Portèths (Gironda)

Portèth Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes. Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 248 o puslèu Portèths Miquèu Audoièr, Los gentilicis sense sufixe, in Lo Gai Saber n° 553, prima de 2019, p. 111-112 (Portets en francés) es una comuna bordalesa de Guiana, lingüisticament gascona, situada dens lo departament de Gironda de la region de Novèra Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia

Situada sus l'esquèrra deu fluvi de Garona, a 22 km de Bordèu.

vignette|upright=1.8|centre|Mapa de la comuna de Portèths e de las comunas vesinas.

Toponimia
Las fòrmas ancianas son de Porteto, en latin, aus sègles XI-XIII, de Portellis, en latin, en 1253, in par. de Porteto, en latin, en 1273, Portetum, en latin, en 1281, locus e parochia Portetum, prioratus de Porteto arch. Sarnensis, en latin, en 1326 . 

Dauzat e Rostaing explican Portèths pr'au latin portus, « pòrt, abric sus mar o sus un flume », damb lo sufixe ellum Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 248. Negre (citat per Bénédicte Boyrie-Fénié) supausa [perqué ?] qu'a l'origina lo sufixe diminutiu èra -et [de -ittum] e non pas èt(h), de -ellum, qui seré posterior, atau com lo plurau. Bénédicte Boyrie-Fénié constata que l'etime es portellu(m), « pòrt »; la finala -s seré adventícia e s'expliqueré per una fricatizacion de -t, com dens Castèths .

Una fricatizacion tardiva d'un -t finau es probablament quauquarren d'anormau en gascon, mèi dens lo quite gascon bordalés. I a una explicacion pus probabla : com pr'aus noms en -ac venguts -ats (= -acs), lo gentilici (noms daus abitants) èra format (daus uns còps enquèra actualament) dau nom dau lòc simplament seguit de -s : Portèth, *los portèths. E per confusion, lo gentilici prengot sovent la plaça dau nom d'origina : Portèths . I a donc pas cap de rason de refusar la grafia Portèths. Bénédicte Boyrie-Fénié coneishèva pas aqueth fenomèn quand son libre sortit.

Istòria

Administracion

 Avant la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra dau canton de Podençac; es adara dau canton de Las Landas de las Gravas.

Demografia

 Lòcs e monuments 

Personalitats ligadas damb la comuna

 Ligams externes 
 Portèth suu site de la comuna

Véder tanben
 Comunas de Gironda
Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de la Grava
Categoria:Bordalés
Categoria:Comuna de Gironda
Categoria:Comuna d'Aquitània (Occitània)

Categoria:Pòrt sus Garona