Nordaustkaukasiske språk

Nordaustkaukasiske språk  (òg kalla austkaukasiske, dagestanske eller kaspiske språk) er ein språkfamilie som blir snakka i dei russiske republikkane Dagestan, Tsjetsjenia og Ingusjetia, i nordlege Aserbajdsjan og Georgia, og dessutan av utvandrarar frå desse områda. Han er éin av tre språkfamiliar som berre blir snakka i Kaukasus (sjå kaukasiske språk for meir informasjon).

Familien er kjend for sitt komplekse lydverk (opptil 60 konsonantar og 30 vokalar i einskilde språk), substantivklasser, ergativ setningsstruktur, og mange kasus, inkludert fleire lokative kasus.

 Språkklassifikasjon 
 Nakh-språk 

Nakh-språka blir snakka i Tsjetsjenia, Ingusjetia og Georgia. Tsjetsjensk og ingusjisk er offisielle språk i republikkane sine.

batsisk
veinakh-språk
tsjetsjensk
ingusjisk

 Avarisk-andiske språk 
Dei avarisk-andiske språka blir snakka i nordvestlege og vestlege Dagestan. Avarisk er lingua franca for alle desse språka, og dessutan for dei tseziske språka.

avarisk
andiske språk
akhavakhisk
andisk
bagvalalsk
botlikhisk
ghodoberisk
karatansk
tindisk
tsjamalalsk

 Tseziske språk 
Tseziske språk blir for det meste snakka i sørvestlege Dagestan. Ingen av dei er litteraturspråk.

Austlege tseziske språk
hunzibisk
bezjtisk
Vestlege tseziske språk
tsezisk
khvarsjisk
hinukhisk

 Lezgiske språk 
Dei lezgiske språka blir snakka i søraustlege Dagestan og nordlege Aserbajdsjan. Lezgisk er det største språket i gruppa, og lezgisk og tabassaransk er dei einaste litteraturspråka.

artsjinsk
udinsk
kjernelezgiske språk
agulsk
lezgisk
tabassaransk
rutulsk
kryzisk
budukhisk
tsakhursk

 Isolerte språk 
Språk som ikkje kan klassifiserast utover at dei er nordaustkaukasiske språk.

lakisk
khinalugisk
dargisk

 Slektskap med andre familiar 
Mange språkforskarar meiner at dei nordaustlege (dagestanske) og nordvestlege (pontiske) kaukasiske språka dannar ein nordkaukasisk familie, nokon gonger kalla kakukasiske språk (sjølv om dette ikkje er meint å dekke den sørkaukasiske familien). Denne teorien er likevel ikkje godt bevist.

Nokre språkforskarar, som Igor Diakonov og Sergej Starostin, hevdar at det finst likskapar mellom Nordaustkaukasiske språk og dei utdøydde språka hurrittisk og urartisk. Hurrittisk vart snakka fleire stadar i den fruktbare halvmånen på den 3. og 2.  tusenåret f.Kr. Urartisk var språket som vart snakka i Urartu, eit stort rike sentrert rundt Vansjøen i dagens Tyrkia, som eksisterte frå rundt 1000 f.Kr. til 585 f.Kr.


Kategori:Opphavleg omsett med Apertium

 Kjelde 
 Omsett frå Wikipedia på bokmål, innhenta onsdag  4. april 2012, klokka 21:56.