Engelske regentar

Engelske regentar er ei liste over personar som har hatt stillinga som regent av England eller noko tilsvarande i tida før det sameinte kongariket eksisterte. Den første personen som tok tittelen Rex Anglorum ('konge over engelskmennene', engelsk King of the English) var Offa av Mercia, men tittelen døydde med han. På 800-talet blei kongane av Wessex, som erobra Kent og Sussex frå Mercia i 825, stadig sterkare i høve til dei andre   engelske kongedøma. Den ubrotne engelske kongerekkja byrjer tradisjonelt med Egbert av Wessex 829. Alfred den store og sonen hans Edvard den eldre nytta tittelen konge av angelsaksarane (engelsk King of the Anglo-Saxons). Etter at Athelstan hadde erobra Northumbria i 927 tok han tittelen Rex Anglorum. Frå Henrik II kom på trona i 1154 blei tittelen Rex Angliae ('Konge av England', engelsk King of England).

Fyrstedømet Wales blei del av Kongeriket England gjennom Rhuddlanstatuttane frå 1284. I 1301 gav Edvard I tittelen Prins av Wales (engelsk Prince of Wales) til eldstesonen sin, den framtidige Edvard II. Sidan dette har eldstesonen til alle engelske monarkar, bortsett frå Edvard III, hatt denne tittelen. 

Etter at Elisabet I hadde  døydd utan  arvingar i 1603 blei den engelske og skotske krona sameint i personalunion under Jakob VI av Skottland, som blei Jakob I av England. Gjennom ei kongeleg kunngjering kalla Jakob seg sjølv Konge av Storbritannia (engelsk King of Great Britain), men eit slikt kongerike eksisterte ikkje før 1707, då England gjekk i realunion med Skottland gjennom unionsaktene og skipa Det sameinte kongeriket Storbritannien (engelsk United Kingdom of Great Britain).I 1801 blei Kongeriket Irland, som hadde vore under engelsk styre sidan Henrik II, ein del av Det sameinte kongeriket Storbritannia og Irland (engelsk United Kingdom of Great Britain and Ireland) gjennom Unionsaktene (1800), som varte til skipinga av Den irske fristaten i 1922 og namneendringa på den gjenverande staten til Det sameinte kongeriket Storbritannia og Nord-Irland (engelsk United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland). Regentar frå og med skipinga av denne unionen er derfor lista opp på lista over britiske regentar. 

Dei to romerske keisarane Marcus Mausaeus Carausius (285–293) og Caius Allectus (293–296), som styrte over den romerske provinsen Britannia, er ikkje med på lista under ettersom dei var pretendentar til den romerske keisartrona og ikkje regentar over eit engelsk rike.

 Slekta Mercia 
Ifølgje visse kjelder skal den første som tok tittelen Rex Anglorum ha vore Offa 774, som hadde vore konge av Mercia sidan 757. Dette byggjer på dokument  som truleg blei forfalska på 900-talet. "The notion that Offa claimed to be 'king of the English', or 'king of the whole country of England', has been shown to depend, however, on charters forged in the tenth century. In his own day he was 'king of the Mercians', and proud enough to be so." (s. 341) "Charlemagne, moreover, saw England as if it were ruled by two kings only; Æthelred ruling Northumbria, and Offa everything to the south." (s. 101)
Offa omtalar likevel seg sjølv som Of Rx A på nokre av myntane sine, noko som kan stå for Offa Rex Anglorum.The Earliest English Kings, D.P. Kirby På denne tida hadde dette truleg ei anna tyding enn det det fekk seinare, det vil seia konge over anglarane og ikkje nødvendigvis over saksarane. Fleire tidlegare kongar blei kalla rex anglorum eller ein variant av dette omgrepet i overlevande kjelder: Aldfrith av Northumbria av Aldhelm; Æthelred av Mercia i Felix si Vita sancti Guthlaci (Sankt Guthlacs liv); og Æthelbald av Mercia av sankt Bonifatius.

 NamnNorsk · Moderne engelsk · Latin Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Offa(Offa · +OFFA•REX+) 100px Omkring 747son av Thingfrith Konge 774 29. juli 796 NamnNorsk · Moderne engelsk · Latin Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta Wessex 

Den ubrotne lista byrjar tradisjonelt med Egbert, som var konge av Wessex frå 802. Han var den første kongen av dette riket som hadde overhøgheit over størsteparten av England.Burke's Peerage & Gentry . Henta 7. september 2007. Han sigra over Mercia i 825 og blei bretwalda i 829, men mista seinare makta over Mercia. Alfred den store og sonen hans Edvard den eldre nytta tittelen 'konge over anglosaksarane' (engelsk king of the Anglo-Saxons). Etter at Æthelstan hadde erobra Northumbria i 927 tok han tittelen rex Anglorum ('konge over engelskmennene', engelsk King of the English).

Det finst visse bevis for att Ælfweard av Wessex kan ha vore konge i to veckor 924, mellom faren Edvard den eldre og broren Athelstan, sjølv om han ikkje blei krona.Yorke, Barbara. Bishop Æthelwold. His Career and Influence. Woodbridge, 1988. s. 71Textus Roffensis Dette er ikkje godteke av alle historikarar.

