Element quimic

Un element quimic es una nocion fondamentala de quimia que designa l'ensems deis atòms e deis ions que son nuclèu a lo meteis nombre de protons. Es designat per un simbòl quimic. Pòu se combinar, sensa se transformar, ambe d'autreis elements dins lo corrent d'una reaccion quimica per formar d'innombrables compausats quimics. Sa transformacion es en revènge possibla durant una reaccion nucleara de transmutacion.

L'identificacion deis elements quimics —118 en 2017— representa una partida importanta de l'istòria de la quimia. Se un pichon nombre èran coneguts tre la Preïstòria e l'Antiquitat (lo fèrre, l'aur...), la màger part deis elements foguèt descubèrt après 1750. D'efèct, de 1750 a 1900, foguèron identificats la quasi totalitat deis elements estables presents dins la natura. Puei, durant la premiera mitat dau sègle XX, la descubèrta de la radioactivitat permetèt de trobar d'elements radioactius sintetics mai relativament estables. Enfin, après la Segonda Guèrra Mondiala, lo desvolopament de la recèrca nucleara e la construccion d'accelerators de particulas totjorn mai poderós permetèron de descubrir d'elements radioactius fòrça pesucs e fòrça instables que certaneis an una estabilitat inferiora a una minuta.

Leis elements quimics son generalament classats segon un tablèu dich classificacion periodica deis elements ò classificacion de Mendeleiev car foguèt per lo premier còp prepausada per aqueu quimista rus.

 Istòria 

 Evolucion de la definicion 

La definicion dau concèpte « d'element » conoguèt tres periòdes principaus. Pasmens, quin que siegue l'epòca, foguèt totjorn considerat coma una causa indivisibla.

 Definicion classica 

La nocion d'element apareguèt tre l'Antiquitat en Grècia, en Índia, en China e dins plusors regions vesinas (Japon, Tibet...). En despiech dei distàncias e dei culturas diferentas, de concèptes pròches se desvolopèron :
 en Grècia e en Índia, cinc elements foguèron utilizats per depintar la composicion de la matèria : lo fuòc, la tèrra, l'aiga, l'èr e l'etèrEn Grècia, la nocion d'element sembla d'aparéisser dins la filosofia d'Empèdocles (vèrs 490 - vèrs 430 avC) dins lo corrent dau sègle V avC. Segon eu, la matèria èra formada per quatre elements qu'èran  Au sègle seguent, Aristòtel (384-322 avC) i apondiguèt un cinquen element que foguèt l'etèr..
 en Japon, cinc elements foguèron tanben utilizats. Quasi identics ais elements grècs e indians, èran lo fuòc, la tèrra, l'aiga, l'èr e lo vuege.
 en China, i aviá pereu cinc elements. Tres èran comuns ambé leis autrei sistèmas dau periòde (lo fuòc, la tèrra e l'aiga) mai lei dos darriers èran especifs (lo metau e la fusta).
Totalament ipoteticas e basadas sus de deduccions filosoficas ò religiosas, aquelei teorias dominèron lo mitan intellectuau fins au començament dau sègle XVII e l'aparicion dau metòde scientific.

 Definicion quimica 


Lo declin de la teoria antica deis elements comencèt ambé la publicacion en 1661 de la teoria corpusculara de Robert Boyle (1627-1691). D'efèct, refusèt de sostenir la teoria deis Ancians e laissèt dubèrta la question dau nombre d'elements existents. Pasmens, lei cambiaments foguèron lents car la tecnologia dau periòde permetiá gaire l'estudi de la matèria. L'etapa decisiva foguèt passada amb Antoine Lavoisier (1743-1794) que sei trabalhs li permetèron de publicar la premiera lista d'elements. Sa definicion èra basada sus l'indivisibilitat quimica d'un compausat. Se certanei èran erronèus (coma la lutz), l'influéncia de l'òbra dau quimista francés permetèt de difusar l'idèa d'una definicion quimica deis elements.

