Lanjac

Lanjac (;Atestat dins los Comptes daus Cònsols de Montferrand.Jean Roux. De la renaissance d’une langue occitane littéraire en Auvergne au début du XXe siècle, au travers des oeuvres de Benezet Vidal et Henri Gilbert.. Linguistique. Université Paul Valéry - Montpellier III, 2020. Français. ⟨NNT : 2020MON30052⟩. ⟨tel-03264341⟩ en francés: Langeac) z-es una comuna occitana, en Auvèrnhe, situada dins lo parçan de Brivadés; z-es administrada per lo departament de Naut Léger e la region d'Auvèrnhe-Ròse-Aups, ancianament d'Auvèrnhe.

Geografia
La vila z-es situada a 500 m d'altitud, dins una petita Limanha, en riba d'Alèir. En posicion d'abric a causa de la Marjarida situada a l'oèst, Lanjac beneficia de precipitacions moderadas : 609 mm (periòde 1971- 2000). 
Tanqu'a las annadas 1970, Lanjac èra traversada per un axe relativament segondari, mas a granda circulacion : Orlhac- Lo Puèi de Velai per Murat, Sant Flor e la Marjarida. Aquela rota z-èra lenta a causa delhs contorns nombrós e delh passatge en altitud. L'axe saguèt desviat per Maciac e Briude e las condicions de circulacion fòrtament melhoradas. La RD 590 z-es avòra pusleu una rota toristica o d'interès local. Z-es probablament una de las rasons de l'estagnacion de la vila.

Perimètre delh territòri

Toponimia 
Las fòrmas ancianas son Illo alode de Laugiaco (compréner Langiaco) quod vocant Sancta Affra en 961, In vicaria de Aurato, in villa vocabulo Langado en 994, Ecclesia quæ vocatur proprio nomine Langat en 1011, Apud Langiacum, in ecclesia Sancti Galli en 1142, Lanjat vès 1198, Lanjac en 1260, Langacum alh secle XIII, Præpositura de Langiaco en 1290, Judæi Langiaci en 1293, Domus Dei de Lenjac en 1294, Castellania Langiaci en 1366, Ecclesia collegiata Sancti Galli de Lengyaco en 1375, Villa de Langhaco in Arvernia en 1388, Prevostage de Langhat en 1401, Lanjac au pays d'Auvergne en 1446, Præceptor domus Langiaci S. Joh. Iher en 1464, etc Augustin Chassaing, Antoine Jacotin Dictionnaire topographique... de la Haute-Loire, 1907, p. 152 https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k392965/f201.item. 
La prononciacion aproximativa z-es [lan'dza] Enquèsta delh contributor en 2024. 
Segon Dauzat, Lanjac ven del nom galloroman d'òme *Langius, inatestat, inferit delh nom gallic Langos, ambelh sufixe -acum Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 384, a Langé.
Los Féniés, après Negre, aiman mai Lanius, meime sufixe Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 148 e 146 ( > *Lanhac).
Xavier Delamarre z-es d'acòrdi amb Dauzat. L'etime z-es *Langiācon, lo nom *Langios es inatestat, mas se justifica per Lango-briga en Espanha Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 172, 299 e 352.

Istòria
En 1789, Lanjac dependiá de la província d'Auvernhe, de l'eleccion de Briude, delh presidial de Riam e èra chapluòc de sa subdelegacion. Sa gleisa parochala, diocèsi de Sant Flor e chapluòc d'archipreirat, èra consacrada a Sant Gal; l'abat de La Chaa Dieu presentava a la cura. 
La vila èra la capitala d'una anciana baroniá dau Lanjadés, una microregion de Brivadés. Aquela baroniá donèt son nom a un ostal autrescòps famósDiccionari universal de la noblesa de França pel Sr. De Courcelles..
Lo sant patron de la vila es Sant Gal. Eugène Bonnemère conta l'istòria seguenta : « A Lanjac, lo jorn de Sant Gal, patron de la vila, lo senhor de Chilac arribava pujat sus lo sieu carri amb los officiers de la siá justícia, e saludava los abitants en lor tirant d'uòusEugène Bonnemère, Istòria dels païsans, dempuèi la fin de l'Edat Mejana fins als nòstres jorns, 1200-1850. ».

La pèira de las fadas es un daus pus importants grops de dolmens descriches en Auvèrnha. Se trobavan sustot als environs de la vila de Lanjac e son descrich dins un manuscrich de l'arqueològ Duranson.

Administracion

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Veire tanben

Ligams extèrnes
 Lanjac sobelh site de l'Insee

Nòtas

Categoria:Comuna de Brivadés
Categoria:Comuna del Naut Léger