 NamnNorsk · Moderne engelsk · Gammalengelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Egbert(Egbert · Ecgberht) 100px Omkring 769 eller 771son av Ealhmund av Kent Konge 829 4. februar 839  ÆthelwulfEdel ulv (Ethelwulf · Æþelwulf) 100px Omkring 795i Aachen i Tysklandson av Egbert av Wessex og Redburga Konge 4. februar eller juli 839 etter at Egbert døydde Avsett som konge av Wessex av sonen sin Æthelbald i 856Framleis konge av Kent og austlegaste delen av Wessex til han døydde 13. januar 858i Stamridge i Wessex  ÆthelbaldEdelmodig(Ethelbald · Æþelbald) 100px Omkring 834i Wessexson av Æthelwulf av Wessex og Osburga Konge over størstedelen av Wessex 856 då Æthelwulf blei avsettKonge av heile Wessex og Kent 858 då Æthelwulfs døydde 20. desember 860i Wessex  ÆthelberhtEdel byrd(Ethelberht · Æþelberht) 100px Omkring 836i Wessexson av Æthelwulf av Wessex og Osburga Konge 20. desember 860 etter at Æthelbald døydde Hausten865i Sherborne  ÆthelredEdelt råd(Ethelred · Æþelræd) 100px Omkring 837i Wessexson av Æthelwulf av Wessex og Osburga Konge 865 etter at Æthelberht døydde 23. april 871  Alfred den storeAlvråd(Alfred the Great · Ælfræd) 100px Omkring 849i Wantage i Oxfordshireson av Æthelwulf av Wessex og Osburga Konge 24 april 871 etter at Æthelred døydde 26. oktober 899i Winchester Alfred (the Great) på Archontology.org. Henta 15. mars 2007.Catholic Encyclopedia: Alfred the Great. Henta 14. mars 2007.Alfred the Great. Henta 14. mars 2007. Edvard den eldre(Edward the Elder · Eadweard se Ieldra) 100px 870-taleti Wantage i Oxfordshireson av Alfred den store og Ealhswith Konge 26. oktober 899 etter at Alfred den store døydde 17. juli 924i Farndon i Cheshire EADWEARD (Edward the Elder) på Archontology.org. Henta 15. mars 2007.Det finst ulike kjelder som oppgjev Edvard den eldre sin fødsel til ein gong på 870-talet, ettersom han var det andre barnet i eit ekteskap inngått i 868. Det finst ingen kjelder som nemner fødselen hans etter 877. Anglo-Saxons.net : Edward the Elder. Henta 15. mars 2007.English Monarchs – Kings and Queens of England – Edward the Elder. Henta 21. januar 2007. EthelweardEdel vaktar(Ælfweard [Alvvaktar]) 904i Wessexson av Edvard den eldreog Elfleda Konge 17. juli 924 etter at Edvard den eldre døydde 2. august 924i Oxford Æthelstan den ærerikeEdel stein(Athelstan the Glorious · Æþelstan/Æðelstan) 100px Omkring 895i Wessexson av Edvard den eldre og Ecgwynn Konge 2 eller 3. august 924 etter at Ethelweard døydde 27. oktober 939 Aethelstan på Archontology.org. Henta 15. mars 2007. Edmund den strålande(Edmund the Magnificent · Eadmund) 100px Omkring 921i Wessexson av Edvard den eldre og Eadgifu av Kent Konge 27. oktober 939 etter at Æthelstan den ærerike døydde 26. mai 946drepen i Pucklechurch EADMUND (Edmund) på Archontology.org. Henta 17. mars 2007.English Monarchs – Kings and Queens of England – Edmund the Elder. Henta 17. mars 2007. Edred(Eadred · Eadred) 100px Omkring 923i Wessexson av Edvard den eldre og Eadgifu av Kent Konge 26. mai 946 etter mordet på Edmund den strålande 23. november 955i Frome i Somerset EADRED (Edred) på Archontology.org. Henta 17. mars 2007.BritRoyals – King Edred. Henta 17. mars 2007. Edwy den rettvise(Eadwig the Fair · Eadwig) 100px Omkring 940 eller 941i Wessexson av Edmund den strålande og Elgiva av Shaftesbury Konge 23. november 955 etter at Edred døydde 1. oktober 959i Gloucester EADWIG (Edwy) på Archontology.org. Henta 17. mars 2007.Catholic Encyclopedia: Edwy. Henta 17. mars 2007. Edgar den fredelege(Edgar the Peaceful · Eadgar) 100px Omkring 7. august 943i Wessexson av Edmund den strålande og Elgiva av Shaftesbury Konge 1. oktober 959 etter at Edwy døydde 8. juli 975i Winchester EADGAR (Edgar the Peacemaker) på Archontology.org. Henta 17. mars 2007.The Ætheling. Henta 17. mars 2007. Edvard Martyren(Edward the Martyr · Eadweard) 100px Omkring 962son av Edgar den fredelege og Ethelfleda Konge 8. juli 975 etter at Edgar den fredelege døydde 18. mars 978drepen på slottet Corfe Castle i Dorset EADWEARD (Edward the Martyr) på Archontology.org. Henta 17. mars 2007. Ethelred den villrådige(Ethelred the Unready · Æþelræd Unræd) 100px Omkring 968son av Edgar den fredelege og Elfrida Konge 18. mars 978 etter mordet på Edvard Martyren Sommaren 1013avsett og tvinga i eksil av den danske kongen Sven Tviskjegg Ethelred den villrådige blei nøydd til å gå i eksil sommaren 1013, etter at danskane hadde invadert England, men prøvde å ta att  den engelske krona etter at Sven Tviskjegg døydde. AETHELRED (the Unready) på Archontology.org. Henta 17. mars 2007.Schoolnet Spartacus: Ethelred . Henta 17. mars 2007.English Monarchs – Kings and Queens of England – Ethelred II, the Redeless. Henta 17. mars 2007. NamnNorsk · Moderne engelsk · Gammalengelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Dansk styre 

Etter den danske invasjonen i 1013 kom England under dansk styre under og etter regeringstida til Ethelred den villrådige.

