Franske monarkar

Monarkar av Frankrike er eit oversyn over franske kongar og keisarar sidan Hugo Capet.

Det oppstod eit rike styrt av éin herskar i Gallia då Vestromarriket byrja å falla saman på 400-talet. Dei saliske frankarane blei den leiande stammen i området og under dei blei Frankarriket grunnlagt. Dette blei seinare til Frankrike. Merovingarane blei den herskande ætta over alle frankarane på byrjinga av 500-talet og kom til å herska til midten av 700-talet, då den siste merovingiske kongen blei avsett av Pipin den yngre, som var far til Karl den store. Denne grunnla så den nye kongeslekta karolingarane, som i sin tur kom til å herska over Frankarriket og, etter at det blei delt gjennom traktaten i Verdun i 843, Vestfrankarriket fram til slutten av 900-talet.

I 987 blei Hugo Capet den første kapetingarkongen. Frå dette tidspunktet byrja riket meir å bli sett på som Frankrike snarare enn Det vestfrankiske riket, sidan ein starta å gå bort frå planane om å gjenforeina det med Burgund og Det austfrankiske riket. Sjølv om tittelen «konge av frankarane» offisielt fanst fram til byrjinga av 1200-talet starta han gradvis å bli mindre nytta og standardtittelen blei «konge av Frankrike». Også tittelen «konge av Frankrike og Navarra» blei brukt frå slutten av 1200-talet til byrjinga av 1300-talet og frå slutten av 1500-talet til utbrotet av den franske revolusjonen i 1789. I den korte perioden før Ludvig XVI blei avsett nytta ein tittelen «konge av franskmennene», noko som også tok til igjen etter julirevolusjonen i 1830. Både Napoléon Bonaparte og Napoleon III var keisarar og bar derfor tittelen «keisar av franskmennene».

Med den franske revolusjonen blei det franske kongedømet avskaffa og det blei innført republikk, men etter nokre år gjorde Napoleon Bonaparte seg til keisar og monarkiet blei dermed gjenoppretta på byrjinga av 1800-talet. I 1848 blei Frankrike republikk igjen, men denne ordninga blei avskaffa i 1852. Då blei Napoleon III keisar i landet. Han blei avsett i 1870 og landet blei republikk på nytt, noko det har blitt verande.

I tillegg til dei franske kongane gjorde òg dei engelske regentane krav på den franske trona. I ein kort periode hadde kravet eit visst grunnlag, sidan Karl VI gjennom traktaten i Troyes i 1420 erkjente svigersonen Henrik V av England som fransk regent og tronarvingen sin. Henrik V døydde før Karl VI og derfor etterfølgde sonen hans Henrik VI av England morfaren sin Karl VI som konge av Frankrike. Store delar av Nord-Frankrike var i hendene til engelskmennene til 1435, men i 1453 var engelskmennene blitt drivne bort frå heile Frankrike bortsett frå Calais og Kanaløyane. Dei skulle komma til å behalda Calais i endå 100 år, til 1558.

