Goirans

Goirans (Goyrans en francés) es una comuna lengadociana de Lauragués, situada dins lo departament de la Nauta Garona e la region d'. Goirans fa partida de la comunautat d'aglomeracion del Sicoval e tanben del SICCA (Sindicat Intercomunal de las Laissas d'Arièja).

 Geografia 
Comuna de l'airal urban de Tolosa situada a  al sud de Tolosa, a  del periferic de Tolosa.

Es bordada à l'oèst pel riu d'Arièja a qualques quilomètres del jonhent amb Garona. 

 Geologia 
La màger part de la comuna es situada sus una sèrra que susplomba la planura de Garona e Arièja que s'espandís sus mai de  al pè a l'oèst. La transicion cap a la plana es esquiva que pòt formar de pichons bauces ('que lo "camin de las Ròcas" situat al nòrd de la comuna). 

L'aigavèrs de la sèrra es relativament pus naut qu'aquel dels puèges a l'entorn. Lo terren de còps qu'i a accidentat es de natura argilencomarla. La configuracion dels luòcs permet fòrça punts de vista remarcables en particular a l'oèst e al sud. Al nòrd del vilatge i a una platana remarcabla fòrça vièlha que se pòt veire a .

Al bord del riu d'Arièja s'espandís lo Ramièr de Goirans, terren alluvial e plan qu'una partida es cultivada e l'autre pro umida e boscosa.

La comuna es traversada dins lo sens de la longor per una rota de la cresta (Camin de las Crestas) d'ont parton de rotas traversantas. La comuna es constituida de sèt quartièrs. En mai del vièlh vilatge, las vièlhas abitacions son escampilhadas dempuèi una trentena d'ans de nòus quartièrs en lotejament mai delimitats. Los autres quartièrs son: Badelh, los Pins (los ostals d'aquel lotejament son esparpalhats dins una pineda), Dauridas, L'ostal, Los Nauts de Goirans e Balandra.
vignette|upright=1.7|left|Mapa de la comuna e de las comunas vesinas. 
Perimètre del territòri

Toponimia
Goirans es atestat en 1428 Goirans Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume II, n° 14 747. 
Segon Dauzat, Goirans ven del nom germanic d'òme Goiramnus Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, reedicion Librairie Guénégaud, 1984, p. 327. 
Segon Negre,  Goirans ven del nom germanic d'òme Gogeramnus .

Istòria 
Preistòria
En 1883, se trapèt d'aisinas del neolitic sul territòri de la comuna, çò qu'atèsta d'una primièra ocupacion dels lòcs.

Edat Mejana
Una primièra atestacion - indirècta – del vilatge es un acte d'arpentatge de La Crotz e Falgarda del 3 de genièr de 1254. Doas de las tèrras al tèrme de Falgarda apartenián a doas personas nomenadas "Petrus Andreas de Goirons" e "Petrus Paulus de Goirons". 

En 1335, Goirans fa partida dels vilatges roïnats pel Prince Negre.

Lo senhor Bernardus de Goiranibus (Bernard de Goirans ?-1469) èra capitol de Tolosa. 

Tempses Modèrnes
Al sègle XVI Goirans èra dins l'astrat país de cocanha, que prosperava mercé a la cultura del pastèl, que foguèt exportat per via fluviala cap a Bordèu. Aquel periòde astrat s'acaba a causa de las guèrras de religion dins la segonda mitat del sègle XVI.

Pendent l'Ancian Regime, Gouirans o Goyrans èra de la diocèsi civila de Tolosa, doncas de la província de Lengadòc, de la generalitat de Tolosa, de l'archidiocèsi de Tolosa, de la senescauciá de Tolosa. Le vocable de la glèisa, annèxa d'Aurevila, es Sent Joan Baptista Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 19 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html.

Periòde contemporanèu
En 1790, Goirans èra del Canton d'Autariba, en l'an VIII, del canton de Castanet Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 19 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html.

Dempuèi los ans 1980, l'istòria del vilatge cambièt radicalament la composicion de sa populacion. En 30 ans los sièis quartièrs fòra del vièlh vilatge ne faguèron una comuna residenciala benestanta poblada pels trabalhadors de las nautas tecnologias dins l'aglomeracion tolosana (aeronautica, espacial).

Administracion

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Véser tanben
 Comunas de la Nauta Garona

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de Lauragués
Categoria:Comuna de la Nauta Garona
Categoria:Sicoval