Tidsliner i den andre verdskrigen

Tidsliner i den andre verdskrigen gjev eit oversyn over viktige hendingar i ulike delar av verda knytte til andre verdskrigen.
DatoEuropaNoregAustfrontenAfrika og MidtaustenAsia og Stillehavet19321. mars: Japan grunnla lydriket  Mandsjukuo i det kinesiske området Mandsjuria193330. januar: Adolf Hitler vart tysk rikskanslar (regjeringssjef)27. februar: Riksdagsbrannen opna for at nasjonalsosialistane tok over makta i Tyskland23. mars: Fullmaktslova sette Riksdagen ut av spel13. mai: Nasjonal Samling vart stiftasentrum|mini|150x150pk|Kinesiske styrkar forsvarer Shanghai i 1932193430. juni: Hitler kvitta seg med partiopposisjonen og SA i Dei lange knivars natt2. august: President Paul von Hindenburg døydde, Hitler kunngjorde seg sjølv som Førar og Rikskanslar19353. oktober: Italia invaderte Etiopia, okkupasjonen varer til april 194119367. mars: Remilitariseringa av Rhinland17. juli: Den spanske borgarkrigen braut ut, Hitler og Mussolini sendte hjelp til Franco193726. april: Bombinga av Guernica7. juli: Japan åtok Kina13. desember: Slaget om Shanghai sentrum|mini|150x150pk| Shanghai 193713. desember:  Nanjing-massakren1938Appeasement-politikk - ettergjeving overfor Hitler12. mars: Anschluss - Tyskland annekterte Austerrike 30. september: Münchenavtalen - sviket mot Tsjekkoslovakia9. november: Krystallnatta - jødeforfylgingane vart trappa opp193915. mars: Tyskland åtok Tsjekkia1. april: Den spanske borgarkrigen enda med nasjonalistisk siger7. april: Italia invaderte Albania[[1. september]: Tyskland åtok Polen, andre verdskrigen var i gang 3. september: Frankrike og Storbritannia erklærer krig mot Tyskland17. september: Sovjetunionen åtok Polen6. oktober: Polen kapitulerte og vart som avtalt delt mellom Tyskland og SovjetVinteren 39/40: The Phony War - lågnivåkrig1. september: Noreg kunngjorde nøytraliteten sin13. september: «Rhonda» av Bergen gjekk på ei mine utanføre Nederland, 17 mista livet9. oktober: Hitler avslo planar om å erobre ubåtbasar i Noreg18. desember: Quisling vitja Hitler i BerlinHitler gav ordre om å setja i gang Studie Nordsentrum|mini|150x150pk|Finske soldatar17. september: Sovjet åtok Polen24. september-13. november: Sovjet sette press på dei Baltiske statane, og Finland som avslo30. november: Vinterkrigen -  Sovjet åtok Finland19409. april: Tyskland åtok Danmark og Noreg10. mai: Tyskland åtok Frankrike og Benelux-landa. Winston Churchill vart britisk statsminister27. mai: allierte styrkar vart evakuert frå Dunkerque22. juni: Frankrike skreiv under ein fredsavtale med Tyskland10. juli: Slaget om Storbritannia starta28. oktober: Italia åtok Hellas og fekk problem5. februar: dei allierte vedtok å okkupere delar av Noreg, i starten kamuflert som ein hjelp til Finland14. februar: Altmark-saka13. mars: slutt på vinterkrigen sette strek for allierte åtaksplanar1. april: Hitler gav klårsignal for åtaket på Noreg3. april: Operasjon Weserübung - dei fyrste skipa drog frå tyske hamner med kurs mot Noreg5. april: Operasjon Wilfred - britiske krigsskip drog frå hamn for å mineleggja norske farvatn9. april: Tyskland åtok Noreg8. juni: Slaget om Narvik enda etter at allierte styrker vart drege ut10. juni: Noreg kapitulerte25. september: Terboven avbraut Riksrådsforhandlingane og nemnde ut 13 kommissariske statsrådar22. november: