La Rochela

La Rochela (fòrma lemosina) o La Rochèla (fòrma sud-occitana; La Rouchellohttps://books.google.com/books?id=3OHY-dlYveMC&pg=PA424&dq=%22Rouchello%22+and+%22d%C3%B3u+F%C3%A9librige%22&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiz5fLMmvP6AhW4jYkEHYxDAooQ6AF6BAgEEAI o La Rouchelohttps://books.google.com/books?id=MqpCAAAAYAAJ&pg=PA199&dq=Rouchelo+and+d%C3%B3u+F%C3%A9librige&hl=en&newbks=1&newbks_redir=0&sa=X&ved=2ahUKEwiUtND7mvP6AhWqrYkEHRk2BTIQ6AF6BAgIEAI#v=onepage&q=Rouchelo&f=false en grafia mistralenca; en peitavin La Rochéle, en francés La Rochelle) es la prefectura dau departament de la Charanta Maritima dins la region de Novela Aquitània. Es maitot la capitala de la província istorica de l'Aunís.
La Rochela es la comuna la mai poblada dau departament, davant Sentas, Ròchafòrt e Roian. Sos abitants s'apelen los rochelés e las rochelesas.

Situada au bòrd de l’ocean Atlantic, au large dau pertús d'Antioche, e protejada daus vents per la "barriera" de las islas de Re, d'Olairon e la d'Aix. La vila es un complexe portuari important dempuei lo segle XII. Ela conserva mai que mai son titre de "Pòrta oceana" per la presencia de sos tres pòrts (de pescha, de comerci e de plasencia). Ciutat milenaria, richa d'un patrimòni istoric e vilaud, La Rochela es üei venguda la pus importanta vila entre l'estuari de la Lèger e l'estuari de la Gironda. Sas activitats vilaudas son multiplas e plan diferenciadas. Son universitat e l'activitat toristica venen renforçar son dinamisme locau e fòra de las frontieras regionalas.

Geografia
gaucha|350px|miniatura|Aira linguistica dau peitavin-sentongés emb los noms de las vilas en "parlanjhe".

miniatura|gaucha|250px|La còsta autorn de La Rochèla

La vila de La Rochela se situa dins lo nòrd-oèst dau departament de la Charanta Maritima, en region Peitau-Charantas, dins la vielha provincia de l'Aunís, dont es la capitala istorica. A un niveu pus generau, La Rochela es situada dins la partida sud-oèst de la França(FR) Certains y voient une appartenance géographique au midi de la France, en référence au « Midi atlantique » cher au géographe Louis Papy, ainsi La Rochelle comme le département de la Charente-Maritime peuvent être rattachés à deux grands ensembles géographiques, le Grand Ouest français et le Grand Sud-Ouest français, au centre de la còsta atlantica dont es riverana, fasent partida dau « miegjorn atlantic »(FR) Louis Papy, Le midi atlantique, atlas et géographie de la France moderne, Flammarion, Paris, 1984, .

La Rochèla es avant tot 'na comuna litòrala, situada au bòrd de l'ocèan Atlantic, e caracterisada per 'na granda diversitat de sites naturaus (costas bassas, costas sablonosas e costas a bauç, ansas litòralas, petits caps, promontòris), dont quauqu'uns an pogut estre amenagats per fixar e desvelopar las activitats umanas e economicas (tras pòrts, tres plajas).

 Quadre geografic 
 Topografia 
miniatura|gaucha|250px|La Rochèla vuda per lo satellite SPOT dau CNES.

 Geologia 

 Idrografia 
miniatura|gaucha|250px|Lo Vielh-Pòrt recep las aigas dau canal de Marans.

Toponimia
Las atestacions ancianas son, per luec:
miniatura|gaucha|250px|Restes de la pòrta de Cougnes de l'encencha dicha « protestanta » realisada en 1613.

 La Rochela - Rupella en 961; Rocella en 1023; Roscella e Rochella (non datats?); Reditum Rochellae en 1152Ernest Nègre, Toponymie générale de la France (lire en ligne) .. La Rochelle en 1199.

 Personalitats liadas a la comuna 
Luc Arbogast, musician e cantaire peitavin, nascut a La Rochèla.

 Liams extèrnes 
 Sit oficial

Nòtas e referéncias

Categoria:Vila francesa de mai de 50 000 abitants
Categoria:Comuna de Charanta Maritima