Marstein stasjon

Marstein stasjon er ein jernbanestasjon utan passasjertrafikk på Raumabana ved bygda Marstein i Rauma kommune i Møre og Romsdal. Stasjonen vart oppretta i 1924 og passasjertrafikken lagt ned i 1988. Stasjonen er freda.

 Trafikkstatus 
Då Raumabana vart opna var Marstein ein stasjon med togkryssingar, billettsal og godsekspedering. I januar 1938 vart Marstein nedgradert til stoppestad utan togkryssingar, men framleis betent for reisande og gods. 1. januar 1964 vart stasjonen avbemanna og lagt under Åndalsnes stasjon.

Det var framleis mogleg å sende gods til og frå stasjonen viss ein møtte opp personleg og leverte godset til konduktøren.

Frå 1976 vart Marstein stasjon att og kunne betenast etter behov. Stasjonen kunne og ta imot vognlastar. I mai 1988 vart passasjertrafikken lagt ned og Marstein vart ein ubetent kryssingsstasjon. Stasjonen vart formelt nedlagt i mai 1990, og er ikkje registrert i stasjonsoversikta i 1994.

Seinare på 1990-talet vart Marstein igjen betent ved togkryssingar, men utan persontrafikk. Frå 29. mai 2012 var Marstein stasjon fast betent av ein togekspeditør for kryssingar. Årsaka var eit behov for å korte ned blokkstrekninga mellom Åndalsnes og Bjorli.

 Betening
Marstein var ein liten stasjon som ikkje hadde eigen stasjonsmeister, men var betent med styrarar og ekspeditriser etter at stasjonen vart nedgradert i 1938: 

 Kristian August Steen, f. 1878, styrar frå 29.12.1924
 Paul Larsen, f. 1890, styrar frå 12.3.1928
 Mauritz Svendsen, f. 1895, styrar frå 24.10.1930
 Arvid Syvertsen, f. 1899, styrar frå 16.5.1934
 Tore J. Moen, f. 1897, styrar frå 1.7.1936
 Berit Uhlen, f. 1897, ekspeditrise frå 7.1.1938
 Haldis Rolstad, f. 1915, ekspeditrise frå 20.4.1956
 Jenny Borghild Grøtta, f. 1909, ekspeditrise frå 15.5.1963

 Stasjonsbygninga 
Stasjonsbygninga var teikna av Jernbanens arkitektkontor ved Gudmund Hoel og Bjarne Friis Baastad, og var av «Type for Raumabanen», likeins som mellom anna Bottheim, Lora og Lesjaskog. 

Bygningen vart sett opp mellom 1919 og 1924. Arbeidet kravde  timar og kosta  kroner. Totalsummen for heile stasjonsanlegget var  kroner.

Bygninga er noko enklare enn dei tidlegare stasjonane på Raumabana. Ho har to etasjar og kjellar, og er reist i uisolert bindingsverk kledd med liggjande trepanel. I gavlane er det ståande vekselpanel. Døra til venterommet og gavlvindauga er pynta med ornament i nyrokokkostil. Bygninga har saltak tekt med skifer. Utanfor ekspedisjonsrommet er eit karnapp mot plattforma med plass for innvendig stillverk. Fyrste etasje hadde venterom, ekspedisjonskontor og telegrafistrom. Godshuset er i ei einetasjes sidefløy. I andre etasje var det overnattingsrom for telegrafistane og tenestebustad med inngang frå baksida. I kjellaren var det rom for brensel, mat og klesvask. Bygninga fikk vassklosett i 1960. I 1975 vart ein del av venterommet teken i bruk som kvilerom og garderobe for baneavdelinga.

På stasjonsområdet var det privetbygning (riven på 1960-talet), dresinbu, uthus (rive 2013) og garasje (riven 2013).

 Kulturminne 
NSB si bygningsregistrering fra 1981 vurderte Marstein til å vere i god stand og med middels verneverdi.

Nasjonal verneplan for kulturminner i jernbanen (2004) omtala Marstein som i nokså original stand, med ei plassering som kanskje er «den mest spektakulære på noen norsk jernbane, omgitt som den er av fjell i opptil 1800 meters høyde».  Stasjonen er seinare blitt statleg listeført og freda av Riksantikvaren.

 Strekningsvern Bjorli - Åndalsnes 
Marstein ligg på ei verna strekning. Den 58 kilometer lange strekninga frå Bjorli til Åndalsnes vart foreslått verna i Nasjonal verneplan for kulturminner i jernbanen (2004) på grunn av den spektakulære plassering til bana og det velbevarte, opphavlege preget hennar. Verneklassa var kategori C; bane med aktiv drift der moderne togdrift skal ta omsyn til kulturminnet. 

 Kjelder 

 Bibliografi 















Denne artikkelen bygger på «Marstein stasjon» frå ,  den 19. mai 2024.  

 Bakgrunnsstoff 


 Bane NOR Network Statement 2024. Informasjon om stasjonen.

Kategori:Jarnbanestasjonar på Raumabanen
Kategori:Jarnbanestasjonar i Noreg utan persontrafikk
Kategori:Jarnbanestasjonar i Møre og Romsdal
Kategori:Jarnbanestasjonar opna i 1924
Kategori:1924 i Noree
Kategori:Jarnbanestasjonar nedlagde i 1990
Kategori:Gudmund Hoel
Kategori:Bjarne Friis Baastad
Kategori:Jarnbanebyggverk i Rauma