Romaní

Lo romaní o gitano, cingaro o tzingarin, o ròm (en romaní: Romani chib) es una lenga indoeuropèa de la branca indoiraniana, mai precisament indoariana. Es la lenga del pòble gitano (ròms), originari del nòrd d'Índia, qu'entreprenguèt una migracion massiva cap a la debuta del millenni II a la seguida d'una invasion turca gaznevida puèi seldjokida per colonizar l'Asia Menora.

Lo romaní se desvolopèt a partir d'una sola lenga populara o prakrit parlada dins la val mejana del flume de Ganges e que sa forma sabenta èra lo sanscrit. 

Pendent lo long sejorn dels sieus locutors (1071-1381) dins lo Sultanat de Rom, jos dominacion seldjokida en Asia Menora, e ont la lenga oficiala èra lo persan e las lengas vernacularas lo grèc e l'armenian, lo romaní s'es enriquit de fòrça mots d'aquelas tres lengas.

Los manlèus a las divèrsas lengas europèas que lo romaní costegèt son posteriors al sègle XIV.

L’esfòrç de codificacion de la lenga es pro recent. Demèst los linguistas mai engatjats i aviá Marcèl Cortiada.

 Dialèctes 
romaní balcanic, lo còde ISO 639 qu'ei rmn
romaní baltic, lo còde ISO 639 qu'ei rml
romaní carpatic, lo còde ISO 639 qu'ei rmc
romaní calò finés, lo còde ISO 639 qu'ei rmf
romaní sinte, lo còde ISO 639 qu'ei rmo
romaní vlah, lo còde ISO 639 qu'ei rmy
romaní galés, lo còde ISO 639 qu'ei rmw

Derivats
Lo postrolhàs a maites manlèus al romaní dins lo vocabulari.

Categoria:Inventari de lengas
Categoria:Lenga indoariana