Melatonin

Melatonin er kroppen sitt svevnhormon. 
Melatonin vert produsert av serotonin og vert skilt ut av epifysen, òg kalla pinealkjertelen. Denne utskiljing skjer under mørker; melatonin kan kallast òg for mørkehormonet. 
Når ljos treffer augo, vert melatoninet brote i blodet ned og utskiljing stoggar. Melatonin er sagt å ha ein effekt på såkalla vinterdepresjonar då utskiljinga av melatonin varar i fleire timar om vinteren enn om sumaren, og dette kan medføra trøyttleik og slappheit. Enkel handsaming med ljos, til rette tidspunkt, kan motverka dette, ved at melatonin då vert brote ned. 

Melatonin har i tillegg ein verknad som antioksidant, og forsterkar immunsystemet ved å auka produksjonen av kvite blodlekamar, såkalla T-celler. Melatonin har også innverknad på sexlyst hjå nokre dyreartar. Hjå dyr som reproduserer om sumaren, har melatonin ein hindrande (inhiberande) effekt på utskiljinga av LH og FSH frå adenohypofysen slik at sexlysta vert redusert. For dyr som reproduserer om vinteren, er effekten motsett.

Hormonet var fyrst isolert av professor Aaron B. Lerner ved Yale i 1958.

Melatonin sine reseptorar synast å vera viktig i mekanismar for læring og minne hjå myser, og melatonin kan endra elektrofysiologiske prosessar knytt til minne, slik som langsiktig potensering (LTP). 

Medan melatonin i mange land er eit handkjøpspreparat (eks. USA og Canada), er det i Noreg reseptbelagt. Melatonin vert brukt i småe dosar (oftast 2 mg. depottablettar) i handsaming av døgnrytmesjukdom, ofte i kombinasjon med ljosterapi.

Frå januar 2008 har Nycomed marknadsført Circadin, ein depottablett som inneheld 2 mg melatonin.Nycomed Pressemelding 13.02.2008. Besøkt 11. juni 2008. Circadin er tilrådd for insomni i pasientar over 55 år. 

 Melatonin i planter 

Melatonin har vorte identifisert i mange planter, inkludert matrem (Tanacetum parthenium), og johannesurt (Hypericum perforatum).

 Melatonin og kreft 

Nattarbeid aukar risikoen for brystkreft. Blant kvinner som har arbeidt skift i over 20 år, er sjansen større for å utvikla brystkreft enn blant kvinner som ikkje jobba skift. Forskarane set kreftrisikoen blant kvinnelege skiftarbeidarar i samanheng med hormonet melatonin som i all hovudsak vert produsert når me søv. Produksjonen minkar når folk vert utsette for ljos.

Kjelder

 Bakgrunnsstoff 
  (på svensk)

 Sjå òg 
 Døgnrytme
 Døgnrytmesjukdom
 Hormon
 Svevn


Kategori:Hormon i epifysen
Kategori:Acetamid
Kategori:Antioksidantar
Kategori:Lækjemiddel som verkar på nervesystemet
Kategori:Behandling av bipolar liding