Brageirac (Dordonha)

Brageirac (fòrma "socializada") o melhor BrajairacBrajairac es confòrme a la pronóncia [brɒʦɒj'ra] (per exemple a l'entorn de Doma) e a l'etimologia Bracarius + acum segons lo toponimista Yves Lavalade sit Toponimia Occitana https://web.archive.org/web/20120315231640/http://toponimiaoc.webs.com/24dordonha.htm grafia atestada en documents ancians: https://www.guyenne.fr/Publications/Jurades_Bergerac/les_jurades_de_bergerac_t1.htm https://toponimia-perigord.forumactif.org/t11-ai-ei-per-ai-etimologic ( non local /  local; Bergerac en francés) es una comuna occitana de Perigòrd, situada administrativament  dins lo departament de Dordonha e la region de Novèla Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Lo gentilici es brajairaqués -esahttps://tdf.locongres.org/files/assets/common/page-substrates/page0277.jpg o brajairat -a.

Geografia
Brajairac es bastida lo long de Dordonha, al centre del Perigòrd purpal.
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Toponimia
La prononciacion es [brazɛj’ra] https://web.archive.org/web/20160811040638/http://communes-oc.cg24.fr/cantons/bergerac/BERGERAC.htm. Las fòrmas ancianas son Brageirac en 1100, Braiaracum, en latin, en 1116, Brageyriacum, en latin, en 1207, Berguerac en 1379 Chantal Tanet et Tristan Hordé, Dictionnaire des Noms de Lieux du Périgord, ed. Fanlac, segonda edicion, 2000, p. 53-54. L'origina del nom de Brageirac es un nom galloroman (= d'origina gallica) d'òme, *Bracarius, que ven d'un nom de mestièr, bracarius, « fabricant de bragas », braca en gallic  Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 73. Lo nom seriá identic a Bragairac, mas los parlars brajairagués càmbian ga en ja coma en nòrd-occitan, tot en gardant ca.

D'autors an refusat l'explicacion per Bracarius, coma Léo Fayolle, que ne'n fasiá un equivalent de Berbiguièras, del bas latin berbicaria, mas dempuèi l'origina lo nom conten la sillaba iniciala Bra- e la finala -ac. Autra ipotèsi dobtosa e influenciada pel nom francés exclusivament, un nom germanic Berger, de Berg, « montanha », emb lo sufixe -iacum .

Lo nom es estat escrit en grafia mistraliana non normativa Bergeira, Bregeirac (perig.) o Brageirac (b. lem.) ; èra escrit Brageyrac, Brageirac, Bragairac, Brajairac, Bragueyrac, Bargairac en occitan ancian.

Istòria
 Lo 24 d'agost de 1345, al començament de la Guèrra de Cent Ans, la vila es assalhida per lo comte de Derby.

 En 1565, lo rei de França Carles IX s'arresta dins la vila al moment de sa virada reiala (1564-1566), acompanhat de la Cort de França e dels Grands del reiaume.

 Lo 17 de setembre de 1577 : signatura de la Patz de Brageirac entre los catolics e l'igonauds, tractat qu'acaba la sieisena guèrra de religion.

 En 1794, las comunas de La Còmna, La Magdalena, Sent Cristòu de Mont Bazalhac e Senta Fe de las Vinhas fusionan amb Brageirac.

Vinhal
Lo vinhal de Brageirac es un dels mai coneguts de França. S'espandís sus  ha, compren dotze apelacions e dona entre  hl e  hl per campanha.

Las dotze apelacions d'origina contra-rotlada (AOC) son :

Brageirac
Brageirac Rosat
Brageirac Sec
Còstas de Brageirac
Còstas de Brageirac Blanc
Còstas de Mont Ravel
Mont Ravel (Roge e Blanc)
Naut-Mont Ravel
Saussinhac
Montbasalhac
Puèg Armand
Roseta

Monuments e luòcs toristics
 Musèu d'Interès Nacional de Tabat
 Musèu del Vin e de la Batelariá
 Memorial de la Resisténcia
 Musèu d'Art Sacrat
 Musèu Costi
 Estatuas de Ciranò de Brageirac (plaça de la Mirpa e novèla estatua plaça Pelissiera)

Bessonatges
Doas vilas son bessonadas coma Brageirac :
 despuèi 1997 la vila de Repentigny al sud de Quebèc, rasís lo Lac Sent Laurenç, dins la region de Lanaudière ;
 despuèi 1998 la vila de Faenza situada al nòrd d'Itàlia en Emília-Romanha, a 50 km de Bolonha.

Administracion

Demografia

Comuna sola :

Aglomeracion : (17 comunas, dont 4 en Gironda) 

Airal urban : (59 comunas, dont 8 en Gironda)

Accès
París : A10 – A71 – A20 – N89 – N21
Lion : A47 – A72 – A710 – D941 – N89 – A89 – A20 – N89 – A89 – N21
Bordèu : N89 – A89 – D709
Tolosa : A62 – D931 – N21

Transpòrts
Aeropòrt de Brageirac-Romanièras
 Vòls vèrs Birmingham/Southampton/Bristol
 Vòls vèrs Londres
Viatges SNCF

 Espòrts 
Aviron : l'Espòrt Nautic de Brageirac
Escalada, alpinisme, raquetas : Associacion Esportiva de la Podrariá de Brageirac
Fotbòl : Brageirac Fot
Kendò : Associacion de las Òbras Laïcas de Brageirac
Cloncada sosmarina : Associacion Ciranò Cloncada Brageirac
Rugbi : Union Esportiva Brageirac Rugbi Valada de Dordonha
Tennis : Associacion Esportiva dels P.T.T.

 Ligams extèrnes
Maison Comuna de Brageirac
Ofici de Torisme de Brageirac
Site Oficial del País de Brageirac en Perigòrd Purpal
Comunautat de comunas de Brageirac purpal
Ficha de Danièl GARRIGUE, cònsol de Brageirac, deputat de Dordonha
Conselh General de Dordonha
Brageirac sus lo site de l'Institut Geografic Nacional
[http://www.recensement.insee.fr/RP99/rp99/co_navigation.co_page?nivgeo=24037
Brageirac sus lo site del Quid
Comunas rasís Brageirac
Localizacion de Brageirac sus una carta de França
 Plan de Brageirac sus Mapquest

I a tanben de las informacions sus los cantons Bergerac-1 et Bergerac-2 dins la Wikipèdia Alemanha.

Personalitats ligadas amb la comuna
 Elias Fonsalada, trobador del sègle XII e/o XIII
 Salh d'Escòla, trobador del sègle XII e XII
 Pakito (Julien Ranouil), DJ y productor musical francés

Veire tanben
 Brageiragués

Ligams extèrnes
 Lexic pichon occitan-francés de Santa Fe la Granda en Brajairagués
 Toponimia del país de Brajairac

Nòtas

Categoria:Comuna de Perigòrd
Categoria:Via Lemovicensis
Brageirac
Categoria:Comuna de Brageiragués