Lars Vegard

Lars Vegard () var ein norsk fysikar og polarlysforskar.

Han er særleg kjent for arbeidet med å kartlegge fargespektrumet til nordlyset.Lars Vegard. (27.02.2013) I Store norske leksikon. Henta frå: http://snl.no/Lars_vegard Spektralfordelinga gjev igjen opplysningar om samansetnaden av atmosfæren i nordlyshøgda. Vegard var den første som påviste at nordlysspektra inneheld informasjon om temperaturen til den gassen som sender ut lyset.

Vegard var den første som eksperimentelt påviste at òg hydrogen-emisjonar opptrer i nordlyset. Dette skjedde i 1939 etter fysiske observasjonar. I 1948 fann han dopplereffekten i hydrogenlinjene til nordlyset. Han publiserte 180 vitskaplege arbeid før han døydde.

Vegard tok examen artium i 1899 ved Ragna Nielsens skole og vart cand. real. i 1905 ved Det Kongelige Frederiks Universitet i Oslo. I 1906 og 1907 var han assistent for Kristian Birkeland og hjelpte til med å handsame resultat frå nordlysobservasjonane til Birkeland. I 1908 fekk han forskingsstipend og studerte elektrisitet hos J. J. Thompson i Cambridge. Hausten 1909 drog han vidare til Leeds og studerte røntgenstråling hos William Henry Bragg. I 1910 vart han amanuensis ved universitetet i Oslo. I 1911 drog han til Würzburg og Wilhelm Wien, som same haust vart tildelt nobelprisen i fysikk. I Würzburg eksperimenterte Vegard med anodestrålar (positive stråler) og skreiv avhandlinga Über die Lichterzeugung in Glimmlicht und Kanalstrahlen. Han vart dr. philos. på avhandlinga i Oslo i 1913. Same år vart han utnemnd til dosent ved universitetet, ei stilling han hadde til 1918 då han overtok professoratet i fysikk etter Kristian Birkeland. Vegard heldt på professoratet til 1952, då det vart overtatt av Roald Tangen.

Vegard var òg lokalpolitikar og representerte Venstre i Aker kommunestyre. Det står ei byste av han ved Vegårshei Sparebank. Eit portrett av han, måla av Henrik Sørensen, henger i foajeen i fysikkbygningen på universitetet i Oslo.

Verv og utmerkingar 
Det Norske Videnskaps-Akademi, innvald 1914
Initiativtakar til opprettinga av nordlysobservatoriet i Tromsø 1928
Det norske institutt for kosmisk fysikk i Oslo, styreformann 1928–35 og 1939–55
Den internasjonale fysiske union, visepresident 1932–40
Fridtjof Nansens belønning for fremragende forskning, 1934
Dekan mat.nat.-fakultetet, 1937-41
St. Olavs Orden, 1952

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Lars Vegard» frå ,  den 28. mai 2013. 
 oppgav desse kjeldene: 

Kategori:Norske fysikarar
Kategori:Norske fysikkprofessorar
Kategori:St. Olavs Orden
Kategori:Professorar ved Universitetet i Oslo
Kategori:Folk frå Vegårshei
Kategori:Medlemmar av Det Norske Videnskaps-Akademi
Kategori:Lokalpolitikarar i Aker
Kategori:Venstrepolitikarar i Akershus