Mål og vekt i Noreg

Noreg innførte metrisk mål og vekt i 1875, då ein i lag med Sverige signerte Meterkonvensjonen. Sidan 1977 har Noreg hatt SI-systemet, det internasjonale einingssystemet som offisielt einingssystem. 

Lengdemål
Dei gamle nordiske lengdemåla har gjerne grunnlaga sine i kroppsdelar og lett tilgjengelege lekamar eller definisjonar.

Dei eldste måla er typisk lengdemål henta frå ulike lekamsdelar. Dette var praktisk, sidan målet då alltid fanst der ein var. Frå den gamle nordiske kulturen kjenner ein til fleire slike mål, som gjerne blir kalla kroppsmål i eit samleomgrep. Til å byrje med har det nok vore liten skilnad mellom dei nordiske landa. Då nasjonsbygginga byrja utvikla det seg likevel skilnader etter kvart. Måla har difor variert i både tid og stad.

 Gamle kroppsmål 
 Armlengd, avstanden mellom skuldra og tuppen av langfingeren
 Fingerbredd, tverrmålet av langfingeren mælt ved rota av neglen
 Tomme, tverrmålet av tommelfingeren mælt ved rota av neglen
 Handsbreidd, tverrmålet av handflata mælt på tvers mellom tommelfinger og peikefinger
 Fot, avstanden mellom hælen og tuppen av stortåa
 Alen, avstanden mellom olbogen og tuppen av langfingeren
 Famn, avstanden mellom langfingrane på begge hender (det ein kunne famne rundt)
 Mannshøgd, høgda av ein vaksen mann
 Skritt, avstanden mellom føtene i eit skritt

 Andre gamle lengdemål 
 Dagsreise, avstanden ein kunne ro eller segle ein båt i løpet av ein dag
 Linje, ein strek teikna med ein spiss lekam (sverd, spydspiss eller liknande)
 Pilskot, avstanden ein kunne skyte ei pil med ein boge
 Rast, avstanden ein kunne gå før ein trong kvile
 Roskift, avstanden ein rodde ein båt før roarane trong kvile eller erstatning
 Steinkast, avstanden ein kunne kaste ein nevestor stein 

Tabell over gamle norske eininga for lengd

Sjå òg
 Uoffisielle måleiningar

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Mål og vekt i Norge» frå ,  den 15. november 2013.  

Kategori:Vitskap og teknologi i Noreg