Juletre frå Noreg til andre land

mini|Skilt framfor det norske juletreet på Trafalgar Square i London, 2008.Foto: Mike Fleming
mini|Juletreet frå Oslo ved domkyrkja i Reykjavík, 2008.Foto: Helgi Halldórsson
mini|Juletre på veg til Grimsby i 1965, fotografert på kaia i Trondheim.Foto: Ukjent / Trondheim byarkiv
mini|Juletreet frå Trondheim på de Dam i Amsterdam, 1974.Foto: Ukjent / Nationaal Foto - Persbureau B.V. / Trondheim byarkiv
mini|Juletreet frå Kongsberg utanfor rådhuset i Gouda, ca. 2004
mini|Juletreet frå Frogn på Pariser Platz ved Brandenburger Tor i Berlin, ca. 2008
mini|Juletreet frå Lillehammer utanfor rådhuset i Düsseldorf, 2014
Juletre frå Noreg til andre land er ein tradisjon der ulike stader i Noreg sender juletre i gåve til stader i utlandet.

Fleire norske kommunar, Hordaland fylke og private grupper har årleg sendt eit grantre som gåve til byar og kommunar i andre land. Dette blir gjort som ein gest til venskapsbyar, i takksemd og for å skapa merksemd om Noreg i utlandet. Det best kjende av juletrea som blir sendt frå Noreg er treet som Oslo gjev til London og som blir sett opp på Trafalgar Square.

Skikken tok til etter andre verdskrigen. Først ute var Larvik, som første gong sende juletre til Frederikshavn i Danmark i 1946, deretter sende Oslo tre til London i 1947 og Bergen til Newcastle i 1949.Østlands-Posten: Her løfter de julegrana (22. november 2013, besøkt 7. desember 2016)Dagbladet: Juletreet trenger ikke være hogd i skogen (12. desember 2011, besøkt 6. desember 2016) Alle desse byane sender enno årleg juletre til venskapsbyane sine (per 2016). Det har vore mest populært å senda juletre til Storbritannia og Island, der høvesvis minst 16 og 14 byar eller kommunar har fått juletre i gåve frå Noreg. Også fleire andre land har fått norsk juletre, blant anna har minst åtte byar i Tyskland og fem kvar i Nederland og Danmark i kortare eller lengre periodar fått juletre frå norske kommunar. Oslo har gjennom åra gjeve juletre til minst åtte byar i like mange land, medan Stavanger har gjeve til minst seks byar, dei fleste i Storbritannia.

I seinare år har den vennskapelege eksporten av juletre frå Noreg gått noko ned, i første rekkje på grunn av kostnadene, men òg av omsyn til miljøet og vanskar med frakt. Likevel fekk i 2016 minst 17 europeiske byar tilsendt juletre som gåve frå stadar i Noreg: Aalborg, Aberdeen, Eiði, Frederikshavn, Garðabær, Gouda, Grimsby, Hamburg, Kiel, Kirkwall, London, Newcastle, Reykjanesbær, Sauðárkrókur, Stykkishólmur, Sunderland og Wolfenbüttel. Eit spesielt tilfelle er Kirkwall, der St. Magnuskatedralen kvart år får juletre frå både Hordaland fylkeskommune og Grimstad kommune. Treet frå Hordaland blir sett opp utanfor kyrkja, medan treet frå Grimstad får plass inne i kyrkja. Dei blir tende med éin dags mellomrom.Royal Norwegian Embassy in London: Trees: The Magic Number (13. november 2014, besøkt 8. desember 2016)