 NamnNorsk · Moderne engelsk · Dansk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Sven Tviskjegg(Sweyn Forkbeard · Svend Tveskæg) 100px Omkring 960son av Harald Blåtannog Gyrid Olavsdotter Konge 25. desember 1013etter ein framgangsrik invasion av England 3. februar 1014i Gainsborough  NamnNorsk · Moderne engelsk · Dansk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta Wessex (gjeninnsett første gongen) 
Etter at Sven Tviskjegg døydde vende Ethelred den villrådige tilbake frå eksil og blei gjenutropt til konge den 3. februar 1014.thePeerage.com – Person Page 102175. Henta 25. mars 2010. Sonen hans etterfølgde han etter å ha blitt vald til konge av innbyggjarane i London og ein del av Witenagemot, trass i pågåande danske forsøk på å ta tilbake krona frå vestsaksarane.

 NamnNorsk · Moderne engelsk · Gammalengelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Ethelred den villrådige(Ethelred the Unready · Æþelræd Unræd) 100px Konge 3. februar 1014 etter at Sven Tviskjegg døydde 23. april 1016i London  Edmund Jernside(Edmund Ironside · Eadmund Isen-Healf) 100px Omkring 988 eller 993son av Ethelred den villrådige og Aelgifu av York Konge 23. april 1016 etter at Ethelred den villrådige døydde 30. november 1016i Oxford EADMUND (Edmund the Ironside) på Archontology.org. Henta 17. mars 2007.English Monarchs – Kings and Queens of England – Edmund Ironside. Henta 17. mars 2007. NamnNorsk · Moderne engelsk · Gammalengelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Dansk styre (gjeninnsett) 
Etter det avgjerande slaget ved Ashingdon den 18. oktober 1016 skreiv kong Edmund under på ein avtale med Knut der sistnemnde fekk makta over heile England bortsett frå Wessex.Edmund II (king of England) på Britannica.com. Henta 25. mars 2010. Då Edmund døydde den 30. november tok Knut over styret over heile England.

 NamnNorsk · Moderne engelsk · Dansk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Knut den store(Canute the Great · Knud den store) 100px Omkring 995son av Sven Tviskjeggog Sigrid Storråde Konge 30. november 1016etter at Edmund Jernside døydde 12. november 1035i Shaftesbury CNUT (Canute) på Archontology.org. Henta 21. mars 2007.thePeerage.com – Person Page 10219. Henta 25. mars 2010. Harald Harefot(Harold Harefoot · Harald Harefod) 100px Ein gong mellom 1015 og 1017son av Knut den storeog Aelgifu av Northampton Konge over England nord for Themsen 12. november 1035etter at Knut den store døyddeKonge over heile England 1037 17. mars 1040i Oxford Harald var berre anerkjend som konge nord for elva Themsen fram til 1037. Først etter dette blei han anerkjend som konge av heile England. Hardeknut(Harthacnut · Hardeknud) 100px 1018 i Englandson av Knut den storeog Emma av Normandie Konge 17. mars 1040etter at Harald Harefot døydde 8. juni 1042i Lambeth ved London  NamnNorsk · Moderne engelsk · Dansk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta Wessex (gjeninnsett andre gongen) 
Etter at Hardeknut hadde døydd følgde ei kortvarig saksisk gjentaking av krona mellom 1042 og 1066. Etter det avgjerande slaget ved Hastings blei Vilhelm II av Normandie konge av England.

 NamnNorsk · Moderne engelsk · Gammalengelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Edvard Vedkjennaren(Edward the Confessor · Eadweard se Andettere) 100px Omkring 1003i Islip i Oxfordshireson av Ethelred den villrådigeog Emma av Normandie Konge 8. juni 1042etter at Hardeknut døydde 5. januar 1066i London  Harald Godwinson(Harold Godwinson · Harold Godwines sunu) 100px Omkring 1022i Wessexson av earlen Godwin av Wessexog Gytha Thorkelsdóttir Konge 5. januar 1066 etter at Edvard Vedkjennaren døydde 14. oktober 1066fall i slaget ved Hastings  Edgar den fredlause (Edgar the Atheling · Edgar Æþeling) 100px Omkring 1053i Ungernson av Edvard den landflyktigeog Agatha Utropa til konge 15. oktober 1066etter at Harald Godwinson døydde(men aldri krona) 10. desember 1066sa frå seg trona til fordel for Vilhelm erobraren cirka 1126 Etter å ha herska i omkring 9 veker kapitulerte Edgar den fredlause til Vilhelm erobraren, som hadde tatt kontroll over området sør og like vest for London (). NamnNorsk · Moderne engelsk · Gammalengelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Den normanniske ætta 

