Vida (literatura)

Contèxt de la vida 
Dins los cançonièrs, las colleccions manuscritas de poesias de trobadors, las òbras d'un autor particular s'acompanhavan sovent d'ua biografia brèva en pròsa. Existís una controvèrsia sus entà quin punt aquestas se fondamentèron a debon sus de fonts independentas; se sap per exemple que mantuna assercion se devon a d'interpretacions heitas a partir de çò que foguèt escriut dins las composicions. Ua part importanta de las vidas que son estadas servadas foguèt compausada en Itàlia, e un brave nombre foguèron escritas per Uc de Sant Circ. 
De còps que i a, quauques poèmas individuaus son acompanhats de razos, tèxt brèu qu'explica las rasons, las circonstàncias que lo poèma foguèt compausat.

 Exemples de vidas
 Vida de Jaufre Rudèl 

Qu'ei dilhèu l'exemple mei famós de vida.

Jaufre Rudels de Blaia si fo mout gentils hom, princes de Blaia. Et enamoret se de la comtessa de Tripol, ses vezer, per lo ben qu'el n'auzi dire als pelerins que venguen d'Antiocha. E fez de leis mains vers ab bons sons, ab paubres motz. E per voluntat de leis vezer, el se croset e se mes en mar, e pres lo malautia en la nau, e fo condug a Tripol, en un alberc, per mort. E fo fait saber a la comtessa et ella venc ad el, al son leit, e pres lo antre sos bratz. E saup qu'ela era la comtessa, e mantenent recobret l'auzir e•l flairar, e lauzet Dieu, que l'avia la vida sostenguda tro qu'el l'agues vista ; et enaissi el mori entre sos braz. Et ella lo fez a gran honor sepellir en la maison del Temple ; e pois, en aquel dia, ella se rendet morga, per la dolor qu'ella n'ac de la mort de lui.

 Vida de Bernat de Ventadorn 
Bernat de Ventadorn foguèt del castèl de Ventadorn e òme de paura generacion, filh d’un sirvent del castèl qu’escaudava lo forn e cosiá lo pan e sa maire amassava l’eisserment. Bèl òme èra, e adreit e saupèt plan cantar e trobar e èra cortés e ensenhat. Lo Vescomte, lo seu senhor de Ventadorn, s’estrambordèt de son trobar e li faguèt grand onor. E lo Vescomte aviá molhèr fòrt graciosa e gàia Dòna que se meravilhèt de las cançons d’en Bernat e s’enamorèt d’el e el de la Dòna ; tant e tant qu’el fasiá sas cançons d’ela, de l’amor que n’aviá e non fasiá mai que de la cantar. De temps durèt aquel amor abans que lo Vescomte e l’autra gent i faguèsson moment e quand lo Vescomte se n’avisèt s’estranhèt del trobador e faguèt sarrar e gardar la Dòna. E la Dòna donèt congèt a En Bernat que se’n anèsse fòra d’aquela encontrada.El se’n anèt cò de la Duquessa de Normandia qu’èra jova e de granda valor e lo reçaupèt fòrt plan. De temps foguèt en sa cort e s’enmorèt d’ela e ela d’el e ne faguèt de bonas cançons. Sus aquelas entremièjas lo rei Enric d’Anglatèrra la prenguèt per molhèr e se la menèt dins son país. En Bernat demorèt deçà triste e dolent e se’n anèt al bon Comte de Tolosa ont demorèt d’aquí que lo Comte moriguèt. A sa mòrt, En Bernat, per aquela dolor, se rendèt a l’òrdre de Dalon e aquí finiguèt.

''E lo Comte En Eble de Ventadorn, filh de la Vescomtessa qu’En Bernat aimèt, me contèt a ieu, Uc de Sant Circ, çò que ieu ai fait escriure d’En Bernat.
Lista de las vidas conegudas deus trobadors
Albert Malaspina
Albertet Calhar
Albertet de Sestaro
Alfons II d'Aragon
Almucs de Castelnau
Aimeric de Belenoi
Aimeric de Peguilhan
Aimeric de Sarlat
Arnaut de Meruèlh
Azalaís de Porcairagues
Beatritz de Diá
Berenguièr de Palasòl
Bertolome Zorzi
Bernat de Ventadorn
Bertran d'Alamanon
Bertran de Bòrn
Bertran de Bòrn lo Filh
Bertran dau Puget
Blacasset
BlacàsCadenet
Castelloza
Cercamon
Dalfi d'Alvernha
Daude de Pradas
Elias Cairèl
Elias Fonsalada
Enric de Rodés
Ferrari da Ferrara
Folquet de Marselha
Folquet de Romans
Garin d'Apchièr
Garin lo Brun
Gaucelm Faidit
Gausbert Amiel
Gauseran de Sant Leidièr
Gui de Cavalhon
Gui d'Ussel
Guilhèm Ademar
Guilhèm Augièr NovellaGuilhèm de Balaun
Guilhèm de Berguedà
Guillem de Cabestany
Guilhèm Figueira
Guilhèm Magret
Guilhèm de Montanhagòl
Guilhèm de Peitieus
Guilhèm Rainòl d'At
Guilhèm de Sant Leidièr
Guilhèm de la Tor
Guiraudon lo Ros
Guiraut de Bornelh
Guiraut de Calanso
Guiraut de Salignac
Iseut de Capio
Jaufre de Pons
Jaufre Rudèl
Jausbert de Puègcibot
Jordan Bonèl
Lanfranc CigalaLombarda
Marcabrun
Maria de Ventadorn
Monge de Montaudon
Pèire d'Alvernhe
Pèire Bremon lo Tort
Pèire de Bussinhac
Pèire Cardenal
Pèire Guilhèm de Tolosa
Pèire de Maensac
Pèire de la Mula
Pèire Raimon de Tolosa
Pèire Rogièr
Pèire de Valeira
Pèire Vidal
Peiròl
Perdigon
Ponç de Capduèlh
Raimbaut d'AurengaRaimbaut de Vaqueiras
Raimon de Durfòrt
Raimon Jordan
Raimon de Miraval
Raimon de las Salas
Rainaut de Pons
Ricau de Tarascon
Rigaud de Berbezilh
Tibors de Sarenom
Tomier e Palaizi
Sail d'Escola
Savaric de Mauleon
Sordèl
Turc Malec
Uc de la Bacalaria
Uc Brunet
Uc de Mataplana
Uc de Pena
Uc de Sant Circ

Veire tanben
 Genres trobadorencs

Categoria:Genre trobadorenc
Categoria:Biografia
Categoria:Literatura occitana
Categoria:Fin'Amor