Dordonha (aiga)

Dordonha es una aiga d'Occitània, dins lo Massís Central e lo Bacin Aquitan. Nais en Auvèrnhe, passa en Lemosin, en Carcin, en Peiregòrd e se geta dins l'estuari de Gironda.

La val de Dordonha es classada País d'Art e d'Istòria.

 Ribièra o flume ? 

Dordonha se jonh a Garona per formar l'estuari de Gironda. Per aquò, es qualificada de ribièra dins mai d'un diccionari e mai d'una enciclopedia, tanben per lo  Service d'Administration Nationale des Données et Référentiels sur l'Eau (SANDRE). Pasmens, de mai en mai d'organismes regionals, per exemple lo Comitat de Bacin Ador-Garona o bentot l'Etabliment public territorial del bacin de Dordonha (EPIDOR) la qualifican de flume, que consideran que Gironda es un estuari comun a Garona e Dordonha. Se la causida impòrta gaire per l'apelacion del riu, implica tot parièr una ierarquizacion diferenta del o dels bacins aigapendents. Mas en considerant coma ribièras/rius los pichons cors d'aiga, e coma flumes los pus importants, Dordonha es de segur un flume, e n'es aital per una bona partida de sos afluents.

 Etimologia 

A l'encontrari de çò que se ditz o legís de còps, lo nom de Dordonha a pas per origina l'assemblatge dels rius nomenats Dòr e Donha, mas son lo dos recs o torrents qu'an la font au Puèi de la Crotz (Dòr  d'altitud, e Donha a ) que se rejonhon a  d'altitud per donar naissença a DordonhaCarte IGN 2432 ET al 1/25 000.

Son nom latin era Durānius, citat per Sidòni Apollinar, e veniá de la rasiga preceltica dur- (coma Durença, Drona,...). Pro lèu, lo nom subissèt una dobla sufixacion en -onna (aquel sufixe se tòrna trobar dins Garona, Drona, Lisona...), que donèt dur-on-onia. Trobam aital Dorononia fluvius (Gregòri de Tors, sègle VI), Dornonia (sègle VIII), per acabar per l'occitan Dordonha.

 Geografia 

Dordonha nais sus las pendas del Puèi de Sant Circ (1 885 m, Puèi de Doma), de l'union de dos torrents : la Dòr e la Donha.

S'acaba dins l'estuari de Gironda al bèc d'Ambés (Gironda), estuari comun amb Garona.

 Idrografia 

Son debit de 400 m/s al bocal pòt venir 5500 m/s en temps de creguda. Dordonha es de navegar mas a l'aval de Liborna.

 Percors 
Departaments e localitats asaigadas :

 Puèi de Doma (63) : Lo Mont Dòr (font), La Borbola, Sent Sauve d'Auvèrnhe, Avesa, Cinglas, La Ròda, La Beceta
 Corresa (19) : Bòrt, Spontor, Argentat, Bel Luec
 Òlt (46) : Martèl, Solhac
 Dordonha (24) : Doma, Bainac e Casenac, Lo Boisson de Cadonh, La Linda, Brageirac
 Gironda (33) :  Senta Fe la Granda, Castilhon, Liborna

 Afluents principals 
richt|thumbnail|280 px|Dordonha en Perigòrd
D'amont en aval:

 (D) Rua
 (D) Dièja
 (D) Lusèja
 (E) Sumèna
 (E) Ausa
 (D) Dostre
 (E) Marona
 (E) Sera
 (D) Sordoira
 (E) Oissa
 (E) Ceu
 (D) Vesera
 (D) Eila
 (E) Aurença

N.B. : (D) = afluent riba drecha ; (E) = afluent riba esquèrra

 Activitats toristicas 

 Canoè-caiac
 Rafting
 Idrospid Pesca esportiva o de solaç
 Banhada
 Vela Aviron
 Motonautisme e esquí nautic
 Navegacion fluviala de plasença a bòrd de Gabara


Categoria:aiga d'Occitània
Categoria:Bacin de Dordonha
Categoria:Aiga dau Puèi de Doma
Categoria:aiga de Corresa
Categoria:aiga d'Òlt
Categoria:aiga de Dordonha
Categoria:aiga de Gironda
Categoria:aiga navigable