Las Luèvias e Tomeiragas

Las Luèviastoponimia occitana gironda. e Tomeiragas (Les Lèves-et-Thoumeyragues en francés) es una comuna d'Occitània, en Agenés https://web.archive.org/web/20161115015531/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom, dins lo domeni del lengadocian brageiragués, administrada per lo departament de Gironda de la region d'Aquitània.

 Toponimia 
Lo nom del borg donat per Bénédicte Boyrie-FéniéBénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes Gironde, ed. CAIRN, Pau, 2008, p. 192-193 " Las Lòtjas" correspond pas briga a la fòrma orala atestada dins l'"Atlas linguistique et ethnographique du Languedoc occidental" (A.L.L.O.C)Xavier Ravier, Atlas linguistique et ethnographique du Languedoc occidental, vol. 1, CNRS Editions, 1978 qu'es léi lèvjyǝ. Pr'aquò, la prononciacion permet pas d'escriure lo nom emb certitud.

Lei es l'article que correspond localament, coma dins las comunas gasconas pus a l'Oèst, a las e los, çò que vòu dire que la fòrma de l'article permet pas de saber son genre; mès, las fòrmas ancianas de 1083 a 1326 (Bénédicte Boyrie-Fénié) son mai que mai en las (Las Lobias, Les Lubies, Lobias, Lobiis, en latin, Las Lubias, Lubiis, en latin), çò que permet de supausar que la fòrma es femenina. L'èssa finala es pas articulada, mès sa preséncia es segura a l'escrit. La comuna coneis pas lo betacisme de las localitats gasconas vesinas, mès coneis la neutralisacion de -a e -e, coma dins tota la Gasconha occidentala, ce que fai qu'es impossible a priori de saber si [ǝ] correspond a un e o un a. Coma la fòrma sembla femenina, una solucion poiriá èstre : Lei Lèvias  (puslèu que Lei Lèvies). Pr'aquò, la preséncia anciana de o e de u fai pensar a una diftongason de  o en uè (lo diftongue es sovent grafiat u a l'Edat mejana). Donc Las Luèvias es una autra possibilitat, qu'a estat causida pel sit Toponimia occitana. Las Lòtjas es una grafia impossibla.

La contradiccion entre -b- de las atestacions ancianas e -v- actual se pòt explicar se los escribas son gascons. Si l'etime es lo mot germanic laubja, segon B. Boyrie-Fénié que cita Jacques Boisgontier, b intervocalic dona v.

Tomairagas o Tomeiragas ? En Gironda, -ai- pretonic s'afeblís en [ej], escrit ai. Mès tots los -ei- grafics son pas automaticament derivats d'un -ai- etimologic. L'etimologia fornida per Bénédicte Boyrie-Fénié es lo nom d'òme gallés *Talo-maros emb lo sufixe -acas. L'evolucion es *Talomariácas > *Tal(o)maryagas > *Taumayragas > Tomeiragas (evolucion normala -au pretonic > [-ow-], puèi mens atenduda [-u-], evolucion [aj] en [ej]. Quò s'escriu donc ai, donc l'ensemble fai Tomairagas. Curiosament, Bénédicte Boyrie-Fénié escriu Tomeiragas, benlèu pr'amor de fòrmas ancianas coma Tomeragas (1137) e Comeragas (1326), que poirián far dobtar de son etimologia. Dauzat e Rostaing avián causit *Tumerius, varianta de TumeliusAlbert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud,reedicion 1984, p. 399; çò que fariá escriure Tomeiragas.

 Geografia 

 Istòria 
Las Luèvias annèxa Tomeiragas entre 1806 e 1820.

 Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra deu canton de Senta Fe la Granda; es adara deu canton de Le Réolais et les Bastides (en francés), donc de Lo Reulés e las Bastidas.

 Demografia 

 La fusion de Las Luèvias emb Tomeiragas (an XI) explica mau las variacions de populacion entre 1793 e 1821. Mès justament ni Sent Andriu ni Apèla http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=30386http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=997 n'èran recensats en tant que comuna en 1793 e la populacion d'Aineça la meteissa annada http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=13386 èra curiosament bassa. Lo site Cassini explica pas tot d'aqueus mistèris. Benlèu qu'en 1793 una bona partida deu territòri d'Aineça èra dins la comuna de Las Luèvias e, coma adara las doás comunas se tòcan pas, una partida de la comuna actuala de Sent Andriu e Apèla i podiá èstre tanben.

Demografia de Tomeiragas

 en 1793, Tomeiragas èra recensat emb Senta Fe la Granda http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=26906.
 la populacion de Tomeiragas èra pus importanta que la de Las Luèvias, mès i a tant vau dire pas de borg (adara, la glèisa e un ostau)
 las donadas de la dreta deu grafic son las de tota la comuna actuala.

 Luòcs e monuments 

 Personalitats ligadas amb la comuna 

 Veire tanben 

 Ligams extèrnes 

 Nòtas e referéncias 

Categoria:Comuna de Gironda
Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna d'Aquitània (Occitània)