Nore stavkyrkje

Nore stavkyrkje er ei krosskyrkje av midtmasttypen, truleg opphavleg bygd som ei einskipa stavkyrkje (langkyrkje), i Nore i Nore og Uvdal kommune i Buskerud. Det er vanleg å datera stavkyrkja til slutten av 1100-talet. Delar av konstruksjonen har blitt årringsdatert til 1167. Kyrkja har kraftig preg av renessanse og rokokko.

Stavkyrkja har 150 plassar, og tilkomst er via fylkesveg 116  og fylkesveg 40.

 Bygget 
Skipet er rektangulært bygd i stavverk. Koret og tverrfløyene er i laft. Tverrfløyene kan ha hatt avsluttande apsidar og små tårn, mens skipet hadde eit større tårn. 
Det mest unike med kyrkja er at ho alt i mellomalderen ser ut til å ha blitt bygd om til krosskyrkje. Det finst ingen parallellar. Opphavleg var ho ei einskipa stavkyrkje av midtmasttypen. Ho har ein krossforma grunnplan, våpenhus og sør- og nordfløy. Koret er i same breidd som skipet. 
Kyrkja har ein åttekanta takryttar.

Det er gjort ei rekkje ombyggingar. Fløyene blei bygde om i 1709 og 1714, og koret utvida i 1683. Kyrkja fekk våpenhus i 1723 og midt på 1700-talet blei det bygd sakristi.

 Interiør 
mini|venstre|Nore stavkyrkje i 1927 (foto: Anders Beer Wilse)
Kyrkja har ein krossforma grunnplan med seksten stavar i midtskipet og fløyene. Midt i skipet står ei kraftig søyle med terningkapitel.

Kyrkja er bygd med galleri. Veggar, galleri og søyler blei måla i sterke fargar i 1655.

I 1888 kjøpte Lorentz Dietrichson kyrkja og gav ho to år seinare til Fortidsminneforeningen.

 Litteratur 
 Anker, Leif Middelalder i tre, Stavkirker i Kirker i Norge bind 4, Oslo 2005, ISBN 82-91399-16-6
 Anker, Peter, Stavkirkene deres egenart og historie, Oslo 1997, ISBN 82-02-15978-4
 Dietrichson, L., De norske Stavkirker, Kristiania 1892

 Bakgrunnsstoff 
 Nore stavkyrkje i Fortidsminneforeningen 
 Nore stavkyrkje, Riksantikvaren (pdf)
 Nore stavkyrkje i Stavkirke.org 

Kategori:Kyrkjer i Nore og Uvdal
Kategori:Norske stavkyrkjer frå mellomalderen
Kategori:Krosskyrkjer i Noreg
Kategori:Freda bygg i Buskerud
Kategori:Norske kyrkjer frå 1100-talet
Kategori:Fortidsminneforeningens eigedommar
Kategori:Kulturminne i Nore og Uvdal
Kategori:Kyrkjer i Kongsberg prosti
Kategori:Rosemåla kyrkjer