Frank Gehry

Frank Owen Gehry (fødd Frank Owen Goldberg; ) var ein canadisk arkitekt kjent for ei skulpturell tilnærming til bygningsdesign. Han er kjend for å ha bygd kurva strukturar, ofte dekt med reflekterande metall. Eit kjenneteikn ved Gehry er at både materialar og form er likestilte element i det arkitektoniske uttrykket hans. Stilen hans blir betrakta som poststrukturalisme.

 Bakgrunn 
Gehry voksa opp i ein jødisk familie i Toronto, men familien flytta til California da han var 17 år. Faren var lastebilsjåfør som måtte flytte til varmare klima på grunn av sjukdom. Den unge Gehry arbeidde også som lastebilsjåfør òg med reingjering av fly, mens han studerte ved Los Angeles City College. Seinare blei han uteksaminert frå University of Southern California School of Architecture. Deretter studerte han byplanlegging ved Harvard Graduate School of Design.

 Arbeid 
mini|Eit av Gehrys mest kjente verk Guggenheim-museet i Bilbao
mini|Jay Pritzker paviljongen fra 2004 i Millennium Park i Chicago
Han er særleg kjent for det titankledde Guggenheim-museet i Bilbao i Spania, Walt Disney Concert Hall i Downtown Los Angeles, Science Fiction Museum and Hall of Fame i Seattle, Weisman Art Museum i Minneapolis, Dansehuset i Praha og Jay Pritzker-paviljongen i Millennium Park i Chicago.

 Kritikk 
Hans kritikarar uttrykker blant annet at hans bygninger:

 kaster bort, og utnytter ikkje, sine moglegheiter da de har former og strukturar som ikkje lar seg utnytte funksjonelt.
 ikkje tar hensyn til de lokale klimatiske forholda.
 har ein ytre form som overskyggjer dykkar eigentlege funksjon, særlig gjeld dette museum og arenaer.
 ikkje forheld seg «organisk» til sine omgivnadar.

 Prisar og utmerkingar 

 Utmerkingar 

 60x60pk Companion av Order of Canada (2002)
 60x60pk Dronning Elisabeth IIs gulljubileumsmedalje (2012)
 60x60pk Dronning Elisabeth IIs diamantjubileumsmedalje (2002)
 60x60pk Presidential Medal of Freedom (2016)
 60x60pk National Medal of Arts (2002)
 60x60pk Storkors av Karl den stores orden (2008)

 Prisar 

 2023 – Twenty-five Year Award (USA)
 2014 – Fyrsten av Asturias' pris for kunst
 2012 – Twenty-five Year Award (USA)
 2011 – Steiger Award (Tyskland)
 2009 – Great Immigrants Award (USA)
 2008 – Den gyldne løve, Venezias arkitekturbiennale
 2006 – Innlemma i California Hall of Fame
 2002 – National Medal of Arts
 2000 – Royal Gold Medal
 2000 – National Design Awards, Lifetime Achievement (USA)
 1999 – AIA-gullmedaljen
 1999 – Friedrich-Kiesler-Preis (Østerrike)
 1994 – Dorothy og Lillian Gish-prisen (USA)
 1992 – Wolfprisen
 1992 – Praemium Imperiale (Japan)
 1989 – Pritzker Architecture Prize

 Heidersteikn og medlemskap 

 2001 – Æresdoktor ved Universidad de Alcalá, Spania
 Æresmedlem ved Royal Academy of Arts
 Det europeiske akademi for vitenskap og kunst
 American Academy of Arts and Letters
 American Academy of Arts and Sciences

 Galleri 
Bilete av nokon av Gehrys arbeid

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Frank Gehry» frå ,  den 10. desember 2025.  

Kategori:Order of Canada
Kategori:Folk frå Los Angeles
Kategori:Folk frå Toronto
Kategori:Arkitektar frå USA
Kategori:Døde i 2025
Kategori:Fødde i 1929
Kategori:Fødde den 28. februar