Meson

Eit meson er ein elementærpartikkel som høyrer til hovudgruppa av partiklar som vert kalla hadron. Meson er i standardmodellen definert som ikkje-elementære partiklar, som består av ei lik mengd kvarkar, og antikvarkar. Ein trur at meson består av eit kvark-antikvark par, i tillegg til mange virtuelle kvark-antikvark par, og virtuelle gluon. I dag leiter ein etter eksotiske meson med forskjellige bestanddelar. Kvarkane kan eksistere i forskjellige tilstandar. Eit π0 meson er til dømes verken opp, anti-opp (), eller ned, anti-ned (), men ein mellomting som gjen det til sin egen antipartikkel.

Alle meson er ustabile. Dette kjem av samansetninga av kvarkar, som er kvark-antikvark (). Desse kvarkane vil annihilere og danne energi og nye partikler.

Meson vart opphavleg føresagt å vere kraftberarar for krafta som heldt atomkjernane saman. Og då ein først oppdaga myonet, trudde ein pga. liknande masse at det var eit meson, og gav det namnet mu-meson. Men sidan det ikkje var sterkt vekselverkande skjønte ein fort at det ikkje kunne stemme. Det første ordentlege mesonet som vart oppdaga ar pionet. Hideki Yukawa fekk Nobelprisen i fysikk for dette i 1949. Meson er berarar av sterk kjernekraft.

Liste over meson
Dette er ei liste over meson. Det er eit utval av omtrent 140 kjente.

 Partikkel Symbol  Anti-partikkel Kvark-innhald  Spinn og paritet KvilemasseMeV/c² S C B NedbrytingstidsNedbrytingsprodukt Kommentar LaddPion    Pseudoskalar 139.6 0 0 0 2.60×10-8  μ+ + νμ NøytralPion  Sjølv  Pseudoskalar 135.0 0 0 0 0.84×10-16 2γ Unøyaktig (kvarkmassar<>0) Ladd Kaon    Pseudoskalar 493.7 +1 0 0 1.24×10-8 μ + νμ  or π+ + π0 NøytralKaon    Pseudoskalar 497.7 +1 0 0 Svak desintegrasjon  Fargekraft eigentilstand - ingen fast nedbrytingstid (sjå fotnotar) K-Kort    Pseudoskalar 497.7 (*) 0 0 0.89×10-10 π+ + π- or 2π0 Svak desintegrasjon eigentilstand - kombinasjon manglar liten CP-brot-del) K-Lang    Pseudoskalar 497.7 (*) 0 0 5.2×10-8 π+ + e- + νe Svak kjernekraft eigentilstand - kombinasjon manglar liten CP-brot-del) Eta  Sjølv  Pseudoskalar 547.8 0 0 0 5×10-19 Kombinasjon unøyaktig pga kvarkmassar <>0 EtaPrime  Sjølv  Pseudoskalar 957.6 0 0 0 3×10-21 Kombinasjon unøyaktig pga kvarkmassar <>0 Rho    Vektorboson 776 0 0 0 0.4×10-23 Phi  Sjølv  Vektor 1020 0 0 0 16×10-23 D    Pseudoskalar 1869 0 +1 0 10.6×10-13 D    Pseudoskalar  1865 0 +1 0 4.1×10-13 Ds    Pseudoskalar 1968 +1 +1 0 4.9×10-13 J/Psi  Sjølv  Vektor 3096.9 0 0 0 7.2×10-21 e+ + e- or  μ+ + μ- ... Sjå sjarmonium B    Pseudoskalar 5279 0 0 +1 1.7×10-12 B    Pseudoskalar 5279 0 0 +1 1.5×10-12 Bs    Pseudoskalar 5369 -1 0 +1 1.46×10-12 Bc    Pseudoskalar 6400 0 +1 +1 5×10-13 Upsilon  SJølv  Vektor 9460 0 0 0 1.3×10-20 e+ + e- or  μ+ + μ- ... Sjå bunnium

(^) Det er to komplikasjonar ved elektrisk nøytrale kaon:

På grunn av nøytral kaonmiksing vil  og  ikkje vere eigentilstandar for særheit.  Men dei er eigentilstandar for den svake kjernekrafta, som dermed avgjer nedbrytinga deira, så desse partiklene har bestemt nedbrytingstid.
På grunn av lineære kombinasjonar som vist over for  og  er desse heilt korrekte på grunn av ein naudsynt  liten korreksjon for CP-symmetribrot.

Desse komplikasjonene eksisterer i prinsippet òg for andre nøytrale mesoner, men svake eigentilstander noterast berre for kaon på grunn av dei særs forskjellige nedbrytingstidene deira. 

Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Meson» frå ,  den 12. april 2013.