Hertug Vilhelm II av Normandie, som var vasall til kongen av Frankrike og søskenbarn til Edvard vedkjennaren, invaderte og erobra England i 1066 og gjorde då flyttinga av den engelske hovudstaden frå Winchester til London permanent. Etter at Harald Godwinson døydde i det avgjerande slaget ved Hastings den 14. oktober, valde den angelsaksiske witanen Edgar den fredlause  til konge i staden for Harald, men han lukkast ikkje å stå imot invasjonen og blei aldri krona. Vilhelm blei krona til konge av England på juledagen (25. desember) 1066, og er i dag kjend som Vilhelm erobraren, Vilhelm den uekte eller Vilhelm I.

Frå og med Vilhelm og etterkomarane hans tok dei engelske regentane tok ordenstal på fransk vis, men den eldre tradisjonen med å skilja monarkane ved hjelp av kallenamn døydde ikke ut på grunn av dette.

 NamnNorsk · Engelsk · Fransk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Vilhelm I (erobraren)Vilhelm den uekte(William I / William the Conqueror / William the Bastard · Guillaume le conquérant / Guillaum le bâtard) 100px Omkring 1027 eller 1028på slottet i Falaiseson av hertug Robert I av Normandieog Herleva Konge 25. desember 1066etter at Edgar den fredlause  hadde sagt frå seg trona 9. september 1087i Rouen, av sjukdom eller etter å ha skadd seg i salen under riding  Vilhelm II (Rufus)(William Rufus · Guillaume le roux) 100px Omkring 1056 eller 1060i Normandieson av Vilhelm erobrarenog Matilda av Flandern Konge 9. september 1087 etter at Vilhelm erobraren døydde 2. august 1100drepen av ei pil i New Forest under uklare omstende  Henrik I (Beauclerc)(Henry Beauclerc · Henri Beauclerc) 100px September 1068 eller 1069i Selbyson av Vilhelm erobrarenog Matilda av Flandern Utropad til kong 5. august 1100etter at Vilhelm II døydde 1. desember 1135på slottet i Lyons-la-Forêt (Saint-Denis-en-Lyons)  Stefan av Blois(Stephen of Blois · Étienne de Blois) 100px Omkring 1092, 1096 eller 1097i Bloisson av grev Stefan II av Bloisog Adela av Normandie Konge 22. desember 1135etter at Henrik I døydde 25. oktober 1154på slottet i Dover  NamnNorsk · Engelsk · Fransk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

Omstridd pretendent

Keisarinne Matilda blei utnemnd til tronfølgjar av far sin, Henrik I, og anerkjend av baronane. Då Henrik døydde tok likevel fetteren hennar Stefan av Blois makta. Deretter følgde det engelske anarkiet. Matilda var de facto herskar nokre månader i 1141, men ho blei aldri krona og blir sjeldan teken med på lister over engelske regentar. Tittelen keisarinne kjem av at ho i det første ekteskapet sitt var gift med den tysk-romerske keisaren Henrik V.

 NamnNorsk · Engelsk · Fransk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Keisarinne Matilda(Empress Matilda · Mathilde l'emperesse) 100px 7. februar 1102i Sutton Courtenaydotter av Henrik Iog Edith av Skottland Utropt til regjerande dronning 7. april 1141i opposisjon til Stefan av Blois, ikkje anerkjend overalt i riket 1. november 1141 10. september 1167i Notre Dame du Pré i Rouen Matilda herska samtidig som Stefan av Blois, men styret hennar var ikkje anerkjend overalt.  NamnNorsk · Engelsk · Fransk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta Plantagenet 

I november 1153 inngjekk Stefan og Matilda avtalen i Wallingford, der Stefan anerkjende sonen hennar Henrik som tronarving, ettersom hans eigen son hadde døydd.

I staden for å halda til i England styrte ætta Plantagenet frå Aquitaine, eit område dei overtok gjennom Henrik II sitt ekteskap med Eleonora av Aquitaine. Dei såg ikkje på England som den viktigaste heimen sin før det meste av dei franske landa var gått tapt under kong Johan. Dette langlivde dynastiet blir  vanlegvis delt i tre ætter: Huset Anjou, Huset Lancaster og Huset York.

Slekta Plantagenet utforma det engelske kongelege våpenskjoldet, som vanlegvis viste andre kongarike som dei eller etterkomarane deira hadde erobra eller gjorde krav på, men i lang tid ikkje representerte Irland.