Idrettsstreiken - protest mot nazifisering av idretten13. mars: Finland måtte teikna under fredsavtale i Moskva3. april-19. mai: Katyn-massakren -22 000 polske krigsfangar vart massakrert etter ordre frå Stalin14. juni-17. juni: Sovjet okkuperte Estland, Latvia og Litauensentrum|mini|150x150pk|Finske skitroppar 12. januar 194018. april-30. mai: Den anglo-irakiske krig - Storbritannia reokkuperte Irak som vart sjølvstendig i 19324. august: Italia åtok Britisk Somaliland13. september: Italia åtok Egypt frå Libya13. desember: Storbritannia sette i gang ein offensiv mot Italiaseptember: det franske Vichy-regimet gav Japan innpass i og gradvis kontroll over Fransk Indokina19416. april: Tyske styrkar åtok Hellas og Jugoslavia4. mars: Svolværraidet - stor SOE-leidd aksjon20. juli: Osvald-gruppa føretok sin fyrste sabotasjeaksjon på norsk jord26. desember: Måløyraidetsentrum|mini|150x150pk|under kongebjørka april 194022. juni: Operasjon Barbarossa - Tyskland åtok Sovjetunionen23-28. juni: Finland, Ungarn, Slovakia og Albania erklærte krig mot Sovjet25. juni: byrja den finske framhaldskrigen, varte til sept. 19448. september: byrja kringsetjinga av Leningrad som varte til januar 19442. oktober: byrja slaget om Moskva, tyskarane trakk seg attende i januar 194219. februar: Det tyske afrikakorpset kom italienarane til unnsetning31. mars: byrja kringsetjinga av Tobruk - Tyske og italienske styrker kringsette Tobruk7. juni: åtak allierte invaderte Vichykontrollerte Syria og Libanon25. august: Storbritannia og Sovjet invaderer Iran og deler landet mellom seg18. november: i Operasjon Crusader vart kringsetjinga av Tobruk brote og styrkane til Rommel dreve på defensiven7. desember:  Japan åtok USA12. desember: Tyskland erklærte krig mot USA194220. januar: Wannsee-konferansen - NSDAP planla Den endelege løysinga19. august: Diepperaidet - mislykka alliert landgangaksjonsentrum|mini|150x150pk|Øydelagte allierte køyretøy på stranda i Dieppe1. februar: Vidkun Quisling - danna regjering
14. februar: Lærarstriden - protest mot nazifisering av skolen, 1100 arrestert1. påskedag: <i>Kirkens grunn</i> vart lest opp frå norske preikestolar som en del av kyrkjestriden30. april: Telavågtragedien6. september: Majavatn-affæren som enda med at 30 nordmenn vart henretta25. oktober-26. november: Norske jødar vart arresterte og sendt til konsentrasjonsleirer8. januar-22. mars (-43): Rzhevkampene - ein serie mislukka offensivar nær Moskva12-28. mai: Det andre slaget om Kharkov - mislukka sovjetisk freistnad på gjenerobring28. juni: startet den tyske sumaroffensiven - som enda i Stalingrad 21. august-2. februar (-43):  Slaget om Stalingrad - avgjerande tysk tap19. november: Operasjon Uranus - sovjetisk knipetangsmanøver avgjorde ved Stalingrad25. november-15. desember: Operasjon Mars - mislukka sovjetisk vinteroffensiv i moskvaområdet, del av slaga ved Rzjev16. desember-25. februar (-43): Operasjon Saturn - sovjetisk vinteroffensiv, framhald av Uranus21. januar: starta den andre offensiven til Rommel26. mai: Slaget ved Gazala - Rommel styrkjer ryet sitt nær Tobruk1. juli: Det fyrste slaget om El Alamein -afrikakorpset stoggast13. august: General Montgomery tok over kommandoen over britanes Åttande armé23. oktober: Det andre slaget om El Alamein - eit vendepunkt, aksemakten byrja tilbakedraginga mot