Statens håndverks- og kunstindustriskole

Statens håndverks- og kunstindustriskole, forkorta SHKS, er ein tidlegare kunstfagleg høgskule i Oslo, som frå 1996 vart organisert som ein del av Kunsthøgskolen i Oslo. Sommaren 2003 vart denne avdelinga av Kunsthøgskolen delt i to einingar: Fakultet for visuell kunst og Fakultet for design. Skulen tilbyr utdanning innan faga farge, teikning, form, grafisk design og illustrasjon, radér og litografi, tekstil, klede og kostyme, møbel- og innreiingsarkitektur, metall og keramikk. Hausten 2010 vart verksemmda flytt frå lokala skulen opphavleg hadde i Ullevålsveien 5  til dei lokala Kunsthøgskolen har fått i den tidlegare Seglduksfabrikken på Grünerløkka, der heile verksemda til Kunsthøgskolen i Oslo no er samla.

Historie
Statens håndverks- og kunstindustriskole vart skipa i 1818 og spelte ei stor rolle for kunstmiljøet i Noreg på 1800-talet, ikkje berre på grunn av undervisninga, men også gjennom utstillingar, rådgjeving og andre aktivitetar knytt til faget. Skulen har framfor alt hatt mykje å seie for utdanninga av kunsthandverkarar.

Opphavleg heitte skulen Den foreløbige Tegneskole, men fekk i 1822 namnet Den kongelige Tegne- og Kunstskole i Christiania, til dagleg berre Teikneskulen. I 1869 vart namnet forenkla til Den kongelige tegneskole og endeleg Statens håndverks- og kunstindustriskole i 1911. Vanlegvis vart skulen berre kalla Kunst- og handverksskulen. Skulen vart høgskule frå 1981.

I 1904 fekk Statens håndverks- og kunstindustriskole sitt eige bygg saman med Kunstindustrimuseet i Oslo i krysset mellom Ullevålsveien og St. Olavs gate på Hammersborg i det som no er den administrative bydelen St. Hanshaugen. Bygningen vart reist på den dåverande Brandts løkke etter at Kristiania kommune (Oslo kommune) i 1896 hadde vedteke å oppføra ein ny og høveleg bygning for museet og skulen. I 1897 vart det utlyst ein arkitektkonkurranse, og mellom 14 bidrag vart den då 26 år gamle arkitekten Adolf Bredo Greve utkåra til vinner. Rett nok fekk Greve hjelp hjå den meir erfarne Ingvar Hjort. Skulen fekk den delen av bygningen som hadde adressa Ullevålsveien 5 og hovudinngang frå denne gata, og Kunstindustrimuseet fekk adressa St. Olavs gate 1 og hovudinngang her. Medan verksemda i lokala til Statens håndverks- og kunstindustriskole vart avslutta i 2010 og overført til Kunsthøgskolen i Oslo på Grünerløkka, og lokala deretter ombygde til ein ordinær vidaregåande skule (Edvard Munch videregående skole, opna i 2015), har Kunstindustrimuseet framleis tilhald i sin del av bygningen.

Litteratur

Hope, Marith. 1993. SHKS : kunst & design i 175 år. Oslo: SHKS. ISBN 82-7038-034-2
Magnussen, Ragnhild. 2004. Historien om et hus 1903-2003. Oslo: SHKS. ISBN 82-7038-205-1

Kjende elever
Størstedelen av norske teiknarar, kunsthandverkarar og designerar har fått den faglege grunnutdanninga si ved Teikneskulen eller Kunst- og handverksskulen i Oslo. Før skular som Statens kunstakademi (1909); NTH (1910) og Arkitekthøgskulen (1961) kom til, galdt dette også for dei fleste biletkunstnarane, arkitektane og andre. I kvart studentkull er det difor fleire namn som seinare har vorte kjende kunstnarar, eller forfattarar etc. Oversikta her syner berre eit lite utval. Personane er ordna etter fødselsår.

