Conselh Europèu

Lo Conselh Europèu designa lo som dels caps d'Estat o caps de govèrn dels vint-e-sèt Estats Membres de l'Union Europèa, jos la tutèla d'un president encargat d'aisir l'aparicion d'un compromés. Almens dos Conselhs europèus se debanan cada an, a la fin de cada presidéncia tornanta del Conselh dels ministres. -

Aqueles soms entre executius dels Estats membres an per tòca de definir los grands axes de la politica de l'Union, subretot en matèria de politica estrangièra. Servisson tanben cada cinc ans a la nominacion, a la majoritat ponderada, del President de la Comission Europèa, decision presa aprèp validacion per un vòte del Parlament Europèu.

Dempuèi la dintrada en vigor en 2009 del Tractat de Lisbona, la Commission europèa es responsabla davant lo Parlament e non pas davant lo Conselh europèu (article 17 alinea 8 del TUE).

Lo Conselh europèu sèi al sen del bastiment Europa, al 175 carrièra de la Lei, a Brussèlas. 
Istòria de l'institucion
Lo primièr som se reüniguèt en 1961. Lo Conselh venguèt un organ formal pendent lo som de la Comunautat Economica Europèa (CEE) de París los 9 e 10 de decembre de 1974, a l'iniciativa del president Valéry Giscard d'Estaing. L'Acte Unic ditz pas res sus las competéncias del Conselh Europèu e cal esperar lo Tractat de Maastricht per consacrar oficialament lo ròtle politic del Conselh Europèu :  

Dempuèi lo començament de las annadas 2000, lo Conselh Europèu a pres d'importància, subretot en participant a l'estrategia de Lisbona elaborada per la Comission Europèa. Aquela estrategia experimenta un mode de foncionament nomenat metòde dubèrt de coordinacion visant a armonizar las politicas nacionalas.

 Presidéncia del Conselh Europèu  
Fins al 1 de genièr de 2010, la presidéncia del Conselh Europèu èra atribuida a l'executiu de cada Estat membre de l'Union, pendent sièis meses cadun a son torn. S'agissiá d'una presidéncia tornanta sincronizada amb aquela del Conselh dels ministres. Los cambis de president se fasián cada an, per las doas institucions dins lo meteis temps, lo 1 de genièr e lo 1 julhet : alara que lo cap d'Estat o de govèrn del país causit exercissiá la presidéncia dels soms, son ministre dels Afars Estrangièrs exercissiá la del Conselh dels ministres. 

Amb los diferents alargaments, lo principi de la presidéncia tornanta venguèt de mens en mens aisit dins una Union Europèa amb vint-e-sèt païses. Tot en conservant la presidéncia tornanta pel Conselh dels ministres, lo Tractat de Lisbona instaurèt pel Conselh Europèu l'eleccion d'un president estable, per assegurar una visibilitat e una permanéncia a l'organ qu'assembla los caps d'Estat o de govèrn e d'aisir l'aparicion d'un compromés a l'eissida de cada som. 

Lo president del Conselh Europèu dispausa d'un mandat de dos ans e mièg, renovelable un còp. Lo bèlga Herman Van Rompuy, dintrat en foncion lo 1 de genièr de 2010, es lo primièr qu'accedís al pòste.

Sèti dels soms
Fins a 2004, los Conselhs Europèus, que duran en general dos jorns, se passavan dins una vila del país que l'executiu avian la presidéncia tornanta. Dempuèi la dintrada en vigor del tractat de Niça, de febrièr de 2003, dos Conselhs per an se devián passar a Brussèlas (a la fin de cada presidéncia tornanta del Conselh dels ministres). Dempuèi lo 1 de mai de 2004, los Conselhs Europèus se passan a l'« Immòble Justus-Lipsius » de Brussèlas, d'autra banda sèti del Conselh dels ministres. A partir de 2013, se passaràn al Residence Palace, ara en amainatjament.

 Composicion 
Participan a un Conselh Europèu :
 los caps d'Estat o de govèrn dels Estats Membres de l'Union Europèa,
 lo president de la Comission Europèa e un dels membres de la Comission (aquel encargat de las relacions exterioras), 
 los ministres dels Afars Estrangièrs dels Estats membres de l'Union Europèa,
 lo Secretari General del Conselh de l'Union, Naut Representant per la PESC,
 lo Secretari General de la Comission Europèa,
 lo president del Parlament Europèu, qu'es invitat a encontrar los caps d'Estat e de govèrn,
 e d'autres foncionaris segon las prioritats definidas par la Presidéncia.

Dempuèi que s'aplica lo Tractat de Lisbona, doas foncions son estadas apondudas :
 lo president del Conselh Europèu, elegit a la majoritat ponderada pel Conselh per un mandat de dos ans e mièg renovelable un còp, e podent pas exercir al meteis temps un mandat nacional dins son Estat. Lo seu ròtle es d'aisir l'aparicion d'un compromés entre los membres del Conselh.
 lo Naut Representant de l’Union pels Afars Estrangièrs. 

