Dèlta fluvial

Un dèlta es un tipe de boca qu'una aiga pòt presentar al luòc ont se trai dins un ocean, una mar o un estanh. 

Dins de condicions ligadas a la turbuléncia de la mar e a la quantitat de sediment carrejats pel riu, se pòt  formar un amàs de fons. Aquel dividissent lo riu en divèrses braces que lor traçat amb la còsta es sovent triangular, semblant a la letra grèga Δ (Dèlta). La primièra division del riu a la dintrada del dèlta se nomena l'apèx.

L'activitat alluvionària intensa condutz la  forma pròpria del dèlta a cambiar segon lo temps.

Existís dos grands tipes de dèlta : de tipe Gilbert, e marins.
Lo dèlta de tipe Gilbert es pus corrent e pus simple. Possedís un ventalh ribassut e de depaus sedimentaris basals, frontals e suls sucs.
Los dèltas marins son pus complèxes dins lor arquitectura, perque possedisson una partida deltaïca aeriana e una autra sosmarina.

Un dèlta fòrça conegut es aquel format per Nil quand s'escampa dins la mar Mediterranèa per dos braces : lo de Damieta e lo de Roseta.

 Ecologia dels dèltas 
Coma los estuaris, los dèltas constituisson d'ecosistèmas particulars. l'engorgament fangós e la mescla d'aigas de densitat, salinitat, temperaturas e turbiditat diferentas i crèan de condicions e abitats  unics, expleitats per qualques espècias pendent tot o partida de lor cicle de la vida. 

 Ecotoxicologia 

Ont lo corrent alentís e segon los fenomèns de bioconcentracion e de sedimentacion, de  de sediments polluits pòdon aparéisser, mai o mens renduts al moment de las tempèstas, dels curatges e dels aigats sasonièrs, o quand se pesca amb lo chalut. Lo projècte « CAROL » (Camarga Ròse Lengadòc) mostrèt la preséncia Rapòrt final del projècte Carol per l'Institut de Radioprotection et de Sûreté Nucléaire. Vejatz tanben  B. Lansard, 2005. Distribution et remobilisation du plutonium dans les sédiments du prodelta du Rhône (Méditerranée nord-occidentale). Tèsi de doctorat, Universitat d'Ais-Marselha 2. de pòchas de sediments fòrça radioactius al drech de l’embocadura del Grand Ròse, contaminats per de Cèsi 137, fixat suls sediments.



 Lista dels principals rius que lor embocadura forma un dèlta 
 Euròpa 
 Ren e Mòsa (dèlta comun)
 Èbre
 Ròse e son dèlta, Camarga
 Pò
 Danubi
 Vòlga
 Dnièpre
 Don
 Petchora

 Asia 
 Òb
 Ienissèi (lac Baikal e ocean Artic), e lo Golf d'Ienissèi
 Olenek
 Lena 
 Indigirka
 Huang He
 Xi Jiang
 Flume Roge
 Mekong
 Chao Phraya
 Irrawaddy
 Ganges e Dèlta de Ganges
 Mahanadi
 Godâvarî
 Krishna
 Kâverî
 Indus
 Chatt-el-Arab (reünion d'Eufrates e de Tigre)
 Kora
 Oral
 Amodarià (sec)
 Sirdarià (sec)

 Africa 
 Nil e dèlta de Nil
 Nigèr (dèlta interior e ocean Atlantic)
 Ogooe
 Okavango (dèlta interior)
 Salom e son dèlta Sinesalom

 Oceania 
Pas cap

 America 
 Amazonas
 Orinòco
 Coco
 Rio Jacuí 
 Mississipí
 Albani
 Mackenzie
 Yukon
 Colorado
 Paraná
 Sacramento (flume)

 Antartida 
Pas cap

 Vejatz tanben 

 Referéncias 

 Ligams extèrnes 

 Menaces sur les deltas numèro 121 revista Hérodote
 De l’importance des liens géographie physique/géographie humaine pour comprendre les risques de submersion des deltas surpeuplés per Sylvie Fanchette