Bulle

Ein bulle er eit dokument, særleg eit pavebrev, skrive på latin og som regel kalla opp etter dei første orda i teksten. Omgrepet vart opphavleg nytta om metallsegl som heng ved dokument i mellomalderen, seinare om metallkapselen til seglet, og til slutt sjølve dokumentet. Seglet er gjerne av bly, stundom gull, og er pryda med kross og namnet på paven. Frå kring 1100 var i tillegg hovuda til Peter og Paulus avbilda, men frå 1500-talet er det våpenet til paven. Den eldste bevarte bullen er eit paveleg privilegium for Ravenna frå 819. I dag vert ikkje dei pavelege embetsskriva kalla bullar. 

Det vert skild mellom små og store bullar. Sistnemnde markerer ofte viktige historiske hendingar. I Unam sanctam frå 1302 mot Filip den smukke fastslår pave Bonifatius VIII verdsherredømet til paven. Pave Leo X hevda i Pastor aeternus frå 1516 overhøgheita til paven over kyrkjemøta. I 1520 lyste Leo X Martin Luther i bann gjennom bullen Exurge Domine. Då Luther kasta denne bullen på bålet den 10. desember 1529 var brotet med pavekyrkja fullbyrda. Pave Klemens XI fordømde i 1713 jansenismen i Unigenitus. Denne bullen vert rekna som ein av dei mest lagnadstunge i historia til pavedømet. 

Ei bullesamling vert kalla eit bullarium. 

Kjelder
 bulle i Store norske leksikon. 

Kategori:Dokument
Kategori:Kyrkjestaten
Kategori:Latinske tekstar