Se canta

Se canta (var. Se chanta) es una cançon tradicionala occitana espandida dins tota Occitània. La tradicion l'atribuís a Gaston Fèbus (1331-1391). Es considerada coma l'imne occitan; I a un fum de versions, segon los dialèctes e las regions.

 Noms 
Se cantaLa prononciacion segon la nòrma AFI es [se ˈkantɔ], [se ˈkanta]. (var. Se chanta) es conegut tanben jol nom Aqueras montanhasLa prononciacion segon la nòrma AFI es [akelɔs muntaɲɔs], [akeləs muntaɲəs]. (var. Aqueras montanhas; Aqueras montinas ; Aqueres montanhes; Aquelei montanhas; Aqueli montanhas) o La font de NimesLa prononciacion segon la nòrma AFI es [la fun de nimɛs]. (var. La fònt de Nimes; La hont de Nimes) o Montanhes Araneses.La prononciacion segon la nòrma AFI es [muntaɲəs aɾaˈnesəs].

 Estatut 
Una version adaptada, Montanhes araneses, es l'imne oficial de la Val d'Aran dempuèi 1993 segon l'applicacion de l'article 4 de la Lei 16/1990 de 13 de julhet. 

Es tanben l'imne oficial de Tolosa FC en la siá version lengadociana dempuèi 2010.

 Simbolica de la cançon 
Se canta seriá en fait non solament un imne d'amor e de nostalgia envèrs la femna aimada, mas egalament, e sens dobte sustot, una cançon que fa secretament allusion a la celèbra Crosada contra los albigeses, lo rossinhòl simbolizant l'accés a la dimension mistica en çò dels catars, las montanhas e los obstacles materials e interiors entravant aquesta, l'amor per la femna aimada reenvia finalament a la quista de l'amor espiritual.

 Tèxte 
Versions comparadas de diferentas versions  Version aranesaVersion bearnesaVersion lengadocianaVersion provençala Aqueres montanhesQue tant nautes son,M'empèishen de véderMèns amors an o son.Devath de ma fenèstra,
Qu'i a un auseron,
Tota la nueit canta,
Canta sa cançon.Dejós ma fenèstra,
I a un aucelon
Tota la nuèch canta,
Canta sa cançon.Sota ma fenèstra,
I a un aucelon,
Tota la nuèch canta,
Canta sa cançon. Nautes, se son nautes,Ja s'abaisharànEs mies amoretesQue s'aproparàn.Se canti, jo que canti,
Canti pas per jo,
Canti per ma mia
Qu'ei a luenh de jo.Se canta, que cante,
Canta pas per ieu,
Canta per ma mia
Qu'es al luènh de ieu.Se canta e recanta,
Canta pas per ieu:
Canta per ma mia
Qu'es au luènh de ieu. Montanhes aranesesA on es pastorsEs hònts regaladesTròben, e jordons.Aqueras montanhas
Que tan hautas son,
M’empachan de véder
Mas amors on son.Aquelas montanhas
Que tan nautas son,
M'empachan de veire
Mas amors ont son.Aquelei montanhas
Que tant autas son,
M'empachan de veire
Meis amors ont son. Se cantes, perqué cantes?Cantes pas per jo,Cantes per ma hilhaQue non ei près de jo.Baishatz-ve, montanhas,
Planas, hauçatz-ve,
Tà que pòsqui véder
Mas amors on son.Baissatz-vos, montanhas,
Planas, levatz-vos,
Per que pòsca veire
Mas amors ont son.Autas, ben son autas,
Mai s'abaissaràn,
E meis amoretas
Vèrs ieu revendràn. Montanhes coronadesTot er an de nhèu,Tan nautes e bèresQue vos pune eth cèu.Aqueras montanhas
Que s'abaisharàn
E mas amoretas
Que pareisheràn.Aquelas montanhas
Tant s'abaissaràn,
Que mas amoretas
Se raprocharàn.Baissatz-vos, montanhas,
Planas auçatz-vos,
Per que pòsque veire
Meis amors ont son. Montanhes aranesesPientades de rius,De totes grandesesVos adorne Diu.Se sabèvi las véder,
On las rencontrar,
Passarí l'aigueta
Shens paur de'm negar.A la fònt de Nimes,
I a un ametlièr
Que fa de flors blancas
Au mes de janvièr. Nòsti amors veiguéretzCom rosèr florir,Volem com es pares,Guardant-vos morir.Las pomas son maduras,
Las cau amassar
E las joenes hilhas,
Las cau maridar.S'aquelei flors blancas
Èran d'ametlons,
Culhiriáu d'amètlas
Per ieu e per vos.Se canta e recanta,
Canta pas per ieu:
Canta per ma mia
Qu'es auprès de ieu.

 Dins d'autras lengas 
En aragonés
I a multiplas versions aragonesas de la cançon:
 la primièra "Aqueras montanyas" que foguèt cantada pel cantautor Jose Antonio Labordeta 
 "Aqueras montañas" es tanben una adaptacion pel grop Biella Nuei e notadament se'n tròba, en 2002, una interpretacion per Biella Nuei y amigos occitanosespectacle Perinés - Pirenèus e lo libre-cd eponim escota del compact disc de 2002 editat per Prames, lo n° 5 de la colleccion Chicotén. Cantada per Joan Francés Tisnèr e Luis Miguel Bajen amb los cantaires deu grop.
 la segonda "Aquellas montañas" es una adaptacion pel grop Olga y los Ministriles (2020)

En francés
La cantaira Dorothée n'interpretèt una version en francés, S'il chante.

 Ligams extèrnes 

 Alidé Sans - Aqueres Montanhes - Estivada 2015
 Particion d'una varianta de la cançon legibla sus Occitanica
 Vidèo Nadau - Aqueras montanhas (Olympia 2010)
 Aria MIDI, paraulas e traduccion en francés, e particion

 Joan francés Tisnèr perpausa una version d'Aqueras montinas dins la creacion de 2010 Sorrom borrom ou le rêve du Gave [Las paraulas dins Vila de Pau Sorrom Borrom Vila de Pau], poèma epic, escrit per Sèrgi Javaloyès.

 Nòtas e referéncias 

Categoria:Occitània
Categoria:Cant tradicional occitan
Categoria:Cançon trobadorenca
Categoria:Imne nacional
Categoria:Occitanisme
Categoria:Clip vidèo en occitan de mai de cent mila vistas sus YouTube