Gyldendal i Danmark

Gyldendal A/S (fram til 20. april 2010 Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag A/S) er det nest eldste og største forlaget i  Danmark, skipa  i 1770 av Søren Gyldendal. Heilt sidan 1787 har forlaget hatt hovudkontor i Klareboderne 3 i København.  Svigersonen til Søren Gyldendal, Jacob Deichmann, tok over forlaget i 1809 og gjorde Gyldendal til det leiande forlaget i Danmark.

Etter at Peter Nansen vart tilsett i leiinga for Gyldendal i 1896, kjøpte verksemda opp C.A. Reitzels Forlag, og med dette sikra Gyldendal seg rettane til å utgje verka av dei fleste av dei skjønlitterære forfattarane frå den såkalla «guldalderen». Dei vart lanserte i serien Gyldendals Bibliothek. Nansen skipa òg serien Gyldendals røde Ordbøger, som framleis er den mest selde ordbokserien i Danmark.

I 1903 slo Gyldendal og Det nordiske Forlag (skipa i 1895) seg saman som eit nytt forlag under namnet Gyldendalske Boghandel og det Nordiske Forlag (avstytta G.B.N.F.), som vart skipa som aksjeselskap.

Det norske forlagshuset Gyldendal Norsk Forlag vart opphavleg skipa som ei avdeling av Gyldendal i Danmark i 1906 og seld til Noreg i 1925 etter påtrykk frå norske interesser, som hadde skaffa norsk aksjekapital for å kunne kjøpe på denne måten heim til Noreg rettane til å gje ut norske forfattarar som hadde gjeve ut bøkene sine i Danmark i ei tid då det ikkje hadde vore drive skikkeleg forlagsverksemd i Noreg. Særleg var det av norske nasjonale prestisjeomsyn særs viktig å få over på norske hender og norsk jord rettane til å gje ut verka av dei norske forfattarane frå siste halvparten av 1880-talet som i marknadsføringa vart samla under omgrepet «dei fire store», Bjørnstjerne Bjørnson, Henrik Ibsen, Jonas Lie og Alexander Kielland. Rettane vart no overteke av eit nyskipa Gyldendal Norsk Forlag i Oslo, som trass i namnelikskapen med det danske forlaget, var eit sjølvstendig norsk forlag.

Danske Gyldendal vart i 1947 selt  til ostegrossararen Knud W. Jensen, kjend for seinare å ha skipa det internasjonalt vidgjetne kunstmuseet Louisiana i Humlebæk nord for København. Men i dag er forlaget notert på Københavns Fondsbørs og soleis eigd av mange aksjonærar: Museumsfonden af 7. december 1966  har 32,4 %, Chr. Augustinus Fabrikker har 27,7 %, Lønmodtagernes Dyrtidsfond/LD Invest A/S har 10,6 %, Pensionskassen for Magistre og Psykologer har 5,1 % og Lars Ole Kornum 2,5 %.

Danske Gyldendal eig ein rad med dotterforlag i Danmark, og dessutan distribusjonsverksemda Nordisk Bog Center, som distribuerer bøker for fleire danske forlag enn dei som høyrer inn under Gyldendal.  

 Danske Gyldendals dotterforlag og imprints 
 Gyldendal Business
 Gyldendals Leksikon
 Hans Reitzels Forlag
 Forlaget Fremad
 Samlerens Forlag](frå 1987)
 Høst & Søns Forlag
 Rosinante & Co
 Munksgaards Forlag
 Exlibris Musik
 Forlaget Forum
 Systime
 Academica
 Schultz Forlag
 Nyt Juridisk Forlag (saman med Danmarks Jurist- og Økonomforbund)
 Cicero/Chr. Erichsen
 Superpocket

Kjelder

 Bakgrunnsstoff 

Kategori:Forlag
Kategori:Skipingar i 1770
Kategori:Danske føretak