Solum stavkyrkje

Solum stavkyrkje var forgjengaren til dagens Solum kyrkje og stod i likhet med denne kyrkja på grunnen til prestegarden (gnr. 3). Kyrkja var vigsla til Døyparen Johannes, og Lorentz Dietrichson kallar kyrkja «Johannes den døbers kirke i Solum».

Kyrkja er omtala i 1349 og 1370. Helgendedikasjonen går fram av Biskop Eystein si jordebok, og Povel Huitfeldt syner i si stiftsbok (1575) at Solum er hovudkrykja i prestegjeldet med fleire anneks. Jens Nilssøn omtalar kyrkja i si visitasbok. Ein synfaringsrapport skildrar skipet som eit stavbygg med stolpar og plankar imellom og tekt med spon. Koret var derimot tekt med teglstein, og Lorentz Dietrichson held det for sannsynleg at kyrkja då hadde fått eit lafta kor. Kyrkja skal ha vore mørk med berre eitt vindauge i vest. Moglegvis kom det lafta koret til i 1580, for i kyrkja skal det i ei årrekkje ha lege ein tømmerstokk med ei latinsk innskrift som i ei jubileumsbok frå 1966 er attgjeven slik: «Til den guddommelige dyrkelses forherligelse og den hellige religions gavn er denne bygning oppført år 1580 etter Kristi fødsel.»

Stavkyrkja vart som andre kyrkjer seld på auksjon i 1720-åra. I 1765 vart ho seld igjen, denne gongen til amtmann Frederik Georg Adeler. Like etterpå vart ho riven, og dagens kyrkje vart oppført.

 Gjenstandar frå stavkyrkja 
Ei mellomalderklokke er overført til dagens kyrkje, og ein firkanta døypefont i stein frå 1200-talet vart sendt til Oldsaksamlinga i 1870. Ein kristusfigur frå eit krusifiks skal vere å finne i Nordiska museet i Stockholm. Ifølgje jubileumsboka er dessutan ein alterkalk frå mellomalderen, og nokre messingljosestakar er truleg også det.

Av etterreformatorisk inventar er ikkje minst den barokke preikestolen frå 1674, som framleis vert brukt i dagens kyrkje. Mellom andre gjenstandar som er nemnde i jubileumsboka, er ei benkedør frå 1674, eit krosssfestingsbilete over korboga (1710), tre måleri i våpenhuset (1700), ein bibel (1699) og — i prestegarden — kalk, disk og oblatøskje i sølv.

 Kjelder 




 Fotnotar 
Diplomatarium Norvegicum IV:349
Diplomatarium Norvegicum I:405

Solum kirke 200 år, s. 3.
Solum kirke 200 år, s. 15–16.

Avbilda i Digitalt museum.

Dietrichson, s. 504.

Avbilda på Kyrkjesøk.

 Bakgrunnsstoff 
 Jan Brendalsmo: Kildegjennomgang: Middelalderske kirkesteder i Telemark (Riksantikvaren, 2016), s. 9–10



Kategori:Tapte stavkyrkjer
Kategori:Tidlegare kyrkjer i Noreg
Kategori:Kyrkjer i Skien
Kategori:Kulturminne i Skien