Pujòus (Gironda)

Pujòus (Pujols en francés), es una comuna occitana deu Vasadés istoric, en Guiana, lingüisticament gascona, administrada per lo departament de Gironda e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

Perimètre del territòri

Toponimia
Las fòrmas ancianas son Pujous, en occitan, lo 2 de març de 1273, Poious (in parochiis deu ~), en 1273-1289, emb lo nom en occitan.
Lo mot pujòu, en gascon (pujòl en lengadocian, pujol o puiol en catalan), es un derivat de pug/puèg, deu latin podium, emb lo sufixe -eolum, de valor diminutiva : marca la preséncia d'un petit pug/puèg Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 523Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 253. La fòrma *pojòu, atau coma lo vèrbe pojar, lo nom pojada, seré pus etimologica. La varianta pujòu/pujòl, probablament pus espandida, s'explica per una ipercorreccion au moment deu passatge de la prononciacion de u de [u] a [y] : aquí ont aqueth passatge se fit tard, la prononciacion [y] s'espandit dens deus cas qu'èra pas etimologica (per puòg/puèg/pug, la preséncia de -u- s'explica autrament, per una diftongason condicionada per iòd). 

Lo mot es sovent au plural en occitan, que sisca pr'amor de la pluralitat deus pujòus, o per una auta rason (frequéncia en Gironda deus noms emb finala -s non etimologica, e que son la marca d'ancians gentilicis (coma a Sent Pèir de Castèths, qu'avé qu'un sol castèth).

Istòria

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra caplòc deu canton de Pujòus; es adara deu canton deu canton deus Tuquets de Dordonha.

Demografia

 Las donadas de 1793, 1006 abitants, e de 1800, 1012 abitants, empacharién lo grafic de foncionar
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luecs e monuments
 La Glèisa Sent-Pèir de Pujòus, bastida aus sègles XIII-XIV, inicialament dedicada a la mair de Jesús e nommada Nòsta Dòna, es classada  monument istoric dempuèi 1846Jacques Gardelles - Aquitaine gothique - pp. 224-225 - Picard - Paris - 1992 - .
 La glèisa conten un sarcofague crestian que data de l'Edat Mejana e que pòrta sus lo costat l'escultura d'un crisme dens una corona, qu'es classat coma objècte  monument istoric dempuèi 1903 Notícia N°PM33000635.
  Deu castèth de Pujòus, bastit aus sègles XIV-XV, rèstan  que le còrs deu bastiment èst e lo mur d'encinta sud ;  es inscrit monument istoric dempuèi 1925.
 Dempuèi lo nòrd (per exemple dempuèi la RD 232), las duás fòrmas deu castèth e de la glèisa, situada pus bas, son bessonas e se responden, emb la partida auta deu medish costat. Es un deus paisatges umanizats pus curiós e remarcables deu Vasadés.

Personalitats ligadas emb la comuna
Veire tanben

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Entre Duas Mars