Akani Simbine

Akani Simbine (yo a belegwego ka la 21 Lewedi 1993) ke mokitimi wa Afrika Borwa yo a nago le bokgoni bja go kitima ka lebelo la Dimithara tše 100. E be e le wa bohlano go 2016 Summer Olympics go banna ba dimithara tše 100 gomme e be e le Mong wa rekoto ya Afrika ya dimithara tše 100, ka nako ya metsotswana ya 9.84 yeo e beilwego ka July 2021 go fihlela e robja ke Ferdinand Omanyala ka Lewedi 2021.

Simbine e be e le mophadišani wa makgaola-kgang wa diphadišano tša lefase tša banna tša dimithara tše 100 ka 2017 (wa bohlano), 2019 (wa bone), le 2022 (wa bohlane) gomme e be e ri nkgwete ya dimithara tše 100. Mo phadišanong ya 4 × 100 metres, o thušitše Afrika Borwa go ba nkgwete ya African Championships ka 2016 le 2018, le go ba wa bobedi go 2018 Commonwealth Games ka nako ya rekoto ya Afrika Borwa ya metsotswana ya 38.24. O kgomaretše Afrika Borwa go gauta ka 2021 World Relays. Simbine o feditše ka gare ga ba 5 ba maemo a godimo mabelong a mane a go feta a 100m, go akaretšwa le wa 4th ka 2019 World Championships le 2020 Summer Olympics ka ntle le go thopa sefoka sa bronze go mokitimi wa Canada Andre De Grasse.

Ka morago ga go lahlegelwa ke mentlele gape go dimithara tše 100 tša banna go di-Olympics tša Paris tša 2024 - a fetša e le wa bone ka nako e mpsha ya rekoto ya Afrika Borwa ya 9.82, Simbine mafelelong o ile a thopa mentlele wa silifera wa di-Olimpiki bjalo ka karolo ya sehlopha sa Afrika Borwa sa 4 × 100 metres relay ka la 9 Phato 2024.

Ka la 10 Mosegamanye 2024, Komiti ya Diolimpiki ya Afrika Borwa e mo kgethile le sebapadi sa boithobollo sa bokgabo Caitlin Rooskrantz bjalo ka barwadi ba folaga go Dipapadi tša Diolimpiki tša Paris 2024.

 Taodišophelo 

 Dipapadi tša Lefase tša 2013 
O ile a phadišana mo mabelong a Dimithara tše 100 ka 2013 World Championships in Athletics.

 Dipapadi tša Universiade tša 2015 
Ge e be e le morutwana wa Information Science kua Yunibesithi ya Pretoria,  Simbine o ile a lekana le rekoto ya Afrika Borwa ya dimithara tše 100 gomme a bea rekoto ya tiragalo ka la 9 Masegamanye 2015 ka lebelo la gagwe la go thopa mentlele wa gauta kua Universiade ya 2015 kua Gwangju, Korea Borwa. <span typeof="mw:Entity" id="mwYQ">&nbsp;</span>

 Pego ya Afrika Borwa ya 2016 le Dipapadi tša Olympic 
Simbine gape o ile a roba rekoto ya Afrika Borwa ya dimithara tše 100 ka nako ya metsotswana ya 9.89 kua Gyulai István Memorial kua Székesfehérvár ka la 18 Julae 2016. O feditše e le wa bohlano ka metsotswana ya 9.94 phadišanong ya mafelelo ya dimithara tše 100 ya 2016 Olympics kua Rio de Janeiro ka la 14 Phato 2016.

 2017 
Sebokeng sa mathomo sa 2017 IAAF Diamond League kua Doha, Simbine o fentše tiragalo ya dimithara tše 100 ka nako ya metsotswana ya 9.99. 

 2018 
Simbine o fentše 2018 Commonwealth Games 100 m final ka metsotswana ya 10.03, a theošetša moratwa wa pele ga lebelo Yohan Blake go ya go wa boraro. 

 2020 
Simbine o thomile sehla sa gagwe sa 2020 ka lebelo la Dimithara tše 150 kua Yunibesithing ya Johannesburg Stadium ka la 14 Feberware, a lekana le Nako ya rekoto ya Afrika Borwa (15.08) ge a be a kitima go fihla mafelelong, eupša a se na tshedimošo ya phefo. O ile a kitima dimithara tša gagwe tša mathomo tše 100 tša sehla ka la 14 Matšhe kua Yunibesithing ya Pretoria Tuks Stadium.  Ka ge a be a sa kgonthišege ge e ba a tla kgona go phadišana ka morago sehleng ka baka la Leuba la COVID-19 leo le bego le phatlalala ka lebelo, o ile a kgorometša go fihla mafelelong ka nako ya go eta pele lefase ya metsotswana ya 9.91 ka phišo.

