Gobustan statlege historisk-kunstnariske reservat

Gobustan statlege historisk-kunstnariske reservat () er eit reservat som ligg vest for Gobustan i Aserbajdsjan, rundt 64 km sørvest for sentrum av Baku. Det blei skipa i 1966, då området blei erklært som eit nasjonalt historisk landemarke, for å prøva å verna om dei førhistoriske helleristingane, muddervulkanar og musikalske steinar i området.

Reservatet er rikt på arkeologiske funn. Det omfattar over  helleristingar som viser menneske, dyr, slagscenar, dansar, tyrefekting, båtar med væpna roarar, krigarar med lansar, kamelkaravanar og bilde av sola og stjernene. Dei er blitt daterte til å vera  til  år gamle.

Gobustan statlege historisk-kunstnariske reservat fekk nasjonal status i 2006, og Gobustan Rock Art Cultural Landscape fekk status som verdsarv av UNESCO i 2007.

Førhistoriske helleristingar
Helleristingane ligg i ein del av reservatet kalla Gobustan-steinkunst kulturelle landskap, og viser fengslande bilete av førhistorisk liv i Kaukasus. Dei velpreserverte skissene viser folk frå oldtida som reiser på sivbåtar, jaktar på   antiloper og ville oksar, og dansar. Den kontroversielle norske antropologen Thor Heyerdahl vitja Aserbajdsjan fleire gonger frå 1961 og til han døydde i 2002 for å studera staden i sitt prosjekt Jakten på Odin.

 Romersk inskripsjon 
mini|Legio XII Fulminata-inskripsjonen frå mellom år 84 og år 96.
I juni 1948 fann leiaren for den arkeologiske ekspedisjoenn frå Instituttet for historie ved vitskapsakademiet i den aserbajdsjanske sovjetrepublikken, Ishag Jafarzadeh, ein inskripsjon på latin på ein stor stein nær den søraustlege skråningen av fjellet Boyuk-Dash. Der stod det:

Gaval Dash
Gaval Dash er ein naturleg musikalsk stein som berre finst i Gobustan distrikt i Aserbajdsjan. Han står ved inngangen til reservatet, og er ein av fire «syngande steinar» som finst her. Når denne store, to meter lange steinen blir slått med mindre steinar, lagar han ein hol, ringande lyn som minnar om den til ein tamburin, eller gaval på aserbajdsjansk. Den unike resonansen er laga av mikroskopiske hol inne i steinen, som ein trur kjem frå det tørre klimaet og effekten frå naturgass som finst i området.

Muddervulkanar
Rundt 300 av dei rundt 700 muddervulkanane som finst i verda reknar ein med er i Gobustan distrikt og i Kaspihavet. Muddervulkanane i Gobustan er ein populær attraksjon både for vitskapsfolk og for turistar. Sistnemnde kan bada i mudderet, som har ord på seg for å ha lækjande verknad.

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Gobustan State Historical and Cultural Reserve» frå ,  den 23. oktober 2022.  

Bakgrunnsstoff
Offisiell nettstad
The Rock Engravings of Gobustan ved donsmaps.com

Kategori:Verneområde i Aserbajdsjan
Kategori:Verdsarv i Aserbajdsjan