Union Europèa

187x187pxBandièra 280x280px Devisa : « In varietate concordia »(en latin: « La concòrdia en la diversitat ») Lengas oficialas alemand, anglés, bulgar, chèc, croat, danés, eslovac, eslovèn, espanhòl, estonian, finés, francés, grèc, irlandés (gaelic), italian, leton, lituanian, maltés, neerlandés, polonés, portugués, romanés, ongrés e suedés. 
Vejatz tanben las Lengas oficialas de l'Union europèa Capitalas Luxemborg, Brussèlas, Estrasborg President del Conselh Charles Michel,Belgica ³ President de la Comission Ursula von der Leyen,Alemanha President del Parlament David Sassoli,Itàlia Superfícia   - Totala  - % aiga Classat 7 ¹ 3 976 952 km² (UE25)x,xx%               Populacion - Totala (2000)  - Densitat Classat 3 ¹ 454 900 000 ab. (UE25)116 ab./km²  Moneda   èuro (€)  Fuses oraris essencialament : UTC +0 a +2, regions perifericas : -4 a +4. Imne europèu L’Òda a la jòia de la9ena sinfonia de Beethoven Jornada d'Euròpa 9 de mai (anniversari de la declaracion de Robert Schuman) Domeni Internet .eu, .eu.int(actualament, per las societats) Indicatiu telefonic +3 (en projècte) +3 et +4 (actual)(en foncion dels païses membres) PIB (basa PPA) - Total (2004) - PIB/ab. Classat 1 ¹9 610 miliards d'euros21 125 €/ab. Formacion(de la CEE)Formacion(de l'UE) Tractat de Roma - 25 de març de 1957 /  de 1958Tractat de Maastricht - 7 de febrièr de 1992 /  de 1993   ¹ se considerat coma Estat unic
² 7 de decembre de 2005 per las administracions e los proprietaris de marcas, debuta de junh per totes
³ Fins al  de 2008
 l'èuro es la moneda oficiala de l'Union dins son ensemble

L’Union Europèa (sigla: UE, ) es una organizacion internacionala que recampa la majoritat dels estats del continent europèu. Aquela organizacion al còp supranacionala e intergovernamentala es estada establida amb aquela denominacion per 12 estats amb lo Tractat de Maastricht en 1993. L’Union Europèa completa compren la Comunautat Europèa, precedentament nomenada Comunautat Economica Europèa, dicha tanben Mercat Comun, tant coma doas formas de cooperacions institucionalizadas, la Politica Estrangièra e de Seguretat Comuna (PESC) e la cooperacion en matèria de justícia e d'afars interiors.

L’Union recampa vint e set estats europèus dempuèi lo  de 2020 : Alemanha, Àustria, Belgica, Bulgaria, Chequia, Chipre, Croàcia, Danemarc, Eslovaquia, Eslovènia, Espanha, Estònia, Finlàndia, França, Grècia, Irlanda, Itàlia, Letònia, Lituània, Luxemborg, Malta, Ongria, los Païses Basses, Polonha, Portugal, Romania e  Suècia.

 Pilars 

 Estatut 

 Istòria 

 Impulsions de França e Alemanha 

 Territòri 
500px|left|L'UE, sos país e las datas d'adesion

Estats   Nom local   *  Alemanha   Deutschland  DE Àustria  Österreich  AT Belgica  Belgique  BE Bulgaria   Bălgarija  BG Chipre   Kypros  CY Croàcia   Hrvatska  HR Danemarc   Danmark  DK Eslovaquia   Slovensko  SK Eslovènia   Slovenija  SI Espanha   España  ES Estònia   Eesti  EE Finlàndia   Suomi  FI França   France  FR Grècia   Ellada  GR Ongria   Magyarország  HU Irlanda   Éire  IE Itàlia   Italia  IT Letònia   Latvija  LV Lituània   Lietuva  LT Luxemborg   Luxembourg  LU Malta   Malta  MT Païses Basses   Netherland  NL Polonha   Polska  PL Portugal   Portugal  PT Reialme Unit   United Kingdom  GB Rep. Chèca  Česká republika  CZ Romania   România  RO Suècia   Sverige  SESens data prevista Islanda   **  IS Montenegro   **  ME Macedònia del Nòrd   **  MK Serbia   **  RS Turquia   Türkiye  TR
 530px| Region ultraperiferica
Departaments d'otramar francés: Guaiana (GF) - Guadalope (GP) - Maiòta (YT) - Martinica (MQ) - Reünion (RE)
Portugal: Açòres - Madèira (Mad)
Espanha: Canàrias (Can). 

