Négritude

Négritude er ei fransk litterær og politisk rørsle som oppstod i mellomkrigstidaDossier sur le mouvement de la négritude, Assemblée nationale française. og danna eit samlingspunkt for svarte fransktalande forfattarar av ulike opphav, som Aimé Césaire, Léopold Sédar Senghor, systrene Paulette og Jeanne Nardal (som blir sett på som dei inspirerande figurane i rørsla), Jacques Rabemananjara, Léon-Gontran Damas, Guy Tirolien, Birago Diop og René Depestre.. Rørsla var knytt til antikolonialismen, og påverka etterpå også mange personar knytte til svart nasjonalisme, og strekte seg langt utover dei fransktalande delane av verda.

Négritude inspirerte fleire rørsle i den afrikanske diasporaen over heile verda, som afro-surrealisme, karibisk créolité og black is beautiful i USA. Frantz Fanon viste ofte til Négritude i tekstane sine.

 Opphav 
portrett|mini|L'Etudiant noir 

Négritude er eit nylaga ord frå 1930 som er sett saman av det franske ordet for «neger», nègre, som likt det engelske tilsvarande ordet var nedsetjande og hadde ei anna tyding enn berre ‘svart mann’. Rørsla si bruk av ordet «négritude» var ein måte å vinna tilbake ordet som ein emisk måte å ta tilbake makt på. Omgrepet blei fyrst brukt i den noverande tydinga si av Aimé Césaire i den tredje utgåva av L'Étudiant noir (mai-juni 1935), eit tidsskrift han hadde grunnlagt i Paris i lag med andre studentar som Léopold Senghor og Léon Damas, i tillegg til Gilbert Gratiant, Leonard Sainville, Louis T. Achille, Aristide Maugée og Paulette Nardal. 

Under overskrifta «Conscience Raciale et Révolution Sociale» i dette nummeret av L'Étudiant Noir gjer Césaire krav på ein svart identitet og kultur, fyrst og fremst i møte med ein "franskheit" (francité) som blei oppfatten som undertrykkende og eit middel nytta av den franske kolonistyret. Césaire nytta omgrepet opp att i 1939 då han gav ut Cahier d'un retour au pays natal. Konseptet blei deretter nytta av Leopold Sedar Senghor i Chants d'ombre, som fordjupar det, og set opp «hellensk fornuft» som motsats til «den svarte kjensla»:

Nuit qui me délivres des raisons des salons des sophismes,des pirouettes des prétextes, des haines calculées des carnages humanisésNuit qui fond toutes mes contradictions, toutes contradictions dans l'unité première de ta négritude.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Négritude» frå , og «Négritude» frå  den 28. august 2023.  

Kategori:Postkolonialisme
Kategori:Litterære rørsler
Kategori:Afrikansk og svart nasjonalisme
Kategori:Franske ord og uttrykk