Barnekonge

Barneherskar, barnekonge eller barnekeisar er ein monark som ikkje er blitt vaksen. I eit monarki der monarken ikkje er myndig enno kan ein eller fleire regentar eller rådgjevarar ha makta. Dette kan til dømes vera eit familiemedlem eller ein høgtståande adelsmann eller embetsmann. Medan herskaren er umyndig kan konkurransen mellom ulike politikarar og rådgjevar vera særs hard.

Barnekongar kan vera knytte til uro og omveltingar i eit monarki. 

Barnekeisarar var vanlege ei tid i Vestromarriket (367-455), særleg i åra før keisar Valentinian III, som sjølv blei keisar som seksåring. Ordninga med barnekeisarer som etterkvart blei vaksne førte til ei såkalla infanitilesering av keisarembetet, som hadde festa seg under den lange regjeringstida til Honorius, som var keisar før Valentinian. I denne ordninga opererte keisarmakta i eit sterkt avgrensa maktrom samanlikna med autoriteten det hadde hatt eit hundreår tidlegare.

Fujiwara-klanen blei den styrande makta i Japan for lang tid framover då Fujiwara Yoshifusa blei regent ein barnekeisar i 858.

Alfred den store tok trona i Wessex i 871 i staden for ein av dei mindreårige brorsonane sine i ei kaotisk tid med vikinginvasjonar. Ifølgje nokre forskarar  fann framveksten av primogenitur, rådsstyre og parlamentet si makt i England alle stad i samband med barneherskarar.

 Autoritet 
Vanlegvis blir det utnemnd ein regent dersom monarken er umyndig. Det finst også tilfelle der det ikkje blir utnemnd nokon regent, men dette tyder ikkje at monarken sjølv hadde makta. Til dømes blei makta under umyndigheitstida til Theodosius II halden av prefekten Anthemius før syster hans Pulcheria blei utnemnd til regent. I engelsk historie har ein berre utnemnd ein offisiell regent for ein barnekonge: William Marshal, 1. jarl av Pembroke for niårige Henrik III i oktober 1216, etter at kong Johan døydde.  Seinare regentar for barneherskarar før 1811 fekk titlar med mindre provoserande titlar som Lords Justices of the Realm, Lord Protector eller Protector and Defender (etter 1422), og i nokre høve Guardian of the Realm.  I alle høva skulle desse regentane bli støtta av eit kollektiv råd eller gruppe høgståande embetsmenn.

Døme
Monarkar som har vore umyndige under regjeringstida si er mellom anna:

Kristian IV av Danmark
Pedro II av Brasil
 Simeon II av Bulgaria
 Karl VI av Frankrike
 Karl VIII av Frankrike
 Ludvig XIII av Frankrike
 Ludvig XIV av Frankrike
 Ludvig XV av Frankrike
 Henrik III av England
 Edvard III av England
 Rikard II av England
 Henrik VI av England
 Edvard V av England
 Edvard VI av England
 Peter II av Jugoslavia
 Ladislaus III av Ungarn
 Maria av Ungarn
 Vilhelmina av Nederland
Olav IV av Noreg
 Sancho II av Portugal
 Afonso V av Portugal
 Sebastian av Portugal
 Afonso VI av Portugal
 Maria II av Portugal
 Pedro V av Portugal
 Mikael av Romania
 Ivan IV av Russland
 Peter I av Russland
 Malcolm IV av Skottland
 Aleksander III av Skottland
 David II av Skottland
 Jakob I av Skottland
 Jakob II av Skottland
 Jakob III av Skottland
 Jakob IV av Skottland
 Jakob V av Skottland
 Maria I av Skottland
 Jakob VI av Skottland
 Karl II av Spania
 Isabella II av Spania
 Alfonso XIII av Spania

 Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Minority reign» frå ,  den 16. februar 2020.  

Kategori:Kongelege
Kategori:Monarki
Kategori:Barndom