Åsta Holth

Åsta Holth Vestlien () var ein norsk forfattar, kjent for fleire romanar om folket sitt, skogfinnar, som innvandra til Finnskogen.

Ho var oppvaksen på finnetorpet Sør-Revholt (derfor etternamnet), og vart gift med Per Vestlien, bror av forfattaren Martin Vestlien. Av utdanning tok ho hagebruksskule og kunst- og handverk. Ho var tidleg aktiv skribent for teater med I Luråsen (Noregs Ungdomslag, 1929), Gurigjenta (1931), Byjåla (Noregs Boklag, 1934) og Vegen fram (Arbeiderteatret, 1935).

Debuten hennar var forteljingane frå heimplassen, Den Gamle bygdevegen: Finnskogfortellinger (novellesamling, Rosén forlag, 1944), etterpå kom diktsamlinga Porkkala-fela (Aschehoug, 1946). Deretter kom trilogien om farsslekta (Gyldendal), Paal Hendrikson Tyyskiäinen og kona hans Kerttei; Kornet og freden (1953), Steinen blømer (1963) og Kapellet (1967), òg utgjeven igjen som Finnskogtrilogien (2002). Morsslekta hennar (Plate) er skildra i ein trilogi (Gyldendal): Guldsmeden (1958), om Berendt Plate, Presten (1971) om sokneprest Johan Plate i Enebakk og Johannes (1975) om Johannes Gjedtjernet. 

På 1980-talet utgav ho novellesamlinga Nådens år (1982), Fattigmanns kokebok (1985) og sivilisasjonskritikken Volva (1987). Hennar siste bok var Den blå hesten (Solør-forlaget, 2000) om kvinnefrigjering. Fleire av bøkene er omsette, blant anna til russisk.

Politisk var ho medlem i Noregs Kommunistiske Parti og motstandar av NATO og EU. Ho var ei tid president i Republikken Finnskogen.  Livet hennar er skildra i Sven R. Gjems, Åsta i våre hjerter (Finnetunet museum/Norsk Skogfinsk museum, 2003).

Randi Brenden har skrive ein artikkel om Holth i Norsk Biografisk Leksikon, basert på si eiga doktoravhandling (2004). I 1995 vart Holth heidra med ei byste av kunstnar Skule Vaksvik.

 Prisar og utmerkingar 
Kongens fortenestmedalje i gull
Sunnmørsprisen 1955, for Kornet og Freden
Melsom-prisen 1956
Gyldendals legat 1963
Språklig samlings litteraturpris 1964, 
Doblougprisen 1977
Norsk-finsk kulturpris 1992.
Hedmark  fylkeskommunes kulturpris, 1995
Riddar av 1. klasse av Finlands løves orden, 1994Landet rundt, NTBtekst 27. juli 1994.

 Kjelder 
 «Åsta Holth» på Wikipedia på bokmål, innhenta 30. juli 2010.

 Referansar 

 Bakgrunnsstoff 
 Digitaliserte bøker av Åsta Holth hjå Nasjonalbiblioteket

Kategori:Norske forfattarar
Kategori:Norske romanforfattarar
Kategori:Nynorskforfattarar
Kategori:Finlands løves orden
Kategori:Vinnarar av Gyldendals legat
Kategori:Vinnarar av Doblougprisen
Kategori:Vinnarar av Melsom-prisen
Kategori:Norske skjønnlitterære debutantar i 1944
Kategori:Opphavleg omsett med Apertium
Kategori:Kongens fortenestmedalje i gull
Kategori:Folk frå Grue
Kategori:Skogfinnar
Kategori:Skogsfinsk kultur