Ouagadougou

Ouagadougou es la vila mai importanta e la capitala de Burkina Faso. Sa populacion es de 2,4 milions de personas en 2019https://www.insd.bf/sites/default/files/2023-02/MONOGRAPHIE%20DE%20OUAGADOUGOU_5E%20RGPH.pdf. Los abitants son apelats Ouagalais.e en francés. L’actual cònsol màger de la vila es Armand Béouindé dempuèi 2016https://lepays.bf/mairie-centrale-de-ouagadougou-cv-nouveau-bourgmestre/.

 L’origina del nom 
Lo nom es una deformacion de « Wogodogo » e significa "aquí ont se recep d'onors, de respècte."https://web.archive.org/web/20250206132549/https://mairie-ouaga.bf/la-commune/presentation/historique
+Ouagadougou País  Superfícia 219 km²Populacion2 415 266 (2019) Latitud 15° 36' N Longitud  32°32'  È Localizacion de la vila en Burkina Faso 190px

 Geografia 
La vila es situada dins la “Region” Centre e dins la “Província” de Kadiogo, dins lo centre del país. 

 Climat 
La vila es somesa a un climat tropical de savana, comprenent doas sasons : la sason seca e la sason de las pluèjashttps://fr.weatherspark.com/y/40160/M%C3%A9t%C3%A9o-moyenne-%C3%A0-Ouagadougou-Burkina-Faso-tout-au-long-de-l'ann%C3%A9e.

La sason seca dura de la mitat d’octòbre a la mitat de mai. Es possible de la divisar en 3 periòdes.

-       Entre octòbre e novembre, es un periòde de transicion entre la monson e l’harmattan, un vent sec e caud. L'amplitud termica es importanta.

-       Del mes de decembre fins a febrièr, es lo periòde mai fresc. Pendent la nuèch, las temperaturas minimalas son a l’entorn de 13/14°C. L’harmattan bufa e pòrta un aire fòrça sec.

-       De la fin del mes de febrièr fins a la fin del mes d’abril, l’harmattan tomba e lo calimàs s’installa. Las temperaturas pòdon montar fins a 44/45°C pendent la jornada e demorar a mai de 30°C la nuèch, particularament en abril. 

La sason de las pluèjas se debana de la mitat de mai fins a la mitat d’octòbre. Es lo temps de la monson. Lo pic de las pluèjas es al mes d’agost. Los primièrs aigacis auratjoses pòdon de còps tombar a la fin del mes d'abril. Aquela pluèja s’apèla “la pluèja de las mangas”https://fr.allafrica.com/stories/201004140903.html.

 Istòria 
La vila foguèt creada al sègle XI par los Nyonyonsés e se fa capitala de l’empèri Mossi pendent lo sègle XV. Mas es solament en 1881 que Ouagadougou serà la residéncia permanenta dels emperadors (morho-naba). La vila foguèt la capitala del territòri de la Nauta-Vòlta, ancian nom del Burkina Faso"Les origines de Ouagadougou à nos jours", Pierre Claver Hien et Maxime Compaoré, 2004.. 

Dempuèi las annadas 50 e l’arribada del camin de fer, la vila creis rapidament. La populacion passa de 60 000 abitants en 1960 a 2,4 milions en 2019. Aquò necessita d’amainatjaments urbans importants. De quartièrs novèls coma Petit Paris, Gounghin, Ouaga 2000 o Zone du bois, son creats.

D’atemptats son comeses en 2016https://www.francetvinfo.fr/monde/afrique/burkina-faso/attaque-d-un-hotel-a-ouagadougou/ce-que-l-on-sait-de-l-attaque-par-des-jihadistes-d-un-hotel-a-ouagadougou_1271795.html, 2017https://www.rfi.fr/fr/afrique/20170814-burkina-faso-attaque-terroriste-ouagadougou-point-enquete e 2018https://www.rfi.fr/fr/afrique/20180302-burkina-faso-attaques-ouagadougou-film-journee. Aquelas atacas son reivindicadas per de grops terroristas. 

 Luòcs emblematics 

Lo monument dels martirs, o monument als eròis nacionals, es dins lo quartièr de Ouaga 2000, dins lo sud de la capitala. Es bastit entre 2002 e 2008 per un còst de 2,5 miliards de francs CFA (3,8 milions d’euròs). Sa nautor es de 55m. La tòca d’aquel bastiment es de far omenatge a las personalitats e martirs qu'an marcat l'istòria del país per lor engatjament patriotichttps://panafreecart.com/ouagadougou/. Abriga tanben lo musèu de l'istòria politica de Burkina Faso. Se pòt trobar una estela amb lo nom dels 28 personas que son defuntadas pendent l’insurreccion de 2014https://lefaso.net/spip.php?article64996.

L’ostal del pòble compòrta una sala de 2 500 plaças e a una arquitectura que sembla a una casa tradicionalahttps://radarsburkina.net/index.php/fr/societe/1435-de-la-maison-du-parti-a-la-maison-du-peuple. 

Lo CENESA (Centre nacional dels arts, dels espectacles e de l'audiovisual) es una sala d’espectacle cobèrta de 725 plaçashttps://lefaso.net/spip.php?article17204.

La ciutat compòrta mantun musèuhttps://waxeho.com/musees-incontournables-au-burkina-faso/ coma lo musèu de l’istòria nacionala o lo musèu de la musica.

L’estadi del 4 d’agost es una estructura de 35 000 plaças qu'aculhís las partidas de l'equipa nacionala de fotbòlhttps://web.archive.org/web/20250124110236/https://fr.soccerway.com/venues/burkina-faso/stade-du-4-aout/.

 Eveniments culturals 
Lo FESPACOhttps://fespaco.bf/ (Festival panafrican del cinemà e de la television de Ouagadougou) es creat en 1969 e se debana cada dos ans. Es l’un dels mai importants festivals de cinemà en Africa. Lo prèmi se sona “lo garanhon d’aur”. Lo garanhon es lo simbòl del paíshttps://matinlibre.bf/tous-sur-les-armoiries-du-burkina-faso/.

En alternança amb lo FESPACO, se debana Les récréathrâles, un festival de teatre. Lo festival dura una setmana e a luòc dins una carrièra de la vila, barrada per l’escasençahttps://web.archive.org/web/20250513234348/https://recreatrales.org/fr/.

Totjorn cada doas annadas, lo SIAO (Salon Internacional de l’artesanat de Ouagadougou) a per tòca de metre en valor l’artesanat africanhttps://siao.bf/. Aquela manifestacion amassa d’artesans del mond entièr.

Lo pargue Bangr Weogo, que vòl dire en mooré “lo bòsc del saber”, es un pargue de 240 ectaras. Mantuna estructura i es presenta coma un jardin botanic, un zòo e de terrens d'espòrtshttps://web.archive.org/web/20250420135356/https://www.ontb.bf/visites/parcs/bangre-weogo.

 Nòtas e referéncias 
Categoria:Burkina Faso
Categoria:Capitala d'Africa