Robèrt Lafont

Robèrt Lafont (de maniera completa Robèrt August Cesar Lafont, en francés Robert Lafont) (Nimes, 16 de març de 1923 – Florença, Itàlia, 24 de junh de 2009) èra un intellectuau occitan e pus particularament un lingüista, un escrivan, un istorian, un especialista de la literatura e un teorician politic. Èra una dei pus grandei figuras istoricas de l'occitanisme. Foguèt president de l'Institut d'Estudis Occitans de 1959 a 1962.

La Generalitat de Catalonha creèt en 2010 un Prèmi Robèrt Lafont per recompensar lei personalitats o institucions importantas de l'occitanisme, que son primier ganhador foguèt lo lingüista Pèire Bèc. 

Èra maridat amb l'escrivana, traductritz e ensenhaira italiana Fausta Garavini. 
 Biografia 
Robèrt Lafont nasquèt a Nimes en 1923 dins una familha protestanta de Vaunaja dau costat de sa maire Alícia Virgínia Noguier. Après lo divòrci de sei parents anèt viure en cò de sei grands dins un vilatjon de l'èst de Nimes, Cauviçon. Partiguèt dins son adolescéncia en 1936 amb son paire, qu'èra foncionari de Finanças, a Lons-le-Saunier, e aquel exili li faguèt recuperar mai fòrtament l'occitan. 

 Lo començament dau militantisme occitan e la guèrra 
De 1940 a 1943 estudièt lei letras classicas a Montpelhièr. Durant aquel periòde, de 1941 a 1942, se faguèt membre dau Felibritge a Nimes en 1941 e 1942, abans de crear lo movement Joventuts Occitanas. A partir de l'estiu de 1943 fins au mes de mai de l'an seguent, aguèt de trabalhar ai camps de la joventut francesa, d'en primier a Mauriac e puei a Lescar (Bearn). Ne fugiguèt e se jonguèt a un grop de resistents en Cevena. Durant lo mes d'aost, participèt a la liberacion de Nimes. En seguida d'aquò trabalhèt quauquei mes dins lo gabinet dau prefècte de Gard avans d'èsser mobilizat, en 1945, dins lei Fòrças Francesas d’Ocupacion en Alemanha.

 La madurason intellectuala e sociala 
Quand arribèt la Liberacion, venguèt membre dau novèl Institut d'Estudis Occitans que s'èra creat en febrier de 1945. Aqueu meteis an, lo 3 de decembre, se maridèt amb Andrèa Paula Loïsa Chauchard, una professora de francés originària d'Andusa. Amassa aguèron dos enfants, Suzanna e Miquèu.

Lafont coneguèt l'influéncia deis idèas federalistas portadas per Carles Camprós e sa revista Occitania, e de l'òbra de Mistral, e editèt en aost de 1946 un jornau, l'Ase negre, que revendicava aqueleis orientacions. Pasmens au bot d'un cèrt temps, l'escrivan comencèt a s'alonhar dau federalisme proudhonian.

Tre 1949, après que capitèt l'agregacion en letras classicas, Robèrt Lafont foguèt professor a Bedarius, a Seta, a Arle e finalament au licèu de Nimes que i trabalhèt fins en 1964. A l'encòp que trabalhava dins l'ensenhament segondari, tre 1951, èra intrat a l'Universitat de Montpelhièr que i trabalhava amb Camprós e i ensenhava l'occitan. Venguèt universitari d'un biais definitiu en 1964. Acabèt sa tèsi, La Phrase occitane, que foguèt publicada en 1967. En 1972, venguèt titular de la cadiera de lenga e literatura occitanas de l’Universitat Pau Valèri de Montpelhièr.

 Lo sieu trabalh 

 Lingüistica 

 Dins l'òbra lingüistica abondosa de Lafont, se pòt destacar : 
 Un gròs trabalh de codificacion e de restauracion dau provençau segon la nòrma classica, e pus generalament, una teorizacion de la nòrma classica a l'escala de tota la lenga que contribuís a l'occitan larg (estandardizacion).
 Una analisi lucida de la diglossia e dei vias per ne sortir, amb una introduccion pioniera de la sociolingüistica dins lo domeni occitan tre 1970 (ben en avança sus l'ensems de l'estat francés).
 Una teoria completament novèla en lingüistica : la praxematica.
 Son trabalh coma cofondador dau Conseu de la Lenga Occitana (CLO) en 1996, puei son implicacion dins aquel organisme de codificacion.

