Esker

mini|Teikning av ein esker

Esker (av irsk eiscir, 'kam, ås') viser innan geologi til ein lang og smal rygg av sand, grus eller rullestein som er danna av avsetninaer frå smeltevasselver som renn i tunnelar under isbrear.

Opphavleg blei ordet brukt til å skildra lange, bølgjeforma ryggar som no er kjend for å bestå av glasifluvialt materiale avsett av smeltevasselver inne i isbrear. Materialet blir lagt der vatnet byrjer renna saktare. Etter kvart som tunnelen blir tetta igjen, smeltar vatnet seg oppover i isen og det blir avsett nye lag. Vasstrykket i smeltevasstunnelene kan bli så høgt at vatnet blir pressa oppoverbakke. Etter at isen smeltar blir avsetjingane liggjande som forhøgingar i terrenget. For at eskerane skal bevarast må isen bevega seg lite.

 Døme på eskerar 
 St. Olavsormen ved Egersund 
 Sørfjordingsrindane og andre eskerar på Hardangervidda
 Esker i Einunndalsranden naturreservat nord i Hedmark. 
 Geitaryggen i Sandnes kommune 
 Uppsalaåsen strekkjer seg 250 km frå Södertörn forbi Uppsala til Billudden ved Gävlebukta.
 Eiscir Riada som går på tvers over heile øya Irland frå Dublin til Galway. Hovudvegen mellom dei to byane går tett ved.THE  ESKER  RIADA
 Mason Esker i Michigan strekkjer seg frå DeWitt gjennom Lansing og Holt og endar i Mason.
 Eskersystem i staten Maine kan følgjast opptil 160 kilometer.Surficial Geologic History of Maine, maine.gov 
 Denali Highway i Alaska og Trans-Taiga Road i Quebec er begge delvis lagde på toppen av eskerar.

 Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Esker» frå ,  den 21. juli 2019.  








 Bakgrunnsstoff

 Luftfoto av ein esker i Waterford, Maine
 Larry Gedney, "Eskers: The Upside-Down Riverbeds," Alaska Science Forum Article #674, 1. august 1984.
 Esker Riada Hjemmeside
 Diagram som illustrerer (i) istunnel i isbre før tilbaketrekning , slik at det dannes (ii) meandrerende esker i  The Ice Melts: Deposition I: "Pennsylania and the Ice Age", side 6. 1999. PA DCNR. Bureau of Topographic and Geologic Survey

Kategori:Glasiale landformer