James Craig, 1. visegreve Craigavon

James Craig, fyrste visegreve Craigavon () var ein framståande irsk unionistpolitikar, truleg den viktigaste på heile 1900-talet. Craig var leiar for Ulster Unionist Party og den fyrste statsministeren for provinsen Nord-Irland. Hsn vart britisk baronett i 1918 og vart forfemja inn i adelen som visegreve i 1927.

Liv
Tidleg liv

James Craig vart fødd i den nordlege delen av grevskapet Down som det sjuande barnet og den sjette sonen av James Craig og Eleanore Craig (fødd Gilmore Browne).Art Byrne og Sean MacMahon: Great Northerners. Swords, Poolbeg 1994 ISBN 1-85371-106-3 s. 54. På morsida ætta han på ein velståande familie som åtte eigedom i Belfast og ein gard ved Lisburn.

Faren hadde skotsk slektsbakgrunn, og var ein oppkomlingskapitalist som hadde arbeidd seg opp og fram gjennom møllearbeid og linbleiking.Craig, James - first Viscount Craigavon i Oxford Dictionary of Biography. https://www.oxforddnb.com/view/10.1093/ref:odnb/9780198614128.001.0001/odnb-9780198614128-e-32609. https://doi.org/10.1093/ref:odnb/32609 Lese 16. juli 2019. Til slutt hadde han vorte millionær og eigar av whiskeydestilleriet Dunville & Co, som har vore ein av svært få irske whiskeyprodusentar som har skrive whiskey utan e, det vil seia på den skotske måten.</ref> Engelskspråklege Wikipedia - https://en.wikipedia.org/wiki/Dunville_%26_Co .</ref>

Faren sende James Craig til skulegang på Merchiston Castle School i Edinburgh, Skotland. Etter skulegangen starta han med aksjemekling, og han skipa medkvart eige firma i Belfast.Engelskspråkleg Wikipedia James Craig, 1. viscount Craigavon, https://en.wikipedia.org/wiki/James_Craig,_1st_Viscount_Craigavon - lese 16. juli 2019.

Militær karriere

James Craig meldte seg til teneste for den tredje battaljonen i Royal Irish Rifles i januar 1900 for å delta i den andre boarkrigen. Royal Ulster Rifles og Royal Irish Rifles var irskrekrutterte avdelingar i den britiske hæren, dei vart tilordna det nyskipa Imperial Yeomanry, og Craig tenestegjorde som løytnant. I mai 1900 vart han teken til fange av boarane, men vart slept fri på grunn av ein øyreskade. Då han friskna til vart han sett inn i teneste som deputy assistant director for Imperial Military Railways, der han skal ha utmerkt seg som ein dugande organisator. I juni 1901 vart han send heim på grunn av dysenteri, og då han friskna til att var krigen over. Han vart like etter forfremja til kaptein i tredje bataljon av Royal Irish Rifles. Det militære skal ha passa han godt, men Craig skal ha vore kritisk til profesjonaliteten og effektiviteten i den britiske hæren.Avsnittet om militær karriere er eit samandrag av eit tilsvarande avsnitt frå engelskspråkleg Wikipedia:  https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=James_Craig,_1st_Viscount_Craigavon&action=edit , lese 16. juli 2019. St. John Ervine: Craigavon Ulsterman. London, George Alle & Unwin Ltd 1949 s. 54-65 gjev og detaljar om den militære karriera til Craig.

Politisk karriere

James Craig tok ogso sjølv ansvar for å delta i organiseringa av propaganda for Nord-Irland, si regjering og sitt parti i media både i Nord-Irland, i Storbritannia og elles gjennom rolla 
som president i Ulster Association ein periode frå 1922.

Regjeringane Craig (1921-1940)
MinisterpostNamnPeriode Statsminister James Craig, seinare 1. visegreve Craigavon 7. juni 1921–24. november 1940 Finansminister Hugh Pollock frå 7. juni 1921 J.M. Andrews frå 21. april 1937 Minister for "Home affairs" Richard Dawson-Bates frå 7 juni 1921 Utdanningsminister Markien av Londonderry frå 7. juni 1921 James Caulfeild, 8. viscount Charlemont frå 8. januar 1926–13. oktober 1937 J.H. Robb frå 1. desember 1937 Landbruksminister Edward Archdale frå 7. juni 1921 Basil Brooke frå 1. desember 1937 Arbeidsminister J.M. Andrews frå 7. juni 1921 D.G. Shillington frå 21. april 1937 J.F. Gordon frå 29. august 1938 Handelsminister Milne Barbour Posten oppretta 16. juni 1925

Kjelder

Bakgrunnsstoff
Innlegg frå James Craig i Westminster
Oversyn: Arkivalia frå James Craig i britiske nasjonale arkiv

Kategori:Britiske adelege frå Irland
Kategori:Statsministrar i Nord-Irland 1921-1972
Kategori:Ministrar i Nord-Irland 1921-1972
Kategori:Medlemmer i Ulster Unionist Party
Kategori:Partileiarar i Ulster Unionist Party
Kategori:Medlemmer i Orangeordenen