Tunis8. november: Operasjon Torch - alliert landgang i Nordvest-Afrika19. februar: Japanske fly bombar byen Darwin i Australia, fyrste av om lag 100 åtak15. februar: Britane tapte Slaget om Singapore22. februar: USA må trekkja seg ut av Filippinane5. juni: USA vann et avgjerande sjøslag ved Midway194310. juli: alliert landgang på Sicilia3. september: alliert landgang på det italienske fastlandet28. februar: Tungtvassaksjonen27. desember: Slaget ved Nordkapp - «Scharnhorst» sokk2. februar: dei tyske styrkane ved Stalingrad overgav seg16. februar-15. mars: Mansteins motoffensiv  stoppa vinteroffensiven til sovjet og gav grunnlaget for4. juli-23. august: Slaget ved Kursk - stort avgjerande slag, siste store tyske offensiven på austfrontenEtter Kursk byrja ein sovjetisk offensiv og Hitler tillét styrkane sine til å trekkja seg attende til elva Dnepr14. januar: Casablancakonferansen - strategimøte mellom Roosevelt, Churchill og de Gaulle19. februar: Slaget om Kasserinepasset - amerikanske styrkar møtte styrkane til Rommel, og tapte6. mars: general Patton tok over USAs 2. armé og stridslukka snudde13. mai: Aksemaktene overgav seg i Tunis28. november: Teheran-konferansen i 1943 - allierte toppleiarar møttest, Iran garanterast sjølvstende194417. januar-19. mai: Slaget om Monte Cassino5. juni: dei allierte erobra Roma6. juni: den allierte invasjonen i Normandie25. august: Paris frigjort17. september: Operasjon Market Garden - mislukka alliert freistnad på å erobre bruer over Rhinen16. desember: Ardennaroffensiven - Tyskland utbrotsfreisnad18. oktober: Sovjetsoldater kryssa grensa til Noreg28. oktober: Tvangsevakueringa i Finnmark18. januar: Kringsetjinga av Leningrad vart broteI slutten av mars var Ukraina gjenerobra og kamphandlingane stilna inntil sumaroffensivane22. juni-19. august: Operasjon Bagration - sovjetstyrkar gjenerobra Kviterussland, tysk Armegruppe Senter ble knust 25. juni: Slaget ved Tali-Ihantala - avgjerande finsk siger i Framhaldskrigen13-29. juli: Lvov-Sandomierz-offensiven -  øydeleggjinga av tyske Hærgruppe Sør1. august-2. oktober: Warszawaoppreisten5. september:  våpenstillstand mellom Finland og Sovjet15. september: Lapplandskrigen - finnane dreiv tyskarane ut av landet194513. februar: Brannbombinga av Dresden27. april: Benito Mussolini vart skote30. april: Hitler tok livet sitt i Førarbunkaren7. mai: Tyskland kapitulerte8. mai: dei tyske styrkane i Noreg kapitulerte30. mai: Londonregjeringa kom heim til jubel og maktkamp7. juni: Kong Haakon VII og kongefamilien vender tilbake til Oslo frå eksilet sitt i London.6. juli: Noreg erklærte krig mot Japan24. oktober: Quisling vart henretta ved skyting27. januar: Auschwitz vart frigjort4. februar: Jaltakonferansen - Stalin, Churchill og Roosevelt delte opp Europa20. april: Sovjetstyrker  åtok Berlin23. februar: amerikanske styrker reiste flagget på Iwo Jima1. april: gikk USA i land på Okinawa16. juli: Trinity - USA testet første atombombe6. og 9. august slapp USA Atombombene over Hiroshima og Nagasaki  8. august: Sovjet erklærer krig mot Japan, og starter invasjonen av Mandsjuria15. august: Japan kapitulerte. Keiseren meddelte dette i en radiomelding senere på dagen.
Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Tidslinjer i andre verdenskrig» frå ,  den 16. februar 2024.  

Kategori:Andre verdskrigen