Dins lo corrent dau sègle XIX, Jöns Jakob Berzelius (1779-1848) capitèt de calcular per lo premier còp de massas molecularas e atomicas d'un biais precís. Aquò favorizèt lo concèpte e permetèt de'n assegurar la difusion. Son sistèma de notacion deis elements foguèt ansin rapidament adoptat e foguèt a l'origina de la nomenclatura modèrna. Aquò anava dominar fins au començament dau sègle XX e en 1869, Dmitrii Mendeleiev (1834-1907) prepausèt una classificacion en foncion dei proprietats quimicas, çò que permetèt de preveire l'existéncia d'elements encara desconeguts.

 Definicion atomica 

Lo desvolopament dau modèl atomic au començament dau sègle XX permetèt de donar una definicion novèla deis elements. La descubèrta dei protons permetèt de definir lo numerò atomic. Caracteristica unica deis atòms, permetèt de donar una definicion pus establa que foguèt completada per l'IUPAC après la descubèrta de l'isotòpia. Ansin, a l'ora d'ara, l'existéncia d'un element es validada s'existís un isotòp pron estable per formar un nívol electronic a l'entorn de son nuclèu. Per aquò, la durada d'estabilitat sembla d'èsser de 10 a 14 segondas.

 Recèrca e descubèrta deis elements 

Durant l'Antiquitat, 10 elements, principalament de metaus (aur, argent, fèrre...), èran coneguts. Lo platin es un cas particular car èra conegut en America Precolombiana mai pas en Euròpa. En causa de l'abséncia de progrès tecnics e scientifics vertadiers durant lei sègles seguents, solament tres elements suplementaris foguèron trobats durant l'Edat Mejana e tres autrei entre 1500 e 1750.

Ambé lo melhorament dei tecnicas quimicas, la màger part deis elements naturaus e estables foguèron identificats avans 1900 levat l'afni, lo luteci e lo rèni. En mai d'aquò, lei tres elements radioactius qu'existisson dins la natura (urani, tòri, radi e radon) foguèron tanben descubèrts durant aqueu periòde.

Dins lo corrent dau sègle XX, foguèron identificats lei tres darriers elements estables e mai d'un element eissit de desintegracions radioactivas. En particular, foguèt lo cas deis tres elements eissits d'elements naturaus (neptuni, prometi e tecnèci) e deis elements radioactius sintetics. Au començament dau sègle XXI, aqueu darrier trabalh contuniava ambé la descubèrta d'elements de numerò atomic superior a 110. En 2017, i aviá 118 elements identificats e de recèrcas èran en cors per sintetizar l'element 119En revènge, segon una partida de la communautat scientifica, lei conoissenças tecnicas actualas permèton pas d'esperar la descubèrta de l'element 120 e dei seguents..

 Evolucion dei nòrmas de nomenclatura 


L'utilizacion de simbòls per designar leis elements quimics foguèt desvolopada per leis alquimistas. D'aqueu temps, de simbòls èran tanben utilizats per representar de compausats quimics (acid nitric, soda...) ò d'operacions quimicas (destillacion, caufatge...). Pasmens, aqueu sistèma èra pas unicament utilizat per de rasons practicas car l'alquimia èra un « art » destinat a una minoritat pichona. Lei simbòls formavan ansin un còdi que permetiá de mantenir lo secrèt.

Lei simbòls alquimistas foguèron inicialament utilizats per lei quimistas per simplificar sei descripcions. Pasmens, ambé la multiplicacion dau nombre d'elements e de compausats quimics coneguts e utilizats, aqueu sistèma agantèt pauc a pauc sei limits. Au començament dau sègle XIX, Jöns Jacob Berzelius (1779-1848) prepausèt donc un sistèma pus simple basat sus d'abreviacions de doas letres chausidas a partir dau nom latin de l'elementL'origina latina dei noms de referéncias deis elements permet d'explicar certanei diferéncias entre lei noms actuaus e lei simbòls quimics utilizats. Per exemple, lo sòdi es notat Na car son nom latin es Natrium.. Adoptat per la communautat scientifica, foguèt a cha pauc completat per integrar la notacion deis isotòps e la designacion deis elements novèus.

 Descripcion 

 Numerò atomic 

Lo numerò atomic d'un element, notat Z, es egau au nombre de protons contengut dins lo nuclèu d'un atòm d'aquel element. Es caracteristic d'un element car totei leis atòms d'un meteis element an un nombre identic de protons. Per aquela rason, lo numerò atomic es rarament marcat ambé l'element. Dins lo cas contrari, es plaçat en bas a senèstra : ZX.

