Urdòs

Urdòs (Urdos en francés) qu'ei ua comuna de Bearn situada dens la Vath d'Aspa e administrada peth departament deths Pirenèus Atlantics dera region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Qu'ei la vila on Canela, ua de las darrèras orsas pirenenca e ho executada per un caçaire espaventat.

Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Toponimia
Era prononciacion qu'ei [yr'dɔs]. Eras fòrmas ancianas que son Forum Ligneum (sègle III, Itinerari d'Antonin; identificacion ipotetica a Urdos, qu'ei benlhèu Lascun), Urdos en 1615 e cap a 1630, Urdos (mapa de Cassini, ara fin deth sègla XVIIIau Michel Grosclaude, Dictionnaire toponymique des communes du Béarn, Escòla Gaston Febus, 1991, p. 46-47.

Gerhard Rohlfs, citat per Grosclaude, que dona duas possibilitats, 1. eth cognomen gau Urdo, 2. eth radicau basco urdi, « pòrc » .

Dauzat que dona tres possibilitats, 1. eth nom germanic d'òmi Huzda, 2. eth nom galloroman (= gau) d'òmi Urdo o Uritus, 3. eth radicau basco urdi, « pòrc » Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 690, a Urdens. 

Miquèu Grosclaude non cred pas aras ipotèsis germanicas o celticas e que constata era onomastica basca utiliza pas eths noms d'animaus, a despart deth lop. Mès que i a autas ipotèsis :
 Luchaire que pensava lo radicau urd-/urs- avè eth sens de « passatge, pòrt »;
 Jacques Allières qu'interprèta com un derivat de ur-, « aiga », exemple urte, « flus d'aiga, aigat »;
 J.B. Orpustan qu'i ved eth radicau aquitanic urd-, qui a benlhèu per sens « plana, planèr » (basco actuau ordo, « plat, unit » e ordoki  « plana, planèr »).
Grosclaude que compara dab Urdès : un sens idronimic qu'ei exclut, mès eth sens de « replan (fr. replat) » qu'ei adaptat. Eth radicau urd- qu'ei benlhèu l'equivalent deth occitan plan. Per Urdòs, dab eth sufixe « aquitanic » -ossum, que seré « un lòc on i a un replan » . Urdòs qu'ei dens l'arribèra, en suspart deth Gave; ath nòrd e ath sud, era vath que s'estreteish.

Istòria

Administracion

Demografia

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas dab la comuna

Véder tanben
 Comunas deus Pirenèus Atlantics
Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna dera Vath d'Aspa
Categoria:Comuna de Bearn
Categoria:Comuna deus Pirenèus Atlantics