Montflanquin

MontflanquinToponimia occitana (Monflanquin en francés) es una comuna agenesa situada dins lo departament d'Òut e Garona e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia
La vila es bastida sus un puèg. Mas aquel puèg es pas planièr, puja del sud al nòrd. La glèisa de Sent Andrieu, bastida sus la partida pus nauta, es sus la plaça del Cap del Puèg.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre del territòri

Toponimia
 Montflanquin. La prononciacion es [muŋflaŋ'ki]. Bénédicte Boyrie-Fénié fornís plan de fòrmas ancianas, mai que mai latinizadas : Monteflanquino (castrum de), en 1259, Montem Flanquinum (prope ~), en 1259, Montemflanquinum (parrochia... prope ~), en 1264, et de Monteflanquino, en 1264, Monflanqui (Senh Andreu de ~), en occitan, en 1266, castrum de Monteflanquino, en 1271, Monte Flanquino (villa de ~), en 1282, Monte Fflankyno (de ~), en 1283, Montis Fflanquini (prepositum ~), en 1291, Montis Flanquini (bajulus noster ~), en 1293, Montflanquin, en occitan, en 1294, Monte Fflanquino, en 1305, Mons Flanconis, Flankini, Flanquinus, Franquini, en 1307-1317, Mont Flankyn, Mont Flanquyn, Montflanquin in Agenn., en occitan, en 1307-1317, Montisflanquini (prioratus secularis ~), en 1313, Monte Flanquino (capella de ~), en 1326, Montflanquin (locum de ~), en occitan en 1358 Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 179. Los autors i veson lo mot occitan mont, o lo mot latin mons, montem, « montanha, puèg » e generalament un nom germanic d'òme, que pòt benlèu èsser Frankin per Dauzat e Rostaing Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 474, o Franchin, per Negre, citat per B. Boyrie-Fénié. Lo nom actual e dels sègles XIII e XIV supausa lo passatge de -r- a -l-, doás consonantas vesinas : ([fraŋ'ki] > [flaŋ'ki], mas òm se pòt estonar que sola una fòrma anciana, Mons Franquini, garde l' -r- etimologica.  

 Calviac (o probablament Cauviac adara) es format d'un nom latin d'òme, Calvius, de Calvus, « lo capplumat, lo cau, lo calvet » e del sufixe -acum (explicacion donada per d'autres Calviacs) Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 133https://web.archive.org/web/20160303201402/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/carlux/CALVIAC-EN-PERIGORD.htm.
 Lamothe-Fey o Lamothe-Feyt (noms francés) es marcat, segon Durengues, dins lo pouillé (inventari dels bens eclesiastics) de la diocèsi d'Agen, de Valéri (1520) coma (Rector)... et de Monte Faieto https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/318/mode/2up. Monte es una error probabla. Lo nom d'origina seriá benlèu La Mòtafaiet e lo sufixe collectiu -et, del latin -etum  a lo meteis sens que sa varianta  -eda, del latin -etam. Aquel nom gardariá lo remembre d'una fageda. Mòta, del bas latin motta, d'origina prelatina, aviá lo sens de nautor, puèg, e prenguèt lo de « tap, supèl, tèrme, natural o artificial, que sèrv de basa a un castèl », e per extension, lo nom del castèl. En situacion dominanta a l'oèst, al nòrd e a l'èst, mas sus un planòl arredondit, lo site del vilatge es pas ideal per un castèl, çò que justificariá un tap artificial. Las grafias francesas suggerisson que l'element -faiet se simplifiquèt per coalescéncia e donèt [fɛj(t)] (après [fe'jet]), çò que permetriá probablament una grafia La Mòta Fèit.
 Corconat en francés, Corconac per Durengues, que cita l'inventari de Valéri : In archipresbyteratu Fumellensis : Prior de Corconaco, rector ejusdem e de Salvitate. Nòstra Dòna de Corconac èra parròquia e priorat (que dependiá del de Catús en Carcin). Son annèxa èra Sent Miquèl de La Salvetat de Valens https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/430/mode/2up. Per (Sant Martin de) Corconac, Dauzat e Rostaing escrivon que lo nom ven d'un nom gallo-roman d'òme, *Curconnus, del gallés Curcus, amb lo sufixe -acum Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 211, latinizacion del sufixe gallés -aco(n). I a pas de rason de refusar l'explicacion pel vilatge agenés. Corconac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre Curconnus. Lo sufixe -ac es vengut regularament -at dins la prononciacion dempuèi l'Edat Mejana, d'aquí la grafia francesa, mas es pas costuma de zo notar atal e la grafia corrècta es Corconac.
 Ròcafèra. Senta Magdalena (fòrma supausada) de Ròcafèra es una anciana parròquia https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/424/mode/2up. Lo nom es format de dos elements, un nom e un adjectiu. Lo nom es ròca, d'un mot prelatin *rocca, passat dins las lengas romanicas. A lo sens de « montanha o tuca rocassuda », puèi de « castèl fòrt bastit dessús ». L'adjectiu es l'occitan fèra, « salvatja, ferotja », femenin de fèr, del latin ferus Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 571 (explicacion per Ròcafèra (Aude), valable tanben pel vilatge agenés). Ròcafèra es una formacion de l'epòca feudala e l'objectiu de la nominacion èra d'espaurir los enemics eventuals.
 Tairac (escrit Teyrac o Tayrac en francés). Deu aver la meteissa origina que la comuna de l'ancian canton de Bauvila : un nom latin d'òme Tarius e sufixe -acum Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Lot-et-Garonne, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2012, p. 279Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 671.

