Leikanger prestegjeld

mini|Leikanger, fotografert av Per Olav Bøyum i 2006.

mini|Erik Nordal, sokneprest 1618-1658, måla av Elias Fiigenschoug i 1641.

mini|Jens Bugge, sokneprest 1658-1684, og kona Christine Dorothea Skjelderup måla av Elias Fiigenschoug i 1661.

mini|Baldersteinen med Leikanger kyrkje i bakgrunnen, måla av Hans Leganger Reusch tidleg på 1800-talet.

mini|Fresvik kyrkje fotografert av Anders Beer Wilse i 1941.

mini|Feios kyrkje fotografert av Jan-Magne Rinde i 2008.

mini|Tjugum kyrkje (1610-1862) måla av Thomas Fearnley i 1839.

mini|Fjærland kyrkje fotografert av Tore Sætre i 2012.

Leikanger prestegjeld var eit stort prestegjeld i Sogn som omfatta Leikanger hovudsokn (i noverande Leikanger kommune) og annekssoknene Feios, Fresvik og Vangsnes (i noverande Vik kommune), Tjugum (i noverande Balestrand kommune) og Fjærland (i noverande Sogndal kommune). Prestegjeldet høyrde til Indre Sogn prosti. Leikanger har hatt 29 prestar etter reformasjonen. To av dei vart nesten biskopar, og ein vart statsråd. Den lengstsitjande er Jens Engelsøn (42 år) og den med kortast tid i kallet er Hans Arctander (1 år).

 Prestar i Leikanger før 1536 
Jon Røg var den siste katolske og fyrste lutherske presten i Leikanger. Ein kjenner ikkje andre prestar i katolsk tid, forutan ein Hr. Otto.

 Prestar i Leikanger 1537-1848 
Tidlegare stod det fire kyrkjer i noverande Leikanger sokn, og alle hadde sin eigen prest. Ved reformasjonen tok Leikangerpresten over dei tre kyrkjene på Hamre, Henja og Njøs, som så vart nedlagde i tida mellom 1544 og 1686. Det var på 1500- og 1600-talet prestegjeldet voks og etter kvart femnde om storparten av Midtre Sogn.

 År  Namn 1522-1552  Jon Røg (d. 1569) 1550-1565  Erik Loss (d. 1589) 1565-1607  Jens Engelsøn 1607-1617  Hans Kruse (d. 1625) 1617-1618  Hans Nielsen Arctander (d. 1618) 1618-1658  Erik Nordal (1591-1658) 1658-1684  Jens Bugge (1631-1684) 1685-1718  Samuel Bugge (1663-1718) 1719-1750  Iver Iversen Leganger (1680-1750) 1750-1764  Gerhard Geelmuyden (1704-1764) 1764-1782  Ole Bernhoft Friis (1727-1782) 1783-1789  Niels Frantzsøn Wolff (1741-1789) 1789-1816  Anders Daae (1758-1816) 1816-1822  Niels Norman (1770-1836) 1823-1839  Peter Johan Norman (1779-1839) 1840-1848  Søren Wilhelm Thorne (1804-1878)

 Prestar i Leikanger 1849-1999 
Leikanger prestegjeld vart delt i 1849, slik at soknene Vangsnes, Tjugum og Fjærland vart skilde ut som Balestrand prestegjeld. Dette skjedde på skiftet etter Søren Wilhelm Thorne, slik at den nye presten vart sokneprest i Leikanger, medan kapellan Harald Ulrik Sverdrup vart sokneprest i Balestrand.

 År  Namn 1849-1869  Johan David Haslund (1812-1849) 1870-1878  Iver Olaus Widerøe (1824-1916) 1878-1884  Jakob Sverdrup (1845-1899) 1884-1896  Jakob Walnum (1851-1925) 1897-1923  Fredrik Vilhelm Bull-Hansen (1852-1923) 1923-1960  Sverre Daae (1890-1968) 1960-1965  Einar Bjorvand (1916-1984) 1965-1975  Oddmund Hjermann (f. 1921) 1975-1985  Bjarne Imenes (f. 1948) 1986-1988  Einar Hansen (f. 1948) 1989-1990  Tore Wigen (f. 1940) 1990-2007  Kjell Sæter (f. 1951)

 Prestar i Leikanger etter 1999 
1. august 1999 vart soknene Feios og Fresvik overførte frå Leikanger til Vik prestegjeld, i tråd med dei nye kommunegrensene frå 1992. Etter dette var Leikanger prestegjeld identisk med Leikanger sokn, fram til ordninga med prestegjeld vart avskaffa i 2004. Etter dette er prestane tilsette i prostia. Kjell Sæter heldt fram som sokneprest i Leikanger, og i tillegg fekk han Norum sokn i Sogndal kommune som ein del av sitt tenesteområde. Då han gjekk over i stillinga som prostiprest i Indre Sogn prosti i 2008, vart han etterfylgd av Egon Askvik som sokneprest i Leikanger og Norum.

 År  Namn 2008-2016  Egon Askvik (1958-2016)2017 -Vegard Bondevik Lie

 Kapellanar i Leikanger 
Sokneprestane i det store prestegjeldet har halde seg med kapellanar sidan Erik Nordal si tid. Til å byrja med var det snakk om personelle kapellanar, som dei løna sjølve. Mellom kapellanane er namna Bugge, Leganger og Daae gjengangarar. Nokre av desse vart seinare sokneprestar i Leikanger eller granneprestegjelda. Ein av desse var Ludvig Daae, som seinare vart prest og kyrkjeeigar i Lindås. Ein annan var Jørgen Johan Ibsen (1724-1801), personellkapellan 1754-1761 og bror til Henrik Ibsen sin tippoldefar.

 Leikanger Residerende Kapellani 
Leikanger Residerende Kapellani vart oppretta i 1742. Stillinga som residerande kapellan vart  teken bort då prestegjeldet vart  delt i 1849.

 År  Namn 1764-1775  Jakob Jersin 1776-1785  Magnus Wigeboe 1785-1789  Anders Daae 1789-1793  Casper Junghans 1793-1796  Johan Peter Cappelen 1796-1797  Leonard Irgens 1797-1805  Hans Rasmus Astrup 1805-1814  Niels Andreas Boserup 1814-1823  Ludvig Daae 1823-1829  Ledig grunna mangel på søkjarar 1829-1835  Fredrik Geelmuyden 1835-1839  Truls K. Koch 1839-1844  Jacob Andreas Lindeman 1845-1849  Harald Ulrik Sverdrup

 Kjelder 


Kategori:Leikanger kommune
Kategori:Vik kommune
Kategori:Balestrand kommune
Kategori:Sogndal kommune
Kategori:Den norske kyrkja