Philippe Aghion

Philippe Mario Aghion () er ein fransk økonom som er professor ved Collège de France og INSEAD, og gjesteprofessor ved London School of Economics. Tidlegare var han professor ved University College London (1996–2002), «Official Fellow» ved Nuffield College, Oxford (1992–1996), og førsteamanuensis ved Massachusetts Institute of Technology (1987–1989). Frå 2002 til 2015 var han Robert C. Waggoner Professor of Economics ved Harvard University.

I 2025 delte han halvparten av Sveriges Riksbank sin økonomipris til minne om Alfred Nobel med Peter Howitt «for teorien om vedvarande økonomisk vekst gjennom kreativ øydelegging».
 Bakgrunn 
Philippe Aghion vart fødd i Paris i 1956. Han er son av Gaby Aghion, ein fransk motedesignar og grunnleggjar av motehuset Chloé.Aghion, Philippe et Banerjee, Abhijit Volatility And Growth. Oxford University Press, 2005 (See dedication: « To our parents Gaby and Raymond Aghion... »). Gaby skal ha vore den som fann opp uttrykket prêt-à-porter.Chloé: A 60-Year Tradition of Pretty Prêt-à-Porter . Lauren Cochrane. The Guardian, 2. oktober 2012. Faren hans, Raymond Aghion, hadde eit kunstgalleri i Boulevard Saint-Germain. Begge foreldra hans kom frå jødiske familiar frå Alexandria i Egypt. Dei flytta seinare til Paris, til Quartier latin, før dei kjøpte eit hus i Neuilly-sur-Seine. I eit intervju fortalde Aghion at han voks opp omgitt av kunstnarar, mellom dei Karl Lagerfeld.

Aghion vart uteksaminert frå matematikkseksjonen ved École normale supérieure de Cachan (no ENS Paris-Saclay, Université Paris-Saclay), og tok både eit diplôme d’études approfondies og ein doctorat de troisième cycle (doktorgrad på tredje nivå) i matematisk økonomi ved Université Paris I Panthéon-Sorbonne. Han fekk doktorgraden sin i økonomi frå Harvard University i 1987.

 Karriere 
Aghion starta den akademiske karrieren sin i 1987 då han vart tilsett som førsteamanuensis ved Massachusetts Institute of Technology (MIT). I 1989 vende han tilbake til Frankrike og vart forskar ved Det franske nasjonale senteret for vitskapleg forsking (CNRS). I 1990 vart han utnemnd til assisterande sjeføkonom i Den europeiske banken for gjenoppbygging og utvikling (EBRD), før han gjekk vidare til Nuffield College, Oxford, og deretter til University College London i 1996. I 2002 vende han tilbake til Harvard University, der han vart Robert C. Waggoner Professor in Economics, ein posisjon han hadde til 2015, då han vart Centennial Professor of Economics ved London School of Economics (LSE).

 Andre aktivitetar 
Aghion vart vald inn som medlem av American Academy of Arts and Sciences i 2009, og han sit i Executive and Supervisory Committee (ESC) ved CERGE-EI. Han var president for European Economic Association i 2017 og har vore redaktør for Annual Review of Economics sidan 2018.

Før det franske presidentvalet i 2012 var Aghion ein av fleire økonomar som underteikna eit opprop til støtte for kandidaten François Hollande.

I 2016 vart Aghion utnemnd av generalsekretær i SN, Ban Ki-moon, til ei ekspertgruppe som skulle gje råd til High-Level Commission on Health Employment and Economic Growth, leia av presidentane François Hollande (Frankrike) og Jacob Zuma (Sør-Afrika). I 2021 vart han utnemnd til medlem av Verdsbanken og Det internasjonale pengefondet sitt høgnivåråd (High-Level Advisory Group) for berekraftig og inkluderande vekst, leia av Mari Pangestu, Ceyla Pazarbasioglu og Nicholas Stern.

Andre rådgjevande verv inkluderer:
Center for Economic Research and Graduate Education – Economics Institute (CERGE-EI): medlem av styret
Centre de Recerca en Economia Internacional (CREI) ved Pompeu Fabra-universitetet (UPF): medlem av rådgjevande styre

 Aghion-rapporten (2010) 
Philippe Aghion leia ei arbeidsgruppe med ti internasjonale ekspertar, som først fokuserte på internasjonale samanlikningar av universitetsautonomi, og deretter på gjennomføringa av campusar for akademisk fortreffelegskap (Initiative d’excellence). Ei todelt rapport vart levert i januar 2010 til utdanningsminister Valérie Pécresse.
Rapporten tilrådde å etablere ei balansert styring av universiteta. Med utgangspunkt i døme som Harvard, MIT, Oxford og Cambridge, slo rapporten fast at det ikkje finst éin modell for god styring.

Rapporten føreslo å opprette to styringsorgan ved universiteta:
Eit styre, samansett hovudsakleg av eksterne medlemmar, som skulle utnemne ein rektor med vide fullmakter.
Eit akademisk senat, som skulle vere eit forum for vitskaplege og pedagogiske forslag.

 Politiske syn 
Under det franske presidentvalet i 2012 underteikna Aghion eit opprop frå økonomar som støtta François Hollande, på grunn av «relevansen i dei føreslåtte tiltaka, særleg med omsyn til vekst og sysselsetjing». I 2017 uttrykte han støtte til Emmanuel Macron.

 Utmerkingar og prisar 
 Utmerkingar 
 Riddar av Æreslegionen (2012)
 Offiser av Den nasjonale fortenesteordenen (2018)
 Prisar 
I 2019 fekk Aghion og Peter Howitt BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award in Economics. Dei to vart òg tildelte halvparten av Sveriges Riksbank sin økonomipris til minne om Alfred Nobel i 2025 «for teorien om vedvarande vekst gjennom kreativ øydelegging», medan den andre halvparten gjekk til Joel Mokyr.

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Philippe Aghion» frå , den 28. oktober 2025.

Kategori:Franske økonomar
Kategori:Nobelprisen i økonomi
Kategori:Franske nobelprisvinnarar
Kategori:Æreslegionen