Oktogen

Oktogen, òg kalla HMX, er eit svært kraftig sprengstoff. Det er eit syklotetrametylentetranitramin med  kjemisk formel C4H8N8O8. Det er det kraftigaste sprengstoffet som blir framstilti industriell skala.

Sprengstoffet har ein detonasjonsfart på 9100 meter/sek.

 Historie 
Oktogen vart første gong laga i 1930. I 1949 vart det oppdaga at oktogen kan lagast ved såkalla nitrolyse av heksogen.
I denne prosessen vert heksogen oppløyst  i 55 % salpetersyre, og vert deretter plassert over eit vassdamp-bad i 6 timar.

 Framstilling 
Oktogen er eit av dei vanskelegaste sprengstoffa å produsere.  Det oppstår som eit biprodukt av heksogenproduksjonen. Det kan framstillast ved å nitrera heksametylentetramin i konsentrert salpetersyre, tilsett eddiksyre-anhydrid (acetic anhydride), paraformaldehyd eller ammoniumnitrat. Heksogen som vert produsert med den såkalte Bachmann-prosessen, inneheld ca. 8-10 % oktogen.

 Bruk 
Oktogen vert stort sett brukt berre til militære føremål, og som detonator i atomvåpen for å komprimera plutonium og uran til kritisk masse. Det vert òg brukt til såkalt retningsbestemte sprengladningar (holladninger), og i blandingar med trinitrotoluen (TNT).

Kjelder

 Urbanski, Tadeusz. Chemistry and Technology of Explosives. Vol. III., Warszawa: Polish Scientific Publishers, 1967
 Cooper, Paul W., Explosives Engineering, New York: Wiley-VCH, 1996.  ISBN 0-471-18636-8

Denne artikkelen bygger på «Oktogen» frå ,  den 16. juli 2018.  

Kategori:Sprengstoff