Filipinas

Las Filipinas, oficialament Republica de las Filipinas (en tagalòg: Republika ng Pilipinas), son un estat sobeiran d'Asia del Sud-Èst situat a l'oèst de l'ocean Pacific. 

Al nòrd l'estreit de Luzon las separan de Taiwan. A l'oèst, la mar de China Meridionala las separan de Vietnam. Al sud oèst, la mar de Sulu s'estend entre lo país e l'illa de Bornèo, e al sud la Mar de las Celebas las separan de las autras illas d'Indonesia. Son bordadas a l'èst per la mar de las Filipinas. Sa situacion dins la cencha de fuòc del Pacific e son clima tropical fan que lo país es expausats als tèrratrèms e a las tempèstas tropicalas mas portèron tanben fòrças ressorsas naturalas e ne fan un dels airals pus rics en biodiversitat al mond. Cobrissent aperaquí tres cent mila quilomètres carrats  es lo 73en estat pus estendut al mondGeneral Profile of the Philippines : Geography, Philippine Information Agency. e un archipèla de 7,641  illas, las Filipinas se divisan en tres entitats geograficas: Luzon, Visayas, e Mindanao. La capitala es Manila.

Amb una populacion de pus de 100 millions d'abitants en 2015, las Filipinas son lo seten país pus poblat d'Asia e lo dotzen pus poblat al mond. I cal apondre una populacion de 12 million de personas que vivon al delà de las mars.Global Pinoys to rally at Chinese consulates – The Philippine Star » News » Headlines. Philstar.com (2012-04-27). Retrieved on 2012-07-04. D'etnias e culturas multiplas s'encontran a travèrs de las illas. A l'epòca preïstorica, los negritos foguèron entre los primièrs abitants de l'archipèla. Foguèron seguits d'èrsas successivas de poblants d'origina austranesiana que portèron amb eles d'influéncias vengudas de las societats malaia, Indo, e islamicas. Un negòci e un poblament chinés important introdusiguèron d'influéncias culturalas chinesas que demoran encara uèi.

L'arribada de Ferrand Magellan en 1521 marquèt lo començament d'un periòde d'interèsses e de colonizacion espanhòla. En 1543, l'explorador espanhòl Ruy López de Villalobos nomenèt l'archipèla Las Islas Filipinas en onor de Felip II d'Espanha. L'Empèri espanhòl comencèt lo poblament amb l'arribada de Miguel López de Legazpi de Nòva Espanha (Mexic actual) en 1565 qu'establiguèt lo primièr poblament espanhòl dins l'archipèla, que demorèt una colonia espanhòla durant mai de 300 ans.

 Istòria 
Los primièrs abitants del territòri de las Filipinas arribèron benlèu dins l'illa de Palawan   ans ab. J.C. Lo primièr grop d'europèus qu'arribèt dins l'archipèla foguèt l'expedicion del portugués Fernão de Magalhães al servici d'Espanha. La colonizacion espanhòla comencèt durant lo govèrn del rei Felip II d'Espanha. Lo conquistador Miguel López de Legazpi arribèt en 1565 a Cebu. La capitala, Manila foguèt fondada en 1571.

Una revolucion que desirava l'independéncia filipina comencèt lo 17 de julhet de 1897 comandada pel general Emilio Aguinaldo, mas en 1898 comencèt una guèrra entre Espanha e los Estats Units d'America. Coma resultat, Filipinas foguèron ocupadas pels Estats Units en 1899, aprèp un cort periòde d'independéncia.

Durant la Segonda Guèrra Mondiala, Japon ocupèt militarament lo territòri filipin, e los japonés foguèron  forabandits solament en 1945. Lo 4 de julhet de 1946 las Filipinas se declarèron independentas dels Estats Units, amb Manuel Acuña Roxas per president.

 Politica 
Las Filipinas son una republica presidenciala. Lo president es lo cap d'Estat e tanben lo cap del govèrn. Es elegit per la populacion per un periòde de sièis ans.

Lo Parlament (Kongreso ng̃ Pilipinas) se compausa de doas cambras: lo Senat, amb 24 membres elegits per un periòde de sièis ans, e l'Ostal dels Representants (Kapulungán ng̃ mg̃a Kinatawán ng̃ Pilipinas), compausat de 235 membres elegits per un periòde de tres ans.

 Geografia 
Las Filipinas son constituidas d'un archipèla de 7107 illas, amb una superfícia totala d'aperaquí . Las illas s'estendon del nòrd cap al sud subre 1800km, e d’èst cap a l'oèst sus mai de . Son divisidas en tres grops : Luzon (Regions I à V + NCR & CAR), que s'i tròba la capitala, Manila, las Visayas (VI à VIII), e Mindanao (IX a XIII + ARMM). La màger part de las illas montanhosas son cobèrtas de selvas tropicalas e d’origina volcanica coma l’atestan los tèrratrems freqüents e la vintena de volcans en activitat coma Pinatubo. L'archipèla es tanben somés als tifons del Pacific de l'oèst subretot entre mai e octobre. Lo pòrt de Manila, sus l'illa de Luzon, es la capitala e la segonda pus granda vila del país après Quezon City. Lo trescòl es lo mont Apo subre l'illa de Mindanao, que s'enauça a 2954 mètres.
 Subdivisions administrativas 
Las Filipinas son subdivididas en 81 províncias, organizadas en 17 regions. Vaquí la lista de las regions filipinas.

 Region  Designacion  Sèti del Govèrn Region de Luzon Nòrd-oèst  Region I  San Fernando, La Union, La Union Val de Cagayan  Region II  Tuguegarao, Cagayan Luzon Central  Region III  San Fernando, Pampanga, Pampanga CALABARZON¹ ²  Region IV-A  Calamba, Laguna MIMARO¹ ² ³  Region IV-B  Calapan, Mindoro Oriental Region de Bicol  Region V  Legazpi, Albay Visayas Occidental³  Region VI  Iloilo Visayas Central  Region VII  Cebu Visayas Èst  Region VIII  Tacloban, Leyte Peninsula de Zamboanga  Region IX  Pagadian, Zamboanga del Sur Mindanao Nòrd  Region X  Cagayan de Oro Region de Davao  Region XI  Davao SOCCSKSARGEN¹  Region XII  Koronadal, Cotabato Sud Caraga  Region XIII  Butuan City Region Autonòma del Mindanao Musulman  ARMM  Cotabato Region Administrativa Cordillera  CAR  Baguio Region de la Capitala Nacionala  NCR  Manila

 Demografia 
Las Filipinas comptan mai de 104 000 000 d'abitants en 2018.

 Economia 
De veire: Economia de las Filipinas.
 Cultura 
Aproximativament 81% dels filipins son catolics, 9% son seguidors d'altras religions crestianas, e 5% son musulmans.
 Bibliografia 
 Vejatz tanben 

 Ligams extèrnes 

 Nòtas & referéncias 
<references>