Gianni Morandi

Gian Luigi «Gianni» Morandi () er ein italiensk popsongar, skodespelar og underhaldar. Det er estimert at Morandi har selt rundt 50 millionar innspelingar.

 Bakgrunn 
Morandi vart fødd i Monghidoro i Emilia-Romagna, som son av ein skomakar. Han avbraut skulegangen etter barneskulen for å arbeide og støtte familien, som hadde dårlege økonomiske kår. Medan han arbeidde på ein kino som godteseljar, byrja han å opptre som songar mellom filmframsyningane. Som 14-åring vart han med i Scaglioni-orkesteret, som han turnerte med i Nord-Italia.

 Karriere 
 1960-åra 
mini|Morandi og Laura Efrikian i In ginocchio da te (1964)
mini|Morandi med Dalida under Cantagiro (1968)
Etter å ha vunne ein musikkfestival for debutantar i Bellaria–Igea Marina i 1962, fekk Morandi ei prøvesynging for RCA Italiana. Trass i at opptredenen gjorde delar av juryen tvilande, fekk han kontrakt etter påtrykk frå Franco Migliacci, som vart produsenten og hovudtekstforfattaren hans i den første delen av karrieren. Same året debuterte Morandi på plate med «Andavo a 100 all’ora» og på fjernsyn i RAI-programmet Alta pressione, der han lanserte sin første store hit «Fatti mandare dalla mamma a prendere il latte». Dette gav både han og Rita Pavone tidleg popularitet som tenåringsidol.

I 1964 fekk han sin første førsteplasshit med «In ginocchio da te», som vann Cantagiro-festivalen og vart filmatisert som ein musicarello, ein stor kommersiell suksess med over 800 millionar lire i inntekter. Same året fekk han endå ein stor hit med «Non son degno di te», som vann Canzonissima, og han gjennomførte sin første vellukka turné i Japan.

I 1965 fekk Morandi to nye førsteplasshitar med «Se non avessi più te», som kom på andreplass i Cantagiro, og den melankolske «Si fa sera». Han turnerte òg med suksess i Sør-Amerika. Året etter heldt suksessen fram med «La fisarmonica» (andreplass i Canzonissima), «Notte di ferragosto» (som gav han ein ny Cantagiro-siger), protestsongen «C’era un ragazzo che come me amava i Beatles e i Rolling Stones» og «Se perdo anche te», ein coverversjon av Neil Diamond sin «Solitary Man».

Tidleg i 1967 fekk han ein ny stor hit med den romantiske «Un mondo d’amore», før han tok eitt års pause grunna obligatorisk militærteneste. Han tok opp att karrieren i april 1968 og avslutta tiåret med fleire nye suksessar, mellom anna Cantagiro-andreplassen «Chimera», Canzonissima-vinnaren «Scende la pioggia» (ein cover av The Turtles sin «Elenore») og «Bella Belinda».

 1970-åra 
mini|Morandi under Eurovision Song Contest 1970.
Det nye tiåret starta med nok ein siger i Canzonissima i januar, med songen «Ma chi se ne importa». Same året fekk han ros for skodespelarprestasjonen sin i Pietro Germi-filmen A Pocketful of Chestnuts og representerte Italia i Eurovision Song Contest 1970 med «Occhi di ragazza», skriven av Lucio Dalla.

Etter dei mindre hitane «Capriccio» og «Al bar si muore» reduserte han tempoet. I 1972 deltok han for første gong i Sanremo-festivalen med «Vado a lavorare», som vart ein kommersiell skuffelse, men han hadde suksess på teaterscena med musikalen Jacopone. Dei påfølgjande åra hadde karrieren ein nedgang, og det ambisiøse albumet Il mondo di frutta candita (1975), skrive av Oscar Prudente og Ivano Fossati, vart ein stor fiasko.

I 1976 fekk Morandi ein uventa førsteplasshit med den økologiske barnesongen «Sei forte papà», kjenningsmelodi til laurdagsprogrammet Rete Tre, som han leia saman med Ombretta Colli og Arnoldo Foà. Same året deltok han i Tokyo Music Festival og vann prisen for beste framføring med «Per poter vivere». Mot slutten av året tok han ein pause frå underhaldningsbransjen for å studere kontrabass ved Conservatorio Santa Cecilia.

 1980-åra 
Morandi gjorde comeback i 1980 ved å delta i den 30. utgåva av Sanremo-festivalen med «Mariù», skriven av Ron og Francesco De Gregori, utan særleg merksemd. Karrieren tok seg opp att med songane «Canzoni stonate» og «La mia nemica amatissima», sistnemnde bidraget hans i Sanremo 1983.