 NamnNorsk · Engelsk · Fransk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Henrik II(Henry Curtmantle · Henri Court-manteau) 100px 5. mars 1133i Le Mansson av grev Gottfrid V av Anjouog keisarinne Matilda Konge 25. oktober 1154etter at Stefan av Blois døydde 6. juli 1189i Chinon  Henrik den yngre(Henry the Young King · Henri le jeune roi) 100px 28. februar 1155son av Henrik IIog Eleonora av Aquitane Samregent med far sin 14. juni 1170 11. juni 1183i Martel i Limoges Rikard I (Løvehjarte)(Richard the Lionheart · Richard Cœur de Lion) 100px 8. september 1157på slottet Beaumont Palaceson av Henrik IIog Eleonora av Aquitaine Konge 6. juli 1189etter at Henrik II døydde 6. april 1199i Château de Châlus-Chabrolav eit pilskotsår det gjekk verk i  Johan utan land(John Lackland · Jean sans terre) 100px 24. desember 1166på slottet Beaumont Palaceson av Henrik IIog Eleonora av Akvitanien Konge 6 april 1199etter at Rikard Løvehjarte døydde 19. oktober 1216i Newark-on-Trenttruleg av foreting og for mykje vin  NamnNorsk · Engelsk · Fransk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

Omstridd pretendent

Ludvig VIII av Frankrike styrte kortvarig over halve England frå 1216 til 1217 i slutten av  den første  baronkrigen mot kong Johan. Då han marsjerte inn i London med troppane sine blei han ope teken imot av dei opprørske baronane og innbyggjarane i London og utropat (men ikkje krona) til konge i Sankt Paul-katedralen. Mange adelsmenn, mellom dei Alexander II av Skottland for dei engelske besittingane sine, kom saman for å hylla han. Då han underteikna Lambeth-traktaten i 1217 godtok Ludvig imidlertid at han aldri hadde vore legitim herskar over England.

 NamnNorsk · Engelsk · Fransk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Ludvig Løva(Louis the Lion · Louis le lion) 100px 5. september 1187i Parisson av Filip II August av Frankrikeog Isabella av Hainaut Anerkjend som konge av baronane og innbyggjarane i Londons  21. mai 1216i opposisjon til kong Johan og deretter Henrik III 22. september 1217 8. november 1226i Montpensier  NamnNorsk · Engelsk · Fransk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Henrik III(Henry of Winchester) 100px 1. oktober 1207på slottet Winchester Castleson av Johan utan landog Isabella av Angoulême Konge 19. oktober 1216etter at Johan utan land døydde 16. november 1272i Westminsterpalatset  Edvard I(Edward [the] Longshanks) 100px 17. juni 1239i Westminsterpalassetson av Henrik IIIog Eleonora av Provence Konge 16. november 1272etter at Henrik III døydde 7. juli 1307i Burgh by Sands  Edvard II(Edward II) 100px 25 april 1284på slottet Caernarfon Castle i Walesson av Edvard Iog Eleonora av Castilla Konge 7. juli 1307etter at Edvard I døydde 24. januar 1327avsett av parlamentet 21. september 1327drepen av tortur på slottet Berkeley Castle Edvard II blei offisielt avsett av parlamentet den 25. januar 1327, etter å ha blitt fengsla den 16. november 1326. Datoen for kva tid Edvard II døydde er sett spørsmål ved av Ian Mortimer i boka The Perfect King: The Life of Edward III, Father of the English Nation (), der han hevdar at Edvard kanskje ikkje blei drepen, men halden fengsla i Europa i fleire år til. Edvard III(Edward III) 100px 13. november 1312på slottet Windsor Castleson av Edvard IIog Isabella av Frankrike Konge 25. januar 1327etter at Edvard II blei avsett 21. juni 1377på slottet Sheen Palace  Rikard II(Richard II) 100px 6. januar 1367i Bordeauxson av Edvard III sin son Edvardog Johanna av Kent Konge 21. juni 1377etter at Edvard III døydde  30. september 1399avsett av Henrik Bolingbroke 14. februar 1400på slottet Pontefract Castletruleg av svolt Rikard II blei avsett og fengsla av Henrik Bolingbroke, som tok makta gjennom krava som faren hans  Johan av Gent tidlegare hadde hevda.  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta Lancaster 

Denne ætta stamma frå Edvard III sin tredje overlevande son Johan av Gent.

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Henrik IV(Henry [of] Bolingbroke) 100px 3. april 1367på slottet Bolingbroke Castleson av Johan av Gentog Blanche av Lancaster Konge 30. september 1399ved Rikard II:s avsett 20. mars 1413i Westminster Abbeyav sjukdom  Henrik V(Henry V) 100px 16. september 1386på slottet Monmouth Castleson av Henrik IVog Mary de Bohun Konge 20. mars 1413etter at Henrik IV døydde 31. august 1422på slottet i Vincennes utanfor Paris i Frankrikeav dysenteri  Henrik VI(Henry VI) 100px 6. desember 1421på slottet Windsor Castleson av Henrik Vog Katarina av Valois Konge 31. august 1422etter at Henrik V døydde 4. mars 1461avsett av Edvard IV Edvard IV tok over trona i 1461 etter fleie år med borgarkrig. Henrik VI blei gjeninnsett i rundt fem månader i 1470 før han igjen blei avsett, denne gongen for godt.  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta York 

Slekta York stamma frå den fjerde overlevande sonen til Edvard III, Edmund av Langley, 1. hertug av York. Under rosekrigane (1455–1485) veksla  trona mellom dei rivaliserande ættene Lancaster og York.

