Marte Movik

Marte Movik () var ei husmannskone i Movika i Førde som tok jobb som amme i Bergen. Kompetansen og erfaringane frå byen tok Marte med seg heim til Sunnfjord og ho vart på mange måtar ein innovatør i lokalsamfunnet, både blant husmannsfolk og på futegarden Bruland.

Movika

Ammer frå Sunnfjord
På 1800-talet var det ikkje uvanleg at unge, fattige kvinner frå Sunnfjord drog til Bergen for å jobbe som ammer. Det var to ulike former for ammer: våtammer og tørrammer. Våtammene jobba i heimar der mora sjølv ikkje ville eller kunne amma borna sine. Tørrammene var barnepiker for større born.

Sosiologen Eilert Sundt skreiv på denne tida om ammene i Bergen: "Hvor man ser sig om på byens gader, ser man disse Søndfjords-ammer med småbørn på armene; jeg synes jeg kjender dem – ikke alene på de sorte huer med fine hvide kanter, men også på deres stilfærdige og troværdige væsen." Kunstnaren Johan F. L. Dreier, "Tolbod Alminding", illustrerer Tollbodalmenningen i Bergen i 1830-åra, og her er også dei sunnfjordske ammene eit sentralt motiv.

Marte Movik reiste til Bergen då sonen Kristian vart fødd og fekk jobb som våtamme hjå ein borgarfamile. Seinare heldt ho fram som tørramme hjå den same familien og vart i Bergen i 11 år.

Potteplantar i glaskarmen

Mykje av det Marte hadde lært i byen kom til nytte når futegarden Bruland arrangerte fine selskap og store festar. Marte jobba for og vart godt kjend med futen si kone, Randi Blehr og niesa hennar, pianisten og forfattarinna Dagny Juel.

Referansar

Kjelder
 Kvinnestemmer frå Sogn og Fjordane: Marte Moviken 
 Kusslid, Martinius K. (1934) Fattigannssoga. Nils og Marte Movik. Jul i Sunnfjord 1934.
 Tyssen, Asbjørn (1994)Sunnfjord Museum. Husmannsplassen. Jul i Sunnfjord 1994.

Kategori:Kvinner frå Sogn og Fjordane
Kategori:Folk frå Førde