Å gje juletre i gåve til byar i andre land er ikkje berre ein norsk skikk. På Island, som ikkje har viltveksande gran, har mange byar fått juletre frå venskapsbyar i Europa. Til dømes gav Cuxhaven i Tyskland og Frederiksberg i Danmark eit tre kvar til Hafnarfjörður i 2000. Same år fekk Kópavogur eit juletre frå venskapsbyen Norrköping i Sverige.Morgunblaðið: Fjöldi skoðaði jólatré og -sveina (12. desember 2000, besøkt 8. desember 2016) Som følgje av omfattande granplanting på Island kunne islendingane sjølv for første gong gje eit juletre i gåve til Tórshavn på Færøyane i 2014.Vårt Land: Da julens tre-enighet nesten brast  (12. desember 2015, besøkt 8. desember 2016)
FråTilFørste gongSiste gongRef./kommentarAskar Garðabær1969PågårNTB: Norsk dag i Gardabær (29. juni 2004)Bergen AkureyriGjeve i alle fall i 1952.Dagur: Bæjarstjórnin í Bergen sendir Akureyri stórt jólatré - kom með Gullfossi til Reykjavíkur í gær (s. 1, 6. desember 1952, arkivert av Islands nasjonal- og universitetsbibliotek)Bergen Newcastle1949PågårSett opp framfor rådhuset i Newcastle.Bergens Tidende: Vær så god, Newcastle! (13. november 2012)Bergen Rotterdam«Leilighetsvis».Bergen byleksikon: Vennskapsbyer (besøkt 7. desember 2016)Drammen Kiel1965PågårSetjast opp på Berliner Platz.Drammens Tidende: 47 år på Berliner Platz (7. desember 2011)Drammens Tidende: Juletrediplomati for 43. gang (20. november 2007)Drammen KoldingI alle fall gjeve i 1959 og 1960.Dagens Næringsliv: For 50 år siden (3. desember 2010)Drammen Stykkishólmur1987PågårDrammen Wolfenbüttel1962PågårGjeve av Druidelosjane i Drammen.RegionalBraunschweig: Die Friedenstanne leuchtet (29. november 2015, besøkt 9. desember 2016)Eidsvoll EgilsstaðirMorgunblaðið: Kveikt á jólatré frá Eiðsvöllum (s. 31, 24. desember 1982, arkivert av Islands nasjonal- og universitetsbibliotek)Enebakk Caistor2005Pågår?Romerikes Blad: Enebakk-gran til England (18. november 2005)Østlandets Blad: Til minne om Tidemann (15. november 2008, besøkt 7. desember 2016)Fitjar Njarðvík1979Bergens Tidende: Notiser (8. mars 2001)Fredrikstad Aalborg1962PågårDagsavisen: Juletre til Aalborg for 55. gang (17. november 2016, oppdatert 18. november 2016, besøkt 6. desember 2016)Frogn Berlin19902013Vanlegvis sett opp framfor Brandenburger Tor.Akershus Amtstidende: Slutt på julegran til Berlin (26. november 2014)Frogn kommune: Frogn kommunes internasjonale samarbeid - Evaluering 2016 (Rådmannen i Frogn, 17. februar 2016)Frogn Osaka19942008Treet og frakta blei påkosta av japanarane.Østlandets Blad: Juletreet fra Drøbak tent i Japan (3. desember 2002)Grimstad Kirkwall1987PågårEit samarbeid mellom Grimstad kommune og Fjære historielag. Juletreet blir sett opp i St. Magnuskatedralen.Kuben: Juletreet som fulgte i St. Ragnvalds fotspor (på Tumblr, 2. desember 2015, besøkt 7. desember 2016)Hordaland fylkeskommune: Julelysa tent i vår venskapsregion Orknøyane (19. desember 2012)Fædrelandsvennen: Til minne om helgenen fra Grimstad (20. desember 2008)Halden WismarHalden Arbeiderblad: De store jule-trærne skal på plass (24. november 2001)Hóle HólmavíkRingerikes Blad: Juletre fra Hole (15. desember 2006, besøkt 11. desember 2016)Holmestrand EiðiPågårTreet blir gjeve av Foreningen Norden i Holmestrand.Tønsbergs Blad: Et juletre kan brukes til så mangt (26. oktober 2002)Holmestrand SiglufjörðurI i alle fall gjeven i 1950.Sigló: Gamla myndin: Jólatré frá vinabæjum (27. desember 2011, besøkt 11. desember 2016)Hordaland Caen1993Bergens Tidende: Den store juletreturneen (11. desember 1993)Hordaland Cardiff19862010Sett opp utanfor den norske kyrkja i Cardiff.Hordaland fylkeskommune: Tende juletre i venskapsregionane (20. desember 2007) Hausten 2011 blei eit norsk grantre planta utanfor kyrkja, til minne om offera etter terrorangrepa i Noreg same år, og sidan då har dette