Dikgomo

https://doi.org/10.2307/3316770

DiKgomo (''Bos taurus) ke diKgomo tše kgolo, tše di ruilwego, tšeo di nago le dikgomo tšeo di hlokomelwago ka bophara bjalo ka diruiwa. Ke ditho tše di tumilego tša malatsi akajeno tša sehlopha sa Bovinae le mehuta ye e phatlaletšego kudu ya Bos taurus efumanegang kabo phara.  

Dikgomo tša Taurine di phatlaladitšwe ka bophara go ralala Yuropa le mafelo a magarenga di naga tse dilatelago a Asia,le  ya Amerika le ya Australia. Di-Zebus di hwetša gala kudu ka India le mafelong a molatšatšing a Asia, Amerika le Australia. Dikgomo tša Sanga di fumanega kudu ka borwa bja Sahara ka Afrika. Mehuta ye, ka dinako tše dingwe e arolwa bjalo ka mehuta ye e aroganego goba mehuta ye nyenyane.

Dikgomo ka tlwaelo di godishwa bakeng sa nama, ditšweletšwa tša maswi le letlalo. Bjalo ka diphoofolo tša go goga, di goga dikoloyana le didiri haholo di polaseng. Dikgomo di tšewa bjalo ka diphoofolo tše kgethwa ka gare ga Bohindu, gomme ga go molaong go di bolaya dinageng tše dingwe tša India. Mehuta ye nnyane ya go swana le Zebu ye bjalo ka diruiwa tša ka gae.

Mo e ka bago mengwaga ye 10,500 ye e fetilego, dikgomo tša dipoo di be di ruiwa go tšwa go bagologolo ba Di-auroch tša lešoka ka bogareng bja Anatolia, Levant le ka Bodikela bja Iran. Tiragalo ye e aroganego ya go rua e diregile ka kontinenteng ya India, yeo e tšweleditšego zebu. Go be go na le dikgomo tša ka godimo ga dimilione tše 940 lefaseng ka 2022. Bolemi bja dikgomo bo ikarabela ka 7% ya dikgase tša lefase ka bophara. E be e le ye nngwe ya diphoofolo tša mathomo tša ka gae tšeo di nago le genome yeo e beakant

 Thuto ya ethimolotsi 
https://doi.org/10.2307/3316770
Polelo ya dikgomo e ile ya kgopelwa go tšwa go Anglo-Norman  (e tšea legato la mareo a setlogo a Seisemane sa segologolo a bjalo ka kine, yeo kajeko e lebelelwago e le ya kgale, ya sereto goba ya polelo semmotwana),  ka boyona go tšwa go  ya Selatine ya Mehleng ya Magareng ‘palomoka e kgolo ya tšhelete, motse-mošate’, ka boyona e tšwa ka go latelana go tšwa go  ya Selatine 'hlogo'. Dikgomo mathomong di be di bolela dithoto tša motho ka noši tšeo di šuthišwago, kudu-kudu diruiwa tša mohuta le ge e le ofe, go fapana le dithoto tša kgonthe (naga, yeo gape e bego e akaretša diphoofolo tša lešoka goba tše dinyenyane tšeo di sepelago ka bolokologi tše bjalo ka dikgogo—di be di rekišwa e le karolo ya naga).  Lentšu le ke mohuta wa chattel (yuniti ya thoto ya motho ka noši) gomme le amana kudu le motse-mošate ka kgopolo ya ekonomi.   Lentšu kgomo le tlile ka Seisemane sa Kgale  (bontši  ), go tšwa go Proto-Indo-European  ( lefu la pele  ) 'phoofolo ya kgomo', bapetša le.   ,    .  Methopong ya kgale ya Seisemane go swana le King James Version of the Bible, dikgomo'' gantši di bolela diruiwa, 

 Ditšhupetšo