Svartkurle

Svartkurle (Nigritella nigra) er ei plante i svartkurleslekta Nigritella i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.

 Utsjånad 
Svartkurle kan bli vel 20 centimeter høg. Planta har eit kuleform aks med mørkt brunraude blomar.

 Systematikk 
Det har vore diskutert om svartkurle og andre artar i slekta Nigritella skal innlemmast i brudesporeslekta, slik det er gjort i mange klassifiseringer, men ein har så langt valt å oppretthalde svartkurleslekta som ei eiga slekt. Mellom anna i Sverige og i Plants of the World Online har ein innlemma svartkurle i brudesporeslekta med namnet Gymnadenia nigra.

 Utbreiing 
Svartkurle er ei svært sjeldan plante som berre finst i Noreg og Sverige. I Noreg er hovudutbreiinga i grenseområdet mellom Innlandet og Trøndelag, med eit par funnstader noko lenger sør og på eit avgrensa område i Nordreisa i Troms. Svartkurle er totalfreda i Noreg og klassifisert på Norsk raudliste for artar (2021) som sterkt truga (EN). Som ein av svært få artar er han og verna som prioritert art gjennom eiga forskrift.

I Sverige er svartkurle (svensk namn brunkulla) rekna som sterkt truga (EN).

 Hybridar 
Svartkurle kan danne ein hybrid med brudespore:
brudekurle eller raudkurle (×Gymnigritella runei, [Gymnadenia runei]), endemisk for Sverige (NT)

Dersom ein innlemmar svartkurle i brudesporeslekta Gymnadenia, slik det er gjort i den svenske klassifiseringa, vil hybriden mellom brudespore og svartkurle framstå som ein art i brudesporeslekta, G. ×runei. Når ein, slik Artsdatabanken har gjort, vel å oppretthalde svartkurleslekta som ei eiga slekt, blir dette ein intergenerisk hybrid (hybrid mellom ulike slekter) som får eit eige slektsnamn, ×Gymnigritella:

 Referansar 

 Bakgrunnsstoff 


Kategori:Orkidear i Noreg
Kategori:Orkidear i Sverige
Kategori:Svartkurleslekta