Seta

SetaLa fonologia francesa. qu’impausa una [e] larga e enebís una [e] estrecha en sillaba barrada (Mèze, Sète, Rodez, Rouergue), entraïna en occitan una dobertura erronèa : Mèsa*. Sèta*, Rodès* e mai benlèu la forma Roèrgue (Alibèrt 1935. 471 ; Vaissièr 1879) en fàcia dei formas normalas que son, segon lo TDF, Mesa, Seta, Rodés e probablament Roergue (TDF : <Rouërgue>5, Cantalausa escriguèt dins L’occitan que la forma usuala en roergàs es ben Roergue, aquesta forma es estada chausida tanben per leis Edicions de Roergue). Per Rodés e Roergue, la barradura de e es naturala a respiech dau latin que ten una ē lònga dins leis etims Rutēnos e Rufēnicum., L’occitan, lenga fantasmada : l’exemple de la toponimia, 
Domergue Sumien http://books.openedition.org/pulm/1024 (prononciat en estandard:  e localament ) (en francés e oficialament (dempuèi 1927): Sète; e anteriorament Cette) es una comuna occitana de Lengadòc. Situada administrativament dins lo departament d'Erau e la region d', ancianament de Lengadòc-Rosselhon, comptava 45.090 abitants en 2022. 

Es una localitat situada a la broa de la Mar Mediterranèa e de l'Estanh de Taur, au ras dau Puòg de Sant Clar.

Lo gentilici es setòri, -òria o setòi, -òia (cetòri, cetódi en grafia mistralenca).

 Geografia 
Seta es un pòrt de pesca e de comèrci pro important en Mediterranèa, uòi administrat per la Cambra de Comèrci e d'Industria de Seta-Mesa-Frontinhan per la region de Lengadòc-Rosselhon. Es lo segond pòrt mediterranèu d'Occitània aprèp Marselha. Lo pòrt genèra per Seta e las comunas vesinas d'activitats dins los sectors industrial, quimic, metallurgic, agricòla e dau bastiment. Mantuna linha maritima assegura lo transpòrt de passatgièrs cap a Magrèb.
L'espòrt local son las ajustas. La competicion mai importanta se debana a la fin dau mes d'agost sul canal reial, es Lo Grand Prèmi de la Sant Loís (mena de campionat dau mond de las ajustas).
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.


Toponimia
300px|left|thumb|Panèl de Seta.

Las fòrmas ancianas son : τò Σἰγον [legir Σηπον ?] ὂρoς, al 1er sègle. ap. J.-C. (Estrabon, Geografia IV, 1.6), Σητἰον ὂρoς (Ptolemèu, Geografia II. 10. 2), Setius... mons, Setii iugum, al sègle IV (Avienus, Ora maritima , 608, 609), fiscum ... qui nuncupatur Sita, al sègle XII (?), ecclesiam S. Dii de Seta et locum Sete en 1146 e 1154, de Seta en 1154, 1173-74, fontem de Seta, rocas (varianta : rotas) de Seta en 1202, insula de Seta en 1219, montem de Ceta, sense data [sègle XIII ?], a podio Cete en 1300, terra Cete en 1301, montem Cete en 1303, Cap de Sete en 1570, M. Seyti en 1613, Mont de Sepol en 1622, Cap de Sette en 1626, Cette et Cap de Cette en 1643, Isle de Sette cap a 1683, port de Cette en 1690, Cette en 1708, 1740-60, 1770-72 (mapa de Cassini)Frank R. Hamlin, Toponymie de l'Hérault, Dictionnaire Topographique et Étymologique, Éditions du Beffroi e Études Héraultaises, 2000, p. 383.

Segon Carles Rostanh, seguit per Hamlin, Seta ven d'un mot preindoeuropèu *set-, « montanha », que designa lo Puòg de Sant Clar, que tresplomba la vila Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 656. La consonanta intervocalica -t- s'es conservada sense passar (regularament) a -d-, pr'amor de l'influéncia de l'escrit o d'una prononciacion particulara.

 Istòria 

 Administracion 

 Fins a las eleccions departamentalas de 2015, Seta compreniá dos cantons : Seta-1 e Seta-2, ara amassats dins lo canton de Seta (una comuna).

 Demografia 

 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

 Luòcs e monuments 
Estanh de Taur
Glèisa de Sant Loís
Teatre de la Mar
Far dau Puòg de Sant Clar
Cementèri marin

 Galariá 

 Setòris celèbres 
 Georges Brassens (1921–1981), cantaire setòrihttps://www.youtube.com/watch?v=yGSXL_NsTiY
 Ives Roqueta (1936–2015), escrivan occitan
 Josèp Solethttps://www.youtube.com/watch?v=QK_UHzsLzSE (1851–1919)
 Joan Larzac (1938–)
 Hervé Di Rosa (1959–)
 Paul Valéry (1871–1945)
 Manitas de Plata (1921–2014), musician gitan

 Musicians setòris actuals 

 Corne d'Aur'Òc
 Les Mourres de Porc
 Mauresca Fracàs Dub

 Veire tanben 
 Tièla a la setòria
 Mauresca Fracàs Dub
 Comunas d'Erau

 Ligams extèrnes 
  Seta : a l'origina èra un pòrt - Occitanica eAnem / CIRDOC 
  Seta : Las Ajustas setòrias  - Occitanica-eAnem / CIRDÒC 
  Seta : L'istòria d'un tipe - Occitanica-eAnem / CIRDÒC 
 Sit oficial
 Sit de l'Ofici de Torisme

Nòtas

Categoria:Comuna d'Erau
Categoria:Comuna de Lengadòc
Categoria:Vila portuària de França