Max Born

Max Born () var ein tysk matematikar og fysikar. Han fekk Nobelprisen i fysikk i 1954.

Max Born studerte matematikk under David Hilbert og tok doktorgraden i 1906 i Göttingen. Han vart ekstraordinær professor i teoretisk fysikk i Berlin, der han samarbeidde med Max Planck i Albert Einstein og Walther Nernst.

Frå 1921 til 1933 var han professor i Göttingen. Her utvikla han saman med Wolfgang Pauli i Werner Heisenberg og Pascual Jordan store delar av den moderne kvantemekanikk. Til dei viktigaste resultatat høyrer den såkalla Born-Oppenheimer-approksimeringa, som i 1928 førte til orbitalmodellen.

I 1933 vart Max Born på grunn av den jødiske herkomsten sin og til kona si fråteken professoratet sitt og han emigrerte til Edinburgh der han arbeidde som dosent, fram til han i 1954, same år som han fekk Nobelprisen, vendte tilbake til heimlandet. Her virka han til han døydde.

Ved sidan av det vitskaplege arbeidet sitt dreiv han med filosofiske og politiske tema. Han argumenterte mellom anna mot atomopprustning.

To gymnasium er kalla opp etter han, i Germering ved München og i Backnang ved Stuttgart. Det same er Max-Born-Institut i Berlin.

Barnebarnet hans var songaren Olivia Newton-John.

 Prisar (utval) 
 – Hughesmedaljen

Utvalde verk
 Dynamik der Kristallgitter (1915)
 Die Relativitätstheorie Einsteins (1920)
 Vorlesungen über Atommechanik (1925)
 Experiment und Theorie in der Physik
 Der Luxus des Gewissens (medforfattar) (1969)
 Optik : ein Lehrbuch der elektromagnetischen Lichttheorie (1933)
 Principles of Optics (med Emil Wolf) (1959)
 Physik im Wandel meiner Zeit
 Von der Verantwortung des Naturwissenschaftlers

 Litteratur 
Nancy Thorndike Greenspan: Max Born - Baumeister der Quantenwelt. Eine Biographie. 2005. Spektrum Akademischer Verlag. ISBN 3-8274-1640-X

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Max Born» frå ,  den 22. februar 2012.  


 Bakgrunnsstoff 

Kategori:Tyske fysikarar
Kategori:Tyske nobelprisvinnarar
Kategori:Nobelprisen i fysikk
Kategori:Folk frå Wroclaw
Kategori:Fysikarar på 1900-talet
Kategori:Jødiske fysikarar
Kategori:Jødiske nobelprisvinnarar
Kategori:Medlemmar av Royal Society of Edinburgh
Kategori:Medlemmar av Royal Society
Kategori:Medlemmar av Det sovjetiske vitskapsakademiet
Kategori:Medlemmar av Det prøyssiske vitskapsakademiet
Kategori:Kvantefysikarar
Kategori:Optiske fysikarar
Kategori:Teoretiske fysikarar
Kategori:Max Planck-medaljen