 Seis obratges a l'entorn de la lingüistica : 
  Phonétique et graphie du provençal - Tolosa - Edi. IEO - 1951
  La phrase occitane, Essai d'analyse sys tématique - Paris - Edi. PUF - 1967
  L'ortografia occitana: sos principis - Montpelhièr - Edi. CEO - 1971 (Reedicion en 1983 dins las edicions CRDP)
 L'ortografia occitana: lo provençau - Montpelhièr - Edi. CEO - 1972
 Introduction à l'analyse textuelle - Paris - Edi. Larousse - 1976
  Le travail et la langue, estudi sociolingüistic - Paris - Edi. Flammarion - 1978 
  Le verbe occitan - Nimes - Edi. MARPOC - 1981
  Éléments de phonétique de l'occitan - 1983 (Reedicion en 2004 dins las edicions Vent Terral)
  Pratique praxématique - Rouen - Cahier de la linguistique sociale - 1983
  Questions sur les mots - Paris - Edi. Didier - 1987
  Le Dire et le Faire - Montpelhièr - Edi. Praxiling - 1990
  Il y a quelqu'un, La Parole et le Corps - Montpelhièr - Edi. Praxiling - 1994
  Quarante ans de sociolinguistique à la périphérie - Paris - Edi. L'Harmattan - 1997
  Schèmes et motivation : Le lexique du latin classique - Paris - Edi. L'Harmattan - 2000
  Praxématique du latin classique - Paris - Edi. L'Harmattan - 2001
  L'Etre de Langage, Pour une anthropologie linguistique - Limòtges - Edi. Lambert Lucas - 2004
  La Motivation postérieure et nasale de schème en sémitique, Une approche par l'arabe classique - Limòtges - Edi. Lambert Lucas - 2006

 Istòria e Politica 

 Istòria 
  Histoire d'Occitanie amb Andrieu Armengaud - París - Edi. Hachette - 1979
 (oc) Nani Monsur - Enèrgas - Edi. Vent Terral - 1979 
 (ca) Nosaltres el pòble Europeu - Barcelona - Edi. Edicions 62 - 1991
 (oc) Petita Istòria europèa d'Occitània - Canet - Edi. Trabucaire - 2003

 Politica 
  La Révolution régionaliste - París - Edi. Gallimard - 1967.
  Sur la France  - París - Edi. Gallimard - 1968.
  Décoloniser en France : Les Régions face à l'Europe - París - Edi. Gallimard - 1971
 (fr) La revendication occitane  - París - Edi. Flammarion - 1974
 (fr) Le Dénouement français - París - Edi. J-J Pauvert Suger - 1985
 (fr) Nous, peuple européen  - París - Edi. Kimé - 1991
  La Nation, l'État, les Régions, - París - Edi. Berg International - 1993
  Vingt lettres sur l'Histoire. À ces cons de français et ces couillons d'occitans - Villefranche d'Albigeois - Edi. Vent Terral - 2005
 (fr)Prémices de l'Europe - Arle - Edi. Sulliver - 2007
  L'État et la Langue - Arle - Edi. Sulliver - 2008

 Literatura 

 Estudis medievals 

 Trobar, Soixante chansons des troubadours - Montpelhièr - Edi. CEO - 1972
 Las cançons dels Trobadors - Tolosa - Edi. IEO - 1980
 La Geste de Roland t.1 e t.2 - Paris - Edi. L'Harmattan - 1991
 Le Roland occitan - Paris - Edi. Christian Bourgeois - 1991
 Jaufre Rudel, Liriche - Firenze - Edi. Le Lettere - 1992
 Le Chevalier et son désir - París - Edi. Kimme - 1992
 Histoire et anthologie de la littérature occitane T.1 L'Age classique - Montpelhièr - Presse du Langudoc - 1997
 La Chanson de Sainte Foi - Geneve - Edi. Droz - 1998
 La Source sur le Chemin - París - Edi. L'Harmattan - 2002
 Trobar T.1 a T.4 - Baiona - Edi. Atlantica - 2004 / 2005

 Analisi literària 
  Anthologie de la jeune poésie occitane - Paris - Edi. Le Triton Bleu - 1946
  Mistral ou l'illusion - Edi. Vent terral - 1954
  Petite anthologie de la Renaissance toulousaine de 1610 - Avinhon - Edi. Aubanel - 1960
  Francés de Corteta, Tròces causits - Lavit - Edi. Lo libre Occitan - 1968
  Renaissance du Sud, Essai sur la littérature occitane au temps de Henri IV - Paris - Edi. Gallimard - 1970
  Nouvelle Histoire de la littérature occitane (amb Christian Anatole) - Paris - Edi. PUF - 1970
  Baroque Occitan - Avinhon - Edi. Aubanel - 1974 (Reedicion en 2002 dins las Publications Montpellier III)

 Poesia 
 Paraulas au vielh silenci - Tolosa - Edi. IEO - Col. Messatges - 1946
 Dire - Tolosa - Edi. IEO - Col. Messatges - 1957
 Poèma a l'estrangièra (1960) 
 Pausa cerdana, Marselha, Action poétique, 1962 
 L'ora - Tolosa - Revista Òc - 1963
 Aire Liure - Paris - Edi. P.-J. Oswald - 1974
 Lausa per un solèu mòrt e reviudat, amb leis illustracions d'A. Clément e C. Viallat - Montpeyroux - Edi. Jorn - 1974
 La Gacha a la Cistèrna - Montpeyroux - Edi. Jorn - 1998
 Cosmographia monspessulanensis - Montpeyroux - Edi. Jorn - 2000
 Lo viatge grand de l'Ulisses d'Itaca - Montpeyroux - Edi. Jorn - 2004
 Poèmas 1943 - 1984 - Montpeyroux - Edi. Jorn - 2011

