Wisława Szymborska

Wisława Szymborska ()Nie żyje Wisława Szymborska. var ein polsk lyrikar, essayist og omsetjar av fransk litteratur. 

I 1996 blei Szymborska tildelt Nobelprisen i litteratur «för en poesi som med ironisk precision låter det historiska och biologiska sammanhanget träda fram i fragment av mänsklig verklighet.»"for poetry that with ironic precision allows the historical and biological context to come to light in fragments of human reality".Tildelinga av Nobels litteraturpris i 1996 på nobelprize.org

Liv
Maria Wisława Anna Szymborska var fødd i Bnin i Kórnik søraust i Polen. I 1931 flytta ho med familien til Kraków, der ho blei buande resten av livet.

Wisława Szymborska døydde i Kraków 1. februar 2012 etter lengre tids sjukdom.

 Virke 
I mars 1945 fekk Szymborska for første gong publisert eit dikt, Szukam słowa («Eg søkjer ord»), i dagsavisa Dziennik Polski.

På slutten av 1940-åra blei ho av ideologiske grunnar nekta å publisere ei diktsamling og valde å tilpasse seg den sosialistiske realismen. Den første diktsamlinga bar tittelen Dlatego żyjemy (1952, «Det er derfor vi lever») og innheldt dikt med titlar som «Lenin» og «Vi helsar bygginga av ein sosialistisk by velkomen.» Dikt som hylla diktatorar var på denne tida ikkje berre vanleg i austblokklandea; òg forfattarar i vest var utøvarar av denne kunsten. Etter enno ein til dels fjernstyrt diktsamling, Pytania zadawane sobie (1954, «Spørsmål eg stiller meg»), tok ho til å konsentrere seg om diktekunsten igjen og skreiv dikt om å skrive det ho såg og følte, til dømes «Katt i tom bustad», «Bidrag til statistikk», «Stemmer» og andre.

Szymborska fekk sitt gjennombrot i 1957 med diktsamlinga Wołanie do Yeti («Rop etter Yeti»).

Ho skreiv i ein ubunden verseform; språkleg er dikta enkle. Verka hennar er omsett til ei rekke språk. I tillegg til at Szymborska publiserte seksten bind omsette ho òg fransk poesi til polsk. 

Verk
(Utval)

 1952: Dlatego żyjemy 
 1954: Pytania zadawane sobie
 1957: Wołanie do Yeti 
 1962: Sól 
 1966: 101 wierszy
 1967: Sto pociech 
 1967: Poezje wybrane ('Utvalde dikt')
 1969: Wszelki wypadek 
 1976: Wielka liczba 
 1986: Ludzie na moście 
 1989: Poezje: Poems, tospråkleg polsk-engelsk utgjeving
 1992: Lektury nadobowiązkowe 
 1993: Koniec i początek
 1996: Widok z ziarnkiem piasku 
 1997: Sto wierszy – sto pociech
 2002: Chwila
 2003: Rymowanki dla dużych dzieci 
 2005: Dwukropek
 2009: Tutaj
 2012: Wystarczy
 2013: Błysk rewolwru

 Prisar og utmerkingar 

mini|Wisława Szymborska og president Bronisław Komorowski under tildelinga av den kvite ørneordenen i 2011.

 Staden Krakow sin litteraturpris, 1954
 Prisen til det polske kulturministeriet, 1963
 Goetheprisen, 1991
 Herder-prisen, 1995
 Æresdoktorat ved Adam Mickiewicz-universitetet i Poznań, 1995
 Den polske PEN-klubben sin pris, 1996
 Nobelprisen i litteratur, 1996
 Den kvite ørneordenen, 2011

 Kjelder 

 Bakgrunnsstoff 

 Nobelprize.org, Nobelprisen i litteratur 1996
 Nobelprize.org, Wisława Szymborska - Biografi
 Om og av Wisława Szymborska, OrdStröm förlag
 Dikt av Wyslawa Szymborska  i light projections av Jenny Holzer

Kategori:Polske forfattarar
Kategori:Polske diktarar
Kategori:Nobelprisen i litteratur
Kategori:Folk frå det storpolske voivodskap
Kategori:Polske nobelprisvinnarar