Sjøuhyre

mini|Det greske sjøuhyret Skylla framstilt på ein raudfigur-kratér frå Boiotia omkring 450-425 f. Kr.
høgre|mini|Teikning frå 1801 utført av malakologisten Pierre Denys de Montfort etter skildringane til franske sjøfolk av ein kjempeblekksprut utanfor kysten av Angola.
Sjøuhyre og havmonster blir brukt i mytologi, folketru og litteratur om ulike typar oppdikta, farlege skapningar som skal leva i havet. Det finst forteljingar frå store delar av verda om overnaturlege monster og fabeldyr i sjøen. Sjøuhyre blir ofte skildra som enormt store. I norsk tradisjon har ein blant anna førestillingar om sjøormar. 

Det finst også døme på forteljingar om vasslevande monster i elvar og innsjøar, sjå innsjøuhyre.

 Døme 

 I mytologi og folketru 

 Hafgufa, kjempestort sjøuhyre eller gigantisk kval («kjempefisk») omtalt i norrøn litteratur
 Hydra («Uhyret frå Lerna»), kjempestort sjøuhyre med ni hovud i gresk mytologi
 Iku-Turso, sjøuhyre i finsk mytologi, i form av ein kolossal blekksprut eller kvalross
 Kharybdis, sjøuhyre i gresk mytologi som skapar ein livsfarleg malstraum
 Krake, stort sjøuhyre («trollkval») i nordisk tradisjon, i blant tolka som ein enorm kval eller blekksprut
 Leviatan, vondt sjøuhyre som i jødisk mytologi og dikting blir tukta av GudSalmenes bok 74,14Jesajaboken 27,1
 Margyge, kvinneleg havuhyre i norrøn mytologi
 Midgardsormen (Jørmungandr), eit frykteleg sjøuhyre i nordisk mytologi som ligg på botnen av verdshavet i ein ring omkring alle land
 Ryujin, havgud som blir forbunden med tidvatn og uvêr i japansk mytologi
 Sjøhest (havhest, hippokamp)
 Sjøorm, kjempeslange eller orm som ifølgje gamle segner lever i innsjøar eller i havet
 Skylla, sjøuhyre med seks hovud i gresk mytologi
 Tiamat, kvinneleg saltvassmonster i mesopotamisk mytologi
 Umibōzu, havånd som kantrar båtar i japansk mytologi

 I forteljingar, populærkultur og kryptozoologi 
mini|Reklameplakat for Godzilla, ein japansk skrekkfilm frå 1954 om eit kjempestort monster frå Stillehavet.
Sjøuhyrer opptrer òg i eventyr, forteljingar, populærkultur og kryptozoologi. Blant anna har den svenske biskopen Olaus Magnus fleire fantasifulle skildringar av nordiske havmonster i Carta Marina frå 1539, eit illustrert kart over Norden og havområda omkring, og Historia til dei nordiske folka frå 1555. I nyare tid kan sjøuhyre omfatta alt frå den kvite kvalen i Herman Melville sin roman Moby Dick frå 1851 til gigantiske drakemonster i fantasiuniverset rundt filmane om Godzilla frå 1954 og framover.

Galleri

 Sjå òg 

 Havvette, overnaturleg vesen (vette) som lever i havet
 Vassguddom
 Monster
 Havgud

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Sjøuhyre» frå ,  den 30. august 2021.  

Kategori:Kryptozoologi
Kategori:Oppdikta dyr
Kategori:Fabeldyr