Madi

Madi ke seela seo se tshwago motho ge a gobetsi goba a hlakane le kotsi. Mo go basadi ke seela seo basadi ba swanetsego go se bona kgwedi ka kgwedi, re se bitsago go ya kgweding.

Madi a bopega ka gare ga marapo a gago, letlalo la spongy ka gare ga marapo a gago. Mokokotlo wa marapo o na le disele tša stem, tšeo e lego sebopego sa mathomo sa disele tša madi tša mmele wa gago. Disele tša madi di gola go tšwa go disele tše tša marapo a gago, gomme ge di bopilwe ka botlalo, di tsena ka gare ga ditšhika tša madi a gago bjalo ka madi a feletšego.Madi a thoma ka gare ga marapo a gago, letlalo la spongy ka gare ga marapo a gago. Mokokotlo wa marapo o na le disele tša stem, tšeo e lego sebopego sa mathomo sa disele tša madi tša mmele wa gago. Disele tša madi di gola go tšwa go disele tše tša marapo a gago, gomme ge di bopilwe ka botlalo, di tsena ka gare ga ditšhika tša madi a gago bjalo ka madi a feletšego.

Madi a mantši ke a seela. Le ge go le bjalo, e na le disele le diproteine tšeo di e dirago gore e be ye koto go feta meetse. Palogare ya dipoo tše kgolo e na le dilitara tše 5 (10.5 pints) tša madi, mola tše tshadi di na le dilitara tše 4 (8.5 pints). Madi a tšea 8% ya boima bja mmele wa gago:Plasma e bopa 55% ya madi a gago.Disele tše khubedu di bopa 44% ya madi a gago.Disele tše tšhweu tša madi le diplatelet di bopa 1% ya madi a gago.Plasma ke seela se serolane seo se nago le meetse a go feta 90%. Mošomo wo mogolo wa yona ke dinamelwa. E rwala disele tša madi, diproteine tše bohlokwa le letswai mmeleng ka moka. Gape e sepediša ditšhila go tšwa go disele tša gago go ya go dipshio le sebete gore di tlošwe. E thuša go boloka themperetšha ya mmele le go dira gore disele tša madi di dikologe mmeleng ka moka.

Plasma ke seela se serolane seo se nago le meetse a go feta 90%. Mošomo wo mogolo wa yona ke dinamelwa. E rwala disele tša madi, diproteine tše bohlokwa le letswai mmeleng ka moka. Gape e sepediša ditšhila go tšwa go disele tša gago go ya go dipshio le sebete gore di tlošwe. E thuša go boloka themperetšha ya mmele le go dira gore disele tša madi di dikologe mmeleng ka moka.Madi a gago, go swana le disele tše khubedu tša madi, ke a mahubedu. E khubedu ge e etšwa pelong ya gago gomme e tletše oksitšene. E ba bokhubedu bja ditena ge e na le oksitšene ye nnyane gomme e boela pelong ya gago go hwetša tše dingwe.

 Tshupetso 

[lokiša]

Dihlopha: 

 CS1 Seisimane-language sources (en)
 Madi