Cathinka Guldberg

Cathinka Augusta Guldberg () var ein norsk diakonisse og grunnleggjar av sjukepleieutdanninga i Noreg.Hellgren, Guro. «Cathinka Guldberg». I: Norsk biografisk leksikon, bd 3. 2001 

 Liv og virke 
 Bakgrunn 
Guldberg vaks opp i Christiania og på Nannestad, som dotter av bokhandlaren og den seinare soknepresten Carl August Guldberg. Som eldste dotter tok ho frå 15-årsalderen ansvar i heimen då mora døydde. 24 år gammal flytta ho heimefrå, og i 1866 reiste ho til diakonisseanstalten Kaiserswerth i Tyskland, den same staden der Florence Nightingale tidlegare hadde vore elev. I utdanningstida gjorde ho teneste ved feltlasarett i Dresden og Berlin under den austerriksk-prøyssiske krigen, og ved feltsjukehus i Alexandria. Mens ho enno var i Tyskland, blei ho beden om å tiltre som forstandarinne og grunnleggjar av ei diakonisseutdanning i Noreg.

 Sjukepleieinnsats i Noreg 
Norsk sjukepleiarutdanning byrja 20. november 1868 med Guldberg og ein elev. Diakonisseanstalten heldt fyrst til i lokale i kommunegarden på Grønland i Oslo, seinare i Ullevålsveien, og frå 1887 på eigen eigedom på Lovisenberg, der verksemda framleis ligg. 

Diakonisseanstalten, seinare Diakonissehuset, var i 22 år den einaste sjukepleiarutdanninga i landet. Guldberg leia verksemda i 51 år, og var framleis aktiv som forstandarinne då ho døydde 79 år gammal. Verksemda hennar hadde tyding som utvikling av ein helseprofesjon, som ein kyrkjeleg teneste, og som ei sjølvbevisst profesjonsutdanning for kvinner. 

Guldberg blei, som fyrste kvinne, riddar av 1. klasse av St. Olavs Orden i 1915. Ho er måla av Emmanuel Vigeland i 1918, og ein statue av henne utført av Nic Schiøll blei avduka i 1966. Ho blei avbilda på frimerke i 1968 ved 100-årsjubileet til Diakonissehuset.  

 Familie og gravstad 
Guldberg var dotter av presten Carl Guldberg, syster til blant andre fysikaren Cato Guldberg og medisinprofessoren Gustav Adolph Guldberg, og (gjennom systera si) svigerinne av fysikaren Peter Waage.

Cathinka Guldberg er gravlagd i Diakonissenes gravsted på Nordre gravlund i Oslo.

 Litteratur 
 Andersen, Alf G og Hans-Erik Hansen. 500 som preget Norge, norske kvinner og menn i det 20. århundre.  Millennium, 1999 
 Ebbell, Clara Thue. Cathinka Guldberg, banebryter, den norske diakonisses mor. Lutherstiftelsen, 1940 

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Cathinka Guldberg» frå , den 27. mars 2023.  

Kategori:Norske sjukepleiarar
Kategori:St. Olavs Orden
Kategori:Folk frå Oslo
Kategori:Folk frå Nannestad