Biletkunstnarar
Thomas Fearnley (1802–1842), målar
Peder Balke (1804–87), målar
Hans Hansen (1820-1858), bilethoggar
Johan Fredrik Eckersberg (1822–1870), målar
Hans Fredrik Gude (1825-1903), målar
Lars Hertervig (1830–1902), målar
Jacob Wilhelm Nordan 1824–1892, arkitekt
Gerhard Munthe (1849–1929), målar og teiknar
Eilif Peterssen (1852-), målar og teiknar
Christian Krohg (1852–1925), målar og forfattar
Erik Werenskiold (1855–1938), målar og teiknar
Gustav Wentzel (1859–1927), målar
Edvard Munch (1863–1944), målar og grafikar
Thorolf Holmboe (1866-1935), målar, illustratør og designer
Oluf Wold-Torne (1867-1919), målar
Othar Holmboe (1868-1928), målar og illustratør
Severin Grande (1869-1934), målar
Ludvig Karsten (1876–1926), målar
Halfdan Egedius (1877–1899), målar
Wilhelm Rasmussen (1879-1965), bilethoggar
Henrik Sørensen (1882-1962), målar
Axel Revold (1887-1962), målar
Halvard Hatlen (1899-1957), målar
Anne Grimdalen (1899-1961), bilethoggar
Erling Enger (1899–1990), målar
Dyre Vaa (1903-1980), bilethoggar
Olav Halse (1903–1981), målar
Chrix Dahl (1906–1994), grafikar og teiknar
Kai Fjell (1907–1989), målar, grafikar og scenograf
Kaare Espolin Johnson (1907-1994), biletkunstnar og illustratør
Ferdinand Finne (1910–1999), grafikar og forfattar
Borghild Rud (1910–1999), teiknar
Olav Mosebekk, (1910–2001), teiknar og målar
Bendik Riis (1911–1988), teiknar og målar
Gunnvor Advocaat (1912–1997), målar
Guy Krohg (1917–1998), målar
Hans Nordeng (1918-1991), målar
Ørnulf Ranheimsæter (1919-), teiknar og grafikar
Victor Sparre (1919-), målar og glaskunstnar
Ludvig Eikaas (1920-), målar og grafikar
Carl Nesjar (1920-), biletkunstnar
Omar Andréen (1922–), teiknar og grafikar
Kåre Tveter (1922-), målar
Fritz Røed (1928-2002), bilethoggar
Haakon Bleken (1929–), målar
Bjørg Lødøen (1931-2009), biletkunstnar
Iver Jåks (1932–), samisk kunstnar
Kjartan Slettemark (1932–), biletkunstnar
Per Ung (1933-), bilethoggar og grafikar
Rolf Aamot (1934-), biletkunstnar, filmregissør, dramaturg
Dagny Hald (1936-2001), keramikar
Hans Normann Dahl, (1937–), målar, teiknar og grafikar
Guttorm Guttormsgaard (1938–), grafikar
Jan Baker (1939-), biletkunstnar
Bjørn Ransve (1944-), målar
Tore Hansen, målar og grafikar
Åke Berg (1946-), målar og grafikar
Wenche Øyen (1946-), målar og illustratør
Alf Ertsland (1946-), målar
Angelina Engelsen (1948-), bilethoggarBrukskunstnarar, illustratørar, arkitektar og andre
Christian H. Grosch (1801-1865), arkitekt
Olaf Gulbransson (1873–1958), teiknar og illustratør
Arthur David-Andersen (1875-1970), gullsmed
Einar Oscar Schou (1877-1966), arkitekt
Arnstein Arneberg (1882–1961), arkitekt
Andreas Bjercke (1883–1967), arkitekt
Sverre Pettersen (1884-1959), teiknar og kunsthandverkar
Gerhard Fischer (1890-1977), arkitekt og arkeolog
Nora Gulbrandsen (1894-1978), formgjevar
Hallvard Trætteberg (1898-1987), heraldikar
Sigrun Berg (1901-1982), vevar og tekstildesignar
Ragnar Grimsrud (1902-1988), keramikar og formgjevar
Knut Knutsen (1903-1969), arkitekt
Kaare Bratung (1906-1985), teikneserieskapar
Benny Motzfeldt (1909-1995), kunsthandverkar
Thorbjørn Egner (1912-1990), forfattar, visediktar og teiknar
Fredrik Henrik Stabel (1914–2001), avisteiknar og skribent
Grete Prytz Kittelsen (1917–2010) formgjevar, gullsmed og brukskunstnar
Ulf Aas (1918–), illustratør
Kari Nyquist (1918–), keramikar
Salo Grenning (Pedro) (1918–1986), avisteiknar
Dagfinn Instanes (1919-1998), biletkunstnar og keramikar
Bjørn Engø (1920-1981), interiørarkitekt og emaljekunstnar
Kjell Aukrust (1920–2002), forfattar og illustratør
Eystein Sandnes (1924-2006), formgjevar
Geir Grung (1926-1989), arkitekt
Odd Børretzen (1926–), forfattar
Severin Brørby (1932-2001), glaskunstnar
Arild Nyquist (1937–2004), forfattar
Didrik Hvoslef-Eide (1937-), arkitekt
Finn Graff (1938–), avisteiknar
Per Spook (1939–), moteskapar
Vivian Zahl Olsen (1942–), illustratør
Inge Grødum (1943–), avisteiknar
Torill Thorstad Hauger (1943-), forfattar og biletkunstnar
Kjersti Scheen (1943-), forfattar og illustratør
Ellen Auensen (1944–), teiknar
Fam Ekman (1946-), biletkunstnar, illustratør og forfattar
Harald Nordberg (1949–), illustratør
Viggo Ree (1950-), teiknar og rovdyrekspert
Nina Malterud (1951–), keramikar
Egil Haraldsen (1952-), grafisk designer
InkaLill (1957-), teikneserieskapar
Hilde Kramer (1960-), illustratør
Akin Düzakin (1961-), illustratør
Svein og Egil Nyhus (1962–), illustratørar
Christopher Nielsen (1963–), teikneserieskapar
John Arne Sæterøy (Jason) (1965–), teikneserieskapar
Siri Dokken (1966–), illustratør
Anita Killi (1968–), animatør

 Kjelder 
 Artikkelen er omsett frå Bokmålswikipedia om Statens håndverks- og kunstindustrihøgskole, henta inn 31. januar 2011.

 Bakgrunnsstoff 
Kunsthøgskolen i Oslo

Kategori:Utdanning i Oslo
Kategori:Tidlegare høgskular i Noreg
Kategori:Skipingar i 1818
Kategori:Kunsthøgskolen i Oslo