Skafte Toroddsson

Skafte Toroddsson (), (norrønt: Skapti Þóroddsson), var ein islandsk hovding, lovseiemann og skald.

 Liv og lagnad 
Skafte Toroddsson vart fødd på garden Hjalle i Ølfus (Hjalli i Ölfus) på Island. Far hans var goden Torodd spake Øyvindsson (Eyvindarsson) og mor hans var Rannveig Gnupsdotter (Gnúpsdóttir).
Han var ei tid i Noreg, og i SkaldatalSkaldatal Heimskringla.no (norrøn tekst) er han nemnd som ein av skaldane hos Håkon Sigurdsson Jarl (den mektige).
Då han kom attende til Island (omkring år 1004) vart han lovseiemannlovseiemann (lögsögumann) Store norske leksikon etter sin morbror Grim SvertingssonGrim Svertingsson og Rannveig Gnupsdotter var halvsysken., eit ombod som han hadde til han døydde i 1030.

Skafte var gift med Tora Steinsdotter (Þóra Steinsdóttir) og hadde sønene Torsten og Stein. Han hadde òg ei dotter som heitte Torkatla; ho var gift med Katli (Kettil), bror til biskop Isleif (Ísleifur Gissurarson). Om Stein Skaftesson finst ei eiga soge, Steins þáttr Skaftasonar Steins þáttr Skaftasonar Soga om Stein Skaftesson.

Han fungerte som lovseiemann i om lag 27 år og det var han som skipa til «femteretten» Femtedomen frå Wikiwand.com (fimtardómr), den høgaste domstolen på Alltinget. I hans funksjonstid vart holmgang avskaffa på Island. I denne tida var han den mektigaste mannen på Island, og han vart omtala som både urettferdig og omsynslaus, kanskje delvis fordi han gjennom sitt virke som lovseiemann skaffa seg mange fiendar. I IslendingabokaÍslendingabók frå heimskringla.no er han omtala slik: «I hans dage blev mange høvdinger og mægtige mænd dømt fredløse og landflygtige på grund af drab eller lemlæstelser takket være hans magt og landsstyrelse» (sitert frå kap. 8).

Medan Skapte Toroddsson var lovseiemann var det urolege tider på Island, men mot slutten av perioden hadde utviklinga av forfatninga gjort at Island kunne stå fram som ein sjølvstendig fristat, med sitt eige lovområde (vár lǫg'').

Skafte Toroddsson er nemnd i Soga om Olav den HeilageSoga om Olav den heilage frå heimskringla.no og i mange islandske soger, til dømes: Soga om Gunnlaug OrmstungeSoga om Gunnlaug Ormstunge omsett av Jakob Fjalestad (Aschehoug,1954) , Soga om GretteSoga um Grette Aasmundsson av Olav Røkke (Samlaget 1912), Soga om NjålNjåla av Olav Aasmundstad (Samlaget 1928), Ölkofra-sogaÖlkofra Tåtten om Ölkofra (Skafti lögmaður) og Kristni-sogaKristni saga.

 Skaldskap 
Skafte Toroddsson er sagt å ha vore ein stor skald. Han skal ha gjort eit kvad til Håkon jarl og han skal òg ha gjort ei dråpa til kong Olav Haraldsson, men ingen av desse verka er bevart. Det einaste diktet som er kjent, er ei halvstrofeHalvstrofa er truleg henta frå ei Kristsdrápa, som han skal ha dikta til innviinga av ei gardskyrkje på hovdingsetet på Hjalle. med religiøst innhald som er sitert i SkaldskaparmålSkaldskaparmål frå heimskringla.no (norrøn tekst) (Snorre Edda):
Máttr er munka dróttinsmestr; aflar guð flestu.
Kristr skóp ríkr ok reistiRúms hǫll verǫld alla.'' Munkenes herres kraft
 er den største, Gud makter alt;
 Den mektige Krist skapte
 hele verden og reiste Romas hall.
 (Norsk omsetjing v/Finnur Jónsson)

 Notar 

 Referansar 

 Bakgrunnsstoff 
 Skafte Toroddsson Store norske leksikon
 Skafte Toroddsson Norsk biografisk leksikon s.430, B.13 (1958)
 Den norsk-islandske skjaldedigtning v/Finnur Jónsson (red.), København 1912–15
 Fragment  av Skofte Toroddsson, frå Skaldic Project

Kategori:Islandske skaldar
Kategori:Folk frå vikingtida
Kategori:Islendingar frå norrøn tid
Kategori:Islandske hovdingar
Kategori:Islandske lovseiemen
Kategori:Folk i islendingesogene
Kategori:Folk i Heimskringla
Kategori:Folk i Skaldatal