Tartàs

TartàsSit Toponimia occitana (Tartas en francés) qu'ei ua comuna gascona situada dens lo departament de las Lanas e la region de Navèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Toponimia
La prononciacion qu'ei [tar'tas]. Las fòrmas ancianas que son Sanctus Jacobus de Tartas, aus sègles XI-XII, Sanctus Martinus de Tartas, aus sègles XI-XII, Tartassensis, en latin, aus sègles XI-XII, Tartas (mapas deu sègle XVII, shens data, de 1647, de 1651, deu començament deu sègle XVIII, de 1714 e de 1733) Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Landes et Bas-Adour, ed. Institut occitan e CAIRN, Pau, 2005, p. 240-241.

Dauzat e Rostaing qu'explican Tartàs per lo nom gau d'òmi Tartos, dab lo sufixe -acum. Astor, citat per B. Boyrie-Fénié, que causeish tanben Tartos Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 669.

Negre, citat per Bénédicte Boyrie-Fénié, qu'explica Tartàs per lo gascon tarte (lengadocian tartre), dab lo sufixe aumentatiu -às; Negre que's pensa lo gascon *tartàs devè aver lo medish sens que lo gascon tartarar, « lòc peirós » .

Bénédicte Boyrie-Fénié que cred las explicas celticas de Dauzat e Astor non convienen au sud de Gasconha. De mei, lo sufixe -às ei pas adaptat a un nom de persona. Que's vira meilèu cap a ua nocion com la que Negre e sostien. La basa preceltica art- qu'existeish dens lo basco arte, « euse » [Quercus ilex], mès tanben dens arteaga, « eishartigatge ». Qu'ei un rapòrt identic au que i a enter garric e garriga, pr'amor aquera espècia de casse se plai dens los terrens peiroses e calcaris. Lo rapòrt enter arte, « euse » e un lòc peirós qu'ei donc plausible. Lo sufixe basco -atze associat aus noms d'arbos qu'explica lo nom de Tartàs. La preséncia de peirèras de pèiras calcàrias a Carcarèrs, a 2 km, que confirmaré aquera ipotèsi. Per explicar la consonanta iniciau, que cau adméter ua varianta *tarte o *tarta qu'ei soletina (segon J.B. Orpustan) dens lo basco modèrne e qu'estó benlhèu presenta mei au nòrd. J.B. Orpustan qu'ajusta lo sens iniciau de arteaga qu'ei « lòc de matàs »  e que prengó lo sens d'« eishartigatge » per metonimia. Que i a un quartièr Tartazu, a Basaburua en Navarra. J.B. Orpustan que nòta lo sufixe ei pas -az(u), mès lo sufixe collectiu utilizat peus vegetaus -tze.

 Istòria 

Administracion

 Demografia 

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas dab la comuna

Véder tanben
 Comunas de las Lanas
Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Lanas
Categoria:Comuna de Marsan
Categoria:Comuna de las Lanas
Categoria:Comuna de Gasconha