Inuvialuktun

Inuvialuktun eller vest-kanadisk inuittspråk er tre  inuitt-dialektarIñuvialuktun/Inuvialuktun/Inuinnaqtun / ᐃᓄᐃᓐᓇᖅᑐᓐ  brukt nord i  Nordvestterritoria blant dei kanadiske inuittane som kallar seg sjølv  inuvialuitfolk.

Inuvialuktun er snakka blant inuittane i deltaet til elva Mackenzie i Nordvestterritoria,  Banksøya, delar av Kitlineq og kysten av Nordishavet – landet som høyrer til Inuvialuit Settlement Region.   

Inuvialuktun er eitt av dei elleve offisielle språka i Nordvestterritoria.  Språket blir skrive med det latinske alfabetet – det er ingen tradisjon for å bruke inuittisk stavingsskrift.  Språket har tre dialektar, og Inuvialuktun kan sjåast som ei strategisk eller språkpolitisk motivert samling av desse tre klart åtskilde dialektane. 

Tidleg på 1800-talet, var Inuvialuit Settlement Region busett av  siglit-inuittar , men fram mot 1900 gjekk den folkegruppa kraftig tilbake på grunn av nye sjukdommar. Inuittar frå Alaska flytta tidleg på 1900-talet inn i tradisjonelle siglit-område, lokka av den fornya etterspurnaden etter pelsverk.  Desse inuittane vart kalla  Uummarmiut – det tyder folket frå dei grøne trea – sidan dei kom frå busetnader nær den nordlege skoggrensa.  Den første tida var det store motsetnader mellom siglit- og Uummarmiut-inuittar, men desse motsetnadene har lagt seg med tida, og dei to folkegruppene er integrerte med kvarandre i våre dagar.  

Dialektar
mini|350px|venstre|Utbreiing av inuittspråk i arktiske område. Inuvialuk-dialektane er snakka tvers over det nordlege Canada vest for Hudsonbukta, her fargelagt purpur,  khaki, grøn, og lys blå.
Inuvialuktun-dialektane er alle alvorleg truga språk, sidan engelsk overtar som det ålmenne talespråket mellom folk i dette området.  I følgje Inuvialuit Cultural Resource Centre, brukar berre 10% av dei omtrent  4,000 inuvialuittane inukitut, og berrre 4 %  brukar språket som heimespråk. 

Frå aust til vest er inuktitut-dialektane natsilingmiutut''' , inuinnaqtun og siglitun.

Nokre ord av inuvialuktun 

 Norsk  Inuvialuktun  uttaleHei  Atitu  Adjø  Ilaannilu/Qakugulu   / Takk  Quyanainni  Versågod  Amiunniin  God morgon  Ublaami  Ja  Ii  Nei  Naaggai  Kaldt! Brrr!  Alaappa!  Høyr!  Ata!  Kor kjem du frå?  Nakinngaaqpin?/Sumiutauvin?   / }Kva kostar dette?  Qanuq akitutigivaa?  Kyrkje  Angaadjuvik  Bjølle  Aviluraun   

KjelderDenne artikkelen bygger på «Inuvialuk language» frå ,  den 31. januar 2013.''  

Kategori:Eskimoisk-aleutiske språk
Kategori:Språk i Canada
Kategori:Einskildspråk