Xie Jun

Xie Jun () er ein kinesisk stormeister i sjakk og er den fyrste asiatiske kvinna som blei stormeister i sjakk. Ho har vore  to gongar, ein gong frå 1991 til 1996 og igjen frå 1999 til 2001. Xie er den noverande presidenten for . I 2019 blei ho heidra i .

 Liv og virke 
Xie Jun blei fødd i Baoding i Hebei i 1970 og vaks opp i Beijing. Hennar  er Liaoyuan i Jilin. I ein alder av seks byrja Xie å spele , og i ein alder av 10 hadde ho blitt xiangqi-meister i Beijing. Etter oppfordring frå myndigheitane byrja ho snart å spele internasjonal sjakk. Trass i likegyldige treningsmoglegheitar, blei Xie den kinesiske jentesjakkmeisteren i 1984. I 1988 dela ho på andre- til fjerdeplassar ved  i Adelaide. Ho var den høgaste plasserte asiatiske spelaren i turneringa og fekk tittelen «Asian Junior Girls' Champion».

Som 20-åring kvalifiserte Xie seg til å utfordre verdstittelen for kvinner, og i 1991 slo ho Maja Tsjiburdanidze, som hadde hatt tittelen sidan 1978, med ein poengsum på 8½–6½. Akkurat som Bobby Fischer avslutta den sovjetiske dominansen i den opne delen i 1972 etter 24 år, avslutta Xie den sovjetiske dominansen i kvinnedelen etter 41 år.

I 1993 forsvarte Xie tittelen sin mot Nana Ioseliani med ein 8½–2½-siger. Sumaren 1994 ble ho tildelt stormeistertittelen, og var den sjette kvinna nokonsinne som blei tildelt den tittelen. Ho tapte  mot  (8½–4½), men tok tilbake tittelen i 1999 ved å slå  8½–6½, etter at Polgár nekta å godta kampvilkåra og mista tittelen. I 2000 endra FIDE formatet på verdsmesterskapet til eit utslagssystem og Xie vann tittelen igjen. Ho slo den kinesiske medspelaren  2½–1½ i finalen.

I Guangzhou i april i 2000 spelte Xie ein kamp mot tidlegare verdsmeister Anatolij Karpov. Kampen blei rekna som ein «kvinne mot mann-sjakkonkurranse», og bestod av fire parti med langsjakk og to parti med hurtigsjakk. Langsjakk-delen blei vunnen av Karpov 2½–1½ (1 siger, 3 remis), og hurtigsjakk-delen gjekk også til Karpov, 1½–½ (1 siger, 1 remis).

Xie fremstår som ein helt i Kina, og er innan sjakken kjend for sin optimisme og livlege angrepsstil. Suksessen hennar har gjort mykje for å popularisere internasjonal sjakk i landet hennar og resten av Asia. Xie viste seg å være den fyrste av ei rekkje sterke kinesiske kvinnelege spelarar, som ,  og . Ho var også ein viktig faktor for at det kinesiske kvinnelaget vann gullmedaljen under  i Elista i Kalmykia i Russland.

I juli 2004 blei Xie tildelt titlane «internasjonal dommar» og «FIDE Senior Trainer».  I april 2019 blei Xie Jun utnemnd til ny president for .

 Privatliv 
Rundt slutten av 1990-tallet tok Xie ein doktorgrad i psykologi ved . I 2008 leia Xie eit byrå i Beijing-regionen som tok seg av sjakk- og Go-talent. Ho er gift med sin tidlegare trenar .

Merknadar

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Xie Jun» frå , den 28. mars 2025.

Kategori:Kinesiske sjakkspelarar
Kategori:Stormeistrar i sjakk
Kategori:Sjakkolympiadedeltakarar
Kategori:Folk frå Baoding