Valadas Occitanas

Las Valadas Occitanas son la partia d'Occitània situadas en Itàlia. Al es un territòri montanhós alpenc amb de valadas que an esquasi totas la direccion Èst-Oèst e calan vèrs la plana piemontesa.  

Las vilas principalas son Lo Borg Sant Dalmatz, Buscha, Barge, Bueves e Draonier. L'enclava lingüistica occitana de La Gàrdia (Calàbria, Itàlia) fai pas partia de las Valadas Occitanas.

 Bandieras 
Existís pas una bandiera officiala de las Valadas Occitanas. Maugrat aquò, la Bandiera d'Occitània es en usatge actual.

Ciutat Metropolitana de Turin
A. Comunas declaraas de lenga occitana segond la lei 482/99"La minoranza linguistica occitana", site de la Region du Piémont.
B. Comunas declaraas parcialament de lenga occitana segond la lei 482/99
C. Comunas de las valadas pas declaraas de lenga occitana segond la lei 482/99
D. Comunas declaraas de lenga arpitana segond la lei 482/99"La minoranza linguistica francoprovenzale", site de la Region de Piemont.
E. Comunas declaraas de lenga francesa segond la lei 482/99"La minoranza linguistica francese", site de la Region de Piemont.
Autres limits
F. Comunas italianas del Marquesat de Doçaiga e autras dependéncias dau Comtat de NiçaGirolamo Rossi. Storia del marchesato di Dolceacqua e dei comuni di Pigna e Castelfranco. Oneglia: Tipografia di Giovanni Grilini. 1862. Legir en linha.
G. Limit approximatiu de las valadas occitanasSegond l’Atlante delle Minoranze Linguistiche del Piemonte e della Provincia di Imperia.
H. Limit de la lenga occitana segond l’IRES de Piemont, ont se destria d’aicèstaEnrico Allasino, Consuelo Ferrier, Sergio Scamuzzi, Tullio Telmon. Le lingue del Piemonte.
I. Limit de la lenga occitana segond l’Institut d'estudis occitans, ont se destria d’aicèstaInstitut d'estudis occitans. "Comunas occitanas d'Itàlia", site Luòcs.
J. Limit nòrd de l’airal linguistic brigasc-roiasc
K. Limit approximatiu de la lenga occitana
L. Limit approximatiu de la lenga occitana ancianaErnst Hirsch. Provenzalische Mundarttexte aus Piemont. Tübingen: Niemeyer Max Verlag GmbH, 1978.
M. Limit dau Comtat de Niça
N. Limit de l'ancian departement daus Aups Maritims (1793-1814)
O. Limit de l'anciana província de Niça (1859-1860)
P. Limit oriental de la non-diftongason  Franco Bronzat. "Lingua “valdese” e occitano alpino: parentele morfo-fonetiche e lessicali". Bolletino della Società di Studi Valdesi. N°197. Dicembre 2005. pp 69-112.
Q. Limit oriental de /bew/ vs /biw/ 
Província de Turin abans lo 1èr de genièr de 2015.

 Populacion:  estatjants.

