Klesklype

Klesklype er ein reiskap for å halda klede på plass på ei snor slik at dei kan tørka. Klesklyper kan også ha andre bruksområde, til dømes knytt til musikkinstrument, fotografi eller film. Klesklyper kan vera av tre, plastikk eller metall, og kan ha form som som ein grov pinsett eller to-takka gaffel i ein del, eller ei klemme i to delar med fjøring.

Klesklyper kan ha hol i enden eller ein opning som er litt større enn den andre, slik at dei kan hengja på ei snor når dei ikkje er i bruk. Ein kan også ha klesklyper i eigne forklede med store lommer, posar eller boksar.

Historie
Klesklyper blei opphavleg laga av eitt trestykke som ein sette fast på ei snor. På 1800-talet blei det utvikla fleire nye typar, og det blei teke over hundre patent på nyutforma klesklyper i USA. I 1853 tok David M. Smith frå Vermont patent på ei klesklype sett saman av to trestykke med ei fjør imellom der «dei to lange føtene kan førast mot kvarandre og samtidig flytta dei to korte frå kvarandre.«the two longer legs may be moved toward each other and at the same time move the shorter ones apart.» Attgjeve i New York Times. Dette er den første moderne utforminga av ei klesklype som er kjend. Ifølgje Smith ville ei slik klesklype «ikkje løysast frå kleda av vinden slik høvet er med ei vanleg klesklype, og noko som er  ei stor plage for vaskekoner.»«be detached from the clothes by the wind as is the case with the common pin and which is a serious evil to washerwomen.» Attgjeve i New York Times. Solomon P. Moore, som også var frå Vermont, tok patent på ein forbetra modell i 1887. Etterkvart blei slike klesklyper produserte i heile verda, og plast blei eit vanleg materiale.

Bruk
Klesklyper blir hovudsakleg brukt til å hengja opp klesvask til tørk på ei snor eller eit tørkestativ. Dei kan også brukast  til å hengja opp papir, til dømes etter trykking eller framkalling av fotografi.

Klypene kan vidare brukast som feste på andre ting, til dømes som del av ein kleshengjar eller eit tørkestativ, eller som del av ulike improviserte mekanismar.Til dømes som ei plantestikke (digitaltmuseum.no) eller ein avfyringsmekanisme (digitaltmuseum.no). Dei kan brukast som klype under laging av strengeinstrument som feleSjå til dømes
Klemmer frå felemakar Odd P. Jacobsen og appalachian dulcimer«Building a Mountain Dulcimer  - Part  Six», osborneatelier.com, som sordin (dempar) når ein speler  strengeinstrumenta og til å halda notehefte opne på rett stad. Under filmproduksjon kan ein bruka klesklyper til å handtera lyskastarar som fort blir for varme til å handtera utan.Box, Harry (1993) (1st ed). Set Lighting Technician's Handbook. Focal Press. p 141, 347, 349. ISBN 0-240-80161-X. Teknikarar på eit filmsett har gjerne klesklyper på eit verktøybelte som kan minna litt om eit patronbelte, og dei blir derfor ofte kalla «bullets» ('kuler' eller 'patronar').Rahmel, Dan (2004) Nuts and Bolts Filmmaking: Practical Techniques for the Guerilla Filmmaker Focal Press. p. 196. ISBN 0-240-80546-1

Klesklyper kan også ha dekorasjonar og brukast til pynt, eller danna grunnlag for ei rekkje hobbyarbeid. Ein utbreidd bruk av gammaldagse klyper i eitt stykke, med avrunda hovud, er til dømes som dokker. Det finst miniversjonar av klesklyper som ikkje er laga for å halda på plass klede, men som kan brukast til å halda papirstykke, merka drikkeglas eller liknande. Det finst også større pynteversjonar.

Klesklyper i kulturen
Klesklyper har inspirert fleire kunstverk. 
«Clothespin» av Claes Oldenburg er ei kjempeklesklype i stål. Skulpturen er frå 1976 og står ovanfor rådhuset i Philadelphia i USA.
Kunstnaren Mehmet Ali Uysal har laga ein serie kunstverk kalla Skin (1, 2, 3, 4) der kjempemessige klesklyper av tre «klyp» opp foldar av jord.Mehmet Ali Uysal, sweet-station.com; 
Skin , piartworks.com.

I Aust-Tyskland blei ungdommar sin bruk av små klesklyper (Rock-’n’-Roll-Klammern) på skjortekragen oppfatta som «vestvennleg».Dorothee Wierling Geboren im Jahr Eins: der Jahrgang 1949 in der DDR: Versuch einer Kollektivbiographie, Ch. Links Verlag, 2002. S. 230; Wiebke Janssen Halbstarke in der DDR: Verfolgung und Kriminalisierung einer Jugendkultur, Band 1, Ch. Links Verlag, 2010. S. 204

Kjelder

«Welcome to Beautiful, Dependable, Traditional-Style Clothespins», classicamericanclothespins.blogspot.com
«Clothespins», factorydirectcraft.com
Hilary Greenbaum og Charles Wilson: «Who Made That Clothespin?», The New York Times, 11. mai 2012.

Delar av denne artikkelen bygger på «Clothespin» frå , og «Wäscheklammer» frå  den 11. oktober 2014.  


Bakgrunnsstoff
 Søk etter «klesklype» i DigitaltMuseum
 Klesklypesamling . Bilde av klesklyper frå ulike land.

Kategori:Husgeråd
Kategori:Klemmer
Kategori:Klesvask