 Isotòpia 

Dos atòms que son nuclèu a lo meteis nombre de protons mai un nombre diferent de neutrons son dichs « isotòps ». La sòma dei nombres de protons e de neutrons es dicha « nombre de massas » e es notada A. S'es notat, es plaçat en aut a senèstra : AX. Entre lei 118 elements identificats en 2017, solament 80 an au mens un isotòp estable (es a dire non radioactiu). Se situan entre lei numeròs atomics Z = 1 e Z = 82. Entre aquelei, 66 an au mens dos isotòps estables. Per certaneis atòms, existisson d'isotòps quasi estables, es a dire que presentan una radioactivitat amb un periòde fòrça lònga.

 Allotròpia 

 Allotròps 

Un meteis element pòu formar plusors còrs simples que son solament diferenciats per l'agençament deis atòms dins lei moleculas ò leis estructuras cristallinas que lei definisson. Per exemple, lo carbòni existís sota forma grafit de sistèma cristallin exagonau, sota forma diamant d'estructura tetraedrica, sota forma grafèn que correspond a un fuelh unic de grafit ò sota forma fullerèn. Aquelei formas diferentas fòrman « d'allotròps » dau carbòni.

Leis allotròps se fòrman dins de condicions de temperatura e de pression definidas que son representadas per un diagrama de fasas. Ansin, lo carbòni cristalliza sota forma diamant dins de condicions de pression establa mai lo diamant es estable dins lei condicions normalas de temperatura e de pression. Pasmens, se lo carbòni cristalliza sota una pression normala, va formar de grafit.

 Estat estandard 

Entre totei lei varietats allotropicas d'un element susceptiblas d'existir dins lei condicions normalas de temperatura e de pression, l'estat estandard es aquela que son entalpia estandard de formacion es la pus febla (per convencion, es considerada coma nulla). Per exemple, lo grafit es l'estat estandard dau carbòni.

 Radioactivitat 

En 2017, 274 isotòps estables èran identificats. Totei leis autrei son radioactius, es a dire que son susceptibles de se transformar d'un biais espontanèu per donar d'autreis isotòps amb una emission de particulas ò d'energia. Leis elements ambé d'isotòps estables se situan entre en dessota de Z = 82 onte solament lo tecnèci e lo prometi presentan una radioactivitat.

En delà de Z = 82, i a de categorias diferentas d'elements. Certanei, coma tecnèci e lei premiereis elements de la seria deis actinids an au mens un isotòp amb un periòde radioactiu de mai de 4 milions d'annadas. Pòdon de còps èsser present dins la natura coma l'urani-238 ò lo bismut-209 car an de periòde de plusors miliards d'annadas. Un segond grop de radioisotòps, situats au mitan de la seria deis actinids, an au mens un isotòp amb un periòde radioactiu de mai de 800 ans. Aqueleis elements se tròban pas dins la natura mai pòdon èsser produchs e gardats en laboratòri. Per exemple, es lo cas de l'americi que tèn mai d'un isotòp amb un periòde radioactiu superior a un sègle. Enfin, lo darrier ensems se situa principalament après Z = 98 e gropa d'elements ambé d'isotòps pauc estables (quauquei jorns a quauquei segondas). Franc de quauqueis elements coma radon, son subretot d'elements descubèrts dins d'accelerators de particulas.

