Sitat

Sitat (frå latin citatum, av citare, 'kalle fram') er ei ordrett attgjeving av noko som er blitt sagt eller skrive tidlegare. Ofte er sitatet ein kortare del av ei utsegn eller eit stykke. Den siterte utsegna kan markerast i skrift med sitatteikn, kolon eller liknande og ein referanse til opphavsperson og kjelde. I munnleg sitering kan ein markera sitat med formuleringar som «Cicero sa...», «farmor seier alltid...», «...sa presten», «som det står i...» og så bortetter. Nokre sitat blir oppattekne så ofte at dei går inn i språket som ordtak, og blir då gjerne brukte utan å visa til opphav.

mini|venstre|Sitat frå Wikipedia brukt som lysbilde under ei førestilling.
mini|Bibelsitat på latin utanfor ei kyrkje i Karlova Studánka i Tsjekkia.
mini|Bilete med eit lett omskrive sitat av Horats.

Sitat blir nytta på ei rekkje område, som i daglegtale, talar, foredrag, intervju, reportasjar, artiklar og bøker. Sitat kan også inngå som del av arkitektur, biletkunst eller i drama- eller musikkstykke. Sitering kan vera eit viktig verkemiddel som gjev tyngde til det ein seier ved å støtta seg på andre. Sitat kan også fungera som dekorasjon eller som tankevekkjar.
På fleire område finst det reglar for korleis ein kan bruka sitat. Både innan akadamisk skriving og ved skaping av andsverk må ein oppgje kjelde for sitat for å unngå plagiat.

Ei sitatsamling blir ofte kalla «bevingede ord». Ei større, systematisk ordna samling av sitat blir kalla sitatleksikon.

Sjå òg
Aforisme
Diktat
Epigram
Klisjé

Bruk av sitat
Ibsen Sitat

Bakgrunnsstoff

På norsk
Wikifrasar, Wikimedia-sitatsamling på nynorsk
Abakaus – søkbare sitat, ordtak, visdomsord og gullkorn
Bevingede ord, ord, ordtak, munnhell og sitat
Siterte sitater (ordtak.no) - over 12 000 søkbare sitat og ordtak.
Eit utval norske ordtak etter Ivar Aasen 

På andre språk
Wikiquote, Wikimedia-sitatsamling på engelsk
Norske og utanlandske ordspråk

Kjelder

Citat, Ordbog over det danske Sprog (bind 3, 1921)

«Sitat» (14. februar 2009), Store norske leksikon. Fri artikkele henta 27. januar 2014.


Kategori:Litteratursjangrar
Kategori:Litterære verkemiddel
Kategori:Opphavsrett
Kategori:Ord av latinsk opphav