Alzona

Alzonahttps://www.oocities.org/toponimiaoccitana/11.html (Alzonne en francés) es una comuna lengadociana de Lauragués situada dins lo departament d'Aude e la region administrativa d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon. 

Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

 Perimètre del territòri 

Toponimia
Las atestacions ancianas son : Alsona en 898; Castrum Ausona en 918; Decimarium Beate Marie de Alzona en 1311; Alzona en 1314; Auzonne en 1532; Alzone en 1774; Alzonne en 1781; Alzóuno (non datada).
Albèrt Dauzat explica Alzona per aliso, « aliguièr, albièr, drulhièr », mot gallic, ambe'l sufixe -onna Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 13, a Alzen. Los Féniés dison pas res d'Alzona, mès parlan d'un idronime preceltic *alis que permetriá d'explicar lo nom del riu Ausona (fòrma supausada), en Ardecha, que seriá vengut d'*alisona, e lo d' Alzon (fòrma supausada), afluent d'Avairon, que seriá *alis + sufixe gallic -one Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 75. Semblan en acòrdi ambe Ernèst Negre, que dona las meteissas explicas e qu'interprèta Alzona per un idronime preceltic *alis ambe'l sufixe gallic -ona; Alzona seriá lo nom antic de Fresquèl (fòrma supausada), aiga que travèrsa Alzona; Negre dona la meteissa explica per la Font d'Alzonne e Saint Pierre d'Alzonne, anciana parròquia de la comuna de Montferrand, prèp del Pas de Naurosa Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, https://books.google.com.ua/books?id=rsNpi7IVulEC&pg=PA25&lpg=PA25&dq=font+d%27alzonne&source=bl&ots=dSLpMfjaQd&sig=silHXg6Fv5mnqz-g9nv0i9oORxI&hl=fr&sa=X&ved=0ahUKEwiJ0IOBsqLbAhVEYlAKHSRiDSQQ6AEIRjAE#v=onepage&q=font%20d'alzonne&f=false.
Mes la Font d'Alzona e Sant Pèire d'Alzona (noms supausats) serián en realitat segon Delamarre (que parla pas de la vila d'Alzona) respectivament Alisona (nom d'un riu peirós, de alision, « la ròca ») e Elusio-dūnon, que cita Ciceron (Elusiodunum), atestat tanben al sègle IV Mansio Elusione Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 149, 47 e 323. Lo nom antic supausat de la font d'Alzona, Alisona, pòt tanben èsser a l'origina del nom de la vila, mai que mai s'es l'ancian nom de Fresquèl.
Sant Roma e *Vilalissas
Sant Roma es un masatge situat a l'oèst de la comuna, près de l'anciana RN 113 e de la comuna de Bram.
Sant Roma èra una parròquia de la diocèsi de Carcassona. Las fòrmas ancianas son : Ecclesia Sancti Romani quae est in villa Witizanis en 925, Ecclesia Sancti Romani en 1134, Sainct Romme, esglise et simetière en 1641. Es a tòrt que dison Saint-Rome de Buzerens Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 417, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f509.item.texteImage .
Sant Roma es degut a un reculament d'accent dins Sant Roman. Romanus es lo nom de dos martirs, d'un confessor de Blaia al sègle IV e d'un avesque de Roan al sègle VII Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 627. L'agionime a remplaçat un nom format sus Witiza, nom gotic d'òme (i a un rei d'aquel nom). 

L'abat Savartés manda a Villelisses, senhoriá qu'èra d'aquela parròquia, dont lo nom es eretat de Witiza (e sufixe -anum).
Las fòrmas ancianas son : Villa quae dicitur Micizani, comprene Witizani, en 888, Miazani, comprene Witizani, en 889, Villa Wuitizani en 925, Villa Guititzani en 950, Villaguinhove (?) ..., Villaquicia en 1220, Feudum de Vilaguisas en 1262, De Villaquiciano en 1249, De Villa Guissano en 1265, Bastida de Villis Guissanis en 1422, Villalisses en 1553, Villeslyssas en 1573, Al castel de Villaslissas en 1630, Villalissiae en 1682, Villenisses en 1781Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 475, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f567.item.texteImage .
Dins una evolucion complèxa d'aquel nom, una estapa es *Vilaguissan, ont Gu- representa regularament lo W- germanic e -iss sembla lo resultat de la coalescéncia del resultat de t e de z d'origina. Un reculament d'accent menèt a *Vilaguissa, puèi a *Vilalissa per atraccion de lissa o de liça. Aquel nom ambe doás l successivas deguèt èsser somés a una dissimilacion, d'aquí la fòrma de 1781.
Villelisses es un masatge a 200 m de Sant Roma, benlèu a l'emplaçament d'un ancian castèl.

 Istòria 

 Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra caplòc del canton d'Alzona; es ara del canton de Montreal, que tornèron nomenar canton de la Malapera a la Montanha Negra en 2016.

 Demografia 

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Véser tanben
 Comunas d'Aude

Ligams extèrnes
 Alzona sul site de l'Insee

Nòtas

Categoria:Comuna de Lauragués
Categoria:Comuna d'Aude
Categoria:Comuna de Lengadòc