 Lista deis elements quimics 

 Numèroatomic  nom  Simbòlquimic  Massa atomica  Massa volumicaa 20 °C  Ponchde fusion  Ponchd'ebullicion  Data dedescubèrta  Descobreire 1  Idrogèn  H  1.00794 g/mol  0.084 g/l  -259.1 °C  -252,9 °C  1766  Henry Cavendish 2  Èli  He  4.002602 g/mol  0.17 g/l  -272.2 °C  -268,9 °C  1895  William Ramsay e Per Theodor Cleve 3  Liti  Li  6.941 g/mol  0.53 g/cm3  180,5 °C  1317 °C  1817  Johan August Arfwedson 4  Berilli  Be  9.012182 g/mol  1,85 g/cm3  1278 °C  2970 °C  1797  Louis-Nicolas Vauquelin 5  Bòr  B  10.811 g/mol  2,46 g/cm3  2300 °C   2550 °C  1808  Humphry Davy e Louis Joseph Gay-Lussac 6  Carbòni  C  12.011 g/mol  3,51 g/cm3  3550 °C  4827 °C  Desconeguda  Desconegut 7  Azòt  N  14.00674 g/mol  1,17 g/l  -209,9 °C  -195,8 °C  1772  Daniel Rutherford 8  Oxigèn  O  15.9994 g/mol  1,33 g/l  -218,4 °C  -182,9 °C  1774  Carl Wilhelm Scheele 9  Fluor  F  18.9984032 g/mol  1,58 g/l  -219,6 °C  -188,1 °C  1886  Henri Moissan 10  Neon  Ne  20.1797 g/mol  0.84 g/l  -248.7 °C  -246.1 °C  1898  William Ramsay e Morris Travers 11  Sòdi  Na  22,989768 g/mol  0,97 g/cm3  97,8 °C  892 °C  1807  Humphry Davy  12  Magnèsi  Mg 24,305 g/mol  1,74 g/cm3  648,8 °C  1107 °C  1755  Joseph Black 13  Alumini  Al  26,981539 g/mol  2,70 g/cm3  660,5 °C  2467 °C  1825  Hans Christian Oersted 14  Silici  Si  28,0855 g/mol  2,33 g/cm3  1410 °C  2355 °C  1824  Jöns Jacob Berzelius 15  Fosfòr  P  30,973762 g/mol  1,82 g/cm3  44 (P4) °C  280 (P4) °C  1669  Hennig Brandt 16  Sofre  S  32,066 g/mol  2,06 g/cm3  113 °C  444,7 °C  Desconeguda  Desconegut 17  Clòr  Cl  35,4527 g/mol  2,95 g/l   -101 °C  -34,6 °C  1774  Carl Wilhelm Scheele 18  Argon  Ar  39,948 g/mol  1,66 g/l  -189,4 °C  -185,9 °C  1894  John William Strutt Rayleigh e William Ramsay 19  Potassi  K  39,0983 g/mol  0,86 g/cm3  63,7 °C  774 °C  1807  Humphry Davy 20  Calci  Ca  40,078 g/mol  1,54 g/cm3  839 °C  1487 °C  1808  Humphry Davy 21  Escandi  Sc  44,95591 g/mol  2,99 g/cm3  1539 °C  2832 °C  1879  Lars Fredrik Nilson 22  Titani  Ti  47,88 g/mol  4,51 g/cm3  1660 °C  3260 °C  1791  William Gregor 23  Vanadi  V  50,9415 g/mol  6,09 g/cm3  1890 °C  3380 °C  1801  Anfrés Manuel del Río 24  Cròme  Cr  51,9961 g/mol  7,14 g/cm3  1857 °C  2482 °C  1797  Nicolas Louis Vauquelin 25  Manganès  Mn  54,93805 g/mol  7,44 g/cm3  1244 °C  2097 °C  1774  Carl Wilhelm Scheele e Johan Gottlieb Gahn 26  Fèrre  Fe  55,847 g/mol  7,87 g/cm3  1535 °C  2750 °C  Desconeguda  Desconegut 27  Cobalt  Co  58,9332 g/mol  8,89 g/cm3  1495 °C  2870 °C  1735  Georg Brandt 28  Niquèl  Ni  58,69 g/mol  8,91 g/cm3  1453 °C  2732 °C  1751  Axel Fredrik Cronstedt 29  Coire  Cu  63,546 g/mol  8,92 g/cm3  1083,5 °C  2595 °C  Desconeguda  Desconegut 30  Zinc  Zn  65,39 g/mol  7,14 