Simbine o ile a kgaotša go itlwaetša ka Matšhe gomme a se hwetše tumelelo ya go thomološa go itlwaetsa gape go fihla ka Julae, dibeke ka morago ga ge dipapadi tše dingwe di thomile go itlwaeletša ka morago ga go kgopela Athletics South Africa gore e dumelele bo-athlete go boela tseleng. O be a ka se kgone go phadišana go fihlela a tloga Afrika Borwa bogareng bja Agostose go ya Yuropa, a thopa phadišano ya dimithara tše 100 kua Marseille, Rovereto le Bellinzona ka dinako tša metsotswana ya 10.19, 10.17, le 10.02 ka go latelana.  O feditše sehla sa gagwe ka Lewedi ka phenyo ya dimithara tše 100 go Rome Diamond League, a latela Arthur Cissé wa Ivory Coast ka dimithara tše 85 tša mathomo pele ga ge a ka fenya ka metsotswana ya 9.96.  

 2021 
Simbine o thomile sehla ka phenyo ya metsotswana ya 10.00 go dimithara tše 100 go Athletix Invitational kua Johannesburg ka la 23 Hlakola, yeo e bego e tla ba nako ya pele ge e se ka lebelo la phefo, yeo e be e le ka godimo ga mellwane ya +2.0 m/s.  O ile a roba metsotswana ye 10 go Gauteng North Championships kua Yunibesithing ya Pretoria ka la 27 Hlakola, a thopa metsotswana ya 9.99 pele ga Gift Leotlela (10.20) ka phefo ya -3.0. Go ya ka SuperSport, Simbine o boletše gore "maemo a phefo e be e le a mangwe a a mabe kudu ao ke kilego ka kitima go ona"

Ka la 15 Aprele diphadišanong tša Afrika Borwa kua Pretoria, Simbine o ile a phadišana ka dimithara tše 100 tša banna, a fetša phadišano ya gagwe ya mathomo ka metsotswana ya 10.11. Ke moka o ile a thopa phadišano ya gagwe ya mafelelo ka metsotswana ya 9.82, e lego phadišano ye e bego e le ya lebelo kudu yeo a kilego a e kitima, eupša phefo e be e le ka godimo ga mellwane ya merero ya rekoto ka +2.8 m/s.  Letšatšing le le latelago, o ile a fihlelela nako ya gagwe ya bo-29 ya ka tlase ga 10 ya bobedi ka metsotswana ya 9.99 go thopa phadišano ya mafelelo, a fetša metsotswana e 0.17 pele ga metsotswana yeo e beilego Gift Leotlela ya 10.16.

Dibeke tše pedi ka morago, ka la 2 Mopitlo, Simbine o ile a kgomaretša Afrika Borwa go gauta ka go 4 × 100 metres relay ya banna<span typeof="mw:Entity" id="mw0w">&nbsp;</span><span typeof="mw:Entity" id="mw1A">&nbsp;</span> ka 2021 World Relays. O amogetše lepara dimithara tše tharo ka morago ga Paulo André de Oliveira wa Brazil eupša o kgonne go tswalela sekgoba gomme a fetša ka motsotswana o tee ka pele ga Brazil ka nako ya metsotswana ya 38.71.

Ka la 6 Mosegamanye, a kitima ka Hungarian Athletics Grand Prix, Simbine o beile rekoto e mpsha ya bosetšhaba le Afrika ya metsotswana ya 9.84 ka go thopa phadišano ya mafelelo.

Ka la 1 Agostose, go 2020 Summer Olympics, yeo e bego e swaretšwe Tokyo, Japane, Simbine o ile a fetša e le wa bone ka nako ya metsotswana ya 9.93, ka morago ga mofenyi Lamont Marcell Jacobs wa Italy, ka nako ya 9.80 metsotswana.

 2024 
Ka la 4 Agostose, Simbine o ile a foša podium ya gagwe ya boraro ka go latelana ya makgaola-kgang ya dimithara tše 100 ya Olympic ka 2024 Summer Olympics, a bea rekoto ya bosetšhaba ya metsotswana ya 9.82 maemong a bone.

Ka la 9 Agostose, Simbine mafelelong o ile a thopa mentlele wa Olympic bjalo ka karolo ya sehlopha sa Afrika Borwa sa 4 × 100 metres relay ka go thopa silifera.

 2025 
Simbine e bile ramabelo a nnoši historing yo a ilego a kitima ka tlase ga metsotswana ye 10 go feta dimithara tše 100 ka mengwaga ye 11 ya go latelana ge a thopa gauta go feta dimetara tše 100 ka Botswana Grand Prix kua Gaborone. O fentše phadišano ka go kitima 9.90s go feta 100m, e lego moetapele wa lefase wa 2025. Pego e be e swerwe ke Usain Bolt ka mengwaga ye 10.

Ka April 2025, Simbine o ile a kitima 9.99s go feta 100m go thopa gauta go Diamond League ya mathomo ya sehla kua Xiamen, China.

 Dipalo-palo 
Tshedimošo go tšwa go World Athletics profile ntle le ge go bontšhitšwe ka tsela e nngwe.

 Diphenyo tša tikologo le direto tša setšhaba 

 Diamond League (100 m)  
 Doha: 2017
 London: 2019
 Roma: 2020
 Dipapadi tša Afrika Borwa
 100 m: 2015, 2017, 2021
 200 m: 2019