 Membres del Conselh Europèu 
Estat MembreRepresentantTitrePartit politicMembre dempuèiFotografia PresidentMandat sens vòteCharles MichelPresidentPartit de l'Aliança dels liberals e dels democrats per Euròpa<small>Nacional: MR</small>1 de decembre  de 2019100x130px ComissionMandat sens vòteUrsula von der LeyenPresidentPPE<small>Nacional: CDU</small>1èr de decembre de 2019100x130pxAngela MerkelCancelièiraPPENacional: CDU22 de novembre de 2005100x130pxSebastian KurzCancelièrPPENacional: ÖVP7 de genièr de 2020100x130pxAlexander De CrooPrimièr MinistrePartit de l'Aliança dels liberals e dels democrats per EuròpaNacional: Open Vld1èr d'octobre de 2020100x130pxBoiko BorísovPrimièr MinistrePPE Nacional: GERB 27 de julhet de 2009100x130pxMette FrederiksenPrimièr MinistrePartit Socialista EuropèuNacional: SD27 de junh de 2019100x130pxIgor MatovičPresident del govèrnamentcapNacional: OĽaNO21 de març de 2020Janez JanšaPrimièr MinistrePPENacional: SDS 13 de març de 2020100x130pxPedro SánchezPresident del GovèrnPSENacional: PSOE 2 de junh de 2018100x130pxKaja Kallas Primièr MinistrePartit dels Liberals e dels Democratas per EuròpaNacional: RFE26 de genièr de 2021100x130pxSana MarinPrimièra MinistraPSENacional: SDP10 de decembre de 2019100x130pxEmmanuel MacronPresidentcapNacional: REM14 de mai de 2017100x130pxKyriakos MitsotakisPrimièr MinistrePPENacional: ND</small>
| 8 de julhet de 2019
|100x130px
|----- bgcolor=#DDEEFF
|
|Viktor Orbán
|Primièr Ministre
|PPE<small>Nacional: FIDESZ29 de mai de 2010100x130px Micheál MartinTaoiseachPartit dels Liberals e dels democrats per EuròpaNacional: FF 27 de junh de  2020 100x130pxGiuseppe Conte President del Conselhindependent 1 de junh de 2018100x148pxArturs KrišjānisPrimièr MinistrePPENacional: Unitat23 de genièr de 2019100x130pxGitanas Nauseda PresidentIndependent</small> 12 de julhet de 2019100x130pxXavier BettelPrimièr MinistrePartit dels Liberals e dels Democratas per EuròpaNacional: DP 4 de decembre de 2013100x130pxRobert AbelaPrimièr MinistrePSENacional: PL13 de gnièr de 2020Mark Rutte Primièr MinistrePartit de l'Aliança dels liberals e dels democrats per EuròpaNacional: VVD 14 d'octobre de 20010100x130pxMateusz MorawieckiPresident del ConselhAlliança dels Conservators e Reformistas EuropèusNacional: PiS 11 de decembre de 2017100x130pxAntónio Costa Primièr MinistrePSENacional: PS 26 de novembre de  2015100x130pxAndrej BabišPresident del govèrnAliança dels Liberals e dels democrats per EuròpaNacional: ANO 20116 de decembre de 2017100x130pxKlaus_IohannisPresidentPPE<small>''Nacional: independent 21 de decembre de 2014100x133pxStefan LöfvenPrimièr MinistrePSENacional: SD 3 d'octòbre de 2014100x130pxNicos Anastasiades PresidentPPENacional: DISY 28 de febrièr de 2013100x130px

 Relacions amb las autras institucions europèas 
 Relacions amb lo Parlament Europèu 
Cada som debuta per una declaracion del president del Parlament Europèu. D'autra banda, lo president del Conselh Europèu presenta davant los parlamentaris l'activitat dels seus sièis meses de presidéncia e instaura un debat amb los deputats europèus.

 Relacions amb la Comission Europèa 
Lo president de la Comission Europèa participa a las reünions del Conselh Europèu. A l'eissida d'un Som, lo Conselh europèu redigís de conclusions qu'adreiça a la Comission Europèa.

 Relacions amb lo Conselh de l'Union Europèa 
Lo Conselh dels Ministres de l'Union Europèa prepara las reünions del Conselh Europèu e adopta, amb lo Parlament Europèu, los tèxtes juridics que realizan las orientacions fixadas pels caps d'Estat o de govèrn.

 Références 

 Articles connèxes 
 Presidéncia del Conselh de l'Union Europèa
 President del Conselh Europèu

 Ligams extèrnes 
 Lo Conselh Europèu sul site touteleurope.fr
 Conclusions dels Conselhs Europèus dempuèi 1993
 Conseil européen - European NAvigator
 DG Interpretacion en 23 lengas de las conferéncias e reünions a la Comission Europèa (tanben nomenadas DG SCIC)

Union Europèa