Qazym-Zjomart Toqajev

Qasym-Zjomart Kemeluly Toqajev () er ein kasakhstansk politikar som frå 20. mars 2019 er president i Kasakhstan. Han overtok presidentembetet etter Nursultan Nazarbajev, som trekte seg frå stillinga etter å ha vore president sidan Kasakhstan blei sjølvstendig. Toqajev har ein karriere som diplomat og har vore kasakhisk utanriksminister og statsminister, i tillegg til senatspresident.

 Liv og virke 

 Bakgrunn 
Toqajev er son av ein forfattar og blei fødd inn i det som er skildra som ein sovjetisk elitefamilie.Joanna Lillis: «Kazakhstan: A president called Tokayev. A future called Nursultan», Eurasianet, 20. mars 2019. Vitja 1. juni 2019.

Han er utdanna ved Det statlege instituttet for internasjonal politikk i Moskva (MGIMO).«The President of the Republic of Kazakhstan» , Kasakhstans presidentkontor. Vitja 1. juni 2019.

 Sovjetisk og russisk diplomat 
Etter å ha avlagd slutteksamen ved MGIMO i 1975, byrja Toqajev på ein karriere i den sovjetiske utanrikstenesta og ved utanriksdepartementet i Moskva. Han har vore stasjonert i Singapore og Kina. I 1991, året då Kasakhstan blei sjølvstendig, arbeidde han ved den sovjetiske ambassaden i Beijing. Han fullførte diplomatakademiet i Russland i 1992.

 Kasakhstansk diplomat 
mini|Toqajev som generaldirektør for SNs Genève-kontor.
Toqajev blei i 1992 viseutanriksminister i heimlandet Kasakhstan, for så å bli fyrste viseutanriksminister året etter og utanriksminister i 1994.

Han blei visestatsminister i mars 1999 og statsminister frå oktober same år. Han gjekk av som statsminister i 2002 og gjekk etter dette tilbake til utanriksdepartementet. Toqajev blei på nytt utanriksminister, ei stilling han hadde fram til 2007.

I 2007 blei Toqajev president i det kasakhstanske senatet. Same året blei han med i Nur Otan-partiet, der han også sit i partileiinga.

Generalsekretæren i SN utnemnde i mars 2011 Toqajev til generaldirektør for Genève-kontoret til SN.«Secretary-General Appoints Kassym-Jomart Tokayev of Kazakhstan as Director-General, United Nations Office at Geneva», FN, 11. mars 2011. Vitja 1. juni 2019. Samstundes blei han visegeneralsekretær og personleg representant for SNs generalsekretær ved Nedrustingskonferansen, der han også var generalsekretær for konferansen.

 President 
mini|President Toqajev i møte den russiske presidenten Vladimir Putin 3. april 2019.
Då Nursultan Nazarbajev, som hadde vore president sidan Kasakhstan blei sjølvstendig, trekte seg i mars 2019, blei Toqajev etterfølgjaren hans  i kraft av stillinga som senatspresident.«Kazakh leader Nazarbayev resigns after three decades», BBC News, 19. mars 2019. Vitja 1. juni 2019. Toqajev blei innsett i presidentembetet 20. mars 2019.«Qasym-Jomart Toqayev Takes the Oath of Office» , Kazach TV, 20. mars 2019. Vitja 1. juni 2019.

Partiet Nur Otan nominerte så Toqajev til presidentkandidat i valet som blei lyst ut til 9. juni 2019.Assel Satubaldina: «Kazakh ruling party nominates incumbent President Tokayev as candidate for June 9 presidential election», Astana Times, 23. april 2019. Vitja 1. juni 2019. Det skjedde ved ein partikongress leia av Nursultan Nazarbajev, partileiar i Nur Otan.

I samband med presidentvalet, som Toqajev var venta å vinne, fann det stad demonstrasjonar og politiet pågreip både demonstrantar og journalistar. Ifølgje valkommisjonen i landet vann Toqajev presidentvalet med 70,96 % av røystene. Den næraste rivalen, Amirzjan Kosanov, fekk 16,23 % av røystene. Internasjonale valobservatørar meinte valet var fiksa. Valobservasjonenen til OSSE rapporterte om mangel på respekt for grunnleggjande rettar og demokratiske standardar og fann omfattande avvik ved avviklinga av valet.

Merknader

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Qasym-Zjomart Toqajev» frå , den 12. februar 2024.

Bakgrunnsstoff

Kategori:Kasakhstanske politikarar
Kategori:Kasakhstanske presidentar