 Pròsa 
 Vida de Joan Larsinhac - Tolosa - Edi. IEO - 1951 - en linha (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO)
 Li Camins de la Saba - Tolosa - Edi. IEO - 1965 (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO)
 Li Maires d'Anguilas - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 1966 (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO)
 Tè tu tè ieu ; conte filosofic - Tolosa - Edi. IEO - 1968 (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO)
 L'Icòna dins l'Iscla - Tolosa - Edi. IEO - 1971 - en linha (Reedicion en 1978 dins Col. A tots de l'IEO)
 Lo Sant Pelau - Agen - Edi. Cap a cap - 1972
 Tua culpa - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 1974
 La primièra persona - Lion - Edi. Fédérop - 1978
 Lo Decameronet - Edi. Vent terral - 1983 - en linha
 La Festa   T.1 e T.2
 Lo Cavalier de Març - Eglise-Neuve-d'Isaac - Edi. Fédérop / Le chemin Vert / Obradors - 1983
 Lo Libre de Joan - Eglise-Neuve-d'Isaac - Edi. Fédérop / Le chemin Vert - 1984
 Bertomieu - L'Eglise-Neuve d'Issac - Edi. Fédérop - 1986
 La Confidéncia fantasiosa - L'Eglise-Neuve d'Issac - Edi. Fédérop - 1989
 La Reborsiera - L'Eglise-Neuve d'Issac - Edi. Fédérop -1991
 Chronique de l'Eternité - L'Eglise-Neuve d'Issac - Edi. Fédérop - 1991
 L'enclaus - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 1992
 Insularas  - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 1996
 La Festa T.3. Finisegle - Eglise-Neuve-d'Isaac - Edi. Fédérop - 1996

 Contes libertins e faulas amorosas - Canet - Edi. Trabucaire - Col. Pròsa occitana - 2000
 L'Eròi talhat - Canet - Edi. Trabucaire - Col. Pròsa occitana - 2001
 Lo Fiu de l'Uòu - Baiona - Edi. Atlantica -2001
 Lei miraus infidèus - Tolosa - Edi. IEO - Col. A tots - 2002
 Nadala - Nimes - Edi. Marpoc - 2003
 Lei Vidas d'Atanasi - Pau - Edi. Reclams - 2004
 Lo Cèrcadieu - Pau - Edi. Reclams - 2007
 La Cosmocritica - Tolosa - Edi. IEO - 2008

 Teatre 
 Lo pescar de la sépia - Tolosa - Edi. IEO - 1958
 La Loba, o la frucha deis tres aubas - Avinhon - Edi. Aubanèu - 1959
 Ramon VII - Lavit - Edi. Lo Libre Occitan - 1967
 La nuech deis enganats - Nimes - Edi. IEO - 1967
 Los ventres negres - Nimes - Edi. IEO - 1967
 Teatre claus (Rècuelh de pèças) - Tolosa - Edi. IEO - 1969
 Dòm Esquichòte - Tolon - Centre Dramatique Occitan de Provence (C.D.O.P) - 1973
 Lei cascavèus - Tolon - C.D.O.P - 1977
 La Croisade - Ais de Provença - Edi. Edisud - 1983
Istòria dau trauc, lo Relòtge, la Cabra, dins Teatre d'òc al sègle XX - Montpelhièr - Edi. C.R.D.P - 1984
Gertrud o la mòrt dau teatre, Divertiment critic a dos temps, La révolte des Cascavèus dins Auteur en scène n°5 "Robert Lafont : Un impossible théâtre ?"

 Lingüistica (en francés) 
Phonétique et graphie du provençal : essai d'adaptation de la réforme linguistique occitane aux parlers de Provence, Tolosa : IEO, 1960

 Liames extèrnes 
  Pagina consagrada a Robèrt Lafont
  Presentacion per leis edicions Jorn
 Sit de la revista Òc que Robèrt Lafont ne foguèt lo capredactor e qu'i publiquèt fòrça escrichs
  Entretens amb Robèrt Lafont (vidèo de julhet de 2006)
   Robèrt Lafont parla dau Grand viatge d'Ulisses d'Itaca

Filmografia
 Un DVD es consagrat a Robèrt Lafont: Christian Passuello, Robert Lafont, un écrivain dans le siècle, 2001.


Categoria:Literatura occitana
Categoria:Escrivan occitan                                                                      
Categoria:Istorian de la literatura occitana                                               
Categoria:Literatura provençala
Categoria:Escrivan provençau                                                                     
Categoria:Lingüista occitan                                                 
Categoria:Occitanista
Categoria:President de l'IEO
Categoria:Personalitat provençala
Categoria:Escrivan francés del sègle XX
Categoria:Escrivan del país de Nimes                    
Categoria:Naissença en 1923
Categoria:Naissença a Nimes
Categoria:Decès en 2009
Categoria:Decès a Florença
Categoria:Critic occitan