 Crosilhac (escrit Crouzillac en francés)
 La Barta (escrit Labarthe en francés), que testimònia d'un luèc que foguèt bartassièr, abans que lo desbosiguèsson.
 Saint-Caprais (en francés), notat S. Crapazy sus la mapa de Sanson al sègle XVII https://web.archive.org/web/20161115015531/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom, generalament pauc segura per la fòrma dels toponimes, mas aqueste còp Sent Crapasi sembla possible. Lo nom remembra lo primièr avesque d'Agen, martir en 303 http://nominis.cef.fr/contenus/saint/8626/Saint-Caprais.html.
 Saint-Hilaire (en francés) es tanben un nom de sent plan conegut, Sent Alari, mas n'ia mai d'un d'aquel nom  https://nominis.cef.fr/contenus/saint/421/Saint-Hilaire-de-Poitiers.html.
 Galaiçac (Galayssac en francés), près de Calviac. Deu èsser un transferiment del nom de Galeißac, luèc disparegut, notat dins las mapas de Cassini e de Belleyme http://patrimoinmonflanquin.free.fr/doc.htm e absent de las mapas recentas. Galaiçac èra, segon Durengues, una parroquiòta de 80 armas e 50 comuniants abans 1789 https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/414/mode/2up. Lo luèc d'origina deviá èsser dins Montanhac de Leda, al nòrd de Grèzelongue, en direccion de La Cauçada. Lo nom marca pro l'ancianetat de Galaiçac, format sense certitud de Galatius (nom que vòl dire Lo Galate) e del sufixe gallés -acon (Galatiacu- donariá puslèu *Galasac çaquelà, donc supausar un *Galacius).

Istòria
L'ancian canton de Montflanquin
Veire Canton de Montflanquin.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra canton; es adara del canton del Naut Agenés Perigòrd.

Demografia

 En 1793, la municipalitat englobava Montflanquin, Beauregard, Boudy, Cailladelles, Lacaussade, La Mothe Fey, Aubin, Savignac et Villas, dont Montflanquin, Bòrregard, Bodin (veire Bodin de Bòrregard), La Cauçada, Sent Albin (Agenés), Savinhac de Lèisa per las comunas actualas; Cailladelles (probablament Calhadèlas) sembla d'èsser adara dins Castèlnuèu de Gratacamba, Lamothe-Fey (La Mòta Fèit < La Mòta Faiet ?) es demorat dins Montflanquin e Villas o Villars es dins Sent Estròpi de Bòrn (èra una parròquia annèxa de Bòrn https://archive.org/stream/pouillhistoriq00dure#page/426/mode/2up)
 Montflanquin annexèt La Mòta Fèit abans 1806 (pas de donadas de recensament, quitament en 1793, donc recensada ambe Montflanquin).
 En 1852, La Salvetat de Leda, qu'èra dins la comuna de Montflanquin, venguèt una comuna independenta (643 abitants en 1856). 
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luècs e monuments

Personalitats ligadas emb la comuna

Veire tanben
 Comunas d'Òut e Garona
Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Òlt e Garona
Categoria:Comuna d'Agenés