Dei baltiske songfestivalane

Dei baltiske songfestivalane (estisk laulupidu, latvisk dziesmu svētki, litauisk dainų šventė) er musikkarrangement som finn stad i Estland, Latvia og Litauen. Festivalane blei førte opp på UNESCO si liste over viktig immateriell verdsarv i 2003.

 Historie 

 Utspring 
Den fyrste baltiske songfestivalen fann stad i Tartu i Estland i 1869. Latvia følgde etter i 1873 med Den alminnelege latviske songfestivalen. Litauen heldt sin fyrste nasjonale songfestival i 1924.

 Vekst og fall etter verdskrigane 
Då dei baltiske statane blei frigjort frå Russland etter fyrste verdskrigen vann festivalane popularitet og status som uttrykk for den baltiske kulturen. I samtlege tre statar blei det arrangert songfestivalar av ulike slag. Etter andre verdskrigen blei landa innlemma i Sovjetunionen, og formålet til festivalane blei omgjorde til å tene den kommunistiske ideologien.

 Den syngande revolusjonen i 1987–1991 
miniatyr|Den baltiske vegen i Litauen i 1989.
«Den syngande revolusjonen» er ei nemning for prosessen som førte til at dei tre baltiske statane lausreiv seg frå Sovjetunionen. Omgrepet blei skapt av den estiske kunstnaren og aktivisten . Omgrepet blei fyrste gong brukt i ein artikkel publisert etter den syngande massedemonstrasjonen på  frå 10. til 11. juni 1988.  var også del av den syngande revolusjonen. Den 23. august 1989 heldt anslagsvis 1–2 millionar menneske hender i ei kjede, som strekte seg langs heile Baltikum, frå Tallinn i nord til Vilnius i sør. Demonstrantane kravde offentleggjering av dei hemmelege delane av Molotov-Ribbentrop-pakta, som la desse tre statane til interesseområdet til Sovjetunionen.

 Dei enkelte landa 
Dei baltiske songfestivalane blei per 2024 haldne kvart femte år. Den estiske songfestivalen (üldlaulupidu) blei arrangert i Tallinn, og skulle bli arrangert i 2025. Den litauiske songfestivalen blei arrangert i juni 2024, medan den latviske songfestivalen skal haldast i 2028. 

 Verdsarv 
I 2003 blei dei baltiske songfestivalane førte opp på UNESCO si lioste over viktig immateriell verdsarv.The Baltic Song and Dance Celebrations. UNESCO Intangible Cultural Heritage, 2008.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «De baltiske sangfestivalene» frå ,  den 14. september 2024.  

Kategori:Immateriell kulturarv i Estland
Kategori:Immateriell kulturarv i Latvia
Kategori:Immateriell kulturarv i Litauen
Kategori:Estisk kultur
Kategori:Latvisk kultur
Kategori:Litauisk kultur
Kategori:Musikkfestivalar
Kategori:Representativ liste over den immaterielle kulturarven til menneskja