g/cm3  419,6 °C  907 °C  Desconeguda  Desconegut 31  Galli  Ga  69,723 g/mol  5,91 g/cm3  29,8 °C  2403 °C  1875  Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran 32  Germani  Ge  72,61 g/mol  5,32 g/cm3  937,4 °C  2830 °C  1886  Clemens Winkler 33  Arsenic  As  74,92159 g/mol  5,72 g/cm3  613 °C  sublimation  v. 1250  Albertus Magnus 34  Selèni  Se  78,96 g/mol  4,82 g/cm3  217 °C  685 °C  1817  Jöns Jacob Berzelius e Johan Gottlieb Gahn 35  Bròme  Br  79,904 g/mol  3,14 g/cm3  -7,3 °C  58,8 °C  1826  Carl Löwig e Antoine-Jérôme Balard 36  Cripton  Kr  83,8 g/mol  3,48 g/l  -156,6 °C  -152,3 °C  1898  William Ramsay e Morris Travers 37  Rubidi  Rb  85,4678 g/mol  1,53 g/cm3  39 °C  688 °C  1861  Robert Wilhelm Bunsen e Gustav Kirchhoff 38  Estronci  Sr  87,62 g/mol  2,63 g/cm3  769 °C  1384 °C  1787  William Cruickshank39  Itri  Y  88,90585 g/mol  4,47 g/cm3  1523 °C  3337 °C  1794  Johan Gadolin 40  Zircòni  Zr  91,224 g/mol  6,51 g/cm3  1852 °C  4377 °C  1789  Martin Heinrich Klaproth 41  Niòbi  Nb  92,90638 g/mol  8,58 g/cm3  2468 °C  4927 °C  1801  Charles Hatchett 42  Molibdèn  Mo  95,94 g/mol  10,28 g/cm3  2617 °C  5560 °C  1778  Carl Wilhelm Scheele 43  Tecnèci  Tc  98,9063 g/mol  11,49 g/cm3  2172 °C  5030 °C  1937  Carlo Perrier e Emilio Segrè  44  Rutèni  Ru  101,07 g/mol  12,45 g/cm3  2310 °C  3900 °C  1844  Carl Ernst Klaus 45  Ròdi  Rh  102,9055 g/mol  12,41 g/cm3  1966 °C  3727 °C  1803  William Hyde Wollaston 46  Palladi  Pd  106,42 g/mol  12,02 g/cm3  1552 °C  3140 °C  1803  William Hyde Wollaston 47  Argent  Ag  107,8682 g/mol  10,49 g/cm3  961,9 °C  2212 °C  Desconeguda  Desconegut 48  Cadmi  Cd  112,411 g/mol  8,64 g/cm3  321 °C  765 °C  1809  Magnus Martin Pontin 49  Indi  In  114,82 g/mol  7,31 g/cm3  156,2 °C  2080 °C  1863  Ferdinand Reich e Hieronimus Theodor Richter 50  Estam  Sn  118,71 g/mol  7,29 g/cm3  232 °C  2270 °C  Desconeguda  Desconegut 51  Antimòni  Sb  121,75 g/mol  6,69 g/cm3  630,7 °C  1750 °C  Desconeguda  Desconegut 52  Telluri  Te  127,6 g/mol  6,25 g/cm3  449,6 °C  990 °C  1782  Joseph Müller von Reichenstein 53  Iòde  I  126,90447 g/mol  4,94 g/cm3  113,5 °C  184,4 °C  1811  Bernard Courtois 54  Xenon  Xe  131,29 g/mol  4,49 g/l  -111,9 °C  -107 °C  1898  William Ramsay e Morris Travers 55  Cèsi  Cs  132,90543 g/mol  1,90 g/cm3  28,4 °C  690 °C  1860  Robert Wilhelm Bunsen e Gustav Robert Kirchhoff  56  Bari  Ba  137,327 g/mol  3,65 g/cm3  725 °C  1640 °C  1808  Humphry Davy 57  Lantan  La  138,9055 g/mol  6,16 g/cm3  920 °C  3454 °C  1839  Carl Gustaf Mosander 58  Cèri  Ce  140,115 g/mol  6,77 g/cm3  798 °C  3257 °C  1803  Martin Heinrich Klaproth 59  Praseodimi  Pr  140,90765 g/mol  6,48 g/cm3  931 °C  3212 °C  1895  Carl Auer von Welsbach  60  Neodimi  Nd  144,24 