Viorica Dăncilă

Vasilica Viorica Dăncilă () er ein rumensk politikar, tidlegare leiar av Partidul Social Democrat (PSD), og var  frå 29. januar 2018 til 4. november 2019. Ho er den første kvinna i rumensk historie som har hatt både vervet som statsminister og som president for PSD. I 2014 vart ho vald til ein ny periode som medlem av Europaparlamentet (MEP), der ho representerte PSD. Ho var òg president for Organisasjonen for sosialdemokratiske kvinner (OFSD) mellom 2015 og 2018.

 Tidlege år og utdanning 
Vasilica Viorica Dăncilă (fødd Nica) vart fødd 16. desember 1963 i Roșiorii de Vede i Teleorman fylke. I 1988 fullførte ho studiar ved fakultetet for boring av brønnar og utvinning av hydrokarbonar ved Petroleum- og gassinstituttet i Ploiești. I 2006 tok ho ein mastergrad i europeisk offentleg forvaltning ved Den nasjonale skulen for politiske og administrative studiar i București.

 Politisk karriere 
 I Europaparlamentet 
I 2009 vart Viorica Dăncilă vald inn i Europaparlamentet på listene til PSD og vart medlem av gruppa til Den progressive alliansen av sosialistar og demokratar. Under den femårige perioden var ho ikkje hovudforfattar for nokre rapportar.
I 2014 vart Dăncilă attvald til Europaparlamentet og vart leiar for den rumenske sosialdemokratiske delegasjonen. Ho var òg nestleiar i Europaparlamentet sin komité for landbruk og bygdeutvikling. I tillegg var ho medlem av komiteen for kvinner sine rettar og likestilling og varastatsmedlem i komiteen for regional utvikling.

I 2015 vart Dăncilă nominert til MEP Awards i kategorien landbruk. To år seinare, i 2017, vart ho nominert i to kategoriar: kvinner sine rettar og likestilling i tillegg til forsking og innovasjon.

Dăncilă forlét Europaparlamentet 28. januar 2018 for å ta over som statsminister i Romania.

 Leiar for sosialdemokratiske kvinner 
I 2015 tok sosialdemokratiske kvinner initiativ til ein avtale for å verne kvinner mot vald i heimen. Dette var eit initiativ frå Dăncilă, som på den tida var fungerande leiar for organisasjonen. Forslaget vart lagt fram under OFSD si sommarskule i Mamaia 28.–30. august.

I oktober same året vart Dăncilă vald til president for Organisasjonen for sosialdemokratiske kvinner. Som leiar for OFSD oppmoda Dăncilă PSD til å sikre at minst 30 % av kandidatane på vallistene var kvinner. Forslaget vart godkjent av partileiinga.

 Statsminister og etterspel 
Den 17. januar 2018 nominerte PSD-leiaren  Dăncilă til statsminister, og ho vart dermed den første kvinnelege statsministeren i Romania. Ho var òg den tredje statsministeren i landet på berre eitt år. Den tidlegare statsministeren, , gjekk av 15. januar etter at hans eige parti trekte støtta. President Klaus Iohannis godkjende nomineringa, noko som vart kritisert av opposisjonen. Dăncilă si regjering fekk tillit i parlamentet 29. januar. 

Dăncilă vart fjerna som statsminister 10. oktober 2019 etter eit mistillitsframlegg, men sat som mellombels statsminister til det vart utnemnd ei ny regjering.

I mars 2022, etter ein pause på over to år frå politikken, melde Dăncilă seg ut av PSD for å bli medlem av det nystifta partiet  (NOI), der ho vart president tre månader seinare..

I september 2024 gjekk ho over til , leia av .https://www.g4media.ro/viorica-dancila-fost-premier-si-presedinte-psd-se-alatura-partidului-condus-de-cristian-terhes-anunta-formatiunea.html

 Kontroversar 
I februar 2018 var Dăncilă involvert i ein diskrimineringsskandale. Ho omtalte medlemmer av Europaparlamentet som «autistiske» i ein politisk debatt. Foreldreforeininga for barn med autisme kravde ei orsaking, og Det nasjonale rådet for å bekjempe diskriminering starta ei gransking. Dăncilă bad seinare om orsaking og sa at ho ikkje ønskte å fornærme personar med autismespekterlidingar.

Dăncilă vart òg kritisert for dårleg språkføring på rumensk, mangel på verbale ferdigheiter og svak kunnskap om terminologi og emne som var relevante for hennar rolle. Tidlegare utdanningsminister  meinte at språkbruken hennar var «vanskeleg å forstå» og full av grammatiske feil.

Etter gjentekne gongar å ha unngått møte og telefonsamtalar om innan- og utanrikssaker med president Klaus Iohannis, bad han Dăncilă fleire gonger om å trekkje seg, og meinte at ho ikkje var kompetent til å styre regjeringa. Han skulda henne for å følgje ordre frå partiet og trekte tilbake tilliten til henne.

Den 17. mai 2018 leverte Ludovic Orban, leiaren av Det nasjonalliberale partiet (PNL), ei straffeklage mot Dăncilă for landssvik og maktmisbruk i samband med ein plan om å flytte den rumenske ambassaden frå Tel Aviv til Jerusalem utan presidenten si godkjenning. Etter fleire månader med gransking vart saka avslutta på grunn av mangel på bevis.

I juli 2018, under eit møte med statsministeren i Montenegro, Duško Marković, forveksla ho hovudstaden Podgorica med Prishtina, hovudstaden i Kosovo, eit land som Romania ikkje anerkjenner som sjølvstendig.

 Privatliv 
Viorica Dăncilă er gift med , ein leiar i eit oljeselskap og tidlegare fylkesråd i Teleorman fylke. Dei har ein adoptivson, Victor.

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Viorica Dăncilă» frå , den 25. mars 2025.

Bakgrunnsstoff

Kategori:Rumenske politikarar
Kategori:Rumenske statsministrar
Kategori:Første kvinnelege stats- og regjeringsleiarar