Kegelstatt-trioen

Kegelstatt-trioen (K. 498), òg kalla Trio for klarinett, bratsj og piano i Ess, er eit musikkverk av Wolfgang Amadeus Mozart.

Mozart skreiv pianotrioen i Wien den 5. august 1786. Verket var dedisert til Franziska Jacquin (1769–1850), ein student av Mozart. 

Det tyske ordet Kegelstatt tyder 'kjeglestad', og Mozart skreiv at han komponerte dei 12 duettane for valthorn (K. 487) medan han spelte kjegler.VII/22/Abt. 2, p. XI, Neue Mozart-Ausgabe (Plath, Rehm, 1966) 
Trioen vart først framført i heimen til Jacquin med Anton Stadler på klarinett, Mozart på bratsj og Franziska Jacquin på piano.  På Mozart si tid var klarinetten eit relativt nytt instrument. 

Trioen vart publisert i 1788 av Artaria. Ingen komponist før Mozart hadde skrive for denne instrumentkombinasjonen.

400px|right|Notar frå tredje satsen.
Frå tredje satsen.
center

Trioen består av tre satsar: 
I. Andante
II. Menuetto
III. Rondeaux: Allegretto

Skildring
Førstesatsen er ikkje den tradisjonelle Allegro-opningssatsen, men ein meir tankefull Andante. Dette blir følgt av andre sats, ikkje den tradisjonelle sakte satsen, men ein moderat menuett, og den siste satsen, sjølv om han er livleg, er ikkje den vanlege allegroen. Kontrastane i tempo i denne komposisjonen er dermed ikkje så sterke som i dei fleste klassiske pianotrioar, men dei ulike instrumenta skapar likevel nok kontrastar.

Musikologen Alfred EinsteinAlfred Einstein, Mozart, Sein Charakter, Sein Werk, Fischer Taschenbuch Mai 1978, S. 255 (første utgåve 1945) vurderte verket særs høgt og rekna det blant Mozart sine «største» kammermusikkverk i form av pianotrioar. Han skildra det som eit «djupt personleg verk», skrive spesielt for Franziska, «lekamleggjeringa av intimitet, kjærleik, venskap og inspirasjon», understreka av hovudtonearta i Ess-dur, som lekamleggjeringa av «hjarteleg venskap». For musikkforskaren Irina Yakushina gir klarinettane i musikken ei særskild dagdrøyming og sensualitet.

Om instrumenteringa: Trioen er den første komposisjonen nokosinne for desse tre instrumenta. Mozart gjev kvart instrument same status og kvart enkelt instrument skil seg òg ut som eit soloinstrument. «Tre instrument er fordjupa i ein sjølvgløymt samtale på lik linje: nokre gangar munter, nokre gangar alvorleg, men alltid full av kjærleik.»

Kjelder 

Denne artikkelen bygger på «Kegelstatt Trio» frå ,  den 1. mars 2012. 

Bakgrunnsstoff

Trio for clarinet, viola & piano in E-flat major ("Kegelstatt"), K. 498. Classical Work Reviews. All Media Guide, 2006. Answers.com

 Andante (4.4 MB), Menuetto (4.1 MB), Rondeaux (5.9 MB), mozart-archiv.de (arkiverte nettsider)
 Analyse av Edward Klorman: annoterte notar og videoversjon
 Video med Jörg Widmann

Kategori:Musikkverk av Wolfgang Amadeus Mozart
Kategori:Musikk i 1786
Kategori:Pianotrioar
Kategori:Klarinettmusikk
Kategori:Bratsjverk