Saara Kuugongelwa

Saara Kuugongelwa-Amadhila () er ein namibisk politikar og økonom som har vore president i den namibiske nasjonalforsamlinga sidan 20. mars 2025. Ho var  i Namibia frå 2015 til 2025. Ho er medlem av  (SWAPO) og har vore medlem av den namibiske nasjonalforsamlinga sidan 1995. Frå 2003 til 2015 var ho finansminister. Ho er den første kvinna som har vore statsminister i Namibia.

Kuugongelwa-Amadhila har ein æresdoktorgrad i offentlege finansar og ein mastergrad i finansiell økonomi. Ho arbeidde som økonom ved presidentkontoret i 1995 og var generaldirektør for den nasjonale planleggingskommisjonen frå 1995 til 2003.

Den 20. mars 2025 vart Kuugongelwa-Amadhila vald til president i nasjonalforsamlinga for ein periode på fem år. Ho er den første kvinna som har leia Namibias parlament.

 Tidleg liv og utdanning 
Saara Kuugongelwa vart fødd 12. oktober 1967 i ,  (i dag Namibia) som den yngste av fem søsken. Faren hennar, Fillemon Kuugongelwa, var kontraktsarbeidar i  og døydde då ho var ni år. Mora, Alina Shikongo, var skuleinspektør og døydde då Saara var 12. I 1980, då ho var 13 år gammal, gjekk ho i eksil med SWAPO. I 1982 reiste ho til Sierra Leone som 15-åring. Ho gjekk på Koidu Girls Secondary School frå 1982 til 1984 og på Saint Joseph’s Secondary School frå 1984 til 1987. Frå 1991 til 1994 studerte ho ved  i Pennsylvania, USA, der ho tok ein mastergrad i finansiell økonomi.Graham Hopwood:Who's Who, Kuugongelwa-Amadhila, Saara - Swapo Namibian Institute for Democracy 

 Politisk karriere 
Etter at ho fullførte studia ved Lincoln University, vende Kuugongelwa-Amadhila tilbake til Namibia og fekk jobb som økonom ved presidentkontoret under . I 1995, berre nokre månader etter at ho byrja i jobben, utnemnde Nujoma henne til parlamentsmedlem då ho var 27 år gammal, og gav ho stillinga som generaldirektør for den nasjonale planleggingskommisjonen – ei rolle på ministernivå. I 2003 vart ho utnemnd til finansminister av Nujoma.

Den 21. mars 2015 vart ho, saman med president , teken i eid som Namibias fjerde statsminister.Shinovene Immanuel and Theresia Tjihenuna, "Emotional transition" , The Namibian, 23. mars 2015. Ho var den første kvinna i landet til å ha denne stillinga.

I mai 2016 deltok ho i «A Conversation with The Right Honourable Saara Kuugongelwa-Amadhila, Prime Minister of the Republic of Namibia», eit diskusjonsforum arrangert av Wilson Center’s Women in Public Service Project, Wilson Center Africa Program og Constituency for Africa. Ho har ofte tala om likestilling, mellom anna under besøket til Malis statsminister  og i ein tale på den 10. namibiske kvinnekonferansen (framført av  på hennar vegner), der ho uttalte at det vil ta 70 år å fjerne lønnsgapet mellom kjønna i Afrika.

Kuugongelwa-Amadhila stilte som kandidat til leiarvervet i SWAPO under partiets kongress i 2022, men tapte for Netumbo Nandi-Ndaitwah, som seinare vart presidentkandidaten til partiet i det namibiske presidentvalet i 2024. Den 20. mars 2025 vart Kuugongelwa-Amadhila vald til den første kvinnelege presidenten i den namibiske nasjonalforsamlinga. Ho fekk 55 røyster mot Landless People’s Movement-leiaren , som fekk 40 røyster.

 Privatliv 
Kuugongelwa-Amadhila er gift med forretningsmannen Onesmus Tobias Amadhila.

 Utmerkingar og heider 
På Helte-dagen i 2014 fekk ho utdelt Most Brilliant Order of the Sun, Second Class.

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Saara Kuugongelwa» frå , den 24. mars 2025.

Bakgrunnsstoff

Kategori:Namibiske politikarar
Kategori:Namibiske økonomar
Kategori:Namibiske statsministrar
Kategori:Namibiske finansministrar
Kategori:Første kvinnelege stats- og regjeringsleiarar