Huset Capet
Huset Capet er navnet på kongeslekten som styrte kongedømmet Frankrike i årene 987 til 1328. Huset Capet har fått navn etter Hugo Capet, den første kongen fra denne slekten. 
 Namn    Levetid  Tiltredde  Fråtredde  Hugo Capet100px|Hugo CapetCa. 938–940996Hugo Capet fra SNL SNL oppgir fødselsåret til 940 og dødsår til 996Hugo Capet fra Nordisk Familjebok Nordisk Familjebok oppgir at Hugo Capet blei fødd rundt 938 og døydde 24. oktober 996Son av Hugo den store og Hedvig av SachsenKronet 3. juli 987Konge til han døyddeRobert II den fromme100px27. mars 97220. juli 1031Son av Hugo Capet og Adelheid av AquitaineFaren fikk han kronet 30. desember 987, konge ved faren sin død. Konge til han døyddeHenrik I100px|Henrik I4. mai 10084. august 1060Son av Robert II og Constance av ArlesKronet 14. mai 1027 og ble farens medregent. Enekonge etter faren sin død.Konge til han døyddeFilip I 100px23. mai 105229. juli 1108Son av Henrik I og Anne av Kiev Konge ved faren sin død i 1060Konge til han døyddeLudvig VI100px|Ludvig VI1078 eller 1081Ludvig 6 den tykke fra SNL Store norske leksikon oppgir ca. 1081 som fødselsårLudvig VI den tjocke fra Nordisk Familjebok Nordisk Familjebok oppgir 1078 som fødselsår1. august 1137Ludvig VI den tjocke fra Nordisk Familjebok 
Son av Filip I og Bertha av Holland Konge ved faren sin død i 1108Konge til han døyddeLudvig VII 100px11201180Ludvig VII fra Nordisk Familjebok Nordisk Familjebok oppgir 18. september som dødsdato Ludvig 7. fra SNLSon av Ludvig VI og Adelaide de MaurienneKonge ved faren sin død i 1137Konge til han døyddeFilip II August100px21. august 116514. juli 1223Son av Ludvig VII og Adèle av ChampagneBle konge ved faren sin død i 1180 Konge til han døyddeLudvig VIII «Løva»100px1187 1226 Ludvig 8. fra SNL SNL oppgir hele år for fødsels-og dødstidspunktLudvig VIII fra Nordisk Familjebok Nordisk Familjebok oppgir 5. september som fødselsdato og 8. november som dødsdatoSon av Filip II August og Isabella av HainautBle konge ved faren sin død i 1223Konge til han døyddeLudvig IXBlanka av Castilla fungerte som regent 1226–1234 og 1248–1252100px1214 eller 12151270 Ludvig 9. fra SNL SNL oppgir hele år for fødsels-og dødstidspunkt; oppgir året 1214 som fødselsårLudvig IX fra Nordisk Familjebok Nordisk Familjebok oppgir at Ludvig IX ble fødd 25. april 1215 i Poissy og døde 25. august 1270 i TunisSon av Ludvig VIII og Blanka av Castilla.Ble konge ved faren sin død i 1226Konge til han døyddeFilip III100px|Filip III30. april 12455. oktober 1285Son av Ludvig IX og Margrete av ProvenceBle konge ved faren sin død i 1270Konge til han døyddeFilip IV126829. november 1314Son av Filip III og Isabella av AragónBle konge ved faren sin død i 1285Konge til han døyddeLudvig X 100px12891316Ludvig 10 fra SNL SNL oppgir hele år for fødsels-og dødstidspunktLudvig X fra Nordisk Familjebok Nordisk Familjebok oppgir at Ludvig X ble fødd 4. oktober 1289 og døde 5. juni 1316Son av Filip IV og Johanna I av NavarraBle konge ved faren sin død 29. november 1314, kronet i august 1315.Konge til han døyddeJohan I100px|Johan15. november 131620. november 1316Son av Ludvig X og Clémence av AnjouKonge ved fødselen Konge til han døyddeFilip V100px12923. januar 1322Son av Filip IV og Johanna I av Navarra20. november 1316 ved Johan I sin dødKonge til han døyddeKarl IV100px11. desember 12941. februar 1328Son av Filip IV og Johanna I av Navarra3. januar 1322 ved broren Filip V sin dødKonge til han døydde

Huset Valois 
Den direkte mannlege linja av Huset Capet døydde ut i 1328 då ingen av dei tre sønnne til Filip IV klarte å produsere ein mannleg arving som kunne overta trona.

Etter at Karl IV døydde i 1328 ghekk trona videre til Huset Valois. Medlemmane av slekta var direkte etterkomarar av Karl av Valois, som var ein yngre son av Filip III. 
 Namn    Levetid  Tiltredde  Fråtredde  Filip VI100px129322. august 1350Son av Karl av Valois og Margrete av AnjouValgt til konge 1. april 1328, kronet 29. mai same årKonge til han døyddeJohan II den gode100px16. april 13198. april 1364Son av Filip VI og Johanna av BurgundKonge ved faren sin død i 1350Konge til han døyddeKarl V den vise 100px21. januar 133816. september 1380Son av Johan II og Bonne av LuxemburgKonge ved faren sin død i 1364Konge til han døyddeKarl VIBroren Ludvig I av Anjou fungerte som regent 1380–1382100px3. desember 136821. oktober 1422Son av Karl V og Johanna av BourbonKonge ved faren sin død i 1380Konge til han døyddeKarl VII 100px22. februar 140322. juli 1461Son av Karl VI og Isabella av BayernKonge ved faren sin død i 1422Konge til han døyddeLudvig XI100px3. juli 142330. august 1483Ludvig 11 fra SNL SNL oppgir hele år for fødsels-og dødstidspunktLudvig XI fra Nordisk Familjebok Nordisk Familjebok oppgir at Ludvig XI ble fødd 3. juli 1423 og døde 30. august 1483Son av Karl VII og Marie av AnjouKonge ved faren sin død i 1461Konge til han døyddeKarl VIIISøsteren Anne de Beaujeu fungerte som regent 1483–1484100px30. juni 14707. april 1498Son av Ludvig XI og Charlotte av SavoiaKonge ved faren sin død i 1483Konge til han døyddeLudvig XII100px27. juni 14621. januar 1515Son av Karl av Orléans og Maria av ClevesKonge ved Karl VIII sin død i 1498Konge til han døyddeFrans I100px12. september 149431. mars 1547Son av Karl av Angoulême og Louise av SavoiaKonge ved Ludvig XII sin død i 1515Konge til han døyddeHenrik II100px31. mars 151910. juli 1559Son av Frans I og Claude av FrankrikeKonge ved faren sin død i 1547Konge til han døyddeFrans II 100px19. januar 15445. desember 1560Son av Henrik II og Katharina de' Medici Konge ved faren sin død i 1559Konge til han døyddeKarl IXKatharina de' Medici fungerte som regent 1560–1563100px27. juni 155030. mai 1574Son av  Henrik II og Katharina de' Medici og bror av Frans II Konge ved broren sin død i 1560Konge til han døyddeHenrik III100px19. september 15512. august 1589Son av Henrik II og Katharina de' Medici og bror av Frans II og Karl IXKonge ved broren Karl sin død i 1574Konge til han døydde

Huset Bourbon
Etter at Henrik III blei drepen i attentat og døydde utan arvingar var Henrik III av Navarra ein av dei næraste til å arva trona.

