Kvitsaum

Kvitsaum er ei form for broderi eller prydsaum utført med kvitt garn på kvitt stoff. Tradisjonelt har det blitt utført på kvitt tellelin med lingarn. Teknikken har vore mykje brukt til klede, som skjorter og blusar, kragar, sjal og undertøy, og i Noreg er han vanleg på bunadsskjortar, særleg i Nordmøre og på Vestlandet. Ein finn han også særleg mykje brukt til dåpsklede, brudeklede og til geistlege klede.

mini|venstre|Hedebosaum frå tidleg 1800-tal.
Kvitsaum kan nytta utskorsaum, der ein klippar av tråder for å skape eit rutenett som ein så syr i, som i hardangersaum. Andre teknikkar som er vanlege til bunadssaum er orraksaum (enkel uttrekksaum der ein trekker ut trådar) og heilesaum, som er eit samlenamn på sting der ein syr utan å trekke ut eller klippe av trådar.

Nokre døme på broderistilar med kvitsaum er hardangersaum, hedebosaum, engelsk broderi, Ayrshire-broderi, Mountmellick-broderi og Richelieu-broderi.

Historie
Kvitsaum har gamle aner både i «den gamle» og «den nye verda». Teknikken nådde eit høgdepunkt på 1400- og 1500-talet i Italia. Her blei det skapt nye variantar av utskorsaum, som i reticellabroderiet. Dei tidlege mønstera var geometriske og følgde strukturen til vevnaden. Folkelege variantar av reticellasaum finn ein mellom anna i norsk hardangersaum og dansk hedebosaum.Bra Böckers lexikon, 1981. Oppgjeve av Svensk Wikipedia.

Sjå òg
Blonder

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Kategori:Broderi