Michel Devoret

Michel Henri Devoret () er ein fransk-amerikansk fysikar. Han er professor i fysikk ved University of California, Santa Barbara, og professor emeritus i anvend fysikk ved Yale University. Han er òg sjefsvitskapeleg rådgjevar for kvantehardware i Google Quantum AI. Devoret er kjend for å ha utvikla fleire ulike arkitekturtypar for superleiande kvantedatamaskinar, inkludert quantronium, transmon og fluxonium.

Han delte Nobelprisen i fysikk i 2025 med John Clarke og John M. Martinis for arbeidet deira med makroskopiske kvantefenomen i superleiande krinsar.

 Bakgrunn 
Devoret vart fødd i Paris i Frankrike, i 1953.

Han tok ingeniørgrad i telekommunikasjon frå École nationale supérieure des télécommunications (ENST, no kalla Télécom Paris) i Paris i 1975. Deretter tok han ein vidaregåande grad (DEA) i kvanteoptikk ved Universitetet i Orsay (i dag Paris-Saclay University), etterfølgd av ein doktorgrad i kondenserte materiens fysikk i 1982. Han gjennomførte doktorgradsarbeidet sitt ved CEA Saclay i forskingsgruppa til Anatole Abragam, med Neil S. Sullivan som rettleiar.

 Karriere 
Devoret arbeidde som postdoktor i forskingsgruppa til John Clarke ved , frå 1982 til 1984. Der samarbeidde han med doktorgradsstudenten John M. Martinis, og saman demonstrerte dei for første gong dei kvantiserte energinivåa til ein Josephson-overgang i 1985.

Etter dette vende Devoret tilbake til Frankrike og var med på å grunnleggje Quantronics-gruppa ved Orme des Merisiers-laboratoriet til CEA Saclay, saman med  og . Gruppa målte tunneleringstida, fann opp ein elektrontilførselseinheit (electron pump), observerte direkte ladninga til Cooper-par og utvikla ein type qubit dei kalla quantronium. Dei observerte òg Ramsey-fringar frå quantronium-systemet.

I 2002 vart Devoret professor ved Yale University. Der samarbeidde han med  og , og saman utvikla dei ein type superleiande ladningsqubit kalla . I 2009 introduserte Devoret òg fluxonium, ein spesiell type fluks-qubit. I 2010 utvikla han ein mikrobølgjeforsterkar som opererer ved kvantegrensa, brukt til lesing og måling av qubit-tilstandar.

Devoret vart utnemnd til professor ved Collège de France i 2007, og trekte seg frå stillinga i 2013. I 2023 vart han utnemnd til sjefsvitskapeleg rådgjevar for kvantehardware ved Google Quantum AI. I 2024 flytta han til , for å ta opp ei stilling som professor i fysikk.

 Pris og heider 
Devoret vart vald inn som medlem i American Academy of Arts and Sciences i 2003, i Det franske vitskapsakademiet i 2007 og i National Academy of Sciences i 2023. I 2008 vart han utnemnd til riddar av Æreslegionen. 

Devoret og  fekk Ampère-prisen frå det franske vitskapsakademiet i 1991. I 1995 fekk Devoret Descartes-Huygens-prisen frå Det nederlandske vitskapsakademiet. I 2004 fekk Devoret, Esteve,  og  Europhysics-Agilent-prisen frå European Physical Society.

I 2013 fekk Devoret og Schoelkopf John Stewart Bell-prisen for «grunnleggjande og banebrytande eksperimentelle framsteg i å samanfiltra superleiande qubit-ar og mikrobølgjefotonar, og bruken deira i kvanteinformasjonsprosessering».

I 2014 delte Devoret Fritz London Memorial Prize med Martinis og Schoelkopf. I 2021 fekk Devoret, Clarke og Nakamura Micius Quantum Prize i lag. I 2016 vart Devoret tildelt Olli V. Lounasmaa Memorial Prize.

Comstock-prisen i fysikk 2024 vart tildelt Devoret og Schoelkopf. I 2025 fekk Devoret, Clarke og Martinis Nobelprisen i fysikk for den felles oppdaginga av makroskopisk kvantemekanisk tunnelering og energikvantisering i ein elektrisk krins.

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Michel Devoret» frå , den 22. oktober 2025.

Kategori:Franske professorar
Kategori:USA-amerikanske professorar
Kategori:Franske nobelprisvinnarar
Kategori:Nobelprisvinnarar frå USA
Kategori:Nobelprisen i fysikk
Kategori:Æreslegionen
Kategori:Vitskapsfolk frå Paris