Same året spelte han inn ein duett med Amii Stewart, «Grazie perché», ein italiensk versjon av Bob Seger sin «We’ve Got Tonite». Songen vart brukt som opningsmelodi til Domenica in og nådde tredjeplass på hitlistene. Også tre TV-miniseriar han spelte i mellom 1984 og 1987 – Voglia di volare, Voglia di cantare og Voglia di vincere – var viktige for relanseringa hans.

Etter to godt mottekne album, Immagine italiana og Uno su mille (der tittelsporet vart ein klassikar), og ein Targa Tenco for beste utøvar, vann Morandi Sanremo-festivalen i 1987 med «Si può dare di più», saman med Enrico Ruggeri og Umberto Tozzi. I 1988 gav han ut albumet Dalla/Morandi saman med Lucio Dalla, som selde over ein million eksemplar, driven av singlane «Dimmi dimmi» og «Vita». Duoen drog på ein lang turné frå juli 1988 til april 1989.

Tiåret vart avslutta med endå ein stor suksess: albumet Varietà, som selde ein halv million eksemplar, og topp-ti-singlane «Varietà» og «Bella signora».

 1990-åra 
I 1992 gav Morandi ut albumet Morandi Morandi, som inneheldt «Banane e lamponi», ein av dei mest kjende songane hans. I 1995 vende han attende til Sanremo-festivalen og kom på andreplass med «In amore», ein duett med Barbara Cola. I 1997 gav han ut albumet Celeste azzurro e blu, førebudd av singelen «Dove va a finire il mio affetto». I 1999 leidde han det sjølvbiografiske musikalske TV-programmet C’era un ragazzo på Rai 1, som hadde over 9 millionar sjåarar i snitt per episode.

 2000-åra 
mini|Morandi i 2002.
I 2000 produserte og skreiv Eros Ramazzotti alle songane på albumet Come fa bene l’amore. Singelen «Innamorato» vart framført på Sanremo-festivalen 2000 og kom på tredjeplass. I 2002 var Morandi medprogramleiar for Uno di noi på Rai 1 og gav ut albumet L’amore ci cambia la vita, som selte til dobbel platina.
I 2004 gav han ut A chi si ama veramente, med bidrag frå mellom andre Gaetano Curreri, Luca Madonia og Mariella Nava, som selde over 200 000 eksemplar. I 2006 leia han TV-programmet Non facciamoci prendere dal panico, gav ut albumet Il tempo migliore og publiserte sjølvbiografien Diario di un ragazzo italiano.
I 2009 deltok han i veldedigheitssingelen «Domani 21/04.09», var medprogramleiar i Grazie a tutti og gav ut coveralbumet Canzoni da non perdere.

 2010-åra 
Morandi vart vald som programleiar for Sanremo-festivalen 2011, saman med Belén Rodríguez, Elisabetta Canalis og komikarane Luca Bizzarri og Paolo Kessisoglu. I oktober same år vart han stadfesta som programleiar også for Sanremo-festivalen 2012.
I byrjinga av 2016 starta han turneen Capitani Coraggiosi Tour saman med Claudio Baglioni. Eit dobbeltalbum vart gitt ut 5. februar. I 2017 spelte han inn hitlåten «Volare» saman med Fabio Rovazzi.

I 2019 fekk songen «In ginocchio da te» frå 1964 ny popularitet då han vart brukt i ein sentral scene i den Oscar-vinnande filmen Parasite.

 2020-åra 
I 2020 deltok Morandi på velgjerdssingelen «Ma il cielo è sempre più blu» til støtte for arbeidet til Raude Kross i Italia under koronapandemien. I mars 2021 var han utsett for ei alvorleg ulukke heime, som førte til store brannskadar på høgre hand og nesten fullstendig tap av rørsle.

I juni gav han ut singelen «L’allegria», skriven av Jovanotti, og året etter deltok han i Sanremo-festivalen 2022, der han kom på tredjeplass med «Apri tutte le porte», òg skriven av Jovanotti. Året etter var han medprogramleiar for Sanremo-festivalen 2023 saman med Amadeus.

 Privatliv 
I juni 1966 gifta Morandi seg med skodespelaren Laura Efrikian, som han spelte saman med i fleire musicarelli-filmar. Dei fekk to barn: skodespelaren Marianna (f. 1969) og skodespelaren og songaren Marco (f. 1974). Paret vart skilt i 1979.
Med Anna Dan, som vart den andre kona hans i november 2004, fekk han sonen Pietro (f. 1997), som òg er songar.

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gianni Morandi» frå , den 10. februar 2026.  

Kategori:Italienske songarar
Kategori:Italienske Eurovision Song Contest-deltakarar
Kategori:Eurovision Song Contest 1970-deltakarar
Kategori:Festival della Canzone Italiana di Sanremo-vinnarar