalos e -ācon > *Cadalag-, puèi dissimilacion vocalica *Cadelag e nasalizacion de la liquida.
Graissens
Benlèu nom latin d'òme Grassius (fauta de nom germanic), sufixe germanic -ing(os) Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 328. Per l'iniciala, Grassius es probablament una sonorizacion de Crass(i)us, nom plan atestat.
La Jalabertiá
A l'origina, la proprietat de Jalabèrt. Nom posterior als sègles XIV-XV.

Istòria
 Lo territòri de la comuna es poblat dempuèi lo Neolitic, coma o atesta lo mobilièr preïstoric trobat dins la comuna e collecionat per Enric de Severac (1831-1904), fraire del pintor Gilbèrt e oncle del musician Deodat. Una part de sa colleccion es vesedoira al Museum de Tolosa.
 Lo vilatge èra conegut tanben coma Sant Felitz de Caraman. En 1167 los catars se serián amassats aici al concili de Sant Felitz de Lauragués jos la presidéncia del pope Nicetas avesque dels Bogomils. a consolèt los avesques catars de França, de Lombardia, de Tolosa, Albi, Agen e Carcassona. En realitat, aquel fait, consignat dins un fals abile del sègle XVII, seriá legendari e non atestat per l'istòria Cahier de Fanjeaux n°55 "le catharisme en question", 2020, article "retour sur le concile de Saint Félix"|legir en linha https://cahiersdefanjeaux.fr/cahier55.html.
 Dempuèi 1972, lo vilatge aculhís la fèsta de la Cocanha (del nom de la tintura blau pastèl) durant la dimenjada de Pascas.

Pendent l'Ancian Regime, Sant Felitz, Saint-Félix-de-Caraman, èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. La comunautat de Sant Felitz èra despartida entre las diocèsis de Tolosa (Sant Felitz e La Pastourie), Sant Pàpol (Cadenac e Graissens) e La Vaur (La Jalabertie). Le vocable de la glèisa es Sant Fèlitz. En 1790, Sant Felitz èra caplòc de canton. En 1801, le canton de Revèl fosquèc suprimit e incorporat al canton de Sant Felitz, que dependiá de l'arrondiment de Vilafranca. En 1802, le caplòc passèt de Sant Felitz a Revèl. Oficialament, Saint-Félix venguèc Saint-Félix-Lauragais per decret del 22 de junh 1921 Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 41 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html.

La Pastourie, de la comunautat de Sant Felitz pendent l'Ancian Regime, èra de la diocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, annèxa de Sent Julian, es Sant Germièr Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 34 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html. La Pastoriá (nom supausat) es al nòrd-nòrd-oèst de Sant Felitz. La glèisa http://www.lauragais-patrimoine.fr/PATRIMOINE/WINTER/PASTOURIE.htm e'l cementèri son a 500 m del vilatge.

Cadenac, de la comunautat de Sant Felitz pendent l'Ancian Regime, èra de la diocèsi de Sant Pàpol e de la senescauciá de Lauragués. Aquela parròquia fosquèc una comuna del canton de Sant Felitz entre 1790 et l’an III, puèi suprimida. Le vocable de la glèisa es Sant Prim Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 9 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html. Graissens (meteissas apertenéncias) venguèc tanben una comuna del canton de Sant Felitz entre 1790 et l’an III, puèi suprimida. Le vocable de la glèisa, annèxa de Sant Paulet, es Sant Pèire Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 19 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html. Cadenac es a l'èst de Sant Felitz, Graissens al sud-sud-èst. Gardan sa glèisa http://www.lauragais-patrimoine.fr/PATRIMOINE/WINTER/CADENAC.htme son cementèri.

La Jalabertie, de la comunautat de Sant Felitz pendent l'Ancian Regime, èra una parròquia de la diocèsi de La Vaur e de la senescauciá de Lauragués. Aquela parròquia fosquèc comuna del canton de Sant Felitz entre 1790 et l’an III, puèi suprimida. Le vocable de la glèisa es Sant Salvador Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 21 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html. La Jalabertiá (nom supausat) es a l'èst de la comuna (un gròs km al nòrd del cairefòrc entre la RD 622 e la RD 624, ancianas nacionalas) e garda sa glèisa e son cementèri.

Le diccionari de las localitats cita la parròquia de Saint-Pierre-de-Calvairac e la plaça dins Sant Felitz, p. 44, mès tanben Calvayrac p. 9 dins Revèl Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 9 e 44 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html. La glèisa es ara al limit entre las doás comunas, mès costat Revèl, al lòc escrit St-Pierre sus la mapa IGN modèrna. Non se sap res del territòri parroquial.

Pendent l'Ancian Regime, la parròquia de Saint-Pierre-des-Aygats (Sant/Sent Pèire dels Aigats), ara Sent/Sant Pèire, èra de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Lauragués. Le vocable de la glèisa, annèxa de Cambiac, es Sant Pèire. La parròquia èra (segon lo diccionari de las localitats) situada dins la comunautat de Sant Felitz, mès auèi la glèisa es dins la comuna del Bauç Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 45 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html. La mapa IGN actuala pòrta St-Pierre d'Aygats a l'oèst-nòrd-oèst de Sant Felitz e al nòrd-nòrd-oèst del Bauç (St Pierre-des-Aygats sus la mapa de las annadas 50). Lo lòc, sus una tuqueta, es pas expausat als risques d'aigats.

 Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Revèl e i es demorat desempuèi.

Demografia

 es interessant de comparar l'evolucion demografica de Sant Felitz e la de Revèl, mai que mai a partir de la segonda mitat del sègle XIX; la comparason dona l'impression d'una captura de las foncions urbanas de Sant Felitz.
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Lòcs e monuments

 Personatges ligats amb la comuna 
Pèire Duesa
Deodat de Severac
Sicard Alaman
Guilhem de Nogaret

Véser tanben
 Comunas de la Nauta Garona

 Ligams extèrnes 

Nòtas e referéncias

Categoria:Comuna de Lauragués
Categoria:Comuna de la Nauta Garona