Gallo pinto

Gallo pinto er ein tradisjonell matrett i Mellom-Amerika som består av bønner og ris. Han er rekna som nasjonalrett i Costa Rica og Nicaragua. Retten er vanleg til frukost, men kan etast til alle måltid. Særleg i Nicaragua og Costa Rica kan ein ofte eta han to eller tre gongar kvar dag.

mini|venstre|Ein costaricansk frukost med gallo pinto (til høgre)
mini|venstre|Frukost med gallo pinto, rista brød, eggerøre, fritert kokebanan og ei skei ferskost.
mini|Gallo pinto i Nicaragua
Sjølv om retten består av dei same ingrediensane, blir han laga på ulik måte frå land til land, og bønnesorten varierer. I Costa Rica bruker ein vanlegvis svarte bøner, medan raude bøner er vanlegare i Nicaragua. I tillegg til bøner og ris kan ein ofte òg tilsetja andre ingrediensar, som koriander, lauk og paprika. Som frukostrett blir han gjerne servert med egg, ost (queso fresco), tortilla og søt kokebanan.

 Namn 
Gallo pinto er spansk og tyder ordrett 'måla hane'. Namnet stammar truleg frå fargen som risen får av bønene, som minner om fargen til ein flekkete hane. Det finst liknande rettar med andre namn i andre spanskspråklege område, som casamiento («ekteskap») i El Salvador, tacu tacu i Peru og moros y Cristianos («maurarar og kristne») i Spania. I engelsktalande karibisk kultur er versjonar av retten kjende som rice and beans eller rice and peas.

 Historie 
Opphavet til retten er uklart og omstridd.  Både Costa Rica og Nicaragua gjer krav på han som sin eigen, og opphavet kan vera eit stridsemne mellom folk frå dei to landa.

Gallo pinto er rekna for å ha mestisopphav, ei blanding av bønner, som urfolk i Amerika hadde dyrka sidan førkolumbisk tid, og ris, eit korsnalg innført av spanjolane. Tilreiinga er sterkt påverka av afrikansk mattradisjon.Ross, 2001, s. 64

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Gallo pinto» frå  og «Gallo pinto» frå ,  den 20. oktober 2020.

Ross, Marjorie (2001). Entre el comal y la olla: fundamentos de gastronomía costarricense. EUNED. pp. 270 pages. ISBN 9968-31-128-6

Kategori:Bønneretter
Kategori:Risretter
Kategori:Spanske ord og uttrykk
Kategori:Costaricansk kultur
Kategori:Nicaraguansk kultur
Kategori:Mellomamerikansk mat