Lintøy

Lintøy er tekstil av plantefibrar frå lin. Tøyet er særs haldbart, men produksjonen av det er arbeidskrevjande. På norsk viser «lintøy» særleg til dukar, handklede, sengeklede og liknande, som ofte er blitt laga av lin. 

Lin er eit særs sterkt og absorberande stoff, og tørker raskare enn bomull. Desse eigenskapane gjer det behageleg å ha på seg i varmt vêr, og er nyttig som sommarklede. Lin har også andre særskilde eigenskapar, som at det lett kan få skrukker. Det er også rekna som eit godt materiale å bruka for folk som er allergiske eller ømfintlege for ulike kjemikaliar. Det tar mykje lenger å hausta lin enn bomull, og lin er også vanskelegare å veva.

 Historie 
mini|Lintøy frå det gamle Egypt til å pakka inn mumiar med.
mini|Syarar med lintøy på 1300-talet.

Folk i ulike delar av verda byrja veva lin for minst fleire tusen år sidan. 
Oppdaging av farga linfibrar i ei hole i Sør-Kaukasus (i dagens Georgia) som er tidfesta til å vera 36 000 år gamle tyder på at førhistoriske menneske nytta villinfibrar til å laga lin-aktive tøy allereie då.
Ein har funne fragment av stilkar, frø, fibrar, tråd og ulike typar stoff, inkludert linstykke, frå kring 8000 f.Kr. ved sveitiske innsjøbusetnader.

For rundt 8000 år sidan byrja linfrø gradvis å bli større, eit klart teikn på at dei blei dyrka. Det er funne 7500 år gamle lintekstilar frå 
Qumranhole 1 nær Daudehavet i Israel. Babylonarane, assyrarane og dei gamle egyptarane framstilte lintøy. Veggmåleri i gravkammeret i Dashur-pyramiden sør for Giza viser korleis det blei dyrka lin for 5000 år sidan. Ein har funne mumiar reiva i fint lintøy. I grava til Tutankhamon fann ein lintøy.https://www.metmuseum.org/toah/works-of-art/09.184.217-.219  Tøyet kunne òg vera plissert, som i ein tunika frå rundt 2000 f.Kr. Kvinner gjekk med ein kjole kalla kalasiris. Velståande kvinner fekk han sydd av lin som var så fint vove at det nesten var gjennomsiktig. 

I Sveits og Austerrike er det funne tekstilar av lin frå yngre steinalder som er rundt 5000 år gamle. I Skandinavia var lin kanskje fyrst ein matplante (det er funne linfrø i magen til danske myrlik). I Noreg fann ein lin på ein buplass i Fløksand i Meland frå 300-talet. Ein finn ellers sjeldan tøy ved arkeologiske utgravingar, ettersom linfibrar består av nær rein cellulose og lett går i oppløysing. Funna i Sveits er frå eit område med sterkt kalkhaldig jord som er eigna til å bevara cellulosehaldig materiale.Lin - Naturhistorisk museum 

Kjelder

Delar av denne artikkelen bygger på «Linned» frå ,  den 31. oktober 2024.  

Delar av denne artikkelen bygger på «Linen» frå ,  den 14. desember 2024.  

Bakgrunnsstoff

Kategori:Vovne stoff
Kategori:Plantefibrar