Mansisk morfologi

Mansisk morfologi gjev eit oversyn over bøyingssystemet til mansi.

 Substantivmorfologi 
Kasussystemet i nordmansi skil mellom substantiv og pronomen. Pronomena har eit dominerande grammatisk system (sjå nedanfor), mens substantiva har eit lokalkasusystem med nominativ, lokativ, lativ, ablativ, translativ og instrumentalis, altså med eit system der skilnaden mellom subjektet og objektet ikkje først og fremst blir uttrykt via kasus.

kasussing.dualpluralnom.путputпутыгputɪɣпутэтputətlok.путтputtпутыгтputɪɣtпутэттputəttlat.путнputnпутыгнputɪɣnпутэтнputətnabl.путнэлputnəlпутыгнэлputɪɣnəlпутэтнэлputətnəltrans.путыгputɪɣ--instr.путэлputəlпутыгтэлputɪɣtəlпутэтэлputətəl

 Pronomen 

Personlege pronomen blir bøygd i person og tal, og i fem kasus:  nominativ, akkusativ, dativ, ablativ og komitativ. Til skilnad frå for substantiv blir akkusativforma brukt til å markere det direkte objektet brukt, dativ tilsvarer lativ i substantivbøyinga, mens komitativsuffikset tilsvarer instrumentalis i substantivbøyinga.

SingularDualPlural1. Person2. Person3. Person1. Person2. Person3. Person1. Person2. Person3. PersonNominativamnaηtawmēnnēntēnmānnāntānAkkusativānəmnaηəntawemēnmennēnantēntenmānawnānantānanəlDativānəmnnaηənntawenmēnmennnēnanntēntennmānawnnānanntānanəlnAblativānəmnəlnaηənnəltawenəlmēnmennəlnēnannəltēntennəlmānawnəlnānannəltānanəlnəlKomitativānəmtəlnaηəntəltawetəlmēnmentəlnēnantəltēntentəlmānawtəlnānantəltānanəltəl

 Verbmorfologi 

I mansi kongruerer verbet med subjektet i tre personar og tre tal, og med det bestemte objektet i tre tal, singularis, dualis og pluralis. Verbet blir også bøygd i  tempus (presens, preteritum), modus (indikativ, imperativ, Konditional-optativ, narrativ) og aktiv og passiv (Diatese).

Affiksrekkjefølgja for verbdanninga er: Verbstamme - (infinitiv) - (modus) - (passiv-markering) - tempus - person

Verb i mansisk blir bøygd i presens og preteritum, futurum blir markert med presens kombinert med tidsadverb, eller med hjelpeverbet pat- ('byrje').

Presens og bestemt konjugasjon (objektkonjugasjon) blir danna med verbstamme - presensmarkering - objektsuffiks - subjektssuffiks. Subjektsuffikset uttrykker person og tal (3 x 3 former), mensobjektsuffikset uttrykker berre tal (singularis, dualis, pluralis).

+Konjugasjonstabell: χańiśt- ('lære')ObjektSingularDualPluralSubjektSG1.χańiśt-i-lə-mχańiśt-i-jaɣə-mχańiśt-i-janə-m2.χańiśt-i-lə-nχańiśt-i-jaɣə-n χańiśt-i-jan(ən) 3.χańiśt-i-te-Ø χańiśt-i-jaɣe-Ø χańiśt-i-jane-ØDU1.χańiśt-i-la-men χańiśt-i-jaɣ-men χańiśt-i-jan-men2.χańiśt-i-lə-nχańiśt-i-jaɣə-n χańiśt-i-jan(ən) 3.χańiśt-i-te-nχańiśt-i-jaɣe-n χańiśt-i-jane-n PL1.χańiśt-i-lu-w χańiśt-i-jaɣ-uw χańiśt-i-jan-uw2.χańiśt-i-lənχańiśt-i-jaɣə-n χańiśt-i-jan(ən) 3.χańiśt-ij-anəl χańiśt-i-jaɣ-anəl χańiśt-i-jan-(an)əl

Preteritum med ubestemt konjugasjon: verbstamme - preteritumssuffiks - personalsuffiks. Preteritumsmarkeringa er -s.

SingularDualPlural1. Personmin-sə-mmin-sə-menmin-su-w2. Personmin-sə-nmin-sə-nmin-sə-n3. Personmin-(ə)s-Ømin-si-ɣmin-sə-t

 Preteritum i bestemt konjugasjon: verbstamme - preteritumsmarkør for bestemt konjugasjon - personsuffiks 

ObjektSingularDualPluralSubjekt1. Personχańiśt-a-slə-mχańiśt-a-saɣə-mχańiśt-a-sanə-m

 Litteratur 

Kategori:Mansi
Kategori:Morfologi for einskildspråk