Senta Fe la Granda

Senta Fe la Granda (Sainte-Foy-la-Grande en francés) es una comuna occitana d'Agenés https://web.archive.org/web/20161115015531/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b77101733/f1.item.zoom, situada administrativament dins lo departament de Gironda e la region de Novela Aquitània, ancianament d'Aquitània.

Geografia
vignette|upright=1.8|centre|Comunas a l'entorn.

Toponimia
Lo nom de Senta Fe (atestacions Sancta Fides, en 1255, en latin, Sancte Fedis (bastida ~), en 1276, en latin, Sancta Fides (villa ~), en 1307-1317, en latin, Sancta Fides in Agenesio, en 1307-1317, en latin, Seinte Fe, en 1307-1317, en occitan, Sancte Fidis (prior bastidie ~) (en latin), en 1326, Senta Fe la gran, en 1465https://www.guyenne.fr/Publications/Jurades_Bergerac/les_jurades_de_bergerac_t1.htm?fbclid=IwAR3P5U8PZg2frObhOvQQmjZ36MrtFFB9QxkOH3bigM2Z2y_HUy7qv6JCllw.

Lo nom proven d'una joina agenesa de nòbla familha, senta Fe, convertida au cristianisme devath l'influéncia de l'avesque Sent Caprasi, martirizada au començament deu sègle IV devath lo renhe de Dioclecian Bénédicte Boyrie-Fénié, Dictionnaire toponymique des communes, Gironde, ed. CAIRN e Institut Occitan, Pau, 2008, p. 288. 

La necessitat de destriar lo nom de la vila deu nom deus vilatges de Senta Fe Petit (dita Senta Fenòta, comuna de Duràs, en Agenés), de Senta Fe la Longa, en Vasadés, e autres luecs qu'an lo nom de la senta a impausat l'adopcion d'un determinant, que precisa l'importància de la vila. Localament, lo determinant es inutil.

Istòria
Senta Fe la Granda es una bastida fondada en 1255 en riba de Dordonha per Anfós de Peitieus.

Administracion

 Abans la refòrma cantonala de 2014, aplicada en 2015, la comuna èra canton; es adara deu canton de Le Réolais et les Bastides (en francés), donc de Lo Reulés e las Bastidas.

Demografia

 1793 : 7580 abitants (municipalitat de Senta Fe, Apèla, Liguer, Pinuelh, La Roquilha, Sent Andreu, Sent Avit (du Moiron), Sent Nazari, Sent Filipe deu Senhal e Tomeiragas http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=26906.
 En  la populacion èra de  abitants e la densitat èra de  ab/km².

Luecs e monuments

Personalitats ligadas emb la comuna
Pau Brocar (1824-1880). fisician, anatomista e antropològ
Élisée Reclus (1830-1905, geograf)

Veire tanben
 Comunas de Gironda

Ligams extèrnes
 Senta Fe sul site de l'Insee
https://web.archive.org/web/20160304234033/http://losarmoneir.unblog.fr/2014/01/28/lexic-de-patoes-de-sta-fe-la-granda/ Lexic de Senta Fe la Granda

Nòtas

Categoria:Comuna d'Agenés
Categoria:Comuna de Guiana
Categoria:Comuna de Gironda
Categoria:Comuna d'Aquitània (Occitània)