Montaut (Lanas)

Mont Authttp://www.institutoccitan.com/index.php?option=com_content&task=view&id=167&Itemid=0 o meilèu Montaut (en francés Montaut) qu'ei ua comuna gascona de Shalòssa situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

 Geografia 
Montaut que's tròba en Shalòssa sus l'arribèra esquèrra deu Gabàs, enter los caplòcs de canton que son Sent Sever e Mugron. Que tòca las comunas de Banòs, Sent Sever, Toloseta, Hauriet, Sent Aubin, Mailís e Doasit. Au Nòrd, lo Gabàs que hè lo limit dab Sent Sever e Toloseta, e au mijorn, la Guauga (afluent deu Los), que hè un tròç deu limit dab Mailís.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Perimètre deu territòri

Toponimia
La prononciacion qu'ei [mun'tawt]. Las fòrmas ancianas que son  de Montealto, en latin, en 1265, Mõtaut (mapa de 1638), Montault (mapas de 1651 e deu començament deu sègle XVIII), Montaut (mapa de 1714) Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 158-159.

Lo nom que vien de mont, deu latin mons, montem (ací au sens de « turon, tuc ») e de l'adjectiu haut, deu latin altus, per indicar que l'accès ei mauaisit. Segon Astor, mont pòt designar las tors d'un castèth (dens aqueth cas que serén las tors deu castèth d'Arcet (nom francés) Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 473.

 Istòria 
En 1813, lo quartier d'Arcet, destacat de la comuna d'"Arcet e Banòs", qu'es restacat a Montaut, dinc a 1825, on torna estar aplegat a Banòs. Finalament, qu'es l'ordonança deu rei Carles X deu 7 de mai de 1828 qui balha definitivament Arcet a la comuna de MontautFrancis Marsan; Conflit avec nos voisins de Banos, in La gazette de Montaut; décembre 1980; pp. 39-44..

 Puntas de Montaut 
Lo gisament paleolitic superior descobèrt dens las peirèras d'Arcet en 1889 per Felix Mascaraux, que balhà pèirahuecs talhadas, puntas foliacèas a lasquaus e don lo nom de "Puntas de Montaut".

 Economia 

Administracion

Demografia

Lòcs e monuments
 La glèisa de Sent Pèir de Brocars.
 La glèisa de Senta Catalina de Montaut.

Personalitats ligadas a la comuna
 Gaston Léon, dit « lo comte Léon », arrèr-hilh de Napoleon 1èr e venedor de diccionaris, que s'es mort a Montaut en 1937. Qu'èra lo hilh de Charles Léon e Françoise Jonet. Aqueth Charles Léon qu'estó lo permèr hilh naturau deu Napoleon Bonaparte dab Catherine Éléonore Denuelle de la Plaigne.

Véser tanben

Ligams externes
 (fr) Site oficiau
 (fr) L'église de Brocas, per R. Lamaignère; 1943.
 (fr) Le Périgordien supérieur et l'Azilien d'Arcet à Montaut, per J.-C. Merlet ; 1996.


Nòtas

Categoria:Comuna de las Lanas
Categoria:Comuna de Shalòssa