Bantuspråket yao

Yao er eit bantuspråk tala i søraustlege Afrika. Det har rundt 1 million talarar i Malawi, ein halv million i Tanzania, rundt 450 000 i Mosambik og eit mindre tal i Zambia. Språket er nært i slekt med mwera.David Odden, Rufiji Ruvuma (N10, P10-20 i  The Bantu languages, red. Derek Nurse, Gérard Philippson (Routledge, 2003)

Skriftsystem
Yao blir skrive med latinske bokstavar, med litt ulike system i dei tre hvoudlanda det blir tala i. I Tanzania er rettskrivinga basert på korleis ein skriv swahili og i Malawi på chinyanja. I Malawi bruker ein desse teikna:

Bokstav:  A  B  Ch  D  E  G  I  J/Dy  K  L  Ly  M  N  Ng'  Ny  O  P  S  T  U  W  Ŵ  YSpråklyd:           ~                      ~               

Få yaotalarar kan lesa og skriva språket sitt. Landa dei bur i har stor analfabetisme, og i tillegg har arabisk, engelsk, tysk og portugisisk vore litterære språk. Likevel har språket fått noko offisiell status og det er skrive fleire ordbøker og grammatikkar.

Grammatikk
Yao er eit agglutinerande SVO-språk. Det har mange nominalklassar som blir viste gjennom prefiks.

 Klasse Prefiks Klassekjenneteikn Brukt til 1 m-, mu-, mw- ju personar, singularis 2 ŵa-, a-, acha-, achi- ŵa personar, pluralis 3 m-, mu-, mw- u levande vesen, singularis 4 mi- ji levande vesen, pluralis 5 li-, ly- li diverse, singularis 6 ma- ga fleirtal av klasse 5 7 chi-, ch'- chi diverse, singularis 8 i-, y- i fleirtal av klasse 7 9 n-, ny-, mb-, (nw-) ji diverse, singularis 10 n-, ny-, mb-, (nw-) si fleirtal av klasse 9 11 lu- lu som 9, også singularis av klasse 10 12 tu- tu fleirtal av klasse 13 13 ka- ka diminutiv, singularis 14 u- u grupper og abstrakte omgrep, ingen fleirtalsform. Også for singularis av klasse 6 15a ku, kw- ku infinitiv 15b (ku-, kwa-) ku stad (til) 16 (pa-) pa stad (ved) 17 (mu-, mwa-) mu stad (i)

Mundu jumo tyder til dømes 'éin person'. Wandu wa wajinji tyder 'mange folk'.Edward Steere, Collections for a handbook of the Yao language (1871)

Bakgrunnsstoff
 Edward Steere, Collections for a handbook of the Yao language (1871)

 Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Yao (språk)» frå ,  den 28. mars 2012.  


Yao
Yao
Yao
Yao
Yao
Yao