Norske plantefargar

Norske plantefargar er ei samling norske oppskrifer på plantefarging til garn utarbeidde av Johanne Nylænd (1855-1930) frå Rauland. Boka kom fyrste gong ut i 1904 og var redigert og utgjeven av Rikard Berge. Berge skreiv også føreord til boka, både til fyrsteutgåva, og til andreutgåva som kom i 1923. Nylænd hadde vore kringom og samla opplysningar hjå eldre kunnige folk. I føreordet skreiv Berge at den gamle kunnskapen om dette var på veg ut, kjøpefargane hadde teke over. «Dei gamle hadde ein fargesmak so skir og fin, so frisk og glad, at me med skam må segja me no med alle våre nymotens heimførde fargar fer berre klattar med sjuklege, tunlege avlitir. Å få uppatt denne gode fargesmak er difor også ei uppgåve som kvar for seg lyt taka upp til løysing.»

1923-utgåva kom i nytt opplag i 1926. So kom ikkje boka ut att før i 1976 då Det Norske Samlaget sende ut ei tredje utgåve med eit tillegg skriven av Ingebjørg Vaagen på grunnlag av arbeid av Sunniva Lønning. Etter at andreopplaget av 1976-utgåva, som kom i 1978, vart seld ut har ikkje boka vore i sal.

 Oppskrifter 
I hovudbolken i boka er det oppskrifter med desse plantene:

 Bjørkelauv
 Orelauv
 Ore- og heggebork
 Ospelauv
 Trollhegg
 Pors
 Skrubbær
 Krushøymole
 Engsyre
 Kvann
 Hundekjeks
 Rabarbra
 Vassarve
 Bekkekarse
 Smørbukk Ryllik
 Gullris
 Reinfann
 Hestehov
 Mjødurt
 Engstorkenebb
 Bukkeblad
 Engkall
 Perikum
 Kongeljos
 Kvitmaure
 Engsoleie
 Kvassdå
 Fargeknoppurt 
 Raudknapp 
 Burot  Røsslyng 
 Krekling 
 Mjølbær 
 Rypebær 
 Blåbær 
 Bregner 
 Hestespreng 
 Skogjamne 
 Alvnever 
 Steinlav (grått) 
 Gul steinlav 
 Skjegg (Alectoria)
 Stry 
 Einerlav 
 Gyvermjøl

I eit tillegg er det teke med nokre oppskrifter på gamle fargar som anten ikkje er norske, eller ikkje er berre norske, eller ikkje er plantefargar. Dei er:

 Krapp
 Kochenille
 Oljeblått
 Brissel
 Potteblått
 Sinder

 Kjelde 
 Johanne Nylænd: Norske plantefargar, tredje utgåva, andre opplaget, 1978. Det Norske Samlaget, Oslo.

 Bakgrunnsstoff 
 Hulda Garborg si melding av andre utgåva i For Bygd og By

Kategori:Bøker frå 1904
Kategori:Handarbeid