Marie Bregendahl

Marie Bregendahl, f. Sørensen (), var ein dansk forfattar som blei kjend for ein roman og ei rekkje noveller som på realistisk og lågmælt vis skildra bondelivet i heimområdet Fjends.

 Biografi 
Marie Bregendahl var fødd i Fly sokn ved Skive. Mor hennar døydde i 1879 i barsel, og tolv år gamle Marie måtta ta ansvaret for søskena sine og heimen.

I 1886-87 var ho trulova med ein ung bondeson frå trakta. Ho byrja likevel på Vrigsted Høgskole (1866-1919), fyrst som assistent og sidan som elev. Her møtte ho Jeppe Aakjær, og vart forelska i han. Ho braut trulovinga og drog til København for å vera i nærleiken av Aakjær. Her tok ho arbeid som tenestejente.

I 1892 fekk ho økonomisk hjelp av far sin til å oppretta eit pensjonat i Nørregade i København, Det jyske Pensionat. Ho blei gift med Jeppe Aakjær i 1893. Dei fekk sonen Svend Aakjær, ein seinare riksantikvar. Ekteparet skilde seint i 1899. I 1900 stengde ho pensjonatet, og budde dei neste åra som hushaldar hjå broren sin Kresten, som hadde eit ismeieri på Nørrebro. Ho livnærte seg også gjennom korrekturlesing.

Ho blei buande i København resten av livet. Her skreiv ho om heimtraktene sine. Namnet Bregendahl tok ho etter far sin i 1923.

 Forfattarskap 
Marie Bregendahl byrja å skriva litt under ekteskapet med Jeppe Aakjær, og ho fekk gjeve ut novella «Da Katten løb med Frikadellerne» (1899). Etter denne og eit par noveller til reiste ho til Noreg og Sverige i åra 1901 og 1902.

Debutromanen hennar Hendrik i Bakken kom ut i 1904. Hovudpersonen tek tydeleg utgangspunkt i faren hennar. Ho fekk det litterære gjennombrotet sitt med den korte sjølvbiografiske romanen En Dødsnat (En moder dør i barselsseng, set og fortalt fra børnenes vinkel) i 1912. Ho skreiv ei rekkje noveller med fellestitlen Billeder af Sødalsfolkenes liv 1914-23 (utgitt samla under tittelen Sødalsfolkene i 1935). Ho gav deretter ut ei rekkje novellesamlingar og dessutan eit par romanar. I 1937 gav ho ut si einaste diktsamling, Filtret Høst.

Etter at ho døydde i 1940 blei det funne eit fragment av ein delvis sjølvbiografisk roman.

 Bibliografi 
Bibliografien omfattar utgjevne bøker.

 Hendrik i Bakken (roman, 1904)
 En dødsnat (roman, 1912)
 I de lyse nætter (noveller, 1920)
 I håbets skær (noveller 1924)
 Thora (noveller, 1926)
 Med åbne sind (noveller, 1926)
 Den blinde rytter (noveller, 1927)
 Når jul er nær (noveller, 1927)
 Holger Hauge og hans hustru (roman, 1934-35)
 Sødalsfolkene (noveller, 1935)
 Møllen og andre fortællinger (noveller, 1936)
 Filtret høst (diktsamling, 1937)
 Birgitte Borg (romanfragment, 1941)

 Prisar og utmerkingar 

 1918: Finansloven
 1927: Tagea Brandts Rejselegat
 1937: Selskabet til de skønne og nyttige Videnskabers Forfremmelse

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Marie Bregendahl» frå ,  den 12. januar 2025.  

Kategori:Kvinnelege forfattarar frå 1900-talet
Kategori:Danske romanforfattarar
Kategori:Danske novelleforfattarar