Dipekwa (Afrika Borwa)

Dipekwa ke Bolaodi bja Ditirelo tša Maphodisa a Afrika Borwa bja Dinyakišišo tša Bosenyi bja Pele (DPCI), yeo e lebišitšego bosenyi bjo bo rulagantšwego, bosenyi bja ekonomi, bomenetša le bosenyi bjo bongwe bjo bogolo bjo bo šupetšwago ke Mopresidente goba karolo ye nngwe ya Tirelo ya Maphodisa a Afrika Borwa (SAPS).. E hlomilwe bjalo ka Diphepheng ke Taolo ya  Thabo Mbeki ka 2001, eupša Mopresidente  Jacob Zuma o ile a e bea legatong la Dipekwa bjalo ka mohlatlami wa yona ka 2008, ka badirišani ba bantši ba bafsa.

 Go hlongwa 
Sephetho sa go bea mokgatlo wo moswa legatong la Diphepheng ( Dipekwa) se tšerwe ke sephetho seo se tšerwego ke African National Congress (ANC) ka Khonferenseng ya Bosetšhaba ya bo 52 ya African National Congress ka 2007 ka Polokwane, Limpopo. ANC e ile ya bolela gore tlhokomelo ya mmušo e be e nyakega ka go mokgatlo o bjalo go efoga gore mokgatlo o dirišwe bjalo ka sedirišwa sa sepolotiki go nyakišiša ka boradipolotiki.  Se se ile sa latela ntwa ya go lwela maatla magareng ga Thabo Mbeki le Jacob Zuma yeo e ilego ya feleletša ka nyakišišo ya go akaretšwa ga Zuma kgwebišanong ya dibetša.l.

DPCI e hlomilwe bjalo ka bolaodi bjo bo ikemetšego ka gare ga SAPS go ya ka Karolo 17C ya Molao wa Ditirelo tša Maphodisa a Afrika Borwa, 1995 bjalo ka ge o fetotšwe ke Molao wa Phetošo ya Ditirelo tša Maphodisa a Afrika Borwa, 2008 (Molao wa 57 wa 2008).

Dikarolo tše dingwe tša Molao di hweditšwe di sa dumelelane le molaotheo ke Kgorotsheko ya Molaotheo ya Afrika Borwa ka Matšhe 2011 ka Glenister v Mopresidente wa Repabliki ya Afrika Borwa le ba Bangwe.(CCT 48/10) [2011] ZACC 6; 2011 (3) SA 347 (CC) ; 2011 (7) BCLR 651 (CC) (17 March 2011), http://www.saflii.org/za/cases/ZACC/2011/6.pdf Ka baka leo, Molao o ile wa fetolwa ke Palamente ka September 2012.South African Police Service Amendment Act, 10 of 2012. Dikarolo tša Molao wo o fetotšwego di hweditšwe di se na mohola gomme tša phumolwa ke Kgorotsheko ya Molaotheo ka Nofemere 2014 ka go Helen Suzman Foundation v Mopresidente wa Repabliki ya Afrika Borwa le ba Bangwe; Glenister v Mopresidente wa Repabliki ya Afrika Borwa le ba Bangwe.(CCT 07/14, CCT 09/14) [2014] ZACC 32; 2015 (1) BCLR 1 (CC); 2015 (2) SA 1 (CC) (27 November 2014), http://www.saflii.org/za/cases/ZACC/2014/32.pdf  Ka morago ga kahlolo, Mopresidente Zuma o ile a bušeletša thekgo ya gagwe ya go boloka yuniti ka tlase ga taolo ya SAPS gomme ka go realo le ka tlase ga taolo ya khuduthamaga ya mmušo.

 Hlogo ya Lefapha la Setšhaba 
Batho ba ba latelago ba emetše DPCI bjalo ka moetapele wa yona wa bosetšhaba:

 Anwa Dramat 2009  ⁇  2014
 Berning Ntlemeza (go šoma) 2014  ⁇  2015
 Berning Ntlemeza 2015  ⁇  2017
 Yolisa Matakata (go šoma) 2017  ⁇  2018
 Godfrey Lebeya 2018  ⁇  gona bjale

 Bomenetša 
Baswaya-diphošo ba phetho ya go fetoša Diphepheng go ba  Dipekwa ba ile ba bontšha go tshwenyega gore mokgatlo o mofsa o ka se be le mohola go swana le Diphepheng go swaraganeng le bomenetša bja mmušo.Mopalamente wa Inkatha Freedom Party, Koos van der Merwe o hlalositše sephetho sa go fetola Diphepheng ka  Dipekwa se dirilwe go "šireletša baetapele ba ANC le maloko go tšwa dinyakišišong tša bosenyi le tshekišo ye e ka bago gona." Ge mokgatlo o be o thongwa la mathomo bašomi ba wona ba be ba bega go Mokomišenare wa Setšhaba wa Sephodisa Jackie Selebi. Ka nako yeo, Selebi o be a nyakišišwa ka baka la kgobogo ke sehlopha sa Diphepheng.