 Institucions 

Las institucions de l'Union Europèa son las institutions que regisson l'Union Europèas. Essent venguda una figura politica, economica e monetari, aquela a besonh d'institucions que lo ròtle es de defendre las seunas valors, los seus objectius, los seus interesses, e aqueles dels ciutadans e dels Estats membres, e que foncionan en collaboracion prima amb los govèrns e las administracions d'aqueles.

Segon l'article 13 del Tractat de Maastricht, aquelas institucions son las seguentas: lo Parlament Europèu, lo Conselh Europèu, lo Conselh de l'Union Europèa, la Comission Europèa, la Cort de Justícia de l'Union Europèa, la Banca Centrala Europèa e la Cort dels Comptes Europèa.

En mai d'aquelas institucions primárias foguèron creadas d'organs s'ocupan de domènis especifics (Mediator europèu), d'organs financièrs (BCE, BEI), consultatius (CESE, CDR) , interinstitucionals (JOUE) o decentralizats (las agéncias).

 Simbòls 

 Lengas oficialas 

 Economia 

vinheta|300px|Produch interior brut per abitant en dolars

 Budgèt e Programas d'accions 

 Tractats e actes 
 Tractats 
 Tractats Constitutius 
Los tractats constitutius que menèron a l'Union Europèa sont dins l'òrdre cronologic:
Tractat de París de 1951, (CECA)
Tractats de Roma del 25 de març de 1957, (Tractat instituent la CEE e Tractat instituent la CEEA)
Tractat de fusion de las Comunautats Europèas del 8 d'abril de 1965, (s'uniguèron las estructuras de las tres Comunautats Europèas: (CECA), (CEE) e (CEEA, Euratom)
Tractat de Maastricht o tractat sus l'Union Europèa del 7 de febrièr de 1992
Tractat d'Amsterdam del 2 d'octobre de 1997, en vigor lo 1 de mai de 1999. (ojectiu , esbòç del principi d'una cooperacion judiciara
Tractat de Niça del 26 de febrièr de 2001, en vigor lo 1 de febrièr de 2003 (evolucion de las institucions en prevision de l'alarguiment)
Tractat de Lisbona del 19 d'octobre de 2007 o Tractat de reforma institucionala de la Union Europèa, Tractat de Reforma que se substuís a l'escac de la Constitucion Europèa de 2004

 Tractats non ratificats 
 Tractat instituent una Comunautat Europèa de defensa (CED)
 Tractat de Roma de 2004 o tractat establissent una Constitucion per Euròpa

 Actes e tractats d'adesion 
 Adesion del Reialme Unit, de Danemarc e d'Irlanda (27 de març de 1972 e 1 de genièr de 1973)
 Adesion de Grècia (19 de novembre de 1979)
 Adesion d'Espanha e de Portugal (15 de novembre de 1985)
 Tractat d'Atenas del 16 d'abril de 2003: adesion de Chequia, d'Estònia, de Chipre, de Letònia, de Lituània, d'Ongria, de Malta, de Polonha, d'Eslovènia e d'Eslovaquia
 Tractat de Corfo del 24 de junh de 1994: adesion d'Àustria, de Finlàndia e de Suècia
 Adesion de Bulgaria e de Romania (21 de junh de 2005)
 Adesion de Croàcia (9 de decembre de 2011)
 Presa de decision dins l'Union Europèa 

 Istoric del modèl 

 Evolucions probablas 

 Las relacions amb los païses europèus non membres 

Referéncias

 Per anar pus luènh 
 Vejatz tanben 
Las institucions de l'Union Europèa
 Conselh de l'Union Europèa
 Comission Europèa
 Parlament Europèu
 Cort de Justícia Europèa
 Cort dels Comptes Europèa
 Banca Europèa d'Investiment (BEI)
 Budgèt de l'Union Europèa

Autras institucions activas en Euròpa
 Conselh d'Euròpa (N.B. : Es pas una institucion de l'Union Europèa)
 Partenariat Oriental
 Union de l'Euròpa Occidentala (es una organizacion a despart que s'es fonduda, progressivament, dins l'Union)

Articles ligats
 Lengas oficialas de l'Union europèa

 Ligams extèrnes 

 European Union - Wikivoyage
 Robert Schuman, paire d'Euròpa
 www.info-europe.fr
 Lo portal oficial de l'Union Europèa
 European NAvigator - Tot sus l'istòria e las institucions de l'Union Europèa
 Naissença de l'Union Europèa
 Lo Taurillon, magazin eurocitadan - Webzine dels Joves Europèus FrançaJoves Europèus França
 Los "Èuros del Vilatge", sit pedagogic d'informacion e de debat sus l'Union Europèa
 Tèxtes sus un projècte d'union federala europèa (1929-1930)
 Sit d'informacion sus Euròpa pròche dels VerdsVerds


*