Vanda-elva

Vanda-elva (svensk Vanda å, finsk Vantaanjoki) er ei elv i Södra Finlands län. Ho blei tidlegare kalla Helsingeån, etter Helsinge sokn. Vanda er ein by i landskapet Nyland.

Vanda-elva har kjelde i Hausjärvi ved Salpausselkäåsen og munnar ut i Gammelstadsfjärden i Helsingfors. Elva er 101 kilometer lang og nedslagsfeltet dekker 1685 km² i kommunane Helsingfors, Vanda, Tusby, Nurmijärvi, Hyvinge, Riihimäki, Hausjärvi, Loppis, Mäntsälä, Vichtis, Träskända, Kervo, Sibbo og Esbo. Viktige sideelvar er Palojoki frå venstre, Luhtabackaån frå høgre, Tusby å frå venstre og Kervo å frå venstre. 
miniatyr|venstre|Gammelstadfossen i Vanda å.

Fossar mellan Vanda og Helsingfors er Långfossen, Nackbölefossen og Grotens fors. I Helsigfors ligg Lillfossen og Gammelstadfossen. Sistnemnde har gjeve nammn til byen Helsingfors. I Vanda ligg Vandafossen. Fossar i Hyvinge er Vanhanmyllynkoski, Vakkurinkoski, Koskipirtinvirta, Åvikinkoski og Kittelänkosket. 

Vanda-elva blei tidlegare brukt som drikkevasstilførsel i hovudstadsregionen i Finland fram til 1982, då ein tok i bruk Päijännetunnelen. Ein kan framleis bruka elvevatnet ved reparsjonsarbeid i tunnellen.
På 1700-talet låg det flere sagbruk langs elva. Frå 1960-åra byrja ein setja ut fisk i elva, og i 1984 blei det bygd ei laksetrapp her. Ho er no mykje brukt av fritidsfiskarar.

Sjå òg
Rutiån

Bakgrunnsstoff

Kjelder
 Vanda å  i Uppslagsverket Finland
Denne artikkelen bygger på «Vanda å» frå , og «Vanda å» frå  den 1. desember 2013.  


Kategori:Elvar i Finland
Kategori:Vanda
Kategori:Helsingfors