permanente treet vore «norsk» juletre i Cardiff.Hordaland fylkeskommune: Hordalandsjuletre planta i Cardiff (27. november 2011)Hordaland Edinburgh19852005Diverse problem gjorde at treet frå Hordaland måtte hentast lokalt i Skottland både i 2006 og 2007. Frå og med 2008 blei dette gjort til ei fast ordning.The Scotsman: No more Norwegian wood as Xmas tree is home grown (11. november 2008, besøkt 7. desember 2016)Hordaland Falkirk1993Bergens Tidende: Hordaland fylke har formalisert nye vennskap (1. desember 1993)Hordaland KirkwallPågårJuletreet blir sett opp utanfor St. Magnuskatedralen.Kongsberg Gouda1956PågårSom takk for juletrea frå Noreg fekk Kongsberg i 2006 eit kunstverk i gåve frå Gouda. Glastreet blei sett opp på berget i Nybrufossen.NRK: Et glasstre i fossen (5. desember 2006, besøkt 9. desember 2016)Kongsberg SauðárkrókurPågårLaagendalsposten: Snart jul igjen (1. november 2016, besøkt 9. desember 2016)Kristiansand Reykjanesbær1963PågårFædrelandsvennen: Fra Kristiansand til Reykjanesbær (2. desember 2016)Kristiansund GrimsbySend i alle fall i 1950.VG: Julegran til Grimsby (s. 5, 21. desember 1950)Larvik Frederikshavn1946PågårLillehammer Düsseldorf19822015Blei sett opp frmafor rådhuset på Burgplatz. Av økonomiske grunnar gav ikkje Lillehammer juletre til Düsseldorf i 2016. Partiet Dei grøne føreslo i staden at det skulle plantast eit tre som kunne pyntast fast kvart år.Epoch Times: Grüne wollen Weihnachtsbaum vor Düsseldorfer Rathaus abschaffen – „Unzeitgemäßes Ritual“  (9. november 2016, besøkt 9. desember 2016)Lillehammer EssenGudbrandsdølen Dagningen: Fridde til tyskerne med tent julegran (26. november 2005)Lillehammer LausanneSende juletre i alle fall i 1983 og 1984.Aftenposten: Så tennes alle OL-lys (30. november 1984)Moss BlönduósMorgunblaðið: Svo brotna jólatré sem önnur tré (s. 49, 16. desember 1986, arkivert av Islands nasjonal- og universitetsbibliotek)Moss HorsensGjeve av Moss og Oppland lag av Foreningen Norden i 1951.Halden Arbeiderblad: Julegran fra Moss til Horsens (s. 3, 7. desember 1951, arkivert av Nasjonalbiblioteket)Oslo Antwerpen19552001VG: Ambassadør Skaug overleverer sitt første juletre i London (s. 5, 29. november 1962)Aftenposten: Vurderte å kutte julegaven (2. november 2011)Oslo Genova1959?VG: Julegranene går ut (s. 4, 26. november 1959)Oslo Hamburg?VG: Stem på Norges vakreste juletre (16. desember 1997)Oslo Hiroo1985?Moglegvis Hiroo på øya Hokkaido?Aftenposten: Julenissen fra Norge satser nå på Japan (20. desember 1985)NTB: Byen Okaido i Japan skal i år for første gang få norsk juletre (30. oktober 1985)Oslo København1998?Aftenposten: Kjentfolk saget julegran om kapp (19. november 1998)Oslo London1947PågårSett opp på Trafalgar Square.Oslo Reykjavík19522015Sett opp på torget Austurvöllir, ved domkyrkja i Reykjavík.Morgunblaðið: Öll hin skæru ljós loguðu (7. desember 2002, besøkt 8. desember 2016) Tradisjonen vart avslutta etter jula 2015.MSN (Aftenposten): Oslo skal ikke lenger sende juletregave til Island (4. juli 2016, besøkt 9. desember 2016) Òg i 2014 vurderte Oslo kommune å slutta å senda juletre til Reykjavík, men ombestemte då seg etter at islendingane hadde protestert.Aftenposten: Bråket fra i fjor er glemt – her sages årets juletre til Reykjavik (4. november 2015, besøkt 7. desember 2016)Oslo Rotterdam19512013Aftenposten: Sender juletre til Island likevel (17. juni 2014, besøkt 6. desember 2016)Porsgrunn DelftPorsgrunns Dagblad: Hollenderne jubler over juletregave (27. november 2002, arkivert av Internet Archive)Ringerike Noordoostpolder19702014 For å spara kostnader og av miljøomsyn blei det slutt på tradisjonen med norsk juletre i Noordoostpolder etter jula 2014.Ringerikes Blad: Ga anker, fikk steinrøys (12. mai 2005, besøkt 10. desember 2016)Leeuwarder Courant: Kerstboom Emmeloord niet langer Noors (3. desember 2015)Rygge BerlinTreet blei sett opp på Potsdamer Platz i 2000.Adresseavisen: Høyreiste norske julegraner over hele Europa (28. november 2000) Det var først freista sendt til New York, men blei ikkje tillate importert til USA, og hamna så i Berlin i staden.Moss Avis: Lønn for treet (7. juni 2003)Sandnes Paris19882000Gjeve til bydelen Montmartre.NTB: Sandnes sender juletre til Paris (29. november 1988) Sandnes sende ikkje tre i 1995, som protest mot franske atomprøvesprengningar.NTB: Sandnes sender juletre til Paris (21. november 1996)Sandnesposten: Ingen juletrær fra Sandnes til Paris (22. november 2001)Sarpsborg Tottenham1952Tottenham var eigen kommune til 1965.Sarpsborg Arbeiderblad: Prektig hilsen fra Tottenham til Sarpsborg (s. 1, 16. desember 1964, arkivert av Nasjonalbiblioteket)Sigdal HveragerðiMorgunblaðið: Kveikt á jólatré frá vinabæjunum (s. 60, 15. desember 1983, arkivert av Islands nasjonal- og universitetsbibliotek)Sortland Grimsby20042018 url=https://www.grimsbytelegraph.co.uk/news/grimsby-news/sortland-cancel-christmas-tree-tradition-2649891Sortland overtok for Trondheim etter at godsbåtruta frå Trondheim til Grimsby var lagd ned.Vesterålen Online: Sortland med juletre til Grimsby (9. november 2016, besøkt 6. desember 2016)Stavanger Aberdeen1993PågårFørste gong til Aberdeen i 1993 (Rogalands Avis 2013) eller siste halvdel av 1970-talet (Rogalands Avis 2012).Rogalands Avis: Juletreet som tok båten over Nordsjøen (23. november 2013)Rogalands Avis: Tente julegran i Aberdeen (29. november 2012) I 2015 vurderte Stavanger å ikkje senda juletre til Aberdeen, fordi det var vanskeleg å finna eit passande tre. Eit akseptabelt tre blei likevel funne, og tradisjonen kunne halda fram.The Press and Journal: Aberdeen’s Christmas tree finally arrives after 312-mile journey from Stavanger (17. november 2015, besøkt 7. desember 2016)Stavanger Liverpool20042007Rogalands Avis: Juletre underveis fra Stavanger (17. november 2011)Stavanger ManchesterStavanger Neskaupstaður1987Austurland: Norskt jólatré í Neskaupstað (s. 1, 30. desember 1987, arkivert av Islands nasjonal- og universitetsbibliotek)Stavanger SunderlandPågår For å markera 50-årsjubileet for tradisjonen med å senda juletre til Sunderland, planta representantar for Stavanger i 2012 eit grantre i Sunderland sentrum. Det skal ta over rolla som fast juletre frå Stavanger når det vert stort nok.Stavanger Tynemouth1960?Strand BremenGav juletre i alle fall i 2007.Strandbuen: Tysk storby får julegran frå Tau (28. november 2007)Stryn GrýtubakkahreppurFjordingen: Strynegran til Island (30. november 2009)Tromsø ZagrebTent av Erlend Rian, ordførar i Zagrebs venskapskommune Tromsø, i desember 1991. Sjølve treet var gjeve av Drammen Skogvesen.NTB: Norsk julegran til Zagreb (6. desember 1991)Trondheim Amsterdam19632000Trondheim byarkiv på Flickr: Juletreet i Amsterdam (besøkt 7. desember 2016)Trondheim Grimsby?2003Sortland overtok for Trondheim etter at godsbåtruta frå Trondheim til Grimsby var lagd ned. Treet var opphavleg ei gåve til Grimsby frå Ranheim Papirfabrikk.Adresseavisen: Året var 1965, og det gjaldt å se opp for svære juletrær (27. november 2014, oppdatert 6. mai 2015, besøkt 9. desember 2016)Trondheim Hamburg19962012Første juletre i 1996 ifølgje Trondheim byarkiv, 1977 ifølgje Adresseavisa.Adresseavisen: Drar til Hamburg for å tenne tysk julegran (18. november 2011, oppdatert 23. august 2012, besøkt 9. desember 2016)Trondheim NewcastleVågsøy LerwickPågår?Fjordenes Tidende: Har funnet juletreet (6. november 2013, besøkt 9. desember 2016)Ålesund AkureyriFleire år, m.a. 1955.Lesbók Morgunblaðsins: Þetta gerðist í desember (s. 8, 8. januar 1956, arkivert av Islands nasjonal- og universitetsbibliotek)Ålesund Hull1949VG: Ålesunds juletre til Hull er tent (s. 8, 24. desember 1949)

