Lunaç (Lengadòc)

Lunaçhttps://www.oocities.org/toponimiaoccitana/34.html o mens etimologicament Lunàshttps://books.google.com/books?id=YL0iAQAAIAAJ&focus=searchwithinvolume&q=Lunas (Lunas en grafia mistralencahttps://books.google.com/books?id=yYx--JBqDX4C&pg=PA235&dq=Felibrige+AND+%22Lunas%22&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi9vNX6paX4AhXFEEQIHROjCrkQ6AF6BAgJEAI#v=onepage&q=Felibrige%20AND%20%22Lunas%22&f=falsehttps://books.google.com/books?id=pYU3AAAAYAAJ&pg=RA3-PA40&dq=Felibrige+AND+%22Lunas%22&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwi9vNX6paX4AhXFEEQIHROjCrkQ6AF6BAgKEAI#v=onepage&q=Felibrige%20AND%20%22Lunas%22&f=false; Lunas en francés) es una comuna d'Occitània, dins la region istorica de Lengadòc, administrada pel departament d'Erau de la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

Los gentilicis son lunaçòl -òla/lunassòl -òla e lunaçenc -enca/lunassenc -enca. Segon Achard, es dich tanben lunatenc en rason de juòc de mots.

Geografia
La comuna es situada dins los cantons nauts d'Erau , entre las comunas de Lodeva e Lo Bosquet d'Òrb, entre lo riu Òrb et lo massís de l'Escandòrgue.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

 Perimètre del territòri 

Toponimia
Las fòrmas ancianas son : villa Liurates [legir : Liunates o Lunates) en 886-900, villa Lunatis en 899, castro Lunetense en 909, villa Launates, al sègle X o XI (?) (identificacion malsegura), illos castellos de Lunatis, abans 1014 (?), loco qui dicitur Lunate, après 1073, castellum de Lunas en 1118, castro quod dicitur Lunas, terra Lunatensi en 1163, Guillelmum de Lunatio en 1174, de Lunaz en 1179, castrum de Lunacio en 1191, castro de Lunatio, alio castello de Lunacio en 1201, Guillelmus de Lunas en 1267 (?), de Lunacio en 1323, de Lunatio, de Lunacio en 1361, de Launacio, a la fin del sègle XIV, prieur de Lunas en 1571, 1585, Lunas en 1591, 1643, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini)Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 222. 
Lo nom de Lunaç vendriá d'un nom gallic d'òme Launus, amb lo sufixe -ate Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 416. Delamarre se pronóncia pas per aqueste Lunaç, mas si per lo del Perigòrd e per Lunats, explicat pel nom gallic d'òme Lounos > Lūnos; dins d'autres cases, utiliza Launos Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2na edicion, 2012, p. 182 e 173. Segon Hamlin, Lunaç èra una granda proprietat galloromana o preromana, del nom explicable per un nom gallic d'òme Lunus (coma Lunhan), amb lo sufixe prelatin [gallic] -atis. La grafia e l'identificacion de las fòrmas del sègle IX son malseguras e l'evolucion au > u es pas admissibla en fonetica occitana, çò qu'empacha de prepausar Launus coma o fa Dauzat, mas si per d'autres noms .
 Fòrmas ancianas tiradas del diccionari topografic d'Eugène Thomas - Launates villa en 804-806; Villa Lunatis in pago Bitterensi en 899; Castrum Lunetense en 909; Vicaria Lunatensis en 987; Lunacium en 1164; Lunatium en 1201; Lunosum en 1152; Lunaz en 1121; Launaz en 1179; Lunas en 1073; Lunas et Caunas en 1625https://dicotopo.cths.fr/places/P63342521.
Nòstra Dòna de Nisa
Las fòrmas ancianas son : ecclesiam S. Mariae de Anisa en 1135, Enizâ en 1323, Enizia en 1351, Nostrae Donae de Nisa, sense data, prieur de Nise en 1571, l'eglise de N.D. de Nize en 1740-60, N.D. de Nise en 1759, N.D. de Nize en 1770-72 (mapa de Cassini); segon Hamlin, Nisa ven del gentilici latin Anitius, emplegat sense sufixe e al femenin, probablament coma determinant de villa. Nisa èra una proprietat galloromana. Lo nom a conegut una aferèsiFrank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 269.

 Istòria 
 En 1844, la comuna del Bosquet d'Òrb se creèt, a partir dels territòris de Camplong e, per una partida minoritària, de Lunaç http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=20346.

 Masatges e bòrias 
 Bernagues
 Briandes
 Caissò
 Caunas
 La dornie
 Gors
 Lagras
 Laval de Nize
 Los pascals
 Lo pont d'Òrb
 Serièys
 Serres
 Sorlan bais
 Talhevent
 Vasplongues bas
 Vasplongues naut

 Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra capluòc del canton de Lunaç; es ara del canton de Clarmont d'Erau.

Demografia

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luòcs e monuments
 La glèisa romanica Sant Pancrace de Lunaç
 La capèla Sant Nicolau (desrocada) del sègle XI
 La capèla Nòstra Dòna de Nize, anciana glèisa parroquiala
 La capèla Sant Amand
 La capèla preromanica Sant Jòrdi (sIX-X)
 Lo castèl bastit per Enric de Narbona al sègle XVII

Personalitats ligadas amb la comuna
 Antòni Lois Frances Vielh de Lunaç d'Espeuilles (1761-1836) Marques de Lunaç
 Max Forestièr (1907-1986)

Veire tanben
 Comunas d'Erau
Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de Lengadòc
Categoria:Comuna d'Erau