Calais

Calaishttps://clo-occitan.com/wp-content/uploads/2021/08/CLO-preconizacions-2007.pdfDiccionari ortografic, gramatical e morfologic de l’occitan : Segon los parlars lengadocians. 2da edicion. Josiana Ubaud, 2022. segonda edicion del diccionari] (tanplan en occitan coma en francés) es una comuna francesa, situada dins lo departament del Pas de Calais e la region dels Nauts de França. 

La vila de Calais es la vila pus poblada del departament, e mai que lo capluòc ne siá a Arràs. Es tanben una de las pus espandidas (just darrièr la vasta comuna d'Oye-Plage). Situada de cara al sud-èst d'Anglatèrra, son pòrt (primièr de França per lo transpòrt de passagièrs) e Eurotunèl ne fan la principala vila francesa de ligason amb la Grand Bretanha.

 Geografia 

Toponimia
Formas successivas del nom atestadas per la localitat.

 Kaleeis, vers 1180 (ch. d’Art., A. 4, )
 Calays, 1180 (ch. de Saint-Bert., )
 Kalais, 1181 (ch. de Saint-Bert., )
 Kaleis, 1196 (ch. d’Art., A. 5, )
 Calaisiacum,  (Lamb. Ard., )
 Calesetum,  (Lamb. Ard., )
 Kalet, 1204 (Arch. nat., J. 238, )
 Kales, 1220 (ch. de Saint-Bert., )
 Calays, 1226 (ch. de Saint-Bert., )
 Calasium, 1227 (Histor. de France, ,  ; chronic. Andr.)
 Kalees, 1228 (ch. de Saint-Bert., )
 Calesium, 1259 (ch. de Saint-Bert., )
 Chalais, 1282 (ch. d’Art., A. 28)
 Kalesium, 1266 (ch. de Saint-Bert., )
 Caleys, (Richard, Mahaut, pr., )
 Calez, 1308, 1266 (ch. d’Art., A. 15, )
 Calai, 1292 (cart. d’Art., A. 2,  v°)
 Chalays, 1306 (mém. Soc. acad. de Boul., , )
 Callais, 1320 (ch. d’Art., A. 377, )
 Calais, 1331 (ch. de Saint-Bert., )
 Callès, 1415 (mém. Soc. acad. de Boul., , )
 Calisia, 1472 (ch. de la Capelle, , )
 Callays, 1492 (comptes de Beuvrequen,  r°)
 Calles, Callice, Callis, Calys, 1556 (terr. angl. du Calaisis, , 46 et 76)
 Calais, 1801 (Bulletin des lois)
</div>

Nom occitan de Calais
Malgrat l'etimologia similaraFrederic Mistral regropa lo Calés perigosin, e las formas ancianas Calesium, Calensis, amb los Calés  de Carcin, de Tarn e Garona, e las baumas de Calés a Lamanon–inclusent la forma medievala Calesium–a los Calés occitans (de Perigòrd, de Carcin, de Tarn e Garona, e de las baumas de Calés a Lamanon), las atestacions verificablas en occitan utiliza totjorn Calais.

En 1360, 1361 e 1396, Calais es mencionada, en occitan, coma Calays dins lo "Pichòt Talamus" de Montpelhièr. La meteissa sorsa dona Calayshe en 1415"Pichòt Talamus" de Montpelhièr.

Dins lo Cartabèu de Santa Estèla, lo Pas de Calais apareis entre Cantau e Sèino-e-Oueso, en nòrma mistralenca e dialècte provençal.

Lo diccionari provençal mistralenc de Bertrand de La Torre d'Auvèrnha dona Calés, amb per gentilici calésien -o (los dos utilizant la nòrma mistralenca). Pasmens, conten d'errors d'ortografia talas coma Auto-Vigano (per dire Auta Vinhana) al costat de Vignano (Vinhana). Es probable que d'unas formas pòdon èsser recentas o inventadas.

Dins la segonda edicion del diccionari de Josiana Ubaud, la forma occitana modèrna resta totjorn Calais.

 Istòria 

 Administracion 

 Demografia 

 Luòcs e monuments 

 Personalitats ligadas amb la comuna 

 Véser tanben 

 Ligams extèrnes 

 Nòtas 

Categoria:Comuna del Pas de Calais
Categoria:Òbra de Vauban
Categoria:Vila portuària de França
Categoria:Pòrt de plasença
Categoria:Vila decorada de la Legion d'Onor