ELIZA

Skaparen av ELIZA, Weizenbaum, rekna programmet for å vera ein demonstrasjon av det overflatiske i kommunikasjon mellom menneske og maskinar, men blei overraska over kor mange, som tilskreiv programmet menneske-liknande kjensler - mellom anna hans eigen sekretær. Mange akademikarar trudde at programmet ville kunna påverka mange menneske positivt, særleg folk med psykologiske utfordringar, og at det kunne bistå legar i behandlinga av pasientar. Sjølv om ELIZA kunne delta i ein dialog, kunne ikkje programmet konversera med faktisk forståing. Mange av dei tidlege brukarane var likevel overtydde om at ELIZA synte intelligens og forståing, sjølv om Weizenaum insisterte på det motsette.

ELIZA har namn etter figuren Eliza Doolittle frå skodespelet Pygmalion eller den avleidde musikalen My Fair Lady, der arbeidarjenta Eliza blir tillært eit overklassespråk.

 Verkemåte 
I den enklaste forma si verkar ELIZA på følgjande måte:Døma i avsnittet er basert på javascript-implementasjonen av ein elizabot  (engelsk).

 Ei prioritert liste med nøkkelord blir brukt overfor ei setning skrive inn av brukaren. Nøkkelordet med høgast prioritet som finst i brukarsetninga blir brukt. Døme på nøkkelord kunne vera:
 «can you» (kan du) → svar 1-3 blir brukt
 «can I» (kan eg) → svar 4-5 blir brukt
 «you are» (du er) → svar 6-9 blir brukt
 ...
 (ikkje funne) → svar 106-112 blir brukt
 Nøkkelordet har ført til eit sett av svar; eitt av desse blir valt ut tilfeldig. Til dømes kan svara til "can you" (kan du) vera:
 «Don't you believe that I can<» (Trur du ikkje eg kan ...?)
 «Perhaps you would like to be able to<» (Kanskje du gjerne ville kunna få til å ...?)
 «You want me to be able to<» (Du vil gjerne at eg skal kunna ...?)
 Svaret blir gjort komplett ved at den delen av brukaren si setning som kjem etter nøkkelordet blir sett inn i svaret. I døma over blir «<» erstatta av den delen av brukarsetninga som kjem etter nøkkelordet.
 Svaret blir vendt, slik at 1. person (eg, meg) blir erstatta av 2. person (du, deg) og motsett. (På engelsk kan denne utskiftinga òg omfatta verbet som blir bøygd etter pronomenet; I am, you are.)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «ELIZA» frå ,  den 24. mars 2025.  

Kategori:Språkteknologi
Kategori:Programvare
Kategori:Introduksjonar i 1964