Indian Railways

Indian Railways er det statseigde jernbaneverket i India. Det blei grunnlagd i 1951 og blir styrt av det indiske jernbanedepartementet. Selskapet står for det meste av skjenetrafikk i India, og omfattar lokaltog, langdistansetog og ein del internasjonale tenester til Nepal, Bangladesh og Pakistan.

Verksemda er ei av dei største jernbanesystema i verda. Det har rundt 115 000 jernbane og ruter på 65 436 km. Dei har ulik sporbreidd: Størstedelen er 1676 mm, ein mindre del er 1000 mm og ein liten del er smalspora med 762 eller 610 mm. Jernbanen omfattar 7 172 stasjonar. I 2014–15 frakta Indian Railways 8,397 milliardar passasjerar – over 23 millionar kvar dag - og 1050,18 millionar tonn gods. Indian Railways har over 1,3 millionar tilsette (2013).

Historie
mini|«Det største og minste lokomotivet på linja», fotografert ved jernbaneverkstaden i Jamalpur i 1897. På denne tida var nesten alle lokomotiv importerte frå Storbritannia.
Indian Railways har røter frå jernbanen i Britisk India. Den første jernbanelinja i India blei opna i 1853, mellom Bombay og Thane, av Great Indian Peninsula Railway. Ei linje mellom  Allahabad og Jabalpur var blitt opna av East Indian Railway i 1867. Under ingeniør Robert Maitland Brereton blei desse bananae bundne saman til eit nettverk på 6 400 km som gjorde at ein kunne reisa direkte mellom dei viktige byane Bombay på vestkysten og Calcutta på austkysten. Ruta blei opna i 1870 og var ein av inspirasjonane til Jules Verne si bok Jorden rundt på 80 dager. Utbygginga fortsette, mellom anna til Madras i sør. I 1895 byrja ein byggja eigne lokomotiv i India.

GIPR blei statseigd i 1900, og i 1907 blei dei fleste jernbaneselskapa tekne over av styresmaktene. Ved slutten av andre verdskrigen var alle jernbanelinjene statsdrivne.

Med delinga av Britisk India enda rundt 40 % av jernbanelinjene i Pakistan, og nye spor måtte leggjast. Selskapet Indian Railways blei formelt skipa i 1951. 

mini|Prasanti Express med lokomotivet KJM WDP4 20044.
Damplokomotiv blei fullstendig skifta ut med elektriske i 1985, bortsett frå på historiske linjer. I 1995 blei det innført elektronisk billettreservasjon. Ei ny rute, Konkan-jernbanen over dei bratte vestlege Ghatfjella, blei opna i 1998. Fleire historiske fjellruter, som går på smalsporbanar og framleis bruker damplokomotiv, blei tekne med på UNESCO si verdsarvliste som fjelljernbanar i India i 1999.«Mountain Railways of India», unesco.org

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Det indiske jernbanedepartementet
Jernbanekart ved Maps of India
Kart over indiske jernbanar frå 1893 ved Indian Railways Fan Club

Kategori:Samferdsle i India
Kategori:Jarnbane i India
Kategori:Jarnbaneselskap
Kategori:Indiske statlege føretak
Kategori:Skipingar i 1951