Oscarstatuetten

Oscarstatuetten er ein heiderspris som blir delt ut innan hurtigløp på skøyter. Prisen er til minne om skøyteløparen Oscar Mathisen og har sidan 1959 vore tildelt av Oslo Skøiteklub som ei markering av den største skøytebragden i sesongen. Statuetten er ein miniatyr av Åre Durban sin statue av Oscar Mathisen, som står utanfor Frogner stadion. Utdelinga har tradisjonelt skjedd i samband med Oscarløpet like før jul, men er i seinare år blitt flytta til større skøyteløp i Vikingskipet på Hamar.

 Historie 
Valet av den største skøytebragden har hovudsakleg bygd på prestasjonar frå internasjonale meisterskapar som EM på skøyter, allround for damer og herrar, VM på skøyter, allround for damer og herrar, OL-medaljar for damer og herrar. Sidan 1996 har òg VM på enkeltdistanser for damer og herrar vore med i vurderingane. Verdsrekordløp kan vera avgjerande for utfallet. Verdscupen og internasjonale løp i Noreg er òg med i vurderinga. Tidlegare var prestasjonar i landskampar der Noreg var involvert òg sentrale, men slike landskampar eksisterer ikkje lenger.

Dei åtte første åra, fram til 1967, kunne ikkje ein utøvar vinna trofeet meir enn éin gong. Dermed kunne ikkje til dømes den første mottakaren av statuetten, Knut Johannesen, bli tildelt stauetten ein ny etter den fantastiske 10 000-meteren sin i Vinter-OL 1960. Tilsvarande kunne heller ikkje svenske Jonny Nilsson få oscarstatuetten etter VM-gullet i 1963.

Etter at statuetten frå 1967 kunne delast ut fleire gonger til same utøvar, har sju utøvarar motteke meir enn éin Oscar. Eric Heiden har fire, som han mottok fire år på rad frå 1977 til 1980. Ard Schenk, Johann Olav Koss og Gunda Niemann har tre kvar. Kees Verkerk vart den første med to trofé i 1967. To har òg Sten Stensen og svenske Tomas Gustafson, som mottok statuetten med seks års mellomrom i 1982 og i 1988.

Gunda Niemann er den einaste kvinna med meir enn éin statuett, og sit med tre av ti statuettar tildelt kvinner. Dei fire tyske statuettane er alle tildelt kvinner.

Statuetten blei berre gjeven til menn heilt fram til 1987, og Bonnie Blair var den første kvinna som mottok trofeet i 1992. Sidan har fem kvinner til teke imot Oscarstatuen.

I 2008 fekk den canadiske sprinteren Jeremy Wotherspoon den femtiande Oscarstatuetten i rekkja. Han var då den femte reindyrka sprinteren som mottok prisen, etter Jevgenij Kulikov frå Sovjetunionen (1975), Gaétan Boucher frå Canada (1984), Bonnie Blair frå USA (1992) og Hiroyasu Shimizu frå Japan (2001).

