Biletvev

mini|Restar etter biletvev frå Oseberg-funnet, dei rike gravgåvene frå vikingtida på 800-talet som blei henta ut av Oseberghaugen i Vestfold i 1904.
Biletvev er eit tekstilt bilete eller dekorativ vevnad danna ved kryssing av trådar i ulike fargar. Veving av biletet skjer som oftast vertikalt med ein kartong ståande bak renninga.

 Historie 
Blant dei tradisjonelle vevtypane i Noreg var oppstadveven, der renninga blei halden stram med kljåsteinar.

 Teknikk 
mini|Gobelengteknikk. Innslaga vender om kvar sin tråd. Det oppstår ein spalte som ein må sy igjen.
mini|Slyng. Innslaga blir slyngde om kvarandre og skaper ein kant i fargeskiljet på baksida av veven.
mini|Hakketeknikk. Innslaga vender vekselvis om sanme renningstråd.
høgre|mini|Det oppstår hakk i fargeskilja som er «varemerke» og kjenneteikn på tradisjonell, norsk biletvev.
Ein vevnad består av renning og innslag. Renninga, oftast av lintråd, er stammen i veven. Innslaget er garnet som dannar biletet eller mønsteret. Innslaget går i prinsippet vekselvis under og over annankvar renninnigstråd. Fargeskilja parallelt med renninga og skapar er ei svakheit i den tekstile strukturen som i hovudsak blir løyst på to måtar:

 Gobelengteknikk
 Hakketeknikk

Gobelengteknikken går ut på at innslagstråden i eit fargefelt vender seg om same renningstråd. Dette skaper ei open spalte som ein må sy saman etter kvart.

Hakketeknikken går ut på at innslagstråden frå to fargefelt som grenser mot kvarandre vender om forskjellige, gjerne annenkvar, renningstråd. Dermed blir fargeskiljet sikksakkforma, eller «hakkete». Denne teknikken er nesten eit varemerke på tradisjonell norsk biletvev. Europeisk og norsk biletvev skil seg klart frå kvarandre nettopp på dette området. Dei store europeiske gobelengane har eit høgt teknisk nivå, og prøver å ta opp konkurransen med maleriet ved å gje att så å seia kvart einaste penselstrøk.

Tradisjonelle norske vevnader nyttar for det meste hardt spunne, totråda garn av spælsau. Til farging blei det nytta plantefargar.

 Norske vevkunstnarar 

 Synnøve Anker Aurdal
 Ragnhild Enge
 Augusta Christensen
 Birgit Hagen
 Frida Hansen
 Else Marie Jakobsen
 Kåre Jonsborg
 Kirsti Meland
 Gerhard Munthe (vevnadane utført mellom anna av kona Sigrun)
 Bjarne Rise
 Ragnfrid Rise Hoel
 Hannah Ryggen
 Håkon Stenstadvold
 Synnøve Thorne

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Billedvev» frå ,  den 27. oktober 2024.  

 Litteratur 

 Kielland, Thor Bendz, 1894-1963 Norsk billedvev 1500-1800 . B.1 . Vevkunsten hos herremann og borger. Oslo : Gyldendal , 1953
Bakgrunnsstoff

Kategori:Tekstilkunst
Kategori:Biletkunst