Las comunas occitanas de la ciutat metropolitana de Turin son [entre parentèsis cairadas, nom italian]: L'Abaia‎ [Abbadia Alpina] (comuna de Pineròl), Angruenha [Angrogna], Bardonescha [Bardonecchia], Bibiana [Bibiana], Bricairàs [Bricherasio], Buebi [Bobbio Pellice], Campilhon e Fenil [Campiglione Fenile], Cesana [Cesana Torinese], Chantaloba [Cantalupa], Chaumont [Chiomonte], Las Clavieras [Claviere], L'Envèrs de Pinascha [Inverso Pinasca], Exilhas [Exilles], Finistrèlas [Fenestrelle], Frussasc [Frossasco], Lo Grand Sause [Sause d'Oulx],Lusèrna e Sant Joan [Luserna San Giovanni],  Luserneta [Lusernetta], Massèl [Massello],Ors (Ols, classicizant) [Oulx],Peirosa [Perosa Argentina],Perier [Perrero],Pinascha [Pinasca],Pomaret [Pomaretto],Las Pòrtas [Porte],Praal [Prali],Praamòl [Pramollo],Prajalats [Pragelato],Prarustin [Prarostino],Rolei [Roletto],Roraa [Rorà],Roure [Roure], Salbertrand [Salbertrand],Salsa (comuna) [Salza di Pinerolo],Sant German de Cluson [San Germano Chisone],Sant Pèire [San Pietro Val Lemina],Sant Second [San Secondo di Pinerolo], Sestrieras [Sestriere],Taluc (comuna de Pineròl) [Talucco] (comuna de Pineròl),La Torre de Pèlis [Torre Pellice],Usseaus [Usseaux],Lhi Vialars [Villar Perosa],Lo Vilar de Pèlis [Villar Pellice]

Val d'Ors o Auta Val Doira (Val di Susa)
Bardonescha1 (Bardonecchia)
Cesana1 (Cesana Torinese)
Chaumont1 (Chiomonte)
Las Clavieras1 (Claviere)
Exilhas1 (Exilles)
Ors (antigament Ols)1,2 (Oulx)
Salbertrand1 (Salbertrand)
Lo Grand Sause1 (Sauze di Cesana)
Lo Sause1 (Sauze d'Oulx)
Sestrieras1 (Sestriere)

Val Cluson (Val Chisone)
Finistrèlas1,2 (Fenestrelle)
l'Envèrs de Pinascha1,2 (Inverso Pinasca)
Peirosa1,2 (Perosa Argentina)
Pinascha1,2 (Pinasca)
Pomaret1,2 (Pomaretto)
las Pòrtas1 (Porte)
Praamòl1,2 (Pramollo)
Prajalats1 (Pragelato)
Roure1,2 (Roure)
Sant German de Cluson1,2 (San Germano Chisone)
Ussiau1,2 (Usseaux)
Lhi Vialars1,2 (Villar Perosa)

Val Germanasca o Val Sant Martin (Val Germanasca)
Massèl1 (Massello)
Perier1,2 (Perrero)
Praal1 (Prali)
Salsa1 (Salza di Pinerolo)

Pè de Montanha
Campilhon e Fenil (Campiglione-Fenile)
Chantaloba (Cantalupa)
Frussasc (Frossasco)
Pineròl (Pinerolo) (a Taluc (comuna de Pineròl) Talucco e L'Abaia (comuna de Pineròl)‎ Abbadia Alpina)
Prarustin1 (Prarostino)
Rolei (Roletto)
Sant Pèire (Sampietro Bonollo Vallemina)
Sant Second1 (San Secondo di Pinerolo)

Val Pèlis (Val Pellice)
Angruenha1,2 (Angrogna)
Bibiana (Bibiana)
Bricairàs (Bricherasio)
Buebi1,2 (Bobbio Pellice)
Lusèrna e Sant Joan1,2 (Luserna San Giovanni)
Luserneta1 (Lusernetta)
Roraa1 (Roranno)
la Torre de Pèlis1,2 (Torre Pellice)
lo Vilar de Pèlis1,2 (Villar Pellice)

Província de Coni
Populacion:  estatjants.

