Håvard Torfinnsson

Håvard Torfinnsson (Håvard den årsæle) var jarl på Orknøyane, truleg ei stutt tid i 970-åra. Han er omtala i OrknøyingasogaOrknøyingasoga omsett av Gustav Indrebø (Oslo 1929), i soga om Håkon den godeSoga om Håkon den gode frå heimskringla.no omsett av S. Schjött (1900) (kap.10), soga om Olav den heilageSoga om Olav den heilage frå heimskringla.no omsett av S. Schjött (1900) (kap. 96). Opplysningane er usikre og kan berre i liten grad verifiserast frå andre kjelder.

 Liv og lagnad 
I sogene er det opplyst at Håvard var son til orknøyjarlen Torfinn Einarsson (Hausakljuv) og at han hadde fire brør: Arnfinn, Lodve, Ljot og Skule. Han hadde òg to systre om vi ikkje kjenner namnet på. Kvar av systrene fekk ein son som heitte Einar; Einar Klining (kliningr) og Einar Hardkjeft (harðkjotr).

Etter at broren Arnfinn døydde, truleg tidleg i 970-åra, vart Håvard jarl over Orknøyane. Han vart ein god hovding og fekk tilnamnet «den årsæle»Tilnamnet «årsæl» tyder på at han var ein hovding som sytte for gode år og velstand for land og folk.

I Orknøyingasoga (kap. 8 og 9) blir det fortalt om Håvard Torfinnsson. Han vart gift med Ragnhild, dotter til Eirik Blodøks, truleg rett etter at han vart jarl, og etter at Ragnhild hadde late drepe broren Arnfinn. Tidsrekninga er særs uviss, men truleg skjedde dette drapet ein gong tidleg i 970-åra. Men Ragnhild heldt fram med intrigene sine og ho fekk Einar Klining, syskenbarnet til Håvard, til å drepe Håvard. Det kom til eit slag på Steinsnes på Rossøy, og staden der Håvard fall vart kalla Håvardsteigar.

Etter Håvard vart broren Ljot Torfinnsson jarl over Orknøyane.

 Den vonde Ragnhild 
Ragnhild Eiriksdotter var mykje lik på Gunnhild, mor si, og ho er omtala som ei vond og svikefull kvinneSkjebneveven : om sagaens kvinner av Vera Henriksen (Oslo 1998). Det høyrer med i denne soga at Ragnhild hadde lova å gifte seg med  Einar Klining, etter at han hadde drepe Håvard, andremannen hennar. Men så ville ho ikkje stå ved lovnaden og ho egga det andre syskenbarnet, Einar Hardkjeft, til å hemne drapet og han fór då mot Einar Klining og drap han. Men Ragnhild ville ikkje løne den andre drapsmannen heller, og ho sende bod på den tredje broren, Ljot Torfinnsson, den nye jarlen, og gifte seg med han. Etter at ho slik i tur og orden hadde gift seg med dei tre brørne, høyrer vi ikkje meir om Ragnhild i sogene.

 Referanseside  Føregangar  O r k n ø y j a r l  Etterkomar  Tilleggsopplysningar Orknøyjarlane  Arnfinn Torfinnsson  Håvard Torfinnsson (den årsæle)  Ljot Torfinnsson  -

 Referansar 

 Bakgrunnsstoff 
 Orknøyingenes saga omsett av Anne Holtsmark (Oslo 1970)
  Norsk biografisk leksikon B.11, om Ragnhild Eiriksdotter
  Sutherland and Caithness in saga-time (Edinburgh 1922) side 25-26

Kategori:Folk frå vikingtida
Kategori:Folk frå norrøn tid
Kategori:Jarlar av Orknøyane
Kategori:900-talet