g/mol  7,00 g/cm3  1010 °C  3127 °C  1895  Carl Auer von Welsbach   61  Prometi  Pm  146,9151 g/mol  7,22 g/cm3  1080 °C  2730 °C  1945  Jacob A. Marinsky, Lawrence E. Glendenin e Charles D. Coryell 62  Samari  Sm  150,36 g/mol  7,54 g/cm3  1072 °C  1778 °C  1853  Jean Charles Galissard de Marignac  63  Euròpi  Eu  151,965 g/mol  5,25 g/cm3  822 °C  1597 °C  1890  Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran 64  Gadolini  Gd  157,25 g/mol  7,89 g/cm3  1311 °C  3233 °C  1880  Jean Charles Galissard de Marignac 65  Terbi  Tb  158,92534 g/mol  8,25 g/cm3  1360 °C  3041 °C  1843  Carl Gustaf Mosander 66  Dispròsi  Dy  162,5 g/mol  8,56 g/cm3  1409 °C  2335 °C  1886  Paul Émile Lecoq de Boisbaudran  67  Òlmi  Ho  164,93032 g/mol  8,78 g/cm3  1470 °C  2720 °C  1879  Per Thodor Cleve 68  Èrbi  Er  167,26 g/mol  9,05 g/cm3  1522 °C  2510 °C  1842  Carl Gustav Mosander  69  Tuli  Tm  168,93421 g/mol  9,32 g/cm3  1545 °C  1727 °C  1879  Per Teodor Cleve 70  Itèrbi  Yb  173,04 g/mol  6,97 g/cm3  824 °C  1193 °C  1878  Jean Charles Galissard de Marignac 71  Luteci  Lu  174,967 g/mol  9,84 g/cm3  1656 °C  3315 °C  1907  Georges Urbain, Carl Auer von Welsbach e Charles James 72  Afni  Hf  178,49 g/mol  13,31 g/cm3  2150 °C  5400 °C  1923  Dirk Coster e George von Hevesy 73  Tantal  Ta  180,9479 g/mol  16,68 g/cm3  2996 °C  5425 °C  1801-1802  Charles Hatchett e Anders Gustaf Ekeberg 74  Tungstèn  W  183,85 g/mol  19,26 g/cm3  3407 °C  5927 °C  1783  Juan José e Fausto de Elhúyar 75  Rèni  Re  186,207 g/mol  21,03 g/cm3  3180 °C  5627 °C  1925  Walter Noddack, Ida Tacke e Otto Berg 76  Òsmi  Os  190,2 g/mol  22,61 g/cm3  3045 °C  5027 °C  1803  Smithson Tennant 77  Iridi  Ir  192,22 g/mol  22,65 g/cm3  2410 °C  4130 °C  1803  Smithson Tennant 78  Platin  Pt  195,08 g/mol  21,45 g/cm3  1772 °C  3827 °C  Desconeguda  DesconegutAqueu metal èra conegut en America Precolombiana. En Euròpa, foguèt mencionat per lo premier còp en 1557 per Jules César Scaliger 79  Aur  Au  196,96654 g/mol  19,32 g/cm3  1064,4 °C  2940 °C  Desconeguda  Desconegut 80  Mercuri  Hg  200,59 g/mol  13,55 g/cm3  -38,9 °C  356,6 °C  Desconeguda  Desconegut 81  Talli  Tl  204,3833 g/mol  11,85 g/cm3  303,6 °C  1457 °C  1861  William Crookes 82  Plomb  Pb  207,2 g/mol  11,34 g/cm3  327,5 °C  1740 °C  Desconeguda  Desconegut 83  Bismut  Bi  208,98037 g/mol  9,80 g/cm3  271,4 °C  1560 °C  1540  Georgius Agricola 84  Polòni  Po  208,9824 g/mol  9,20 g/cm3  254 °C  962 °C  1898  Marie e Pierre Curie 85  Astat  At  209,9871 g/mol   302 °C  337 °C  1940  Dale R. Corson, Kenneth Ross MacKenzie e Emilio Gino Segrè  86  Radon  Rn  222,0176 g/mol  9,23 g/l  -71 °C  -61,8 °C  1900  Friedrich Ernst Dorn87  Franci  Fr  223,0197 g/mol   27 °C  677 °C  1939  Marguerite