Pelle Svansløs

miniatyr|Pelle Svanslös hus, november 2008.
Pelle Svansløs (svensk Pelle Svanslös) er ein fiktiv halelaus katt skapt av den svenske forfattaren Gösta Knutsson. Den fyrste av tolv bøker om Pelle kom ut i 1939 og heiter Pelle Svanslös på äventyr. Handlinga er lagd til Uppsala i Sverige. Figurane i bøkene er kattar, men har førebilete i verkelege personar i  Uppsala på den tida. Bøkene om Pelle vert sedde som ein protest mot den då stadig meir opne støtta til nasjonalsosialismen i Sverige, og såleis som ein satire over samtida. Dei har vorte omsette til fleire europeiske språk, mellom anna norsk, der hovudfiguren dels har gått under namnet Petter Stump, og dels Pelle Svansløs.

Pelle ein godhjarta og godtruande katt som støtt vert lurt og mobba av Elaka Måns og medhjelparane Bill og Bull. Det gode vinn likevel alltid og Pelle får til og med oppleve kjærleiken saman med Maja Gräddnos. I dei fyrste bøkene er Pelle familiekatt i eit husvære hjå barna Olle og Birgitta, men når han veks til, innleiar han eit tilvære som sambuar med Maja i ein kjellarglugg.

I 1949 sette Kungliga teatern i Stockholm opp ein barneopera kalla Pelle Svanslös med musikk av Erland von Koch. 

I 1981 vart det laga teiknefilm om Pelle. Der gav Ernst-Hugo Järegård røyst til Elaka Måns. Julekalenderen Pelle Svanslös gjekk i teaterform i Svensk Televison i 1997. I 2001 vart det så laga ein spelefilm med tittelen Pelle Svanslös och den stora skattjakten. Det har også vorte laga biletbøker og teikneserie om Pelle.  

Bøkene
Nr.År OriginaltittelNorsk tittel 1 1939 Pelle Svanslös på äventyr   Petter Stump på eventyr (1944)Pelle Svansløs på eventyr (1964) 2 1940 Pelle Svanslös på nya äventyr  Petter Stump på nye eventyr (1944)Pelle Svansløs på nye eventyr (1964) 3 1941 Pelle Svanslös i Amerika  Petter Stump i Amerika (1946)Pelle Svansløs i Amerika (1965) 4 1942 Pelle Svanslös klarar sig 5 1943 Hur ska det gå för Pelle Svanslös?  6 1944 Pelle Svanslös och Taxen Max  7 1945 Pelle Svanslös i skolan  Petter Stump på skolen (1949)Pelle Svansløs på skolen (1965) 8 1946 Heja Pelle Svanslös  9 1947 Pelle Svanslös och Maja Gräddnos  10 1948 Trillingarna Svanslös  11 1951 Alla tiders Pelle Svanslös  12 1972 Pelle Svanslös ger sig inte 

Alle bøkene utom den siste er illustrerte av Lucie Lundberg.

Filmatiseringar
 1981 - Pelle Svanslös, animert film i regi av Stig Lasseby
 1985 - Pelle Svanslös i Amerikatt, animert film i regi av Jan Gissberg og Stig Lasseby
 1997 - Pelle Svanslös, julekalender på TV i regi av Mikael Ekman
 2000 - Pelle Svanslös och den stora skattjakten, spelefilm i regi av Mikael Ekman, oppfølgar til julekalenderen frå 1997
 2020 - Pelle Svansløs, animert film i regi av Christian Ryltenius

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pelle Svansløs» frå ,  den 4. februar 2012.  

 Bakgrunnsstoff 
Reportasje om Gösta Knutsson og Pelle Svanslös
Om Pelle Svanslös hus i Uppsala 
Nettstaden til Sällskapet Pelle Svanslös vänner

Kategori:Barnebøker
Kategori:Oppdikta kattar