Pirata

Lo mot pirata sortís del latin pirata, adaptacion d'un mot grèc πειρατης que ven del vèrb πειραω que significa "s'esforçar de", "ensajar de", "se riscar".

 Istoric 

Un pirata es una persona que practica la piratariá. La piratariá es una practica, tan vièlha coma la navigacion, qu'a per tòca d'atacar una embarcacion per tal de ne raubar lo cargament, e de còps que i a lo batèu tot. Pr'aquò, los piratas se limitavan pas sonque als autres batèus mas d'unes còps atacavan las localitats de las còstas. Lo mot « pirata » es ligat a las accions en mar sens l'aval d'un estat sobeiran, contràriament als corsaris, qu'èran de capitanis d'embarcacion privada que trabalhavan per un estat. Pasmens la distincion entre los dos noms es tèuna e una persona coma Francis Drake percebut coma un corsari e doncas un patriòta en Anglatèrra es descrich coma un pirata dins lo mond espanhòl.
La piratariá maritima coneguèt son apogèu pendent lo sègle XVIII e puèi dapasset desapareguèt per encausa del poder en creis dels estats modèrnes dins totas las regions del mond.
Fòrça anarquistas s'inspirèron de la filosofia dels piratas que consistissiá a se desancorar de quin país que siá per tal de far sa vida mai liura.

 Accepcions novèlas del mot 

Malgrat son origina maritima, aqueste mot pirata se pòt emplegar dins d'autres contèxtes pro diferents, coma per exemple: "piratas de la rota", que temps passat, abans l'invencion de l'automobila, èran sonats "raubaires de camin". 

Mai recentament, s'es donat aqueste nom de pirata (informatic) a las personas que se descargan d'un biais fòra-lei de fichièrs musical o audiovisual per Internet o que fan de còpias d'òbras sens ne respectar lo drech d'autor o lo copyright. 
Se parla tanben de "piratas" dins lo cas d'actes politics e terroristas: es lo cas mai que mai dels piratas de l'aire. Aqueste nom es problematic que lo sens primièr del mot pirata implica un interès lucratiu mentre qu'una accion terrorista es rarament degut a una rason financièra.

En 2006, lo nom pirata foguèt représ per un partit politic suedés: lo Partit Pirata (en suedés: Piratpartiet) per tal d'enfortir la libertat informatica. Existisson d'autras emanacions d'aquel partit dins d'autres estats coma França e Espanha.

 Piratas celèbres 
300px|thumb|right|De piratas se baralhan per un tresaur, dins una illustracion d'Howard Pyle tracha de Howard Pyle's Book of Pirates.
 Captain Thomas Anstis 
 Louis-Michel Aury 
 Barbarossa 
 "Black Sam" Samuel Bellamy 
 Stede Bonnet 
 Anne Bonny 
 Roche Brasiliano 
 Jacob Collaart 
 Simon de Danser 
 Pier Gerlofs Donia 
 Sir Francis Drake 
 Jan Janszoon 
 William Kidd 
 Joan Lahita 
 Edward Low 
 François l'Ollonais 
 Grace O'Malley 
 Sir Henry Morgan 
 Calico Jack Rackham 
 Mary Read 
 Kemal Reis 
 Turgut Reis 
 "Black Bart" Bartholomew Roberts 
 Zheng Yi Sao 
 Robert Surcouf 
 Edward "Blackbeard" Teach 
 Zheng Zhilong

*