Bisa de Menerbés

Bisa de Menerbés (o Bísan de Menerbés amb la n finala muda) (Bize-Minervois en francés) es una comuna lengadociana de Menerbés situada dins lo departament d'Aude e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon.

 Geografia 

vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Perimètre del territòri

Toponimia
Las fòrmas ancianas son : Villa Bizani, in loco quae vocant Cebollarios en 1040, Bidanum de Alleriis..., Bizan de las Alheyras en 1222, Vizanum en 1326, Bizanum Alleriarum en 1351, Byran en 1381-1391, Vizan les Alières en 1409-1587, Bizan les Allières en 1428, Bysan en 1536, Biza en 1537, Bizan les Allières en 1578, Bizan en 1584, Bize de las Allières en 1590, Biza, Visa, Bize en 1596. Es a tòrt que los novèls editors de l'Hist. du Languedoc fan de Aleriae una localitat distincta. La prononciacion occitana es Bizo Abbé Sabarthès, Dictionnaire topographique du département de l'Aude, 1912, p. 35, legir en linha https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k110095d/f127.item.texteImage , dins la grafia de l'abat Antòni Savartés, donc ['bizɔ]. 
Segon Dauzat, lo nom vendriá de *Bitius, nom gallés d'òme derivat de Bittius, ambe lo sufixe latin -anum. *Bisan passèt a Bisa per reculament d'accent Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. . Es a senhalar que bitu- a lo sens de « mond » en gallés (mond dels vius, per oposicion al cèl e als infèrns); un autre sens seriá « perpetual » Xavier Delamarre, Dictionnaire de la Langue gauloise, ed. Errance, 2na edicion, 2003, p. 76. Segon Delamarre, qu'a pas legit las fòrmas ancianas o que coneis mal la fonetica occitana, dins los Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, Bisa seriá Bition, la proprietat de Bitios (Bitius, Bittius son atestats)Xavier Delamarre, Noms de lieux celtiques de l'Europe ancienne, ed. Errance, 2012, p. 79, 297 e 330. En realitat, Bisa e Bisanet son lo meteis nom a l'origina e cal utilizar pel primièr l'explicacion que Delamarre fornís pel segond : eventualament Bitios derivat en -ānon, la proprietat de Bitios, mas lo nom d'òme (inatestat) *Bitiāno- existís; Bisanet pòt donc èsser la proprietat de *Bitiānos . 
Abans l'adopcion d'un diminutiu per Bisanet e lo reculament d'accent per Bisa, lo destriament se fasiá per l'apondi de (de) las Granolh(i)èiras per Bisanet, de las Cebolh(i)èiras (cebièras) puèi de las Alhiè(i)ras per Bisa. 

 Istòria 

 Administracion 

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra del canton de Ginestars; es ara del canton du Sud-Minervois (en francés), donc del Menerbés Sud (burèu centralizator : Salèlas d'Aude).

 Demografia 

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

 Lòcs e monuments 

Personalitats ligadas amb la comuna
Miquèl Decòr (1949-2021), poèta de lenga occitana.

Véser tanben
 Comunas d'Aude

Ligams extèrnes
 Bisa sul site de l'Insee

Nòtas

categoria:Comuna d'Aude
categoria:Comuna de Menerbés