Banhèras de Luishon

Banhèras de Luishon, locaument escrit Banhères de Luishon (AFI: ),Tanben prononciat [baɲˈeɾɔs] dens airaus pròches segons Eric Gonzales (https://wikigram.locongres.com/index.php?title=5._Sous-dialectes_et_parlers_gascons). Eth lingüista e toponimista Patrici Pojada qu'accèpta era grafia Sales per Salas, en seguent la prononciacion locala, alavetz qu'arrefusa Banhères. comunament Luishon (en francés: Bagnères-de-Luchon), qu'ei ua comuna gascoa de Luishonés, en eth parçan de Comenge, situada en era Hauta Garona, e era region d', ancianament de Mieidia-Pirenèus.

Geografia
Qu'ei ua estacion termau e ua estacion d'esqui (Luishon-Superbanhèras), situada dens los Pirenèus a 50 km au sud-oèst de Sent Gaudenç a la frontièra dab Espanha  au sud deu departament de la Nauta Garona sus l'arriu Pica.

Au sud, las montanhas deth Luishonés que forman ua barrièra naturala. Cap a l'èst Luishon que comunica dab la Val d'Aran peu còth deu Portilhon e dab la Val de Loron a l'oèst peu còth de Peirasorda.
Idrologia

vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.
Perimètre deth territòri

Toponimia
Com per Banhèras de Bigòrra, eth nom Banhèras que ven de balneum, « banh », dab eth sufixe -aria(s). Eth nom balnearia que designava honts caudas coneishudas deths romans. Eth latin plurau neutre balnearia, « salas de banhs », qu'es vengut balnearias. Luishon que s'explica per un diu aquitan Ilixo, Ilixone (deth basc ili, vila, segon Dauzat), nom dera divinitat deras honts Albert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 46Ernest Nègre, Toponymie générale de la France, volume I, n° 5045Jacques Astor, Dictionnaire des Noms de Familles et Noms de Lieux du Midi de la France, ed. du Beffroi, 2002, p. 100. Segon eths Féniés, -ixone que seré un sufixe, trobat tanben dens Arcaishon Bénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 37.

Locaument que's pronóncia Banheres: eth resultat deth sufixe latin -arias qu'ei -èras (è obèrta), mes pr'amor dera nasala nh, è que's barrè en é, fenomèn corrent en gascon, que totun non s'escriu pas en una grafia larga. Apuèi, la a finau passa a e, perque los noms feminins en -as son prononciats es.

Istòria
Pendent eth Ancian Regime, Luishon qu'èra dera eleccion de Comenge, doncas dera província de Gasconha, dera generalitat d'Aush, dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa qu'es Nòsta Dauna. Auta glèisa : Barcugnas. Tanlèu 1790, Luishon qu'èra caplòc deth canton omonim.Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 4 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html

Pendent eth Ancian Regime, Barcugnas (nom francés) qu'èra ua parròquia dera diocèsi de Comenge e dera senescaucia de Tolosa. Eth vocable dera glèisa, annèxa de Luishon, qu'es Sent Nazari.Dictionnaire des localités de la Haute-Garonne, p. 4 e 1 https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html https://docplayer.fr/14783413-Dictionnaire-des-localites.html

Administracion

 Ara refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, era comuna, qui èra deth canton de Banhèras de Luishon (caplòc), qu'i demorè e que'n vengó eth burèu centralizator.

Demografia

 En  era populacion qu'èra de  abitants e era densitat qu'èra de  ab/km².

Lòcs e monuments

Personalitats ligadas damb era comuna

Véder tanben
 Comunas de la Nauta Garona

Ligams extèrnes

Nòtas

Categoria:Comuna de Luishonés
Categoria:Comuna de la Nauta Garona
Categoria:Estacion termala