Perey  88  Radi  Ra  226,0254 g/mol  5,50 g/cm3  700 °C  1140 °C  1898  Marie e Pierre Curie 89  Actini  Ac  227,0278 g/mol  10,07 g/cm3  1047 °C  3197 °C  1899  André-Louis Debierne  90  Tòri  Th  232,0381 g/mol  11,72 g/cm3  1750 °C  4787 °C  1829  Jöns Jacob Berzelius 91  Protactini  Pa  231,0359 g/mol  15,37 g/cm3  1554 °C  4030 °C  1917  Kasimir Fajans e Otto H. Göhring 92  Urani  U  238,0289 g/mol  18,97 g/cm3  1132,4 °C  3818 °C  1789  Martin Heinrich Klaproth 93  Neptuni  Np  237,0482 g/mol  20,48 g/cm3  640 °C  3902 °C  1940  Edwin McMillan e Philip Abelson 94  Plutòni  Pu  244,0642 g/mol  19,74 g/cm3  641 °C  3327 °C  1940  Glenn Theodore Seaborg, Edwin McMillan, Joseph William Kennedy e Arthur Wahl 95  Americi  Am  243,0614 g/mol  13,67 g/cm3  994 °C  2607 °C  1944  Glenn Theodore Seaborg, Leon Morgan, Ralph James e Albert Ghiorso 96  Curi  Cm  247,0703 g/mol  13,51 g/cm3  1340 °C   1944  Glenn Theodore Seaborg, Ralph James e Albert Ghiorso 97  Berkèli   Bk  247,0703 g/mol  13,25 g/cm3  986 °C   1949  Glenn Theodore Seaborg, Stanley Gerald Thompson, Kenneth Street Jr. e Albert Ghiorso 98  Califòrni  Cf  251,0796 g/mol  15,1 g/cm3  900 °C   1950  Glenn Theodore Seaborg, Stanley Gerald Thompson, Kenneth Street Jr. e Albert Ghiorso 99  Einsteini  Es  252,0829 g/mol   860 °C   1952  Albert Ghiorso 100  Fermi  Fm  257,0951 g/mol   1527 °C   1952  Albert Ghiorso  101  Mendelevi  Md  258,0986 g/mol     1955  Albert Ghiorso, Bernard Harvey, Gregory Choppin, Stanley Thompson e Glenn Theodore Seaborg 102  Nobeli  No  259,1009 g/mol   827 °C   1958  Albert Ghiorso, Glenn Theodore Seaborg, Torbjørn Sikkeland e John R. Walton 103  Laurenci  Lr  260,1053 g/mol   1627 °C   1961  Albert Ghiorso, Glenn Theodore Seaborg, Torbjørn Sikkeland e John R. Walton 104  Rutherfòrdi  Rf  261,1087 g/mol     1964-69  JINR 105  Dubni  Db  262,1138 g/mol     1967-70  JINR  106  Seabòrgi  Sg  263,1182 g/mol     1974  JINR e LBNL 107  Bòhri  Bh  262,1229 g/mol     1976  GSI 108  Assi  Hs  265 g/mol     1984  GSI 109  Meitneri  Mt  266 g/mol     1982  GSI 110  Darmstadti  Ds  269 g/mol     1994  GSI 111  Roentgèni  Rg  272 g/mol     1994  GSI 112  Copernici  Cn  277 g/mol     1996  GSI 113  Nihòni  Nh      2004  RIKEN 114  Fleròvi  Fl      1998  JINR 115  Moscòvi  Mc      2004  JINR-LLNL 116  Livermòri  Lv      2000  JINR 117  Tennessina  Ts      2010  JINR 118  Oganesson  Og      2002  JINR

 Bibliografia 

 Liames intèrnes 

 :Categoria:Element quimic
 Taula periodica
 Lista dels elements per simbòl
 Descobèrta dels elements quimics
 Lista dels elements quimics, triats per temperatura de fusion
 Taula dels isotòps

 Liames extèrnes 

 Banca de donadas de la Societat Francesa de Quimia (SFC)

 Nòtas e referéncias 

Categoria:Element quimic