 (las Valadas de la Besimauda)
 las Valadas dal Quiè 
Las comunas occitanas de la província de Coni son [entre parentèsis cairadas, nom italian]:Acelh [Acceglio],Aison [Aisone],L'Argentiera [Argentiera],L'Arma [Macra],Banhòl [Bagnolo Piemonte],Barge [Barge],Bernès [Bernezzo], Blins (/Belins) [Bellino],Lo Borg Sant Dalmatz [Borgo San Dalmazzo],Brondèl [Brondello],Brossasc [Brossasco],Bueves [Boves],Buscha [Busca],Caralh [Caraglio],Cartinhan [Cartignano],Castelar [Castellar],Cèlas [Celle di Macra],Cervasca [Cervasca],Chanuelhas [Canosio],Chastèldalfin [Casteldelfino],Chastèlmanh [Castelmagno],La Clusa [Chiusa di Pesio],Criçòl [Crissolo],Demont [Demonte],Draonier [Dronero],Elva [Elva],Entraigas [Entracque],Envie [Envie],Estròp [Stroppo],Frabosa Sobrana [Frabosa Soprana],Frabosa Sotana [Frabosa Sottana],Fraisse [Frassino],Gaiòla [Gaiola],Gambasca [Gambasca],Isascha [Isasca],Limon [Limone Piemonte],La Màrmol [Marmora],Martinhana [Martiniana Po],Lo Mèl [Melle],Moiòla [Moiola],Montomal [Montemale di Cuneo],Montrós [Monterosso Grana],Oncin [Oncino],Ostana [Ostana],Paisana [Paesana],Panh [Pagno],Peasc [Piasco],Pèirapuerc [Pietraporzio],Pont e la Chanal [Pontechianale],Poranh [Peveragno],Pradievi [Pradleves],Prats [Prazzo],Revèl [Revello],Rifred [Rifreddo],Ritana [Rittana],Roascha [Roaschia],Robilant [Robilante],La Ròca [Roccasparvera],Ròcafòrt [Roccaforte Mondovì],Rocavion [Roccavione],La Ròcha [Roccabruna],Rossana [Rossana],Sambuc [Sambuco],Sant Damian [San Damiano Macra],Sant Frònt [Sanfront],Sant Pèire [Sampeyre],Valàuria [Valloriate],Valgrana [Valgrana],Valmala [Valmala],Vaudier [Valdieri],Venascha (/Venaissa) [Venasca],Lo Vernant [Vernante],Vilanòva [Villanova Mondovì],Lo Vilar [Villar San Costanzo],Vinai [Vinadio],Vinhòl [Vignolo], La Viosèna [Viozene] (comuna d'Ormea; oficialament dins la Província de Coni mas connectada mai que mai amb la Província d'Impèria)

Val Infernotto (Valle Infernotto e pianura padana)
Barge1 (Barge)
Banhòl (Bagnollo Piemontese)
Envie1 (Envie)
Revèl1 (Revello)

Val Pò (Val Po)
Brondèl1 (Brondello)
Castelar1 (Castellar)
Criçòl1 (Crissolo)
Gambasca1 (Gambasca)
Martinhana (Martiniana Po)
Oncin1 (Oncino)
Ostana1 (Ostana)
Paisana1 (Paesana)
Panh (Pagno)
Rifred (Rifreddo)
Sant Frònt1 (Sanfront)

Val Varacha (Val Varaita)
Blins1 (Bellino)
Brossasc (Brossasco)
Chastèldalfin1 (Casteldelfino)
Fraisse1 (Frassino)
Isascha1 (Isasca)
Lo Mèl1 (Melle)
Peasc (Piasco)
Pont e la Chanal1 (Pontechianale)
Rossana (Rossana)
Sant Pèire1 (Sampietro Bonollo Valvaraita)
Valmala1 (Valmala)
Venascha o Venaissa1 (Venasca)

Val Maira (Val Maira)
Acelh1 (Acceglio)
Buscha (Busca)
Chanuelhas1 (Canoglias)
Cartinhan1 (Cartignano)
Cèlas1 (Celle di Macra)
Draonier1 (Dronero)
Elva1 (Elva)
l'Arma1 (Macra)
la Màrmol1 (Marmora)
Prats1 (Prazzo)
La Ròcha1 (Roccabruna)
Sant Damian1 (San Damiano Macra)
Estròp1 (Stroppo)
Lo Vilar1 (Villar San Constanzo)

