Vandrarmunk

mini|Swami Vivekananda som vandrarmunk.
Vandrarmunk er ein type asket som er kjend frå ulike religionar. Dei er kjende både frå tidleg kristendom (peregrinatio propter Deum/Christum) og frå buddhismen og hinduismen. Som vandringsmunkar kan også misjonærar og omreisande predikantar reisa rundt som følgje av trua si, men føremålet er gjerne å spreia ideane om trua si framfor askese.

 I kristendommen 
Frå tidleg kristendom var det omdiskutert kvar munkar skulle halda til. Nokre av dei søkte askese i heimløyse og vandra frå stad til stad, medan andre avviste fri vandring som uverdig og prisa stadband (stabilitas loci).

For den keltiske kyrkja var heimløyse  ein viktig faktor i askesen som påverka heile historia i Europa: mange europeiske land blei kristna av irske vandrarmunkar. Askesen omfatta å lita på Guds forsyn og å avstå frå tryggleiken frå sosiale band. Med Kristi og dei tolv apostlane hans som føredøme la dei ut på reiser. Med bakgrunn i dette kom Columbanus den yngre, driven av vandringsidealet, til området som i dag utgjer Frankrike.Robert Fischer: Die keltische Religion in Irland und ihre Beeinflussung durch die Christianisierung. Diplomarbeit der Universität Wien, 2007, S. 9 (PDF).

I katolisismen blei derimot den frie vandringa til munkar sett på som å fremja umoral, og blei snart ikkje praktisert. Seinare fekk munkane forbod mot å forlate klostera sine, for eksempel på kyrkjemøtet i Agde i 507.Wolfgang Hage: Das Christentum im frühen Mittelalter. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1993, ISBN 3-525-33590-3, S. 66 (). Benediktinarregelen kritiserte også vandrarmunkar som «slavar av sin eigen vilje og ønskene til ganen.»

 I austlege tradisjonar 

Allereie kring 1200 fvt. nemner Rigveda i boka X keshi, ein taus asket som var ukjemma og naken. Denne asketen «er heime frå hav til hav, frå aust til vest». Desse tidlege munkar var altså heime overalt og hadde ikkje nokon fast heim.Pierre François de Béthune: Buddhistische Mönche und ihr Lebensraum. Übersetzt von Cyrill Schäfer OSB, St. Ottilien. I: Erbe und Auftrag. Jahrgang 85, 2009, Heft 4, S. 458ff.

I hinduismen, buddhismen og djainismen i dag er det framleis vanleg med omreisande munkar. Dei får typisk ikkje bu lenge på  ein stad, for å ikkje knyta sosiale kontakter. Slike munkar har òg inspirert nokre kristne til eit slikt vandringsliv.

 Kjende vandrarmunkar 

 I kristendommen 

 Brendan sjøfararen
 Heilage Kolumba
 Columbanus
 Erhard frå Regensburg
 Emmeram frå Regensburg
 Heilage Gallus
 Korbinian
 Pirminius
 Rupert frå Salzburg
 Totnan
 Heilage Kolonat
 Heilage Koloman 
 Fridolin von Säckingen
 Johannes Moschos
 Heilage Kilian
 Dominikus frå Sora

 I buddhismen 

 Anagarika Dharmapala
 Claude AnShin Thomas

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Wandermönch» frå ,  den 9. februar 2025.  

Kategori:Buddhisme
Kategori:Oldkyrkja
Kategori:Munkar
Kategori:Vandring