Emili Barta

Emili Barta (prononciat en estandard: ) (Émile Barthe per l'estat civil, nascut a Nissa d'Ausseruna, Erau, lo 30 d'octobre de 1874, mòrt a Besièrs lo 26 d'abril de 1939) foguèt un escrivan e òme de teatre occitan. Demest los occitanistas mai famoses de l'airal besierenc, escriguèt fòrça libres, òbras de teatre e cançons e portèt valentament la redaccion e l'edicion del jornal "risolièr e artistic: lo Camèl. Son filh, lo lingüista e lexicològ Rogièr Barta, contunhèt lo prètzfach occitanista del paire.

Biografia
Cafetaire a Besièrs, cofondator en 1897 de l'Escòla del Titan, director del jornal Lo Camèl (annadas 1904-1906 e 1927), sòci de la Cigala Lengadociana e de la Cigala Narbonesa. Laureat de l'Acadèmia dels Jòcs Florals, foguèt fach Majoral del Felibritge en 1925. Son recuèlh de poesias Las amoras foguèt coronat als Jòcs Florals de Saragossa.

Daissa una òbra abondosa e de bona qualitat, fòrça sovent reeditada, dins una lenga populara granada e plena d'una favèla naturala al pòble que n'eissiguèt el (lo siu paire èra de Quilhan), malgrat dequ'unes gallicismes acostumats de son epòca, tan poetica coma teatrala, e que coneguèt un franc succès popular en pel siu país besierenc e mai luènh, ont foguèt jogada e representada mantun còp.

Las siás òbras mai famosas e capitadas son Los Profitaires, 1922, La gitana, 1931, e La nissanenca, 1938.

N'usèt de vegadas que i aguèt de l'escaisnom literari Milon de l'Òrb (del nom del riu que passa a Besièrs) per complir tot aquel prètzfach.

Es lo paire de l'escrivan occitan, occitanista e fervorós aparaire de l'Idèa latina Rogièr Barta.

L'Òbra
Bibliografia causida
miniatura|Caricatura d'Emili Barta facha per Lois Paul
 Lou curat de Sant Piroubel / Lo curat de Sant Pirobel, poèma... Besièrs, Estampariá generala J. Sapte, 1897
 Las amouros / Las amoras, poesias... id 1901
 Lous salibataris / Los *çalibataris, jutjament en vèrs... id  cò en Vialeta e'n Laspèiras id
 Lou proucès de Maissadoulo / Lo procès de Mai Sadola, jutj. d'1 acte id... id cò n'Azaïs id
 Lous abinatatchs / Los avinatats, comedia en vèrs lengadocians id id, librariá J.-B. Clareton id
 Lou peis d'abrial / Lo peis d'abrial, comedia d'1 acte en vèrs... id cò n'Azaïs, 1902
 La cougo de l'ase / La coá de l'ase, jutj. id id... id id 1903
 Pagèl e Pagèlo / Pagèl e Pagèla, id id... id id 1904
 Coucourdou / Cocordon , drama d'1 acte en vèrs... id  cò en Clareton id
 Lou trissou / Lo trisson, jutj. id id...  id id 1905
 Bistourtiè / Bistortièr,  id id 1906
 Pincardeto e Cantoclar / Pincardeta e Cantaclar, id cò en Caròl 1910
 Lou rèbe de Pierronet / Lo *rève de *Pieronet, pèça mutualista d'1 acte en vèrs... id id 1911
 Ou voli garda per Janet / O vòli gardar per Joanet, revista campestra bilingüa d'1 acte en pròsa e vèrs (amb cants)...  id id 1912
 Cougomel e Trabuco / Cogamèl e Trabuca, jutj. d'1 acte en vèrs... id cò en Boinèu 1921
 Lous proufitaires / Los profitaires, comedia de 2 actes en vèrs lengadocians... id cò en Matieu, 1922...
...(moltas autras edicions e reedicions... subretot la de 1969:
 Los Profitaires , París, los Amics de la lenga d'Òc... - Orlhac, Imprimariá del Cantau... )
 Las trelhos Las trelhas, fantasiá felibrenca d'1 acte en pròsa..., id cò en Clareton id
 Lous bièlhs / Los vièlhs, id. 3 actes... id id 1923
 Lou perdou de la terro/ Lo perdon de la terra, comedia de tres actes en vèrses lengadocians (amb una cançon)... id cò en Vinàs e'n Benesech 1925
 Lou courdouniè amourous / Lo cordonièr amorós , scèna comica d'1 acte en pròsa (amb cants)... id las Pags d'Òc, 1927
 Rasims de luno / Rasims de luna, drama liric de 3 actes en vèrs... id id 1927
 La filho de la mar / La filha de la mar, comedia de 3 actes id (amb una cançon)...  id id 1928
 Fani / idem, comedia d'1 acte en pròsa...  id id 1930
 La gitano / La gitana, comedia dramatica de 3 actes e 4 tablèus en vèrs (amb una cançon)... Narbona, La Cigala narbonesa, 1931
 Las palmos de Banador / Las palmas de Bana d'aur (?), comedia galòia d'1 acte en pròsa... Besièrs, las Pags. d'Òc, 1933
 Nino / Nina, comedia dramatica de 3 actes en vèrs... id id 1934
 Lous dous gabaches / Los dos gavaches, fantasiá d'1 acte en pròsa...  id id id
 Lou perruquiè galant / Lo perruquièr galant , scèna comica d'1 acte en pròsa (amb cants)...  Narbona, est. en Lombard id
 La princesso d'uno ouro / La princessa d'una ora, fantasiá d'1 acte en vèrs (amb cants)... manuscrit/? id
 La coumbo d'amour La comba d'amor, opereta (amb musica d'en Causse...)... id id
 Lou tambour de Bara / Lo tamborn de Barà, comedia d'1 acte  id...  id id 1937
 La soupo de mourres / La sopa de morres, id...  id id 1938
 La Nissanenco / La Nissanenca, Besièrs, las Pags d'Òc id
amai:
 Teatre populari I, compilacion... (Cocordon, Los Maridaires, Lo *rève de *Pieronet, Lo peis d'abrial, Las Trelhas..., amb letra prefaci d'en Frederic Mistral), Besièrs, cò en Clareton, 1922
 Teatre populari II, id... (Las Vespradas Galòias, D'una fenèstra a l'autra, Arriba la traïna, Margotona s'amusa, Jordina cerca una bòna, Lo Cordonièr amorós...) , id, las Pags d'Òc, 1927

Referéncias

 Ernèst Vieu  Emili Barta e lo teatre d'Òc , Tolosa, IEO edicions, 1949
 id & Joan Maria Petit   Repertòri del teatre d'òc , Montpelhièr, CEO, Centre d'estudis occitans, Universitat de MontP. III, 1973
 Joan Forièr  Emile Barthe et les écrivains biterrois d'expression occitane, París, los Amics de la Lenga d'Òc, 1975  (en francés)
   Catalòg de la Bibliotèca del CIDO , Centre Internacional de Documentacion Occitana, Besièrs, 1977
amai :
 Enric Bartès  Las Bezierencos /  Las Besierencas , Nimes, cò en Benet, 1981
 revista Lo Gai saber, num. 378, abril de 1975
 revista Occitania, num. 40, 1939

Categoria:Literatura occitana
Categoria:Escrivan occitan del sègle XX
Categoria:Escrivan del país de Besièrs                                                                  Categoria:Teatre occitan
Categoria:Majorau dau Felibritge                                                            Categoria:Naissença en 1874
Categoria:Decès en 1939                                                                          Categoria:Decès a Besièrs