Høgdehopp

Høgdehopp er ei friidrettsgrein der utøvarane skal hoppa over ei list som er plassert mellom to stenger. Kvar hoppar får tre forsøk på kvar høgd. Med tre riv på rad er ein ute av konkurransen. 

Verdsrekorden for herrar held kubanaren Javier Sotomayor (2,45 meter), medan Patrik Sjöberg har europarekorden (2,42 meter). Verdsrekorden (og europarekorden) for kvinner er 2,10 meter, sett av Jaroslava Mahutsjikh frå Ukraina under Diamond League i Paris 7. juli 2024.

Høgdehopp er med i dei fleste større stemne, og er også ei øving i m.a. tikamp og sjukamp.

 Teknikkar 
mini|Otto Monsen hoppar rett over stonga på Hamar i eit stemne for å kvalifisera seg til Sommar-OL 1908, som han òg gjorde med eit enkelt tilløp.
mini|Gullmedaljevinnaren Ethel Catherwood frå Canada «sakser» over overliggaren ved Sommar-OL 1928.
Utviklinga av idretten har gått gjennom fleire teknikkar som gav meir og meir høgd. På 1800-talet byrja ein med å ha rett tilløp for så å klarera hindringar på huk. Raskt utvikla ein saksestilen, som framleis blir nytta som introduksjon til høgdehopp. Frå eit skrått tilløp set ein av på det ytste beinet, og svingbeinet blir løfta over. Etter dette følgjer det strekte avsatsbeinet etter i ei sakseliknande rørsle. Ei vidareutvikling var Eastern cut-off, der hopparen lente overkroppen bakover og heldt han parallell med overliggaren. Rundt 1900 nådde ein høgder oppunder 2 m med denne teknikken. Få år etter kom den fyrste større omveltinga i høgdehoppteknikk.

Western Roll introduserte avsprang på innerbeinet etter eit skrått tilløp. Svingbeinet blei ført strakt mot overliggaren, deretter passerte kroppen overliggaren sideliggande parallelt med denne. Frå ca. 1912 til etter Berlin-OL 1936 var dette den gjeldende teknikken og gav høgder opp mot 2,03 m for gullmedaljevinnaren i Berlin.

Straddle-teknikken vidareutvikla Western roll ved at ein hadde magen mot overliggaren og roterte kroppen rundt overliggaren. Denne teknikken var tonegjevande for dei neste 40 åra, og verdsrekorden blei skrudd opp mot 2,28 m av Valerij Brumel.

Under Sommar-OL 1968 vann Dick Fosbury gull med sin revolusjonerande Fosbury-flopp. Etter eit J-forma tilløp kjem avsett frå ytterfoten, medan svingbeinet med bøygd kne blir ført oppover. Springaren roterer etter avsettet om eigen lengdeakse slik at han passerer overliggaren med ryggen vendt mot denne. Teknikken blei gjort mogleg ved at ein hadde teke i bruk mjukt materiale til å landa på. Tidlegare landa hopparane i sand. Teknikken spreidde seg over heile verda, og alle høgdehopparar brukar i dag Fosbury-flopp i konkurransar.

 Rekordutvikling 

 Herrar 
Den fyrste verdsrekorden i høgdhopp for herrar blei registrert av International Association of Athletics Federation i 1912.
RekordHopparLandDatoStad1,98 mGeorge HorineUSA29. mars 1912Palo Alto2,00 mGeorge HorineUSA28. mai 1912Palo Alto2,01 mEdward BeesonUSA2. mai 1914Berkeley2,03 mHarold OsbornUSA27. mai 1924Urbana2,04 mWalter MartyUSA13. mai 1933Fresno2,06 mWalter MartyUSA28. april 1934Palo Alto2,07 mCornelius JohnsonUSA12. juli 1936New York2,07 mDavid AlbrittonUSA12. juli 1936New York2,08 mMelvin WalkerUSA6. august 1937Stockholm2,09 mMelvin WalkerUSA12. august 1937Malmö2,09 mBill StewardUSA26. april 19412,10 mLester SteersUSA26. april 1941Seattle2.105 mLester SteersUSA24. mai 1941Los Angeles2,11 mLester SteersUSA17. juni 1941Los Angeles2,12 mWalter DavisUSA27. juni 1953Dayton2,15 mCharles DumasUSA29. juni 1956Los Angeles2,16 mJurij StepanovURS13. juli 1957Leningrad2,17 mJohn ThomasUSA30. april 1960Philadelphia2,17 mJohn ThomasUSA21. mai 1960Cambridge2,18 mJohn ThomasUSA24. juni 1960Bakersfield2.195 mJohn ThomasUSA1. juli 1960Stanford2,22 mJohn ThomasUSA1. juli 1960Palo Alto2,23 mValerij BrumelURS18. juni 1961Moskva2,24 mValerij BrumelURS16. juni 1961Moskva2,25 mValerij BrumelURS31. august 1961Moskva2,26 mValerij BrumelURS22. juli 1962Palo Alto2,27 mValerij BrumelURS29. september 1962Moskva2,28 mValerij BrumelURS21. juli 1963Moskva2,29 mNi Chih-ChinCHN8. november 1970Shanghai2,30 mDwight StonesUSA11. juli 1973München2,31 mDwight StonesUSA5. juni 1976Philadelphia2,32 mDwight StonesUSA4. august 1976Philadelphia2,33 mVladimir JasjtsjenkoURS2. juni 1977Richmond i Virginia2,34 mVladimir JasjtsjenkoURS16. juni 1978Tbilisi2,35 mJacek WszołaPOL25. mai 1980Eberstadt2,35 mDietmar MögenburgFRG26. mai 1980Rehlingen2,36 mGerd WessigGDR1. august 1980Moskva2,37 mZhu JianhuaCHN11. juni 1983Beijing2,38 mZhu JianhuaCHN22. september 1983Shanghai2,39 mZhu JianhuaCHN10. juni 1984Eberstadt2,40 mRudolf PovarnitsynURS11. august 1985Donetsk2,41 mIgor PaklinURS4. september 1985Kobe2,42 mPatrik SjöbergSWE30. juni 1987Stockholm2,43 mJavier SotomayorCUB8. september 1988Salamanca2,44 mJavier SotomayorCUB29. juli 1989San Juan2,45 mJavier SotomayorCUB27. juli 1993Salamanca

