Aagaat Daae

Aagaat Gerhardine Skavlan Daae () var ein norsk bibliotekar og slektsforskar. Ho var bibliotekar ved Deichmanske bibliotek i Oslo frå 1898 til 1905, og ved Bergens museum frå 1906 til 1913. Ho gav også ut bøker om fleire norske slekter.

 Bakgrunn og familie 
Aagaat Gerhardine Skavlan Daae blei fødd 3. september 1864 i Skodje på Sunnmøre. Ho blei kalla opp etter mora sine foreldre, Aage og Gerhardine, og to avdøde systrer. Ho var dotter av Ludvig Daae og Anne Christine Schavland (1836-1904). Mora var dotter av presten Aage Schavland og syster av litteraturhistorikaren Olaf Skavlan og presten Sigvald Skavlan. Faren var son av kaptein Ludvig Daae (1792–1879) og var jurist og politikar. Foreldra eigde garden Solnør.Bratberg, Terje. (2009, 13. februar). Daae. I Norsk biografisk leksikon. Hentet 25. oktober 2018. Daae var nummer fire av i alt sju barn. Fem vaks opp. Gjennom systera til faren var ho kusine av forfattaren Dikken Zwilgmeyer.

Faren Ludvig Daae var svært interessert i litteratur og historie, og garden hadde eit omfattande bibliotek som omfatta  bind då han døydde. Bøkene er fortsatt på garden og utgjer ei av dei største privateigde boksamlingane i Noreg.

Som barn blei Daae undervist heime av huslærarar. Seinare var ho elev ved Hartvig Nissens guvernanteskole i Oslo, der ho blei uteksaminert som 22-åring i 1886.

 Bibliotekar 
Oppveksten på Solnør med det store biblioteket påverka ganske sikkert valet til Daae om sjølv å arbeide i bibliotek. I Illustrert biografiske leksikon (1916) fortel ho: «Opvokset paa Solnor var jeg meget henvist til mig selv og mit hjem, og min fars bibliotek, der tæller ca. 15000 bind var min stadige tilflugt likesom jeg hadde en god veiledning hos min far, der har hat den største indflydelse paa mig. Jeg lærte at sætte mere pris paa bøker end paa mennesker, og dette gjør jeg fremdeles.»

Daae byrja å arbeide ved Deichmanske bibliotek i Kristiania (Oslo) i 1898, då dette biblioteket skulle bli rekonstruert. Ho blei rekruttert til stillinga av sjeftbibliotekar Haakon Nyhuus. Daae var fyrste biblioteksassistent og sjef for katalogiseringskontoret fram til ho forlet stillinga i 1905.

Den 1. juli 1906 tiltredde Daae stillinga som bibliotekar i biblioteket til Bergens museum. Arbeidstida var frå klokka 10 til 14 og frå klokka 17 til 20, kvar dag, og løna var berre  kroner i året. Den fyrste større oppgåva hennar i stillinga var ordninga og katalogiseringa av biblioteket til , som omfatta over  bind og hadde stått uordna i magasinet sidan 1902 på grunn av mangel på tilsette. Daae tok fatt på oppgåva etter at ho hadde sørga for å opprette ei stilling som biblioteksassistent og tilsette ein assistent i halv stilling. Fleire friviljuge kvinner hjelpte til med katalogiseringa, og i 1907 var den store boksamlinga ferdig organisert.

Daae var ein kunnskapsrik bibliotekar som hjelpte mange vitjande med å finne litteratur og kjelder. Ho sa opp stillinga hausten 1913, og fråtredde 1. desember same år.

Frå 1914 var Daae busett i Trondheim.

 Slektsforsking 
Etter at ho slutta å arbeide som bibliotekar, dreiv Daae med arkivundersøkingar og utarbeida slektshistoriske bøker.
Ho skreiv bøker om slekta Daae, som ho sjølv tilhøyrde på farssida, og om slektene Wensel, Brandal og Lund frå Stod.

Boka om slekta Daae, Stamtavle over familien Daae i Norge (1917), skreiv Daae på grunnlag av etterlatne materiale etter arkivar , son av , som hadde arbeidd med ei bok om slekta før han døydde. Slektshistoria er også kjelde til historia om Ivar Aasen, som var huslærar på Solnør for faren til Aagaat Daae og hans sysken.

Aagaat Daae blir omtalt av museumsdirektøren og genealogen , i hans  Ætt og by: festskrift til S.H. Finne-Grønn om nordisk slektsforskning og Oslo byhistorie (1944), som «en god slekstforsker med arbeid preget av nøyaktighet og godt kjennskap til kildematerialet».

Privatarkivet til Daae som inneheld arbeid med slekt Daae er arkivert i Gunnerusbiblioteket.

 Bibliografi 
 Wensel: familie-optegnelser, Samfundet for Dansk Genealogi og Personalhistorie, København 1914
 over familien Daae i Norge, F. Bruns boghandel, Trondheim 1917
 Ludvig Daae: sogneprest til Lindaas og hustru Drude Cathrine Haar: utsnit av manuskriptet til stamtavle over den norske familie Daae, Adresseavisens Boktrykkeri, Trondheim 1917
 over presteslegten Lund fra Stod, Brun, Tronheim 1918
 Olaf Boeck: 1835-1901: Biografi, Selskabet, Trondheim 1921
 over Thorvald Boecks bibliotek tilhørende Det kgl. norske videnskabers selskab i Trondhjem, Selskabet, Trondheim 1921
 sparebank: 1823-1923, Trondhjems sparebank, Trondheim 1923

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Aagaat Daae» frå , den 30. mars 2025.

Kategori:Norske genealogar
Kategori:Norske bibliotekarar
Kategori:Folk frå Skodje