Nakong yeo e latetšego go tšeelwa legato ga Diphepheng ke The Dipekwa tekanyo ya kgobogo ka gare le ka ntle ga mmušo e oketšegile.  Dinyakišišo tše mmalwa di hweditše gore go hloka boipuso bja sepolotiki go nyakišiša bomenetša gammogo le go ithekga ga yona ka SAPS go bile le khuetšo ye mpe kudu go go šoma gabotse ga mokgatlo..

 Dithulano 

 Melato ya Booysen/Jiba 
Ka 2015 yo e bego e le hlogo ya ofisi ya Dipekwa ka KwaZulu-Natal, Major General Johan Booysen, o ile a latofatša mmušo ka go golegwa ka phošo. Booysen o ile a golegwa ka 2012 ka ge a be a latofatšwa ka go ba le seabe go laoleng "sekepe sa lehu" bjalo ka karolo ya yuniti ya bosenyi bjo bo rulagantšwego ya Dipekwa Cato Manor. Go swarwa ga Booysen go ile gwa thongwa ke Nomgcobo Jiba, yo ka nako yeo e bego e le mothuša molaodi wa bosetšhaba wa botšhotšhisi bja setšhaba. Ka morago ga go golegwa, Jiba o ile a sekišwa ka baka la "bofora le go nea bohlatse bja maaka mabapi le maiteko a gagwe ao a paletšwego a go sekiša Booysen". Booysen o bolela gore o "be a hlomilwe le go latofatšwa ka bosenyi go mo thibela go phegelela melato e itšego ya kgobogo".

 Nyakišišo ya Gordhan 
Magareng a 2016 The Dipekwa ba be ba akareditšwe ka dinyakišišong tša ngangišano tša Tona ya Ditšhelete Pravin Gordhan ka morago ga go thwalwa ga gagwe bjalo ka Tona. Gordhan o ile a nyakišišwa ka baka la tema yeo a ka bago a e kgathile go hlongweng le go sepeleng ga yuniti ya dinyakišišo ya "sekepe" mola e be e le hlogo ya Tirelo ya Lekgetho ya Afrika Borwa (SARS) ka morago ga gore Zuma a gapeletšege go mo kgetha go ba Tona ya Ditšhelete ka morago ga go befelwa ga setšhaba ka go thuntšhwa ga Tona ya peleng ya Ditšhelete Nhlanhla Nene.  Bathekgi ba Gordhan ba dumela gore nyakišišo ya Dipekwa e be e tutuetšwa ke dipolitiki gomme e dirilwe ka tsela ya go mo tloša ofising le go hloka mohola wa molao.  Leloko la ANC le hlogo ya Bolaodi bja Dinyakišišo bja Sephodisa bjo bo Ikemetšego, Robert McBride, o latofaditše ma-Dipekwa ka go šomišwa ke ANC go lwa dintwa tša ka gare tša sepolotiki ka gare ga mokgatlo wo o bušago. Go ile gwa begwa gore ma-Dipekwa a ile a golega le go hlasela mošomi yo mogolo wa SARS ka tsela yeo e sego ya molao ka maiteko a go tšea kopi ya imeile yeo e rometšwego go yena ka phošo yeo moeletši wa molao wa SARS a ilego a bolela go se dumelelane ga bona le ma-Dipekwa le sephetho sa Bolaodi bja Botšhotšhisi bja Bosetšhaba sa go sekiša Gordhan.

 Nyakišišo ya Silverton 
Ka Nofemere 2020, bahlankedi ba babedi ba maemo a godimo ba Dipekwa bao ba bego ba beilwe ka Pretoria toropo ya Silverton, Brigadier Peggy Morongo le Mokolonele Malesela Moylan ba ile ba golegwa mmogo le Mokolonele wa peleng wa SAPS Paulina Mokgadi.Go be go bolelwa gore dikgetho tša bona tša go hlatlošwa di be di hweditšwe ka boradia le kgobogo. Ka morago ga go golegwa ga bona, bahlankedi ka moka ba bararo ba ile ba tšwelela pele ga kgoro ya Tsheko ya Ditlolo tša Melato ya Kgwebo ya Pretoria.

 Ditšhupetšo 

 External links 
 South African Police Service

Category:Law enforcement in South Africa
Category:Government agencies established in 2009
Category:2009 establishments in South Africa