 Damer 
Verdsrekordar (frå og med 2 meter)RekordHopparLandDatoStad2,00Rosemarie AckermannGDR26.08.1977Berlin2,01Sara SimeoniITA04.08.1978Brescia2,02Ulrike MeyfarthFRG08.09.1982Athen2,03Ulrike MeyfarthFRG21.08.1983London2,04Tamara BykovaURS25.08.1983Pisa2,05Tamara BykovaURS22.06.1984Kyiv2,07Ljudmila AndonovaBUL20.07.1984Berlin2,08Stefka KostadinovaBUL31.05.1986Sofia2,09Stefka KostadinovaBUL30.08.1987Roma2,10Jaroslava MahutsjikhUKR07.07.2024Paris

 Noreg 
Herrar (2,20 m og over) Damer (1,85 m og over) Utandørs
HøgdHopparStadDato2,36Steinar HoenOslo01.07.972,31Håkon SärnblomHelsingfors, Finland09.08.942,24Jon Sigurd UtgårdsløkkenTønsberg14.06.972,23Jan LangøyGenève, Sveits15.06.902,23Steinar Grini (2,25 underkjent bane) Stjørdal27.07.912,23Bjørn OlssonKolbotn28.07.962,23Terje TotlandHamar31.07.772,22Gisle EllingsenPorto, Portugal27.06.872,22Jan Olav HusbynOverhalla18.07.972,21Brede R. EllingsenBergen06.06.092,21Ivan Kristoffer NilsenSandnes22.08.102,20Leif Roar FalkumMolde31.08.76Utandørs
HøgdHopparStadDato2,01Hanne HauglandZürich, Sveits13.08.971,97Tonje AngelsenHelsinki, Finland28.06.121,93Anne Gerd EielandKristiansand15.08.031,93Stine KufaasLillehammer07.06.101,90Astrid TveitPraha, Tsjekkoslovakia13.06.821,90Mimi Storm-HansenRavnangar02.08.981,90Øyunn GrindemBislett, Oslo20.08.111,90Katarina MögenburgBühl, Tyskland28.06.151,86Hanne Skei AndersenBoise, USA04.06.941,85Grete BjørdalsbakkeSteinkjær17.09.831,85Brigitte KristoffersenFlora29.07.841,85Marianne VikneGrimstad11.08.841,85Tove SvendbyOslo01.07.891,85Anne Brit SkjævelandHanda, Sverige07.07.90Innandørs
HøgdHopparStaedDato2,36Steinar HoenBalingen, GER12.02.942,34Håkon SärnblomBalingen, GER11.02.952,23Gisle EllingsenAskim14.01.892,22Bjørn OlssonOslo26.01.012,21Brede R. EllingsenFayetteville, USA11.02.122,21Ivan Kristoffer NilsenTammerfors, Finland08.02.142,20Terje TotlandOslo18.02.782,20Jan LangøyOslo05.02.892,20Jon Sigurd UtgårdsløkkenSkedsmo06.03.942,20Steinar GriniStange27.01.962,20Sander Aae SkotheimKarlstad12.02.23Innandørs
HøgdHopparStadDato2,00Hanne HauglandSpala, Polen17.02.951,93Tonje AngelsenTrondheim22.01.121,92Anne Gerd EielandKristiansand21.01.071,92Stine KufaasEskilstuna, Sverige06.02.101,89Øyunn GrindemOslo21.01.121,88Katarina MögenburgCottbus, Tyskland27.01.151,85Astrid TveitOslo18.02.781,85Anne Brit SkjævelandGöteborg, Sverige15.02.92

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Høydehopp» frå ,  den 19. september 2025.  

Kategori:Friidrettsøvingar