Bleikmarihand

Bleikmarihand (Dactylorhiza maculata) er ei plante i orkidéfamilien (marihandfamilien). Ho er utbreidd i fjellregionar i mykje av Europa, men er sjeldan i søraust. Ein finn henne også i Algerie, Marokko, Sibir, Mongolia og Xinjiang i Kina.

Orkideen veks hovudsakleg i sur jord på hei, i graslandskap og i fuktig skog. Han kan ha blad med eller utan flekkar.

 Systematikk 
Bleikmarihand høyrer til slekta Dactylorhiza, på norsk marihandslekta. Namnet bleikmarihand er ganske nytt og førebels lite innarbeidd. Namnet er ein konsekvens av at Artsdatabanken prinsipielt bruker separate namn på ulike taksonomiske nivå. Ettersom namna på dei to underartane flekkmarihand og skogmarihand er så godt innarbeidde, har ein vald å gi eit nytt namn til artsnivået.

Underartane i Noreg er:

flekkmarihand (nominatunderarten D. maculata ssp. maculata)
skogmarihand (D. maculata ssp. fuchsii)

I somme klassifiseringar, mellom anna i Finland, på Dei britiske øyane, i Baltikum og i Benelux er dei to underartane rekna som separate artar.

WFO – The World Flora Online godkjenner seks underartar:
 Dactylorhiza maculata subsp. fuchsii (Druce) Hyl. – i det meste av utbreiingsområdet
 Dactylorhiza maculata subsp. maculata – i det meste av utbreiingsområdet
 Dactylorhiza maculata subsp. maurusia (Emb. & Maire) Soó – Marokko, Algerie
 Dactylorhiza maculata subsp. saccifera (Brongn.) Diklic – Sørlege Europa
 Dactylorhiza maculata subsp. sooana Borsos ex Batoušek – Tsjekkia, Slovakia
 Dactylorhiza maculata nothosubsp. transiens (Druce) M.H.J.van der Meer – Vestlege Europa

Plants of the World Online (Kew) reknar Dactylorhiza fuchsii og Dactylorhiza saccifera som eigne artar og godkjenner fire underartar av Dactylorhiza maculata:
 Dactylorhiza maculata subsp. arcana Trávn., Taraška, Batoušek & Lamla
 Dactylorhiza maculata subsp. maculata
 Dactylorhiza maculata subsp. maurusia (Emb. & Maire) Soó
 Dactylorhiza maculata subsp. sooana Borsos ex Batoušek , Taraška & Trávn.

Utbreiing 
I Norsk raudliste for artar (2021) er bleikmarihand vurdert som livskraftig (LC).

Arten finst òg i Sverige (status LC, svensk namn fläcknycklar), i Danmark (LC, dansk namn plettet gøgeurt), på Færøyane (vanligt, færøysk namn tjaldursbørkubóndi), på Island (LC, islandsk namn brönugrös). I Finland, der flekkmarihand og skogmarihand blir rekna som eigne artar, blir dei samla omtalt som maariankämmekkäryhmä («flekkmarihandgruppa»).

 Referansar 

 Bakgrunnsstoff 


Kategori:Orkidear i Noreg
Kategori:Orkidear i Sverige
Kategori:Orkidear i Danmark
Kategori:Orkidear i Finland
Kategori:Orkidear på Færøyane
Kategori:Orkidear på Island
Kategori:Orkidear i Estland
Kategori:Orkidear i Latvia
Kategori:Orkidear i Litauen
Kategori:Orkidear i Nederland
Kategori:Orkidear i Belgia
Kategori:Orkidear i Luxembourg
Kategori:Marihandslekta