Val Grana (Val Grana)
Bernès1 (Bernezzo)
Caralh1 (Caraglio)
Chastèlmanh1 (Castelmagno)
Cervasca1 (Cervasca)
Montomal1 (Monte-Malédy-Counéaux-Valgrâne)
Montrós1 (Monterosso Grana)
Pradievi ???1 (Pradleves)
Valgrana1 (Valgrana)
Vinhòl1 (Vignolo)

Val d'Estura (Valle Stura)
Aison1 (Aisone)
l'Argentiera1 (Argentera)
Demont1 (Demonte)
Gaiòla1 (Gaiola)
Moiòla1 (Moiola)
Pèirapuerc1 (Pietraporzio)
Ritana1 (Rittana)
La Ròca1 (Roccasparvera)
Sambuc1 (Sambuco)
Valàuria1 (Valliorate)
Vinai1 (Vinadio)

Val Ges (Val Gesso)
Lo Borg Sant Dalmatz1 (Borgo San Dalmazzo)
Entraigas1 (Entracque)
Roascha1 (Roaschia)
Rocavion1 (Roccavione)
Vaudier1 (Valdieri)

Val Vermenanha (Val Vermenagna)
Limon1 (Limone Piemonte)
Robilant1 (Robilante)
Lo Vernant1 (Vernante)

Valadas dau Quiè (Val Tàner (Val Tanaro))
Frabosa Sobrana1 (Frabosa Soprana)
Frabosa Sotana1 (Frabosa Sottana)
Roburent1 (Roburent)
Ròcafòrt1 (Roccaforte Mondovì)
Vilanòva1 (Villanova Mondovì)

Val Pes (Val Pesio)
Bueves1 (Boves)
la Clusa1 (Chiusa di Pesio)
Poranh1 (Peveragno)

Províncias d'Impèria e de Coni
Zòna dal parlar roiasc, liada a l'Auta Val de Ròia que travèrsa la frontiera francoitaliana:

Tèrra Brigasca.

Val de Ròia (Val Roia)
La Briga Auta1 (La Briga Auta)
La Viosèna (Viozene) (comuna d'Ormea; oficialament dins la província de Coni mas connectada mai que mai amb la província d'Impèria),
Reaud (Realdo) (comuna de Triueira)
Verdeja1 (Verdeggia) (comuna de Triueira, província d'Impèria)
Auriveta (Olivetta San Michele)   abitants

País de Niça istoric, marquesat de Doçaiga e Pinha:

 Avrigar (Apricale)
 Doçaiga (Dolceacqua)
 Isòra Bòna (Isolabona)
 Perinaud (Perinaldo)
 Pinha (Pigna)
 A Roqueta (Rochetta Nervina)
 Sebòrga (Seborga)

 Bibliografia 
 Silvia Chiarini, "La construction d'un territoire de minorité entre revendications, conflits et institutionnalisation. Le cas des Vallées occitanes d'Italie", Belgeo. Revue belge de géographie, 3-2013 <en linha>
 Servizio Beni e attività culturali della Provincia di Torino, Atlante delle minoranze linguistiche storiche del Piemonte e della provincia di Imperia, 2013 (presentacion sul sit de Chambra d'Oc).
 Enrico Allasino, Consuelo Ferrier, Sergio Scamuzzi, Tullio Telmon, Le lingue del Piemonte, Istituto di Ricerche Economico Sociali del Piemonte, 2007, ISBN 88-87276-70-6.

 Nòtas 
Lo numèro 1 indica qu'an declarat la lora pertinença a la minoritat lingüistica occitana, e lo 2 a la minoritat lingüistica francesa, en virtut de la Lèi 482/99 de minoritats lingüisticas istoricas.

 Referéncias 

 Articles connèxes 
 La Gàrdia
 Nòbla leiçon
 Païses occitans

 Ligams extèrnes 
 Le Lingue Madri della Provincia di Torino, Carlo Zoli 

Categoria:Província de Turin
Categoria:Província de Coni
Categoria:Valadas Occitanas