Den islandske falkeordenen

Den islandske falkeordenen (islandsk ) er den einaste ordenen til Island. Han vart innstifta 3. juli 1921 av kong Kristian X av Danmark. Ordenen vart oppkalla etter motivet i Det islandske riksvåpenet, som i 1903 var endra til å visa ein sølvfalk i blått felt. Ordenen hadde kongen som stormeister, ein posisjon som vart overteken av presidenten på Island etter 1944.

 Inndeling 
mini|Ordensteikn for Den islandske falkeordenen i monarkisk og republikansk utforming
Den islandske falkeordenen er inndelt i tre gradar. Den eine av desse igjen er inndelt i to klasser, til saman fire trinn:

 80px Storkross (Stórkross)
 80px Storriddar med stjerne (Stórriddarakross með stjörnu)
 80px Storriddar (Stórriddarakross)
 80px Riddar (Riddarakross)

Stórkross kan òg verta tildelt med kjede.

 Insignium 
Ved innstiftinga fekk ordensteiknet for riddarar ei utforming som likna krossen i Dannebrogordenen. Den kvitemaljerte krossen har ein sentral oval der falken er avbilda mot blå botn. Krossen var opphengd i ordensbandet ved eit ledd danna av den islandske heraldiske kongekrona. Ved overgangen til republikk i 1944 vart ordensteiknet endra ved at den islandske kongekrona vart erstatta av eit ornament. Ordensstjerna til storridderar er i sølv og har òg midtmedaljong med falken i sølv mot blått. For storkross er ordensstjerna besett med riddarkrossen. Ved innføringa av republikken i 1944 vart kongemonogrammet erstatta av det islandske riksvåpenet i ordenskjeda. Ordenskjeda består deretter av ledd med blå medaljongar med falken vekselvis med riksvåpenet. 

Ordensbandet er blått med kvite og raude kantar, fargane til det islandske flagget.

 Tildeling 
Den islandske falkeordenen vert tildelt både islendingar og utanlandske borgarar for tenester for Island og menneskja. Ordenen vert tildelt av presidenten etter innstilling av eit ordensråd på fem medlemmar. Tildelinga skjer vanlegvis 1. januar og 17. juni, men kan òg finna stad på andre datoar. Stormeisteren av ordenen ber storkross med kjeda, elles vert kjeda berre tildelt statsoverhovud av framande land.

 Norske innehavarar 
Ei rekkje nordmenn er vorte tildelte Den islandske falkeordenen. Kong Harald V og dronning Sonja er innehavarar av storkrossen.

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Den islandske falkeorden» frå , den 2. oktober 2018.  
 oppgav desse kjeldene:
Poul Ohm Hieronymussen og Jørgen Lundø: Europæiske ordner i farver, København: Politikens forlag, 1966
Lars Stevnsborg: Kongeriget Danmarks ordener, medaljer og hederstegn. Kongeriget Islands ordener og medaljer, Syddansk Universitetsforlag, 2005, s. 771–780

 Bakgrunnsstoff 

Kategori:Islandske ordenar og medaljar