Raphia

Raffiapalmar (Raphia) er ei slekt med palmar som hovudsakleg er utbreidde i tropisk Afrika. Ho omfattar rundt 20 artar. Fleire av artane har bruksområde som kan ha stor økonomisk tyding, til dømes som opphav til fiber og palmevin.

 Skildring 
Raffiapalmar er svært kraftige plantar. Nokre av dei er treforma, medan andre manglar stamme. Blada er fjørflika og store.  Raphia regalis kan få opptil 25 meter lange blad, noko som gjer dei til dei største blada som finst. Plantane er sambu med skilde hann- og hoblomar på same plante. Frukta er stor, avlang og dekt av overlappande skjel som gjer at ho minnar om ein kongle. Ho inneheld eitt frø. Plantane er monokarpe, slik at dei døyr etter blomstring og fruktsetjing.

 Vekstområde 
Palmane veks som regel i sumpområde. Dei er utbreidde i Afrika sør for Sahara, og éin art finst både i Mellom- og Sør-Amerika og i Vest-Afrika. Ein av dei afrikanske artane finst også på Madagaskar, men han kan blitt innført dit av menneske.

 Bruk 
Fleire av artane har stor økonomisk tyding. Raffia er plantefiber som blir framstilt ved å riva av dei ytre laga på unge småblad. Dette blir nytta til ei rekkje føremål, mellom anna korger og hyssing. Ein har også laga klede av plantefibrane. Bladslirene til Raphia hookeri kan brukast som piassava. Bladstilken blir brukt som erstatning for bambus i møblar og husbygging, og småblada blir brukte til taktekking. Ein kan laga palmevin av safta ein får ved å tappa stammen. Fruktene av nokre artar kan brukast til å framstilla matolje, og fruktene blir også brukte til å forgifta fisk.

 Artar 

 Raphia africana Otedoh – søraustlege Nigeria, Kamerun
 Raphia australis Oberm. & Strey – sørlege Mosambik, Sør-Afrika
 Raphia diasticha Burret – vestlege og vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika
 Raphia farinifera (Gaertn.) Hyl. – tropisk Afrika, Madagaskar
 Raphia gabonica S.Mogue, Sonké & Couvreur – Gabon
 Raphia gentiliana De Wild. – Den sentralafrikanske republikken, nord og aust i Den demokratiske republikken Kongo
 Raphia hookeri G.Mann & H.Wendl. – vestlege og vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika til Angola
 Raphia laurentii De Wild. – frå sør i Den sentralafrikanske republikk til Angola
 Raphia longiflora G.Mann & H.Wendl. – frå sør i Nigeria til vest i Den demokratiske republikken Kongo
 Raphia mannii Becc. – sør i Nigeria, Bioko
 Raphia matombe De Wild. – Cabinda, sør i Den demokratiske republikken Kongo
 Raphia monbuttorum Drude – frå sør i Nigeria til vest i Den sentralafrikanske republikk og Sør-Sudan
 Raphia palma-pinus (Gaertn.) Hutch. – vest i tropisk Afrika
 Raphia regalis Becc. – sørlege Nigeria til Angola
 Raphia rostrata Burret – vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika
 Raphia ruwenzorica Otedoh – aust i Den demokratiske republikken Kongo, Rwanda, Burundi
 Raphia sese De Wild. – Den demokratiske republikken Kongo
 Raphia sudanica A.Chev. – vest i tropisk Afrika til Republikken Kongo
 Raphia taedigera (Mart.) Mart. – Costa Rica, Nicaragua, Panama, Colombia, amazonasmunningen i Brasil, Kamerun, Nigeria
 Raphia textilis Welw. –  vestleg-sentrale deler av tropisk Afrika til Angola
 Raphia vinifera P.Beauv. – Nigeria til Sør-Sudan
 Raphia zamiana S.Mogue, Sonké & Couvreur – sørvestlege Kamerun, vestlege Gabon

 Galleri 

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Raffiapalmer» frå ,  den 5. august 2024. 
 oppgav desse kjeldene: 


 Bakgrunnsstoff 


Kategori:Fiberplantar
Kategori:Palmefamilien
Kategori:Planteslekter