Umbraculum

mini|Umbraculum i Sacré-Cœur-basilikaen i Paris.
Umbraculum (bokst. 'liten skugge' på latin, i basilikaer også kalla conopaeum) er ein historisk del av pavelege regalia og symbola som ein gong blei nytta dagleg til å gje skugge til paven. I moderne bruk er umbraculum òg blitt eit symbol på den katolske kyrkja og paven sin autoritet over henne. I dag finst dette symbolet i alle basilikaer over heile verda, med ei tydeleg plassering til høgre for hovudaltara. Når paven besøker ein basilika, blir umbraculumen opna.

Umbraculum er forma som ein baldakin med breie striper i vekslande gull og raudt, dei tradisjonelle pavefargane som er knytte til det bysantinske paveskapet og tidlegare (kvitt blei fyrst ein pavefarge etter Napoleonskrigane). 

Ein freskesyklus frå 1248 i oratoriet til San Silvestro i den romerske kyrkja Santi Quattro Coronati viser at umbraculum i gull og raudt allereie var nytta som paveleg symbol ved offentlege tilstellingar.

Umbraculum er ein del av våpenskjoldet til Den heilage stolen sitt sede vacante, det vil seia når stolen er tom mellom styret til to pavar. Det blei fyrst brukt som eit interregnum-symbol på denne måten på mynter prega i 1521.

Umbraculum er eit av symbola som blir gjeve av paven når han opphøger ei kyrkje til rangen «mindre basilika»; den andre er tintinnabulum eller ei lita klokke. Umbraculum i ein større basilika er laga av gullklede og raud fløyel, medan den til ein mindre basilika er laga av gul og raud silke. Umbraculum er òg representert bak skjoldet i våpenet til ein basilika. Men desse symbola er ikkje omtalte i Vatikanet sine direktiv frå 1989.

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Umbraculum» frå , den 21. desember 2025.  
 oppgav desse kjeldene:



Kategori:Den heilage stolen
Kategori:Kristne symbol