Miklós Horthy

Miklós Horthy de Nagybánya () var ein ungarsk politikar som frå 1920 til 1944 var de facto statsoverhovud i kongeriket Ungarn.

Horthy vart i 1918 øvstkommanderande i flåten til keisarriket Austerrike-Ungarn. Etter keisarriket vart oppløyst, fekk han våren 1919 stillinga som forsvarsminister i ein hær som nedkjempa den ungarske sovjetrepublikken under Béla Kun i den ungarsk-rumenske krigen. 1. mars 1920 valde den ungarske nasjonalforsamlinga Horthy til riksforstandar. Han innførte eit autoritært styresett der fleirtalet av befolkninga vart stengt ute frå parlamentsval. Horthy tok rolla som eit sterkt statsoverhovud, men overlet i stor grad den lovgjevande og utøvande makta til regjeringssjefane han peika ut. I håp om å vinne tilbake landområde Ungarn gav tapt ved Trianon-traktaten, nærma Horthy seg frå 1932 det fascistiske Italia og Nazi-Tyskland.

Hausten 1938 tok Ungarn tilbake store delar av det sørlege Slovakia, eit landskap med magyarar. Etter oppløysinga av Tsjekkoslovakia invaderte ungarske troppar den nyoppretta slovakiske staten, noko som førte til den slovakisk-ungarske krigen. Gjennom Wien-valdgifta av 1940 fekk Ungarn Nord-Transylvania frå Romania. Under andre verdskrigen deltok Ungarns hær i Wehrmacht sitt angrep på Jugoslavia og Sovjetunionen frå 1941.

Tyskland okkuperte Ungarn i mars 1944, då Horthy vart tvinga til å utnemne ein nazivennleg regjeringssjef. I oktober 1944 ville han trekke Ungarn ut av krigen, men vart arrestert og ført til Bayern. Etter verdskrigen var over, tok USA Horthy i forvaring. Jugoslavia kravde Horthy utlevert, men han fekk i 1948 busetje seg i Portugal.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Miklós Horthy» frå ,  den 30. desember 2024.  

Store norske leksikon

Kategori:Ungarske politikarar
Kategori:Ungarske statsleiarar