Bygdeborg

Bygdeborg eller tjuveborg er eit primitivt festningsanlegg, helst reist på små og bratte fjelltoppar som er utilgjengelege frå fleire kantar. Dei ligg gjerne på strategisk viktige stader, og med god utsikt over den nærliggjande bygda.

Forsvarsverka er som regel bygd opp av enkle tørrsteinsmurar av naturstein som truleg har vore forsterka eller supplert med palisadar, og finst helst mot den sida av åsen eller høgda der tilgangen er lettast. Det er sjeldan funne restar av huskonstruksjonar innanfor murane, men dei fleste borgene har hatt tilgjenge til vatn ved brønnar eller naturlege kjelder. Bygdeborger er vanlege i både Sverige og Noreg, og ein reknar med at dei norske borgene for det meste skriv seg frå eldre jarnalder (romersk jarnalder og folkevandringstida). 

Bygdeborgene vert dels rekna som førebels stader for tilflukt under urolege høve i folkevandringstida, og dels som festningsanlegg i utkantane av dei gamle rika. Fleire norske namn på «slott» eller «borg» er knytt til slike bygdeborger. Det er funne meir enn 300 bygdeborger i Noreg, særleg konsentrert om Oslo-området, i Rogaland og i Trøndelag.

 Kjente bygdeborger frå ulike kantar av Noreg 
 Ravneberget, Sarbsborg, Østfold
 Skaugumsåsen, Asker, Akershus
 Kolsås, Bærum, Akershus
 Stein, Ringsaker, Hedmark
 Høgdebø på Vollen, Kongsberg, Buskerud
 Skanse i Gunhildrud, Øvre Eiker, Buskerud
 Stein, Skoger, Buskerud
 Gråtoppslottet, Drangedal, Telemark
 Slottet i Bergsbygda, Eidanger, Telemark
 Steinviksås, Solum, Telemark
 Borgefjell, Lista, Vest-Agder
 Saleslottet, Lista, Vest-Agder
 Børshovda ved Røykenes , Sveio, Hordaland
 Steinslandssåto, Utbjoa, Rogaland
 Ytraberg, Hafrsfjord, Rogaland
 Sandvinhaugen, Odda, Hordaland
 Borgklinten, Ørland, Sør-Trøndelag
 Hoøya, Selbu, Sør-Trøndelag
 Slottet, Harstad, Troms
Bårknuten, Vegårshei, Aust-Agder

 Kjelder 

 Bakgrunnsstoff 
 Bygdeborger i Etne
 Bygdeborger i Oslo-området 
 Bygdeborger i Rogaland 

Kategori:Arkeologiske anleggstypar