Vrudfuèlh (Tolosan)

Vrudfuèlh  o Vrufuèlh cal causir entre una forma arcaïzanta que  consèrva verd e una forma fonetica actuala que lo garda pas, prononciacion locala per un ancian Verfuèlh (Verfeil en francés), es una comuna de Lengadòc situada dins lo departament francés de Nauta Garona e  la region d', ancianament de Miègjorn-Pirenèus.

Geografia

Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a una vintena de quilomètres al Nòrd-Èst de Tolosa, accès per l'autorota A68.

Emai sián prèp de l'aglomeracion tolosana, Vrudfuèlh e son ròdol demòran pauc urbanizats, poblats çaquelà subretot de personas que trabalhan a Tolosa.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Perimètre del territòri

Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Verful en 1137, Verdfeil en 1162, de costa Verfuelh en 1390 Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume I, n° 6050, Viridifolio, en 1200, 1214, 1229, Verdfeil en 1162, Berfeilh, sense data, Vertfueilh en 1310, 1430 Émile Connac, Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne, manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2884-85 e 2937, cercar sus Gallica. 
Segon Dauzat, Vrufuèlh ven del latin viridis, « verd », e folium, « fuèlha, bòsc » Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 706. Es atal que J. Astor compren le nom, en precisant que fuèlha a le sens de « bòsc » Jacques Astor, Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France, ed. du Beffroi, 2002, p. 331.
Segon Negre, Vrufuèlh ven del bas latin vertifolium, « barradissa, cledas en vime trenat » .
Sent Sarnin de Rais (nom supausat)
Las fòrmas ancianas son : S. Saturnini de Raix; St Saturnin de Rais en 1628 Émile Connac, Dictionnaire topographique du département de la Haute-Garonne, manuscrit, 1882, Vol. 4, p. 2602, cercar sus Gallica. 

Istòria
Pendent l'Ancian Regime, Vrufuèlh èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa e de la senescauciá de Tolosa. Tanlèu 1790, Vrufuèlh èra caplòc de canton. Le vocable de la glèisa es Sant Blasi Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 49 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html. La parròquia de Vrufuèlh aviá doás annèxas sul territòri comunal, de la diocèsi e de la senescauciá de Tolosa :
 Le Ramèl, alias Notre-Dame d'Escaufours Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 38 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html;lo vilatge, a chaval suls dos departaments, es a 7 km a l'èst, al caireforc entre la RD 112 e la RD 45; garda son cementèri, mès la glèisa fosquèc rebastida en 1874 https://www.ladepeche.fr/article/1999/02/08/235117-les-reperes-du-ramel.html.
 Saint-Sernin-des-Rais (Sant Sarnin, vocable de la glèisa) Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 45 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html. La glèisa es a 2 km de la vila sus la RD 112, direccion La Vaur.

Administracion

 Abans la reforma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Vrufuèlh (caplòc); es ara del canton de Puègbonieu.

Demografia

Source : Site http://cassini.ehess.fr/
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

 Economia 

 Patrimòni 
 Las Pòrtas 
Quatre pòrtas permetián de passar los barris de la vila. Doas èran fortificadas qu'existisson d'uèi encara :
La Pòrta Vauresa (cap a La Vaur), es classificada monument istoric de França dempuèi 1961 ;
La Pòrta Tolosana (cap a Tolosa), semblava, a l'origina, la Pòrta Vauresa.

Le Castèl
Foguèt bastit, benlèu al sègle VIII, sus tres mila mètres carrats. Assegurava la proteccion del borg de mercé sa situacion nauta. Abandonat aprèp la Revolucion, manquèt de desparéisser, fins que Antoine Marie Baptistat, ciutadan de Vrudfuèlh, amb la pièja de qualques abitants, comprèsse lo castèl per apuèi lo despartir entre aqueles que l'avián sostengut.

La glèisa Sant Blasi
La glèisa foguèt bastida al començament del sègle XVIn. Son campanal, construch de 1530 a 1554, èra inicialament una torre octogonala de tres estatges, enartada sus un massís rectangular. S'abausonèt lo 28 de mai de 1924, e lo tornèron bastir, mas amb un sol estatge.

 La glèisa Sant Sernin dels Rais e son enclaus
A dos quilomètres de Vrudfuèlh cap a La Vaur, i a lo cementèri de las Pichonas Filhas modèlas (immortalizadas per la comtessa de Segur) e de lor familha, los Malarets. Las tombas de la familha Malaret son dins un enclaus entornejat d'una grasilha.

En fàcia i a la glèisa de Sant Sernin dels Rais amb un campanal mur d'estil tolosan..

 Vida locala 

 Ensenhament 
A Vrudfuèlh i a doas escòlas e un collègi.

Personalitats ligadas a la comuna
 Bernat de Claravals
 La Comtessa de Segur via Las Pichonas Filhas Modèlas

Véser tanben
 Articles connèxes 
 Comunas de la Nauta Garona
 Ligams extèrnes
 Ofici de torisme de la vila
 Site oficial de la Comunautat de Comunas

Nòtas e referéncias

Categoria:Comuna de Lengadòc
Categoria:Comuna de la Nauta Garona