Han var blant anna etterkomar av Ludvig IX i mannleg linje, tremenning og svoger gjennom første ekteskap med Margrete av Valois av Frans II, Karl IX og Henrik III. 
 Namn    Levetid  Tiltredde  Fråtredde  Henrik IV(Henrik III av Navarra)100px13. desember 155314. mai 1610Son av Anton av BourbonJohanna III av NavarraKonge ved Henrik III sin dødKonge til han døyddeLudvig XIIIMoren Maria de' Medici fungerte som regent 1610-1614100px27. september 160114. mai 1643Son av Henrik IV og Maria de' MediciKonge ved faren sin død i 1610Konge til han døyddeLudvig XIV SolkongenMoren Anna av Austerrike fungerte som regent 1643-1651100px5. september 16381. september 1715Son av Ludvig XIII og Anna av AusterrikeKonge ved faren sin død i 1643Konge til han døyddeLudvig XVFetteren Filip II av Orléans fungerte som regent 1715-1723100px15. februar 171010. mai 1774Son av Ludvig, hertug av Burgund og Marie-Adélaïde av SavoiaKonge ved oldefaren Ludvig XIV sin død i 1715Konge til han døyddeLudvig XVI100px23. august 175421. januar 1793Son av Ludvig Ferdinand og Maria Josepha Carolina av SachsenKonge ved bestefaren Ludvig XV sin død i 1774Avsett og avnretta 

 Den første franske republikken 
Mange nekta å godkjenna at monarkiet blei oppløyst og rekna Ludvig XVI som konge fram til han døydde i 1793, og deretter sonen hans, Ludvig XVII, fram til han døydde i 1795, og så Ludvig XVIII fram til restorasjonen i 1814.

Det første franske keisardømet
 Namn  Bilde  Levetid  Tiltredde  Fråtredde   Napoléon BonaparteEktefellen Maria Louise fungerte tidvis som regent i 1812, 1813 og 1814 100px 15. august 17695. mai 1821Son av Carlo Buonaparte og Letizia Ramolino 18. mai 1804  6. april 1814 1Napoleon II av Frankrike100px20. mars 181122. juli 1832Son av Napoléon Bonaparte og Maria Louise av Austerrike6. april 181411. april 1814
1 I eksil i Elba 30. april 1814–1. mars 1815

Huset Bourbon
 Namn  Bilde  Levetid  Tiltredde  Fråtredde  Ludvig XVIII av Frankrike100px17. november 175516. september 1824Son av Ludvig Ferdinand og Maria Josepha Carolina av Sachsen2. mai 181419. mars 1815 1Napoleon I av Frankrike(gjeninnsett)100px15. august 17695. mai 1821 20. mars 181522. juni 1815Napoleon II av Frankrike(gjeninnsett)100px20. mars 181122. juli 183222. juni 18157. juli 1815Ludvig XVIII av Frankrike100px17. november 175516. september 18248. juli 181516. september 1824Karl X av Frankrike100px9. oktober 17576. november 1836Son av Ludvig Ferdinand og Maria Josepha Carolina av Sachsen16. september 18242. august 1830

1 Eksil i Gent 23. mars–8. juli 1815.

Julimonarkiet
Frå 31. juli til 9. august 1830 var Ludvig-Filip hertug av Orléans under tittelen «general-løytnant av kongedømmet». Den 9. august 1830 etablerte han Julimonarkiet.
 Namn  Bilde  Levetid  Tiltredde  Fråtredde  Ludvig Filip av Frankrike100px6. oktober 177326. august 1850Son av Ludvig Filip II av Orléans og Louise Marie Adelaide av Bourbon9. august 183024. februar 1848

Den andre franske republikken
 Namn  Bilde  Levetid  Tiltredde  Fråtredde  Napoleon III av Frankrike100px20. april 18089. januar 1873Son av Louis Bonaparte og Hortense de Beauharnais20. desember 18482. desember 1852

Det andre franske keisardømet
 Namn  Bilde  Levetid  Tiltredde  Fråtredde  Napoleon III av FrankrikeEktefellen Eugénie de Montijo fungerte tidvis som regent/medregent100px20. april 18089. januar 18732. desember 18524. september 1870 1
1 Fange i Preussen frå 2. september 1870
Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Liste over Frankrikes monarker» frå ,  den 17. februar 2021.  



Frankrike