Schlumbergera

Schlumbergera eller julekaktusslekta er ei slekt i kaktusfamilien. Dei er nærskylde artar, og dei er alle sukkulente plantar, som veks som epifyttar i 1000-1700 meters høgd i Orgelberga i Serra do Mar, i Brasil. Nokre julekaktusar er kryssingar mellom Schlumbergera truncata og Schlumbergera russelliana, som fann stad for ca. 150 år sidan i England.

Julekaktusar har blitt odla i meir enn 150 år og ein har fått plantar med blomstrar som går frå raud, lilla og fersken til kvitt og kvar plante kan ha talrike blomstrar. Dei kan ha namn etter tida dei gjerne blømer rundt, som novemberkaktus, julekaktus eller påskekaktus på norsk eller Christmas cactus, Thanksgiving cactus og holiday cactus på engelsk. Dei blir kalla Flor de Maio (‘maiblome’) i Brasil.

 Utbreiing 
mini|venstre|Teikning av S. russelliana, typearten, frå  Botanical Magazine, 1839.
mini|venstre|Blømande Schlumbergera buckleyi.
mini|venstre|Teikning av Schlumbergera truncata

Slekta Schlumbergera er utbreidd i dei kystnære fjella i Mata Atlântica i den søraustlege delen av Brasil. Ein finn dei i delstatane Espírito Santo, Minas Gerais, Rio de Janeiro og São Paulo.
Dei kjem frå skogkaktus og veks som epifyttar i 1000 til 1700 meter høgd i Orgelfjella nord for Rio de Janeiro.

 Systematikk
Slekta vart første gong vitskapleg skildra i 1858 av Charles Lemaire.Revue Horticole. 4. Serie, Band 7, S. 253, Paris 1858 Slekta har tidlegare òg gått under namna Zygocactus og Epiphyllanthus. Til slekta Schlumbergera høyrer dei følgjande artane og hybridane:

Slekt

 Schlumbergera × buckleyi
 Kulturhybrid av Schlumbergera russelliana og Schlumbergera truncata
 Schlumbergera × exotica
 Kulturhybrid av Schlumbergera opuntioides og Schlumbergera truncata
 Schlumbergera kautskyi
 Schlumbergera microsphaerica (S. obtusangula)
 Schlumbergera microsphaerica subsp. microsphaerica
 Schlumbergera microsphaerica subsp. candida
 Schlumbergera opuntioides
 Schlumbergera orssichiana
 Schlumbergera × reginae
 Kulturhybrid av Schlumbergera orssichiana og Schlumbergera truncata
 Schlumbergera russelliana
 Schlumbergera truncata

Synonym til slekta er Epiphyllum Pfeiff., Zygocactus K.Schum., Epiphyllanthus A.Berger, Opuntiopsis Knebel og Zygocereus Frič.

Vanlege artar

 Novemberkaktus (Schlumbergera truncata): «tanna» form
 Julekaktus (Schlumbergera x buckleyi): «ikkje-tanna» form
 Påskekaktus (Schlumbergera gaertneri).

Sortar
 'Marie' (Djupraude blomar)
 'Sonja' (lyseraude blomar)
 'Delikatum' (kvite blomsar)
 'Sanne' (fløtekvite blomar)
 'Dark Sonja' (cyclamenraude blomar)
 'Orange Triumph' (oransjeraude blomar)
 'Tina' (kvite blomar)
 'Dark Marie' (mørkt raude blomar)

Ikkje innplaserte, botaniske namn, som òg blir nytta om «heilagdagskaktus»:
 Epiphyllum altensteinii, Schlumbergera truncata var. altensteinii, Zygocactus truncatus var. altensteinii, Epiphyllum bridgesii, Epiphyllum truncatum var. bridgesii, Zygocactus bridgesii, Epiphyllum delicatum, Schlumbergera truncata var. delicata, Zygocactus delicatus, Epiphyllum ruckeri, Epiphyllum ruckerianum, Cactus truncatus, Epiphyllum truncatum.

Hybridar
Heilagdagkaktus (Schlumbergera og Hatiora hybridar) inkluderer:
 Julekaktus, (S. bridgesii, S. x buckleyi, Epiphyllum x buckleyi)
 Novemberkaktus, Thanksgiving Cactus, Yoke Cactus, Linkleaf Cactus, Crab Cactus, Claw Cactus (S. truncata, tidlegare Zygocactus truncatus)
 Påskekaktus, (Rhipsalis gaertneri eller Hatiora gaertneri - tidlegare Rhipsalidopsis gaertneri)

Andre synonym inkluderer: Epiphyllum altensteinii, Schlumbergera truncata var. altensteinii, Zygocactus truncatus var. altensteinii, Epiphyllum bridgesii, Epiphyllum truncatum var. bridgesii, Zygocactus bridgesii, Epiphyllum delicatum, Schlumbergera truncata var. delicata, Zygocactus delicatus, Epiphyllum ruckeri, Epiphyllum ruckerianum, Cactus truncatus, Epiphyllum truncatum.

Sortar
 'Marie' (djupraude blomstrar)
 'Sonja' (lyseraude blomstrar)
 'Delikatum' (kvite blomstrar)
 'Sanne' (fløytekvite blomstrar)
 'Dark Sonja' (cyclamenraude blomstrar)
 'Orange Triumph' (oransjeraude blomstrar)
 'Tina' (kvite blomstrar)
 'Dark Marie' (mørkt raude blomstrar)

Galleri

 Sjå òg 
 bladkaktus
 Rhipsalis salicornioides (òg ein trekroneepifytt)
 Rhipsalidopsis

 Sjå òg 
 bladkaktus
 Rhipsalis salicornioides 
 kaktus
 Rhipsalidopsis
 sukkulent

Kjelder

 Schlumbergera på CSSA 
 Schlumbergera på Britannica

Bakgrunnsstoff

Kategori:Sukkulentar
Kategori:Epifyttar
Kategori:Prydplantar
Kategori:Sukkulentar
Kategori:Juleplantar
Kategori:Plantar i Brasil