Lion

Lion (; en francés Lyon , en arpitan: Liyon ) es una vila de França, a l'èst, e es lo capluòc de la region d'Auvèrnhe Ròse Aups, de la Metropòli de Lion e del departament de Ròse.
Es la tresena vila de França amb  abitants. L'aglomeracion de Lion, poblada de  abitants, es la segonda de França. Es traversada per Ròse e Sòna.

Sos abitants son apelats amb lo gentilici lionés -esa.
Lion a una situacion de caireforc geografic, al nòrd del corredor rodanenc que corrís de Lion a Marselha. Situada entre lo Massís Central a l'oèst e los Alps a l'èst, la vila de Lion ocupa una posicion estrategica dins la circulacion nòrd-sud en Euròpa. Anciana capitala de las Gàllias del temps de l'Empèri roman, Lion es lo sèti d'un arquevescat que lo sieu titulari portava lo títol de primat de las Gàllias. Lion venguèt una vila de comerci e una plaça financièra de primièr òrdre a  la Renaissença. Sa prosperitat economica foguèt portada successivament per la sedariá, puèi per l'aparicion de las industrias especialament textilas, quimicas, e pus recentament, per l'industria de l'imatge.

Lion, istoricament vila industriala, aculhiguèt al sud de la vila nombrosas industrias petroquimicas long de Ròse, nomenat lo corredor de la quimia. Après la partença e la barradura de las indústrias textilas, Lion s'es progressivament recentrada sus los sectors d'activitat de tecnicas de punta, talas que la farmacia e las biotecnologias. Lion es tanben la segonda vila estudianta de França, amb quatre universitats e plusors grandas escòlas. Enfin, la vila a conservat un patrimòni arquitectural important anant de l'epòca romana al sègle XX en passar per la Renaissença e, per exemple, los quartièrs del Lion Vièlh, de la còla de Fourvière, de la peninsula e de las pendas de la Croix-Rousse son marcats sus la lista del patrimòni mondial de l'UNESCO.

 Geografia 

 Istòria 
Lo luòc de Lion es estat ocupat dempuèi la preïstòria e la primièra vila data de la Roma anciana. Una citacion de l'istorian :ca:Fernand Braudel presenta plan la riquesa e la complexitat de l'istòria de Lion: « Lo destin de Lion es pas mai simple qu'aquel del flume. Tota vila, sens dobte, es un èsser complicat, Lion mai qu'una autra, frapa l'istorian per la siá riquesa, las siás bruscas transformacions, las siás originalitats, quitament las siás estranhesas. Es pas la meteissa vila d'un sègle dins lo sègle seguent e, mai obligada que dispausada del sieu plen grat, passa sens fin d'una originalitat a una autra. Es, ela sola, un malaisit problèma per l'istorian de França, benlèu lo problèma clau, segurament l'indicator clau »:ca:Fernand Braudel, L'identitat de la França, tome 1, Espaci e istòria, pagina260, 1986..

 Toponimia 
La forma Lion pòt venir, puslèu que del latin Lugdunum, d'una forma iper-corregida *Lugudunum, segon Dauzat.DAUZAT, Albert. Les noms de lieux: origine et évolution; villes et villages - pays - cours d'eau - montagnes - lieux-dits. Delagrave, 1926.

 Administracion 

 Demografia 

 Luòcs e monuments 
Personalitats ligadas amb la comuna
vinheta|Clemença de Borges.
 Clemença de Borges, poetessa nascuda a Lion.

 Veire tanben 
 École centrale de Lyon
 Institut polytechnique des sciences avancées

 Ligams extèrnes 

 Nòtas 

Categoria:Vila francesa de mai de 100 000 abitants
Categoria:Prefectura
Categoria:Prefectura de region
Categoria:Patrimòni Mondial en França
Categoria:Vila universitària francesa
Categoria:Sèti d'una Cort d'apèl
Categoria:Anciana comuna de Ròse
Categoria:Comuna de la Metropòli de Lion