 Frankfurt am Main i Tyskland hadde i 1986 og 1987 eit juletre frå Ringerike. Dette treet blei likevel gjeve av Deutsch-Skandinavische Bank i Frankfurt.Aftenposten: Grønt, glitrende, sunt og prektig (17. desember 1987)
 Styresmaktene i Aten ynskte i 1987 eit juletre frå Oslo, men førespurnaden blei avslegen.NTB: Oslo-gran til London, Reykjavik, Amsterdam og Antwerpen (4. november 1987)
 I etterkant av arbeidet med Oslo-avtala i 1993 tilbaud Noreg eit juletre til Betlehem i Israel. Israelske styresmakter takka nei til gåva, offisielt på grunn av fare for smitte av sjukdom til lokale israelske tre.The Independent: Norway's tree gives Israel the needle (12. desember 1993, besøkt 7. desember 2016)
 I åra 1997-2002 gav Oslo eit «norskætta» juletre til Washington, D.C.. Strenge importreglar i USA gjorde det umogleg å importera eit tre frå Noreg, så ein nøygde seg med eit tre planta av norske innvandrarar i Iowa.Aftenposten: Juletre fra Norge? No way! (22. oktober 1997)Aftenposten: Trekker tre (19. mars 2003)

 Referansar 

Denne artikkelen bygger på «Norsk juletre som gave til byer i andre land» frå ,  den 29. november 2020.  

Kategori:Juletradisjonar
Kategori:Juletre