Kråkevisa

Kråkevisa også kalt Mannen og kråka, Bonden og kråka eller Den store kråka er en folkevise av den typen vi kaller middelalderballade. I TSB-katalogen har den typenummer TSB F 58. Visa er også kjent i Danmark, Sverige og på Færøyene.

I Norge er den en av de mest utbredde folkevisene. Norsk visearkiv har registrert nesten hundre tekstvarianter og over 75 melodier. Landstad har trykt to ganske korte varianter i Norske Folkeviser fra 1853. Den eldste kjente varianten finnes i et dansk skillingstrykk fra 1600-tallet.

 Tekst 
Teksten handler om en mann som støter på en enorm kråke. Han skyter kråka og nytter skrotten til fulle. Samme humoristiske grep finner vi også i to andre middelalderballader: Den store oksen, også kjent som Aksel Tårn visa (TSB F 59) og Den store grisen eller Låvgris (TSB F 60.
+KråkevisaOg mannen han gjekk seg i veaskog

Hei fara, i veaskog

Då satt der ei kråke i lunden og gol

Hei fara, faltu riltu raltu raOg mannen han tenkte med sjølve seg

Hei fara, med sjølve seg

Ska' tru om den kråka vil drepa meg?

Hei fara, faltu riltu raltu raOg mannen han snudde om hesten sin
Hei fara, om hesten sin

Så køyrde han heimat til garden igjen

Hei fara, faltu riltu raltu raÅ, høyr no, min mann, kva eg spørja deg
Hei fara, eg spørja deg

Kor vart det av veden du køyrde til meg?

Hei fara, faltu riltu raltu raEg køyrde no ingen ved til deg
Hei fara, ingen ved til deg

For kråka ho svor ho sku' drepa meg

Hei fara, faltu riltu raltu raÅ, no har eg aldri høyrd større skam!
Hei fara, høyrd større skam!

Har du høyrd at ei kråke kan drepa ein mann?

Hei fara, faltu riltu raltu raMen kråka kom etter på taket og gol
Hei fara, på taket og gol

Og mannen, han opp gjennom ljoren fór

Hei fara, faltu riltu raltu raOg mannen han spende sin boge for kne
Hei fara, sin boge for kne

Så skaut han den kråka så ho datt ned

Hei fara, faltu riltu raltu raSå spende han føre dei folane ti
Hei fara, dei folane ti

Men kråka, ho sprengde nok alle de

Hei fara, faltu riltu raltu raSå spende han føre dei folane tolv
Hei fara, dei folane tolv

Så køyrde han kråka på lovegolv

Hei fara, faltu riltu raltu raSå flådde han kråka og lema ho sund
Hei fara, og lema ho sund

Ho vóg innpå seksten og tjuge pund

Hei fara, faltu riltu raltu raAv skinnet så laga han tolv par skor
Hei fara, han tolv par skor

Det beste paret, det gav han til mor

Hei fara, faltu riltu raltu raOg kjøtet han salta i tyner og fat
Hei fara, i tyner og fat

Og tunga han brukte til jolemat

Hei fara, faltu riltu raltu raAv tarmane laga han tolv par reip
Hei fara, han tolv par reip

Og klørne han brukte til møkkagreip

Hei fara, faltu riltu raltu raAv nebbet så laga han kyrkjebåt
Hei fara, han kyrkjebåt

Så folk kunne segla båd' frå og åt

Hei fara, faltu riltu raltu raAv augo så laga han stoveglas
Hei fara, han stoveglas

Og nakken han hengde på kyrkja til stas

Hei fara, faltu riltu raltu raOg den som 'kje kråka kan nytta so
Hei fara, kan nytta so

Han er'kje verd ei kråke å få

Hei fara, faltu riltu raltu ra

 Innspillinger 

 Musikkinnspillinger 
Den norske Studentersangforening - For Fulle Seil. Arrangert for mannskor av Henrik Ødegård, urfremført 2019. Utgitt av Den norske Studentersanforening / Lindberg Lyd, 2021
Lillebjørn Nilsen ...og Fia hadde sko Polydor 2920 119, 1974
 Wenche Myhre - Sanger fra dengang mor var liten 2 Polydor, 1976
Turid Spildo, Nykkjen. Heilo, Grappa HCD 7196, 2005
Lillebjørn Nilsen sang den på Norske Ballader: 30 ballader – Om drap og elskov, skjemt og lengsel blant riddere, jomfruer, kjemper og dyr. Grappa 2009, HCD 7239, ISBN7033662072392.
Kajsa Balto, Sámi sohka. Opera Omina Records, 2017

Moderne versjoner av visa finnes innspilt i blant annet sjangrene rock (Fru Pedersen), trance (Galaxee), og metal (Leaves' Eyes). Visa har også gitt navn til en norsk kortfilm fra 1962.

 Film 
En åtte minutter lang kortfilm med tittelen Kråkevisa hadde premiere i 1962. Dette var en tegnet animasjonsfilm regissert av Wilfred Jensenius, og den ble produsert av Kommunenes Filmcentral A/S.

Litteratur
Olav Solberg: Den ommsnudde verda: Ein studie i dei norske skjemteballadane. Oslo 1993

 Referanser 

 Eksterne lenker 

Kategori:Norske folkeviser
Kategori:Lillebjørn Nilsen-sanger