Bandièra

Una bandièra (var. bandèra, bandiera, bandèira), tanben un drapèu (var. drapèl), es un tròç de tela, ordinàriament rectangular, fixat d'un costat a un pal o asta e que servís de simbòl o senhal d'una nacion, d'un estat, d'una ciutat, d'una dinastia, d'una autoritat, d'un partit politic, d'una associacion, etc, o coma signe per identificar de situacions juridicas, militaras, etc, e se pòt utilizar per de motius decoratius. La vexilollogia es la disciplina qu'es dedicada a l'estudi de las bandièras.

La bandièra nacionala simboliza un estat o país e es un dels seus signes d'identitat pus importants. Servís per representar l'estat a l'estrangièr, e tanben coma emblèma sus la seuna pròpria tèrra.

La bandièra nacionala s'auça cada jorn sus los edificis oficials (corts, ostals de vila,...). Las entrepresas e entitats privadas tanben los pòdon issar. 
Quand arriba un eveniment nacional tragic o la mòrt d'una persona d'un rang politic major, las bandièras demòran a mièja asta en senhal de dòl.

 Istòria 

L'usatge de las bandièras vendriá d'Índia e de China, ont probablament foguèron inventadas.

Es possible de considerar los simbòls utilizats pels romans (amb l'agla de la legion d'August) amb los primièrs senhals emplegats en Euròpa. Los visigòts utilizavan aqueles tipes d'estendards rigids; mas foguèt amb l'invasion musulmana que se comencèt d'utilizar çò qu'actualament coneissèm coma "bandièras", facha de teissuts leugièrs, coma la seda. Los estendards tenon son origina en Orient, son los musulmans e los croats que los primièrs implantèron son usatge a Euròpa. Las bandièras vendràn los estendards representatius dels Reis e Senhors (especificament, de sos linhatges o ostals reials), mai que de territòris o de nacions.

 Forma 

Formas pus utilizadas:

 Rectangulara
 Carrada
 Flama
 Cocarda

 Particularitats de las bandièras nacionalas 
 Las bandièras de Chipre e aquela de Kosova son las solas bandièras d'Estat qu'an una representacion de la mapa de son territòri. Cal notar qu'aquelas bandièras son pas vertadièrament "nacionalas": dins aqueles dos Estats, las bandièras grègas, turcas o albanesas s'utilizan correntament coma bandièras nacionalas. La bandièra  d'Antartica conten tanben una mapa del continent.
 999999x80pxLa bandièra de Chipre 999999x80pxLa bandièra de Kosova
 La bandièra de Nepal es un de las raras bandièras nacionalas non rectangularas; es formada de dos triangles. Es tanben la sola qu'es pus nauta que larga.
 999999x80pxLa bandièra de Nepal

 Las bandièras de Soïssa e de Vatican son las doas solas bandièras nacionalas de forma carrada.
 999999x80pxLa bandièra de Soïssa 999999x80pxLa bandièra de Vatican

 L'anciana bandièra de Libia èra la sola bandièra nacionala unicolor : verda.
 999999x80pxLa bandièra de Libia de 1977 a 2011

 La bandièra de Paraguai es la sola bandièra nacionala qu'a doas fàcias diferentas. Sus l'endreit, i a las armas del país, alara que sus l'envèrs, i a un leon, sedat davant un pic susmontat del bonet frigian, lo tot entornejat amb la devisa nacionala Paz y Justicia.

 999999x80pxLa bandièra de Paraguai (endreit) 999999x80pxLa bandièra de Paraguai (envèrs)

 La bandièra olimpica : de colors blava, jauna, negra, verda e roja, representa totes los païses del mond perque totas las bandièras nacionalas possedisson almens una d'aquelas sièis colors (amb lo blanc del fons). Lo nombre dels anèls representa lo nombre dels continents.
 999999x80pxLa bandièra olimpica

 Las combinasons de colors pus correntas 

 Blau, blanc, roge 
Lo blau, lo blanc e lo roge son presents dins las bandièras dels païses eslaus (colors paneslavas), dels païses d'Euròpa de l'Oèst mas tanben d'Asia o de las Americas :

 Bandièra dels païses eslaus arborant las colors paneslavas :
 999999x80pxLa bandièra de Russia 999999x80pxLa bandièra d'Eslovaquia 999999x80pxLa bandièra d'Eslovènia 999999x80pxLa bandièra de Serbia 999999x80pxLa bandièra de Croàcia 999999x80pxLa bandièra de Chequia

 Autras bandièras blau, blanc, roge, de bendas orizontalas o verticalas existisson sens èsser ligat a la simbolica del paneslavisme:
 999999x80pxLa bandièra dels Estats Units d'America 999999x80pxLa bandièra de França 999999x80pxLa bandièra de Luxemborg 999999x80pxLa bandièra dels Païses Basses 999999x80pxLa bandièra de Paraguai 999999x80pxLa bandièra de las Filipinas 999999x80pxLa bandièra del Reialme Unit 999999x80pxLa bandièra de la Còsta Rica  999999x80pxLa bandièra de Cuba 999999x80pxLa bandièra de la Corèa del Nòrd 999999x80px La bandièra de la Republica Dominicana 999999x80px La bandièra d'Islàndia

 Roge, jaune, verd 
Lo roge, lo jaune e lo verd, las colors panafricanas, son subretot presentas dins las bandièras dels païses africans.

