Orlhac (Auvèrnhe)

OrlhacUna forma tipica de l'occitan medieval, entretant, es Aorlhac.  (Aurillac en francés) es una comuna d'Auvèrnhe (Occitània); es una prefectura del departament del Cantal, dins la region administrativa d'Auvèrnhe-Ròse-Aups (ancianament d'Auvèrnhe).

Orlhac es en Auvèrnhe del punt de vista istoric e cultural mas lo dialècte local es lo lengadocian.

Geografia
A  d'altitud, Orlhac es situat au pè dels monts de Cantal dins un pichon bacin sedimentari. La vila es bastida sus las ribas de Jordana, afluent de Sera, que raja a proximitat. Es desservida per la rota nacionala 122 e la via de camin de fèrre Fijac-Arvant.

 Perimètre del territòri 

 Toponimia 
De formas escrichas ancianas son Aureliacus, en latin, en 984; Aorllhac, al sègle XIII; Orliac, al sègle XIII; Orlhac, en 1280; Aureliecum, latinizacion de 1296; Aurellyacum, latinizacion de 1366; Aurilhac, en 1380; Aurilliacum, latinizacion de 1398; Aorlhat, en 1400; Aurillacus, latinizacion de 1408; Aorlhac, en 1419; Aurelhiacus, en latin, en 1435; Orliac, Orlliac, en 1449; Orilhac, en 1465;  Orillac, en 1480,; Aurelliacum, latinizacion de 1481; Orilhat, en 1484; Auriliacum, latinizacion de 1529; Aurelhacus, latinizacion de 1535; Orilhat, en 1536; Aureilhiac, Orlhiac, en 1544; Horilac, en 1548; Ourilhac, en 1554; Aurilhiac, en 1566; Aourlhac, Aourlhiac, Aurlhiac, en 1567; etc.

Lo nom d'Orlhac ven del nom latin d'òme Aurelius amb lo sufixe -acumAlbert Dauzat, Charles Rostaing, Dictionnaire étymologique des Noms de Lieux en France, Librairie Guénégaud, reedicion 1984, p. 37, a AureilBénédicte Boyrie-Fénié, Jean-Jacques Fénié, Toponymie des Pays Occitans, edicions Sud-Ouest, 2007, p. 121, latinizacion del sufixe gallés -āco(n). Orlhac èra donc probablament una anciana granda proprietat antica qu'aviá per mèstre un Aurelius. Lo nom passèt logicament per una estapa Aurlhac, grafiada tanben Aorlhac, Aourlhac (e variantas semblablas, que temptan de representar un diftong a la primièra sillaba) a l'Edat Mejana. Un diftong se sèrva mal en posicion pretonica darrièr lo grop consonantic -rlh-, aquí perqué lo nom passèt a [ur'ʎat], benlèu après la transicion *[ɔwr'ʎat]. Aquò's pas segur, d'efièch, que las atestacions del sègle XIII, Orliac e Orlhac, representen ja la prononciacion modèrna de la primièra sillaba: son benlèu degudas a la dificultat dels escribas per grafiar un diftong coma [ɔw-] o quitament [aw-]. Coma pertot entre Agenés e Auvèrnhe, la terminason -ac s'afebliguèt en [ˈat], mas aquò apareguèt sonque en 1400 perque los escribas avián consciéncia qu'aquel -at representava una realizacion d'un -ac pus etimologic.

Istòria
Lo comte Guiral d'Orlhac fondèt l'abadiá en 894 e la vïla se desvolopèt a son entorn.
Administracion

 Orlhac es capluòc de 3 cantons. N'èra de 4 abans la reforma cantonala de 2014, aplicada en 2015.

Demografia

 Eraudica 

Luòcs e monuments

Personalitats ligadas amb la comuna

Vejatz tanben

Ligams extèrnes

Nòtas e referéncias
Nòtas

Referéncias

Categoria:Comuna de Cantal
Categoria:Comuna de Castanhau
Categoria:Comuna d'Occitània