Sjølvstyrt område

Eit autonomt eller sjølvstyrt område er ein region som høyrer til ein annan stat, men har ein viss sjølvstendig  status. Graden av sjølvstyre kan variera, der dei mest autonome har høve til å avgjera alle saker bortsett frå dei som er knytte til utanrikspolitikk og forsvar. Bakgrunnnen for sjølvstyre kan vera historisk, politisk eller geografi. Det sjølvstyrte området kan tidlegare ha vore sjølvstendig eller ha ønske eller planar om å bli det; det kan utgjera ein del av ein føderasjon eller vera ein assosiert stat i ei større statsdanning, eller det kan vera fjernt frå det nasjonale maktsenteret.

Sjølvstyrte område kan ofte ha ei anna etnisk samansetjing frå resten av landet, og/eller vera geografisk skilde frå det. Nokre døme på autonome regionar er den finske regionen Åland, der fleirtalet av innbyggjarane er finlandssvenskar, dei danske områda Grønland og Færøyane med sine eigne språk og folkegrupper, Den jødiske autonome oblasten i Russland der det bur ein stor del jødar, og Tobago, ei øy som er del av staten Trinidad og Tobago.

Fleire område med omstridd status kan ha ulike grader av sjølvstyre, som aserbajdsjansk-kontrollerte Nakhitsjevan, pakistansk-kontrollerte Azad Kashmir og Gilgit-Baltistan og den russisk-kontrollerte Krimhalvøya. Adsjaria, Abkhasia og Sør-Ossetia har alle offisiell status som sjølvstyrte regionar i Georgia, men Adsjaria er ein integrert del av landet medan Abkhasia og Sør-Ossetia i røynda har sjølvstende frå landet. Tilsvarande har Somaliland og Puntland begge erklært sjølvstende frå Somalia, men er berre internasjonalt anerkjende som sjølvstyrte delar av landet.

Liste over autonome regionar
Lista inneheld einskilde autonome regionar i einheitsstater ifølgje grunnlova til desse statane. Ho omfattar også område med særskild autonom status i føderasjonar.

 Nakhitsjevan







 Rotuma

 Muslimsk Mindanao

 Abkhasia
 Adsjaria
 Sør-Ossetia

 Aceh
 Papua
 Yogyakarta

 Irakisk Kurdistan

Italia har fem regionar med særskilde statuttar for ei høgare grad av sjølvstyre, femten andre regionar som også har lovgjevande makt, og to autonome provinsar som begge er del av regionen Trentino-Alto Adige.

Regionar med særskilde statuttar
 Aostadalen
 Friuli-Venezia Giulia
 Sardinia
 Sicilia
 Trentino-Alto Adige

Andre regionar
 Abruzzo
 Apulia
 Basilicata
 Emilia-Romagna
 Calabria
 Campania
 Lazio
 Liguria
 Lombardia
 Marche
 Molise
 Piemonte
 Toscana
 Umbria
 Veneto

Autonome provinsar
 Bolzano
 Trento

 First Nations

Indre Mongolia, Xinjiang, Tibet, Ningxia og Guangxi er autonome regionar for den største minoritetsbefolkinga i kvar av dei. I fleire andre kinesiske provinsar finst det mindre autonome område for ikkje-hanfolk. Hongkong og Macau er Særskilde administrativE regionar (SAR) med stor grad av sjølvstyre.
 Guangxi

 Indre Mongolia

 Ningxia
 Tibet

 Rodrigues

 Gagauzia
 Transnistria (Dnestrrepublikken)


 Azad Kashmir
 Gilgit-Baltistan

 Bougainville

Autonome regionar i Portugal
 Asorane
 Madeira

 Vojvodina





 Provinsar i Sør-Afrika kan utforma sine eigne forfatningar og sine eigne styreformer.

 Jeju

 Gorno-Badaksjan

 Zanzibar

 Tobago

Krim

 Amerikansk Samoa 
 Dei amerikanske Jomfruøyane
 Guam
 Indianarreservat
 Nord-Marianane
 Puerto Rico

 Karakalpakstan

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Selvstyrt område» frå , og «Autonom region» frå  den 16. juni 2019.  
 oppgav desse kjeldene:  
 Nationalencyklopedin
 Encyclopædia Britannica
 Landguiden (Utrikespolitiska Institutet)
 CIA World Factbook 
 Vojvodina, Serbien 
 Turner, Barry (red): The Statesman's Yearbook 2008, Palgrave Macmillan, Basingstoke 2007, 
 Olausson, Pär M: Autonomy and islands - a global study of the factors that determine island autonomy, Åbo Akademi University Press, Åbo 2007, 

Kategori:Statsrett