Ebenistariá

L´ebenistariá (gascon: ebenisteria) o ebenariá (gascon: ebeneria) es una especialitat del trabalh de la fusta que per mejan de tecnicas coma placatge o marquetariá,  fabrica de mòbles amb de fustas finas, especialament en ebèn, que li dona lo nom.

Los dos modèls tradicionals pus comuns d'ebenistariá son lo chinés e l'europèu. Los chineses en particular an desvelopat cents de tipes de juntas e los seus mòbles sovent son tenguts amassa sens pega ni claus. I a diferents tipes d'ebenistariá per diferentas estructuras, per exemple aquela utilizada per bastir un ostal es diferenta d'aquela emplegada per los joguets, e mai se i a d'elements que coïncidisson parcialament.

Las aisinas tipicas d'aquel mestièr son subretot per talhar, trabalhar, tornejar, polir, e per montar, coma de sègas, de sègas/sèrras/ressègas de fustièr, de varlòpas/garlòpas e rabòts, entre autres.

Los produches caracteristics cobrisson tota la gamma de mòbles fins coma de comòdas, d'estaudèlas, de barandas d'escalièrs, de bibliotècas, e autras.

Los trabalhadors d'aquela especialitat son nomenats ebenistas.

L'ebenariá designa tanben l'obrador d'ebenista.

Istòria
Com amb la pèira, lo fang, i parts d'animals, la fusta foguèt un dels primièrs materials trabalhats pels òmes primitius. Lo desvolopament d'una civilizacion es generalament ligat a l'aument del gra d'abiletat dins l'obrament dels materials.

Doas civilizacions ancianas abilas dins l'usatge de la fusta èran los Egipcians e los Chinés. La fusta es descricha dins fòrça dessenhs de l'Egipte antica. I a tanben òbras d'ebenistariá dels ancians egipcians, coma de cadièras, qu'existisson encara. Lo metal utilizat pels Egipcians èra probablament bronze, o coire, perque l'acièr èra pas encara estat inventat.

Lo paire e la maire de la fusta en China son Lu Ban e sa femna, Lady Yun. Lu Ban se ditz qu'a portat la palanca e d'autres instruments en China. Sos ensenhaments son contenguts dins lo Lu Ban Jing (lo manuscrit de Lu Ban), e mai se foguèt probablament escrich 1500 ans abans sa vida. Aqueste libre descriu cossí bastir divèrses objèctes. Conten tanben d'instruccions extensivas sus Feng Shui. Menciona gaireben pas res de la complèxa fabricacion de mòbles a sens pega ni claus per la quala los ebenistas chineses son tan celèbres.

Categoria:Arts aplicadas