 Oversyn over vinnarar 
mini|Fred Anton Maiar fekk statuetten i 1968
mini|Ard Schenk fekk statuetten tre gonger, i 1970, 1971 og 1972
mini|Johann Olav Koss fekk statuetten tre gonger, i 1990, 1991 og 1994 
mini|Rintje Ritsma fekk statuetten i 1999
mini|Jochem Uytdehaage fekk statuetten i 2002
mini|Anni Friesinger fekk statuetten i 2003
mini|Chad Hedrick fekk statuetten i 2004
mini|Sven Kramer fekk statuetten i 2007
ÅrNamnKlubb/nasjonalitetNasj.Vesentlege prestasjonar1959  Knut Johannesen  Arbeidernes Skøyteklubb    Europameister1960  Boris Stenin  Sovjetunionen    Verdsmeister1961  Henk van der Grift  Nederland    Verdsmeister1962  Jonny Nilsson   Sverige    Vann 10 000 m med 15 sekund under VM i Moskva.1963  Nils Aaness  Oslo Skøiteklub    Verdsrekord samanlagt og europamiester1964  Ants Antson  Sovjetunionen     Verdensrekord på 3 000 m, OL-gull og europamester1965  Per Ivar Moe  Oslo Idrettslag     Verdsmeister1966  Kees Verkerk  Nederland     Verdsmeister1967  Kees Verkerk  Nederland     Verdsmeister1968  Fred Anton Maier  Tønsberg Turn    OL-gull,  verdsmeister og europamester 1969  Dag Fornæss  Hamar Idrettslag     Verdsmeister og europamiester1970  Ard Schenk  Nederland     Verdsmeister og europameister1971  Ard Schenk  Nederland     Verdsmeister1972  Ard Schenk  Nederland     Verdsmeister, europameister og 3 OL-gull 1973  Göran Claeson   Sverige     Verdsmeister og europameister1974  Sten Stensen  Drammens Skøiteklub     Verdsmeister1975  Jevgenij Kulikov  Sovjetunionen    Fire verdsrekordar på 500 m - forbeta rekorden med eitt sekund (fra 38,0 til 37,00)1976  Sten Stensen  Drammens Skøiteklub    OL-gull og verdsrekord på 10 000 m  1977  Eric Heiden  USA     Verdsmeister1978  Eric Heiden  USA     Verdsmeister1979  Eric Heiden  USA     Verdsmeister1980  Eric Heiden  USA    5 OL-gull1981  Amund Sjøbrend   Hamar Idrettslag     Verdsmeister og europameister1982  Tomas Gustafson  Sverige    Europameister1983  Rolf Falk-Larssen   Trondhjems Skøiteklub      Verdsmeister1984  Gaétan Boucher  Canada     2 OL-gull1985 Hein Vergeer   Nederland     Verdsmeister1986 Geir Karlstad  Lillestrøm Sportsklubb    Verdsrekordar på 5 000 m og 10 000 m 1987  Nikolaj Guljajev  Sovjetunionen     Verdsmeister og europamester1988  Tomas Gustafson  Sverige    OL-gull på 5 000 m og 10 000 m og europameister1989  Leo Visser   Nederland     Verdsmeister og europameister1990  Johann Olav Koss  Sk-94     Verdsmeister1991  Johann Olav Koss  Sk-94     Verdsmeister og europameister1992  Bonnie Blair  USA    OL-gull på 500 m og 1000 m  1993  Falko Zandstra  Nederland     Verdsmeister og europameister1994  Johann Olav Koss  Sk-94    OL-gull på 1 500 m, 5 000 m og 10 000 m 1995  Gunda Niemann  Tyskland     Verdsmeister1996  Gunda Niemann  Tyskland     Verdsmeister1997  Gunda Niemann  Tyskland     Verdsmeister allround og på VM enkeltdistansar1998  Ådne Søndrål  Hol Idrettslag     OL-gull på 1 500 m1999  Rintje Ritsma  Nederland    Verdsmeister2000  Gianni Romme  Nederland     Verdsmeister2001  Hiroyasu Shimizu  Japan     Verdsmeister i sprint2002  Jochem Uytdehaage  Nederland    OL-gull 5 000 m og 10 000 m og  verdsmeister2003  Anni Friesinger  Tyskland    Europameister og VM enkeltdistansar på 1 000 m, 1 500 m og 3 000 m2004  Chad Hedrick  USA      Verdsmeister og verdsrekord samanlagt2005  Shani Davis  USA     Verdsmeister2006  Cindy Klassen  Canada      Verdsmeister2007  Sven Kramer  Nederland     Verdsmeister2008  Jeremy Wotherspoon  Canada     Verdsmeister og flere verdsrekordar på 500 meter, den siste på 34,05 sek.2009  Shani Davis  USA     To verdsrekordar  (1 000 m og 1 500 m) på to dagar.2010  Martina Sáblíková  Tsjekkia     Siger på 3 000 m og 5 000 m i OL, VM og EM.2011  Bob de Jong  Nederland     Siger på 10 000 m  under VM enkeltdistansar med tida 12.48,20.2012  Christine Nesbitt  Canada    Ny verdsrekord på 1 000 m under Sprint-VM 2012 med 1.12,68.2013  Ireen Wüst  Nederland    Det første 3 000 meterløpet under 4 minutt på låglandsbane i verdscupfinalen 2012/13 med 3.58,68.2014  Jorrit Bergsma  Nederland    OL-gull og det raskaste 10 000 meterløp på låglandsbane med 12.44,45.2015  Brittany Bowe  USA    Gull i enkeltdistanse-VM på 1 000 meter og den raskeste tida på ein europeisk bane; første løpar på 1 000 meter under 1.14 blank med 1.13,90.2016  Ted-Jan Bloemen  Canada    Ny verdsrekord på 10 000 meter. 2017  Sven Kramer (2)  Nederland    Gull i enkeltdistanse-VM på  meter og tidenes raskeste på lavlandsbane (12.38.89). 2018  Håvard Holmefjord Lorentzen  Fana Idrettslag    OL-gull på 500 meter. 2019  Kjeld Nuis  Nederland    Ny verdensrekord på  meter i verdenscupfinalen 2018/19. 2020  Natalja Voronina  Russland    Ny verdensrekord på  meter i enkeltdistanse-VM 2020. 2021  Nils van der Poel  Sverige    Ny verdensrekord på  meter i enkeltdistanse-VM 2021.

 Statistikk 

 Nasjonsfordeling 
Oscarstatuetten blei utdelt for 50. gong i 2008, då til canadieren Jeremy Wotherspoon. Statuettane er tildelt løparar frå ni nasjonar etter følgjande fordeling:
 #  Land  Mengd Trofé  Løparar 1   Nederland  16  13 2   Noreg  14  11 3   USA  9  5 4   Canada  5  5 5   Tyskland  4  2 -   Sovjetunionen  4  4 -   Sverige  4  3 8   Japan  1  1 -   Tsjekkia  1  1

 Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Oscarstatuetten» frå ,  den 12. desember 2016.  
 Bakgrunnsstoff 
 Offisiell nettstad  ved skoytemuseet.no



Kategori:Lengdeløp på skeiser
Kategori:Norske idrettsprisar