Bandièras arborant las colors panafricanas :
 999999x80pxLa bandièra de Mali 999999x80pxLa bandièra de Senegal 999999x80pxLa bandièra de Guinèa 999999x80pxLa bandièra de Cameron 999999x80pxLa bandièra d'Etiopia 999999x80pxLa bandièra de Ghana 999999x80pxLa bandièra de Còngo (Brazzaville) 999999x80pxLa bandièra de São Tomé e Príncipe 999999x80pxLa bandièra de Burkina Faso 999999x80pxLa bandièra de Benin 999999x80pxLa bandièra de Guinèa Bissau 999999x80pxLa bandièra de Tògo

Bandièras arborant las meteissas colors roge, jaune e verd sens se reclamar del panafricanisme :
 999999x80pxLa bandièra de Bolívia 999999x80pxLa bandièra de Lituània 999999x80pxLa bandièra de Birmania

Bandièra de païses africans utilizant lo roge negre verd, o una combinason enclusent las colors panafricanas :
 999999x80pxLa bandièra creada per l'UNIA en 1920 999999x80pxLa bandièra de Kenya 999999x80pxLa bandièra de Malawi 999999x80pxLa bandièra d'Angòla 999999x80pxLa bandièra d'Oganda 999999x80pxLa bandièra de Zimbabwe 999999x80pxLa bandièra de Moçambic 999999x80pxLa bandièra de Centreafrica 999999x80px|Afrique du SudLa bandièra de l’Africa del Sud 999999x80pxLa bandièra de Zambia

 Roge, blanc, negre (e eventualament verd) 
Las combinasons de las colors panaràbias son presentas dins las bandièras del païses arabis o majoritariament musulmans. Las combinasons pòdon far ressortir una o la quatre d'aquelas colors, acompanhadas o non de simbòls d'astres (luna, estelas de cinc brancas subretot) o d'una escritura aràbia:
 999999x80pxLa bandièra de Iemèn (e Libia 1969-1971) 999999x80pxLa bandièra d'Egipte 999999x80pxLa bandièra de Siria (e de la Republica Aràbia Unida 1958-1961) 999999x80pxLa bandièra d'Iraq 999999x80pxLa bandièra de Sodan
 999999x80pxLa bandièra de l'Autoritat Palestiniana 999999x80pxLa bandièra de Jordania 999999x80pxLa bandièra dels Emirats Arabis Units 999999x80pxLa bandièra de Kowait

 Los dessenhs pus corrents 
 Las colors eraldicas 
Son de bandièras de bendas orizontalas : aquela de naut repren la color qu'ocupa la plaça d'onor sul blason (per exemple lo negre de l'agla alemanda), la segonda repren la segonda color del blason (lo roge del bèc e de las àrpias), la tresena repren la tresena color (lo fons jaune). fòrça bandièras son construitas coma aquò, subretot en Euròpa.

 999999x80pxLa bandièra d'Alemanha  999999x80pxLa bandièra de Polonha 999999x80pxLa bandièra d'Ongria 999999x80pxLa bandièra de Chequia 999999x80pxLa bandièra d'Eslovaquia

 Las bandièra de crotz 
Demest aquelas las pus ancianas bandièras nacionalas encara utilizada. En particular, los païses escandinaus qu'utilizan la crotz escandinava sus lor bandièra:

 999999x80pxLa bandièra de Danemarc  999999x80pxLa bandièra de Norvègia 999999x80pxLa bandièra de Suècia 999999x80pxLa bandièra d'Islàndia 999999x80pxLa bandièra d'Åland 999999x80pxLa bandièra de las illas Feròe 999999x80pxLa bandièra de Finlàndia
e tanben
 999999x80pxLa bandièra del Reialme Unit 999999x80pxLa bandièra de Tuvalu 999999x80pxLa bandièra de la Nòva Zelanda 999999x80pxLa bandièra d'Austràlia 999999x80pxLa bandièra de las illas Tònga 999999x80pxLa bandièra de Malta 999999x80pxLa bandièra de Quebèc 999999x80pxLa bandièra de Georgia

 Las bandièras de cantons 
Son generalament de bandièras eissida d'un pavalhon de marina.

 999999x80pxLa bandièra dels Estats Units d'America  999999x80pxLa bandièra de Grècia 999999x80pxLa bandièra de Malàisia

 Las colors revolucionàrias 
Aquel modèl de tres bendas verticalas foguèt inaugurat per França en 1790.

 999999x80pxLa bandièra de França de 1790 a 1794 999999x80pxLa bandièra de França  999999x80pxLa bandièra d'Itàlia 999999x80pxLa bandièra de Belgica 999999x80pxLa bandièra d'Irlanda 999999x80pxLa bandièra de Romania 999999x80pxLa bandièra de Guinèa  999999x80pxLa bandièra de Mali 999999x80pxLa bandièra de Senegal

 Articles connèxas 
 Flags of the World
 Galariá de las bandièras dels païses del mond
 Vexil'òc
 Vexillologia

Ligams extèrnes 




Categoria:Bandièra
Categoria:Vexilologia