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Edvard IV(Edward IV) 100px 28. april 1442i Rouenson av hertug Rikard av York og Cecily Neville Konge 4. mars 1461etter at Henrik VI blei avsett 3. oktober 1470avsett av Henrik VI Edvard avsattes kortvarigunder sin regeringstid av Henrik VI.  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta Lancaster (gjeninnsett) 
 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Henrik VI(Henry VI) 100px  Konge 30. oktober 1470etter at Edvard IV blei avsett 11. april 1471gjenavsett av Edvard IV 21. mai 1471drepen i Tower i London, truleg på ordre frå Edvard IV  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta York (gjeninnsett) 
 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Edvard IV(Edward IV) 100px Konge 11. april 1471ved avsettinga av Henrik VI 9. april 1483på slottet Westminster Palace  Edvard V(Edward V) 100px 2. november 1470i Westminsterson av Edvard IV og Elisabet Woodville Konge 9. april 1483etter at Edvard IV døydde 25. juni 1483avsett av Rikard III 6. juli eller oktober 1483truleg drepen av Rikard III i Tower of London Edvard V blei avsett av Rikard III, som tok over trona under påskotet om at Edvard var illegitim.  Rikard III(Richard III) 100px 2. oktober 1452på slottet Fotheringhay Castleson av hertug Rikard av York og Cecily Neville Konge 25. juni 1483ved avsettinga av Edvard V 22. august 1485fall i slaget ved Bosworth Field  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta Tudor 

Slekta Tudor stamma på morssida frå John Beaufort, som var ein av dei uekte sønene til Johan av Gent (Johan var i sin tur den tredje overlevande sonen til Edvard III) med Katherine Swynford. Dei som berre stamma frå engelske monarkar gjennom uekte barn kunne vanlegvis ikkje gjera krav på trona, men situasjonen blei komplisert av at Johan og Katherine gifta seg i 1396 (25 år etter at John Beaufort blei fødd). Etter inngåinga av ekteskapet erklærte kyrkja barna til Johan og Katherine retroaktivt ektefødde gjennom ei paveleg bulle same året, og parlamentet gjorde det same gjennom ein lov i 1397. Sidan anerkjende også den ektefødde sonen til Johan, kong Henrik IV, dei andre barna som ektefødde, sjølv om han også erklærte at dei aldri nokonsinne kunne arba trona. Barna og etterkomarane deira, Beaufortætta, heldt seg nært allierte med dei andre etterkomarane til, Lancasterætta.

John Beaufort sitt barnbarn lady Margaret Beaufort gifta seg med Edmund Tudor. Han var son av den walisiske hoffmannen Owain Tewdr (anglisert til Owen Tudor) og Katarina av Valois, som i sin tur var enke etter den lancastriske kong Henrik V. Edmund Tudor og syskena hans var anten uektefødde eller fødde innanfor eit hemmeleg ekteskap, og var avhengige av godvilja til halvbroren kong Henrik VI. Då Lancaster-ætta tapte makta tok Tudor-ætta over. Sonen til Edmund Tudor blei konge under namnet Henrik VII etter at han hadde sigra over Rikard III i slaget ved Bosworth Field i 1485, som enda rosekrigane.

Gjennom brotet mellom Henrik VIII og den katolske kyrkja blei monarken leiar for den anglikanske kyrkja i England og Irland. Tittelen til Elisabet I blei 'overguvernør for den anglikanske kyrkja' (engelsk Supreme Governor of the Church of England).

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Henrik VII(Henry VII) 100px 28. januar 1457på slottet Pembroke Castleson av Edmund Tudorog Margaret Beaufort Konge 22. august 1485etter at Rikard III døydde 21. april 1509på slottet Richmond Palace  Henrik VIII(Henry VIII) 100px 28. juni 1491på slottet Greenwich Palaceson av Henrik VII og Elizabeth av York Konge 21 april 1509etter at Henrik VII døydde 28. januar 1547på slottet Whitehall Palace  Edvard VI(Edward VI) 100px 12. oktober 1537på slottet Hampton Court Palaceson av Henrik VIIIog Jane Seymour Konge 28. januar 1547etter at Henrik VIII døydde 6. juli 1553på slottet Greenwich Palaceav sjukdom  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

Omstridd pretendent

Edvard VI utnemnde lady Jane Grey til  tronfølgjar. Fire dagar etter at han døydde den 6. juli 1553 blei Jane utropt til regjerande dronning. Ni dagar etter utnemninga, den 19. juli, bytta det kongelege rådet (engelsk Privy Council) side og utropte den katolske halvsystera til Edvard VI, Maria, til dronning i staden. Jane blei avrettae i 1554, 16 år gammal. Få historikarar reknar henne som ein legitim monark.

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Jane GreyNidagarsdronninga(Lady Jane Grey, the Nine Days Queen) 100px Oktober 1537på slottet i Bradgate Parkdotter av hertug Henry Grey av Suffolkog Frances Brandon Utropt til regjerande dronning 10. juli 1553etter at Edvard VI døydde 19. juli 1553avsett av kongelege rådet 12. februar 1554avretta ved halshogging i Tower of London Jane blei avsett til fordel for Maria I.  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Maria I (den blodige)(Mary I / Bloody Mary) 100px 18. februar 1516på slottet Greenwich Palacedotter av Henrik VIIIog Katarina av Aragon Utropt til regjerande dronning 19. juli 1553etter at Jane Grey blei avsett17. november 1558på slottet St. James's Palacekanskje av ei eggstokkcyste eller livmorskreft  Filip(Philip) 100px 21. mai 1527i Valladolid i Spaniason av den tysk-romerske keisaren Karl Vog Isabella av Portugal «Konge» 25. juli 1554 17. november 1558etter at Maria I døydde 13. september 1598i Escorial i Spania Filip var ikkje tenkt å vera berre ein prinsgemal, men som ein medregent under styret til Maria. Statusen og makta hans var likevel tvitydig. Ein parlamentslov (1 Mar. stat. 2 c. 2 ) seier at Filip skal ha tittelen konge og "shall aid her Highness ... in the happy administration of her Grace’s realms and dominions". Andre stader blir det sagt at Maria skal vera  dronning åleie. NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

