Hafsa Sultan

Hafsa Sultan () var valide sultan i det  osmanske riket under regjeringstida til sonen sin sultan Suleiman I frå 1520 til 1534. Ho var den fyrste innehavaren av tittelen valide sultan. 

Liv
Hafsa Sultan kan ha vore dotter av khan Meñli I Giray av Krim, men dette byggjer på vestlege forfattarar frå 1600-talet. Osmanske dokumentprov peiker på eit opphav som kristen slave.Encyclopedia of Islam vol. IX (1997), s.v. Suleyman p.833 Det fyrste synet blir likevel framleis støtta av fleire historikarar. 

Ayse, dottera til Meñli I Giray, blei fyrst gift med bror til Selim, prins Mehmed, guvernør av Kefe, og deretter med sultan Selim I. Selim si dotter gifta seg med bror hennar Saadet I Giray. Dette var dei einaste to kongelege ekteskapa mellom det osmansket dynastiet og Giraydynastiet på Krim.Zaytsev, Ilya (2006), "The Structure of the Giray Dynasty (15th-16th centuries): Matrimonial and Kinship Relations of the Crimean Khans", Kinship in the Altaic World: Proceedings of the 48th Permanent International Altaistic Conference, Moscow 10-15 July 2005, Otto Harrassowitz Verlag, s. 341,   Det er likevel mogleg at Ayse og Hafsa var to ulike personer, og at Hafsa var ei anna av konene til Selim.

Då sonen hennar følgde skikken for tronarvingar med å gjera teneste som guvernør i Manisa 1515-1523 budde ho der med han og grunnla ein skule, ein høgskule, ein moské, eit sjukehus og ein årleg festival. Då sonen hennar kom på trona blei ho den fyrste kvinna ved det osmanske hoffet som fekk tittelen «sultan» etter namnet sitt, i staden for «hatun». 
Ho var også den fyrste sultanmora som fekk tittelen valide sultan, og ho representerer dermed ei endring i status for mor til sultanen, som gjennom denne fekk ei rolle motsvarande dronning og blei kvinna med høgast status og makt i riket.

Hafsa Sultan var også den fyrste haremkvinna som ein veit hadde ein kvinneleg agent eller kira, Strongilah.Minna Rozen: A History of the Jewish Community in Istanbul, The Formative Years, 1453 – 1566 (2002)

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Hafsa Sultan» frå , og «Ayşe Hafsa Sultan» frå  den 7. september 2022.  

Kategori:Kvinner i Det osmanske riket
Kategori:Valide sultaner
Kategori:Kvinner på 1400-talet
Kategori:Kvinner på 1500-talet