Qatabansk

Qatabansk var eit semittisk språk som vart talt i kongeriket Qataban, som låg sentralt i dagens Jemen. 

Det er eit av dei betre dokumenterte av dei gamle sørarabiske språka, og er kjent frå tida mellom 800 f.Kr. og 200 e.Kr. Ein har funne rundt to tusen inskripsjonar i det gamle sørarabiske alfabetetet kjend som musnad. Ein har hovudsakleg funne desse innskriftene i Wādī Bayhān og Wādī Ḥārib søraust for Ma'rib, og frå platået sør for dette området. Talet på qatabanske inskripsjonar auka frå byrjinga av 300-talet f.Kr., då Saba fekk mindre innverknad i området og Qataban blei eit sjølvstendig rike. 

Qatabansk blei tala frå Jabal al-'Awd (nær Zafar) i sørvest, og ifølgje greske og latinske forfattarar heilt til Bāb al-Mandab ved Raudehavet. Ved slutten av 100-talet, då Saba og Hadramawt erobra Qataban, tok innskriftene slutt.Leonid Kogan og Andrey Korotayev: Ṣayhadic Languages (Epigraphic South Arabian). Semitic Languages. London: Routledge, 1997, s. 157-183.

Talord
Qatabansk har ei uvanleg form for talet «ein» - ṭd, fem. ṭt. Dette har ikkje nokon kjend kognat i nokre av dei gamle semittiske språka, sjølv om det finst i moderne sørarabiske språk (som shehri/jibbālī ṭad, fem. ṭit). Qatabansk har også eit anna or for «ein», ˤs1tn, som har ein kognat i ma'insk ˤs1tNebes and Stein: Ancient South Arabian, in The Ancient Languages of Syria-Palestine and Arabia, s. 163(og i former på akkadisk, ugarittisk og hebraisk).Giovanni Mazzini: Some Qatabanian Lexical Items. I: Aula Orientalis, 29 (2011), s. 121-129. Dei qatabanske formen for «tre» og «seks» er dei same som dei gammalsabeiske orda: s2lṯ (fem. s2lṯt) og s1dṯ (fem. s1dṯt).

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Qatabansk» frå ,  den 31. desember 2015.  

Denne artikkelen bygger på «Qatabanian language» frå ,  den 29. oktober 2018.  

Litteratur
Stephen D. Ricks: Lexicon of Inscriptional Qatabanian. Rome, Pontificio Instituto Biblico, 1988.
Leonid Kogan and Andrey Korotayev: Sayhadic Languages (Epigraphic South Arabian). Semitic Languages. London: Routledge, 1997, pp. 157–183.
N. Nebes, P. Stein: Ancient South Arabian, in: Roger D. Woodard (Hrsg.): The Cambridge encyclopedia of the World's ancient languages Cambridge University Press, Cambridge 2004 .
Peter Stein: Ancient South Arabian. In: Stefan Weninger (Hrsg.): The Semitic Languages: An International Handbook. De Gruyter Mouton, Berlin 2011, , pp. 1042–1073.
Alessandra Avanzini: Corpus of South Arabian Inscriptions I-III. Qatabanic, Marginal Qatabanic, Awsanite Inscriptions (Arabia Antica 2). Ed. PLUS, Pisa 2004. .

Kategori:Semittiske språk
Kategori:Einskildspråk