125px|Kunglig vapensköld 1554–1558

Ifølgje vilkåra for ekteskapet mellom Filip I av Napoli (Filip II av Spania frå og med 15. januar 1556) og dronning Maria I, skulle Maria sine titlar og privilegium tilfalla Filip så lenge ekteskapet varte. Alle offisielle dokument, medrekna lovar stifta av parlamentet, skulle underskrivast med  namna til begge og parlamentet skulle samankallast under autoriteten til paret saman. Ein parlamentslov gav han tittelen konge og sa at han "shall aid her Highness ... in the happy administration of her Grace’s realms and dominions") (sjølv om loven andre stader oppgav at Maria skulle vera dronning åleine). Uansett skulle Filip regjera saman med kona si.Louis Adrian Montrose, The subject of Elizabeth: authority, gender, and representation, University of Chicago Press, 2006 Ettersom den nye kongen av England ikkje kunne lesa engelsk, blei det gjeve ordre om at alle statsaffærer skulle omtalast på  latin eller spansk.A. F. Pollard, The History of England – From the Accession of Edward VI. to the Death of Elizabeth (1547–1603), READ BOOKS, 2007Wim de Groot, The Seventh Window: The King's Window Donated by Philip II and Mary Tudor to Sint Janskerk in Gouda (1557), Uitgeverij Verloren, 2005 Myntar blei prega med ansikta til både Maria og Filip og det engelske riksvåpenet sett saman med våpenet til Filip for å visa til samregjeringa deira.Richard Marks, Ann Payne, British Museum, British Library; British heraldry from its origins to c. 1800; British Museum Publications Ltd., 1978American Numismatic Association, The Numismatist, American Numismatic Association, 1971 Lovar som gjorde det til høgforræderi å fornekta den kongelege autoriteten til Filip blei innførte i EnglandTreason Act 1554 og Irland.Robert Dudley Edwards, Ireland in the age of the Tudors: the destruction of Hiberno-Norman civilisation, Taylor & Francis, 1977 I 1555 gav pave Paulus IV ut ein bulle der Filip og Maria blei erkjende som rettmessig konge og dronning av Irland.

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Elisabet IJomfrudronninga(Elizabeth I, the Virgin Queen) 100px 7. september 1533på slottet Greenwich Palacedotter av Henrik VIIIog Anne Boleyn Regjerande dronning 17. november 1558etter at Maria I døydde 24. mars 1603på slottet Richmond Palace  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta Stuart 

Etter at Elisabet I døydde utan arvingar i 1603 blei ho etterfølgd av den skotske kongen Jakob VI, som blei Jakob I gjennom kroneunionen. Jakob stamma frå Tudor-ætta gjennom oldemora Margaret Tudor, som var eldste dotter av Henrik VII. I 1604 tok han tittelen konge av Storbritannia, men dei to parlamenta (det engelske og det skotske) blei verande separate.

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Jakob IFredsmakarkongen(James I, the Peacemaker King) 100px 19. juni 1566på slottet Edinburgh Castleson av Henry og Maria Stuart Konge 24. mars 1603etter at Elisabet I døydde 27. mars 1625på slottet Theobalds House  Karl I(Charles I) 100px 19. november 1600på slottet Dunfermline Palaceson av Jakob Iog Anne av Danmark Konge 27. mars 1625etter at Jakob I døydde 30. januar 1649avretta ved halshogging på slottet Whitehall Palace  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Samveldet 

Det var ingen regjerande monark mellom avrettinga av Karl I i 1649 og gjeninnsetjinga av kong Karl II i 1660. I staden hadde følgjande personar makta under tittelen lordprotektor frå 1653, under perioden kalla protektoratet.

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Oliver Cromwell(Oliver Cromwell, Old Ironsides) 100px 25. april 1599i Huntingdonson av sir Robert Cromwellog Elizabeth Steward Lordprotektor 16. desember 1653 3. september 1658i Whitehall   Richard Cromwell(Richard Cromwell, Tumbledown Dick) 100px 4. oktober 1626i Huntingdonson av Oliver Cromwellog Elizabeth Bourchie Lordprotektor 3. september 1658etter at Oliver Cromwell døydde 25. mai 1659abdiserte etter press frå parlamentet 12. juli 1712i Cheshunt  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Slekta Stuart (gjeninnsett) 
Etter at monarkiet blei gjeninnsett i 1660 hadde Karl II ei relativt fredeleg regjeringstid, men det var framleis gnissingar mellom protestantar og katolikkar. Då den katolske broren til Karl, Jakob II, kom til makta, braut det ut eit opprør som kulminerte med den ærerike revolusjonen i 1688, då parlamentet tok retten til å godkjenna monarken.

 NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder Karl II(Charles II, the Merrie Monarch) 100px 29. mai 1630på slottet St. James's Palaceson av Karl I og Henrietta Maria av Frankrike Anerkjend som konge av rojalistar 30. januar 1649ved avrettinga av Karl IKonge 29. mai 1660ved den engelske restaurasjonen 6. februar 1685på slottet Whitehall Palace Britannia: Monarchs of Britain Jakob II(James II) 100px 14. oktober 1633på slottet St. James's Palaceson av Karl I ogHenrietta Maria av Frankrike Konge 6. februar 1685etter at Karl II døydde 23. desember 1688avsett under den ærerike revolusjonen 16. september 1701på slottet i Saint-Germain-en-Laye  Maria II(Mary II) 100px 30. april 1662på slottet St. James's Palacedotter av Jakob IIog Anne Hyde Regjerande dronning ogsamregent med ektemaken Vilhelm III13. februar 1689etter avsettinga av Jakob II 28. desember 1694på slottet Kensington Palace  Vilhelm IIIVilhelm av Oranien(William III / William of Orange) 100px 4. november 1650i Haag i Nederlandason av statthaldaren Vilhelm II av Oranienog prinsesse Maria av Oranien Konge ogsamregent med ektemaken Maria II13. februar 1689etter avsettinga av Jakob II 8. mars 1702på slottet Kensington Palace  Anna(Anne) 100px 6. februar 1665på slottet St. James's Palacedotter av Jakob IIog Anne Hyde Regjerande dronning 8. mars 1702etter at Vilhelm III døydde 1. mai 1707då ho i staden offisielt blei regjerande dronning av Storbritannia 1. august 1714på slottet Kensington Palace  NamnNorsk · Engelsk Bilde Fødd Tiltredde Fråtredde Død Kjelder

 Unionslovane 

Unionslovane var eit par lovar vedtekne av det engelske og det skotske parlamentet som sameinte Kongeriket England og Kongeriket Skottland, to tidlegare suverene statar, til eit land med namnet Kongeriket Storbritannia.Act of Union  på parliament.uk, henta 7. oktober 2008.

Dei to landa hadde hatt same regent i rundt 100 år (sidan sameiningar av kronene i 1603, då kong Jakob VI av Skottland arva den engelske trona frå Elisabet I). Fram til 1707 var det likevel snakk om to separate kroner på same hovud. Ein hadde gjort tre forsøk, i 1606, 1667 og 1689, på å sameina dei to landa gjennom lovar, men det var ikkje før tidleg på 1700-talet at tanken hadde støtte i begge parlamenta.

 Titlar 
Standardtittelen for alle monarkar frå Alfred den store på slutten av 800-talet til kong Johan i byrjinga av 1200-talet var Rex Anglorum ('konge av engelskmennene', engelsk King of the English). I tillegg tok mange av dei førnormanniske angelsaksiske kongane andre titlar:
Alfred den store: Rex Angulsaxonum ('konge av angelsaksarane', engelsk King of the Anglosaxons) og Rex Anglorum et Saxonum ('konge av anglarane og saksarane', engelsk King of the Angles and Saxons)
Æthelstan den ærerike: Rex Anglorum per omnipatrantis dexteram totius Bryttaniæ regni solio sublimatus
Edmund den strålande: Rex Britanniae og Rex Anglorum caeterarumque gentium gobernator et rector
Edred: Regis qui regimina regnorum Angulsaxna, Norþhymbra, Paganorum, Brettonumque
Edwy den rettvise: Rex nutu Dei Angulsæxna et Northanhumbrorum imperator paganorum gubernator Breotonumque propugnator
Edgar den fredelege: Totius Albionis finitimorumque regum basileus
Knut den store: Rex Anglorum totiusque Brittannice orbis gubernator et rector og Brytannie totius Anglorum monarchus

Under normannartida blei Rex Anglorum verande standard, men tidvis nytta ein også Rex Anglie (Konge av England, engelsk King of England). Keisarinne Matilda kalla seg  Domina Anglorum ('frue av engelskmennene', engelsk Lady of the English).

Frå kong Johans tid og seinare blei alle eldre titlar avskaffa til fordel for Rex Anglie, eller Regina Anglie ('dronning av England', engelsk Queen of England) for kvinner.

I 1604 tok Jakob I, som hadde arva den engelske trona året før, tittelen (no vanlegvis skriven på engelsk heller ennn latin) 'Konge av Storbritannia' (engelske King of Great Britain). Det engelske og skotske parlamentet anerkjende likevel ikkje denne tittelen før Unionslovane frå 1707 under dronning Anna.Etter personalunionen av kronene blei Jakob den første som kalla seg Konge av Storbritannia, men tittelen blei forkasta av det engelske parlamentet og mangla lovleg grunnlag. Det skotske parlamentet motsette seg også tittelen. Croft, p67; Wilson, s. 249–252.

 Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Engelska regenter» frå ,  den 29. april 2019. 
 oppgav desse kjeldene: Engelsk Wikipedia


 Bakgrunnsstoff 

English Monarchs – A complete history of the Kings and Queens of England (engelsk)
Britannia: Monarchs of Britain (engelsk)
Archontology (engelsk)
Kings of England  (engelsk)


Kategori:Britiske monarkar