Saragossa

Saragossa, o pus rarament Saragosta (prononciat ; en castelhan, aragonés  e oficialament: Zaragoza), es la capitala d'Aragon aital coma de la província eponima. La populacion èra de  abitants lo 1r de genièr de 2021, estant lo cinquen municipi d'Espanha per populacion.

 Toponimia 
Ancianament s'i trapava l'establiment d'un pòble iberic sonat Salduie o Salduba, e mai tard una ciutat romana pròcha de la localitat sonada Caesaraugusta, fondada per l'emperaire Cesar August en 24 aC. Los arabis la nomenèron Saraqusta (سرقسطة), que venguèt Zaragoça, Zaragoza  en aragonés, Zirigoza en alguns dialèctes aragoneses e baturra, Zaragoza en castelhan e Saragossa en occitan e catalan.

 Geografia 
Saragossa se situa dins la val inferiora de l'Èbre,  a l'embocadura dels rius Huervan e Gállego, que traversan la ciutat. Es distanta de  de Tolosa, Barcelona, Valéncia, Bilbao e Madrid. 

 Istòria  
De 1018 a 1110 foguèt la capitala de la Taifa de Saragossa, tanben sonada reialme moro de Saragossa, que sa residéncia reiala, lo palais de l'Aljaferia, es actualament lo sèti de las Còrts d'Aragon.

Lo rei Anfós I d'Aragon conquistèt Saragossa en 1118, que venguèt la capitala del reialme d'Aragon. La ciutat foguèt partejada en quartièrs jusieu, musulman e crestian.

Tre 1164 a 1707 venguèt una de las ciutats principalas de la Corona d'Aragon (qu'aviá pas de capitala).

Un tractat important foguèt signat a Saragossa (Tractat de Saragossa) en 1529 entre espanhòls e portugueses per lo partatge de las descobèrtas del Mond Nòu.

Pendent l'invasion d'Espanha per Napoleon, Saragossa sofriguèt dos sètges e foguèt practicament destruita.

Foguèt lo sèti d'EXPO-2008.

 Nòtas e referéncias  

Categoria:Saragossa (província)
Categoria:Comuna de la província de Saragossa
Categoria:Vila espanhòla de mai de 100 000 abitants
Saragossa
Categoria:Vila d'Aragon