Den galante stilen

Den galante stilen (òg førklassisk og rokokkomusikk) er ei musikalsk stilretning frå andre halvdelen av 1700-talet i overgangen mellom barokkmusikken og klassisismen.

 Historikk og skildring 
Stilen oppstod i seinbarokken, som ein reaksjon på den strengt polyfone stilen i barokken, og viser i større grad til ein måte å skriva musikk på enn ein epoke. Tidsmessig fall førklassisisme saman med rokokkotida innan biletkunst, og sidan musikkstilen til ein viss grad òg kan seiast å dela nokre kjenneteikn med biletkunsten i samtida, til dømes med friskheit, tilgjengelegheit og sjarme, blir han iblant kalla «rokokkomusikk».

 Viktige kjenneteikn

 Nært opp til bel canto-ideala (songbar, naturleg, forståeleg)
 Gjennomsiktig lydbilde med få stemmer og ei dominerande melodistemme
 Enkle, men verknadsfulle harmoniske forløp
 Korte og enkle melodifraser som ofte blir gjentatt
 Elegant melodikk og ornamentering

 Den følsame stilen 
I Tyskland oppstod «den følsame stilen» (empfindsamer Stil) som ei intensivering av den galante stilen. Sentralt står fridommen til å uttrykka kjensler, og musikken er full av overraskingar som brå, hyppige og uventa modulasjonar, teksturendringar, pausar, uvanlege melodivendingar, uførebudde dissonansar og plutselege sforzandoar.

 Viktige komponistar 
Førklassisismen blei gjerne delt opp dei fire «skulane»: Paris (galant), Berlin (kjenslevar),  Mannheim (mellom dei to føre) og Wiener (forløpar for wienerklassisismen).

 Carl Philipp Emanuel Bach (følsam stil, Berlinerskolen)
 Johann Christian Bach
 Wilhelm Friedemann Bach
 François Couperin (galant stil, Paris-skulen)
 Bernhard Joachim Hagen
 Giovanni Battista Pergolesi
 Domenico Scarlatti
 Johann Stamitz (Mannheimerskolen)
 Carl Stamitz (Mannheimerskolen)
 Georg Philipp Telemann (i seine verk)
 Johann Joachim Quantz
 Matthias Georg Monn (Wienarskulen, byrjande sonatesatsform)

Den norsk-dansk-tyske komponisten Johan Henrik Freithoff frå Kristiansand skreiv til dels i galant stil.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Den galante stilen» frå ,  den 18. juni 2023.  

 Litteratur 




 Martins Komponistentabelle, tidslinjer over komponistar frå ulike epokar
Kategori:Klassisistisk musikk
Kategori:Barokkmusikk