Landeroat

Landerroat (Landerrouat en francés), ancianament Landar(r)oat, es una comuna agenesa https://web.archive.org/web/20161115015531/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom, dialèctalament  gascona, administrada per lo departament de Gironda de la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia
L'aigavèrs entre Dordonha e Dròt travèrsa la comuna; en consequéncia, lo relèu es pauc traversut, sens estar completament planèir. 

Quasi tota la populacion es dens lo borg o près del borg. Localament, la ruia màger, que conten la màger part de la zòna d'abitat massat, es apelada lo borg e los ostaus deu camin departementau Senta Fe-Esclòtas son qualificats de fauborg (faux bourg dens un tèxte de l'abat Miramond, curat de Landerroat abans la Revolucion).

En periferia deu borg, i a d'ostaus individuaus modèrnes, dont quauques uns dens un petit lotejament près deu castèu d'aiga e d'autres en aut dau fauborg.

Landerroat es coneishut per son importanta cava cooperativa, per la longa preséncia d'un dancing dempuèi la prumèira meitat del sègle XX e per sa forèst, adara en granda partida desboigada, que s'espand tanben sus las comunas de Savinhac de Duràs e d'Esclòtas.

vignette|upright=1.8|centre|Mapa de la comuna de Landerroat e das comunas vesinas.

Perimètre deu territòri

Toponimia
Las fòrmas ancianas esitan entre una o duás r : Landarroatum, en latin, 1274, Landaroat (parochia de ~), en occitan, 1290. La prononciacion deus darrèrs locutors naturaus èra clarament ambe duás r, çò que justifica la grafia Landerroat segon las règlas de la grafia classica (i a un parelh minimau entre r simpla e r multipla). La varianta Landeroat, inusitada a data recenta, a estat mesa en circulacion per lo libre de Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire Toponymique des Communes. Gironde, basat per fòrça ren que sus l'etimologia e una partida de las fòrmas medievalas. La fòrma grafica francesa, emb duás r, tròba una explicacion dens l'usatge locau.

L'etimologia es a religar a la deus toponimes Landerron (La Mòta Landerron) e Landerroet. Poiré èstre de procedéncia basca : "landare", planta, tot vegetau. Seré una fòrma sufixada de Landerron o Landeron, (Landeron + at ) Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des Communes [de] Gironde, Cairn, Institut Occitan, 2008, p. 180 emb tombada de l'èna intervocalica, coma a Moliets (= Molinets). Es un indici d'un camjament dialectau, benlèu devut a l'arribada dels gavaches aprèp la Guèrra de Cent Ans, o anterior : lo parlar de Landerroat al sègle XX, a penas gascon, es en defòra de l'isoglòssa d'aqueth fenomèn.

Istòria
Abans la Revolucion, Landerroat èra una parròquia de la diocèsi d'Agen  e avé sa jurisdiccion (una sola parròquia) Jean Burias, Monumenta Historiae Galliarum, Agenais.

Au sègle XVII, Landerroat èra un vilatge catolic (tradicion locala, completament faussa si òm lugís Durengues https://archive.org/details/pouillhistoriq00dure p. 519), mentre que d'autres près de Senta Fe èran reformats.

L'abat Pierre François Miramond, curat de Landerroat pendant la Revolucion, fut prèire constitucionau segon das tradicions localas, mes coma lo canonge Durengues (que lo cita coma Pierre François Miramont) ne'n parla pas, aquò deu estar una error; Durengues precisa que morit pendent la Revolucion . Dus tèxtes de l'abat Miramond son conservats : un començament de lista d'abitants de Landerroat (que mòstra una bona meitat de noms d'origina francesa de l'oèst, donc una populacion probablament gavacha) e la copia d'una letra a l'avesque d'Agen. Lo darrèir curat de la parròpia fut Delphin Delord (curat de Landerroat entre 1920 e lo començament de las annadas 1960), neishut en 1872 e mòrt en 1964 après una corta retirada.

Vèrs 1960, Landerroat avé tres especierias, una forneria, dus cafés, una sala de bal, un ressegaire, un faure, un marescau... Segon los regents Dòna e Sénher Durieux, l'escòla de Landerroat arribet a 92 escolans dens duás classas pendant las annadas 50 (una partida venièn de las comunas vesinas (Pelagrua, Savinhac de Duràs, Esclòtas, Riucau) perqué l'escòla de Landerroat èra pus près que la de lurs comunas respectivas e que venièn a pé o a bicicleta); pr'aquò, l'escòla barret pendent las annadas 80.

Administracion

 Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Pelagrua; es adara deu canton deu Reulés e las Bastidas. L'intercomunalitat es la Communauté de communes du pays Foyen.

Demografia

 la populacion de 1793 estona. Fai supausar que lo territòri de la comuna a l'epòca èra pus vaste que après (benlèu La Rèira, parròpia vasadesa, èra dens Landerroat a la prumèira constitucion de las comunas avant que Pelagrua, 1500 abitants en 1793, 1882 en 1800, 2085 en 1806, acumulèsse totas las parropiòtas a l'entorn). Lo canonge Durengues compta que 110 comuniants en 1789, mes i avè daus protestants, donc aquò ditz ren de la populacion .
 En  la populacion èra de  abitants.

Luecs e monuments
Glèisa de Sent Joan Baptista, puslèu granda (22 canas per Durengues ), en partida romanica. Lo aut deu mur fai veire que fut brutlada e i a pas mèi de vòuta (destruita per los protestants). Lo culte catolic fut interromput longtemps perqué la populacion èra uganauda ). Lo portau es gotic, entau coma una nau laterala, aquesta sens gaire d'estile.

Personalitats ligadas emb la comuna

Veire tanben

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna d'Agenés
Categoria:Comuna de Gironda
Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Aquitània (Occitània)