Ellen Trane Nørby

Ellen Trane Nørby () er ein dansk politikar som var medlem av Folketinget frå 8. februar 2005 til 1. november 2022. Frå 2016 til 2019 var ho .

Den 10. mars 2011 tok ho over etter  som politisk talsperson for partiet Venstre, etter at han vart skatteminister i samband med ei regjeringsrokade 8. mars same året. Frå 2012 til 2013 var Nørby leiar for Den Danske Europabevegelsen. Før ho vart helseminister i , var ho barne-, undervisnings- og likestillingsminister i den reine Venstre-regjeringa frå 28. juni 2015.

 Bakgrunn 
Ellen Trane Nørby vart fødd i Herning som dotter av biologen og tidlegare Venstre-ordførar i Lemvig, Jørgen Andreas Nørby, og arkitekten Merete Nørby. Ho vaks opp i  i Nord-Vestjylland. Nørby tok studenteksamen ved Lemvig Gymnasium i 1998 og vart cand.mag. i kunsthistorie frå Københavns Universitet i 2005. Ho hadde òg sidefag i statsvitskap frå 1999 til 2001. Masteroppgåva hennar bar tittelen Fra Eliteinstitution til Markedsplads. Et speciale om ændringen i besøgskulturen og den offentlige danske kunstinstitution med særligt udgangspunkt i Statens Museum for Kunst. I same periode arbeidde ho òg som politisk medarbeidar på Christiansborg.

Trane Nørby sit i styret for Efterskolen Strand på Danebod og er aktivt engasjert i Sønderborg Kvinne- & Krisecenter. Kvart år deltek ho i Team Rynkeby, som syklar til Paris for å samle inn pengar til Barnekreftfonden.

Ellen Trane Nørby er sambuar med Ulrik Ryssel Albertsen, som arbeider som kommunikasjonsrådgivar i Kommunikasjons Kompagniet, og bur på Frederiksberg. I 2014 fekk ho ei dotter. Sidan desember 2004 har Nørby vore busett i Sønderborg.

 Politisk karriere 
 Tidleg karriere 
Ellen Trane Nørby melde seg inn i Venstre og Venstres Ungdom i 1995. I 1999 vart ho visepresident for den europeiske paraplyorganisasjonen LYMEC, som samlar liberale og sosialliberale ungdomsorganisasjonar, og frå 2002 til 2004 var ho president for organisasjonen. Ved valet til Europaparlamentet i 2004 fekk ho 24 380 røyster, men ikkje nok til å sikre seg eit mandat. Etter valet vart ho leiar for Venstres Europa-utval.

 Folketingsmedlem 
Ellen Trane Nørby vart vald inn i Folketinget ved valet 8. februar 2005 for Sønderjyllands Amtskreds med 5 073 personrøyster. Etter valet vart ho Venstres mediepolitiske talsperson. Ved folketingsvalet 13. november 2007 vart ho attvald med 12 804 personrøyster – 7 935 av dei frå Sønderborg-krinsen. Ho tok då over som sosial- og likestillingspolitisk talsperson, samstundes som ho heldt fram som mediepolitisk talsperson.

Den 10. mars 2011 tok Trane Nørby over etter  som politisk talsperson etter at han vart skatteminister. Innad i Venstre vart ho sett på som «stabil, lojal og i stand til å lage politikk utan å bruke pengar». Ved folketingsvalet 15. september 2011 vart ho attvald med 18 059 personrøyster, der 9 038 kom frå Sønderborg-krinsen.

I Folketinget sat Trane Nørby i Utanriksutvalet, , Utvalet for Internasjonalt Likestillingsarbeid, Kulturutvalet og Utvalet for Klima, Energi og Bygg.

Hausten 2012 stilte Trane Nørby 696 spørsmål til den dåverande  , mellom anna om , der mora hennar sat i styret. Dette førte til at avisa BT kalla henne «Spørge-Ellen». Folketingets formann, sosialdemokraten , meinte at mengda spørsmål var «svært voldsom», og saka vart sett på som ein «skade på omdømmet» hennar.

Den 8. januar 2013 gjekk ho til motåtak i ein kronikk i Politiken mot BT-journalisten Lars Fogt, som hadde skrive om korleis studentmedarbeidarar hos Nørby sidan mars 2011 hadde endra opplysningar om ho på Wikipedia heile 31 gonger. Ho hevda òg at ho var utsett for «personforfølgjing og kampanjejournalistikk».

Ved landsmøtet til Venstre i oktober 2013 vart Trane Nørby vald som spisskandidat til Europaparlamentsvalet året etter. Ho omtalte valet om å forlate den sentrale posisjonen i dansk politikk som «vanskeleg» og avviste ikkje spekulasjonar om ei framtidig ministerrolle. I februar 2014 offentleggjorde ho at ho var gravid og trekte seg som spisskandidat til Europaparlamentet.

Ved folketingsvalet i 2015 vart Trane Nørby attvald i Sydjyllands Storkreds med 12 012 personrøyster. Etter valet vart ho utnemnd til barne-, undervisnings- og likestillingsminister i den reine Venstre-regjeringa leia av Lars Løkke Rasmussen.

 Publikasjonar 
Ellen Trane Nørby har saman med Trine Pertou Mach skrive boka Smag på Europa – med honning og chili, som vart gitt ut i 2004 på forlaget Saxo. Ho har òg vore med på å redigere boka Flere med – nye regler, utgitt same år på Forlagskompagniet. I tillegg har ho skrive kommentarar for LO sitt ukeblad A4 og det politiske magasinet RÆSON.

Kjelder


Denne artikkelen bygger på «Ellen Trane Nørby» frå , den 31. mars 2025.

Kategori:Danske politikarar
Kategori:Danske helseministrar
Kategori:Danske likestillingsministrar
Kategori:Danske utdanningsministrar
Kategori:Venstrepolitikarar i Danmark
Kategori:Venstre-ministrar i Danmark
Kategori:Folketingsmedlemmar frå Venstre i Danmark
Kategori:Folk frå Herning