Zhuang

Zhuang er eit tai-kadai-språk som vert tala av zhuangfolk i regionane Guangxi og Lianshan i Folkerepublikken Kina av til saman rundt 14 000 000 menneske. Zhuang, som er eit tai-språk, og dermed i slekt med språk som thai og laotisk, er offisielt språk i begge desse regionane. Standardisert zhuang er basert på dialekten vert brukt i Wumeng fylke. Zhuang dannar eit dialektkontinuum med buyei.

 Tonespråk 
Zhuang er eit tonespråk med seks tonar i opne stavingar.

NummerKonturSkildring124Stigande231Lågt fallande355Høgt nivå442Fallande535Høgt stigande633Midtnivå

Språket har to tonar (høg og låg) i lukka stavingar.

 Skriftsystem 
I over tusen år vart zhuang skrive med logogram kalla sawndip, som vart lånt frå kinesisk skrift. I 1957 vart ein versjon av det latinske alfabetet med nokre spesialbokstavar teke i bruk for det nye, standardiserte zhuangspråket. Ei rettskrivingsreform i 1986 erstatta spesialbokstavane med vanlege bokstavar for å gjere det lettare å trykka tekstar på zhuang, og å bruke språket på datamaskinar.

Tabellane under samanliknar stavinga før og etter reforma i 1986.

  + Konsonantar
  1957
  1986
  1957
  1986
  1957
  1986
  1957
  1986
  1957
  1986
   B b  B b
  Ƃ ƃ  Mb mb
  M m  M m
  F f  F f
  V  V
   D d  D d
  Ƌ ƌ  Nd nd
  N n  N n
  S s  S s
  L l  L l
   G g  G g
  Gv gv  Gv gv
  Ŋ ŋ  Ng ng
  H h  H h
  R r  R r
   C c  C c
  Y y  Y y
  Nv ny  Ny ny
  Ŋv ŋv  Ngv ngv
   By by  By by
  Gy gy  Gy gy
  My my  My my

  + Vokaler
  1957
  1986
  1957
  1986
  1957
  1986
   A a  A a
  E e  E e
  Ə ə  AE ae
   I i  I i
  O o  O o
  Ɯ ɯ  W w
   + Tonar
  Tone
  1957
  1986
   1
  Ikkje oppgjeve
   2
  Ƨ ƨ  Z z
   3
  З з  J j
   4
  Ч ч  X x
   5
  Ƽ ƽ  Q q
   6
  Ƅ ƅ  H h


 Sjå og 
 Zhuangfolk
 Språk i Kina

Kjelder
 Denne artikkelen bygger på «Zhuang (språk)» frå , den 17. september 2009. 

 Litteratur 
 Wéi Qìngwěn 韦庆稳(黄现璠的学生), Tán Guóshēng 覃国生: Zhuàngyǔ jiǎnzhì 壮语简志 (Beijing, Mínzú chūbǎnshè 民族出版社 1980).
 Huang Xian Fan 黄现璠:Zhuang heile historie 壮族通史(Nanning, Guǎngxī mínzú chūbǎnshè 广西民族出版社 1988,ISBN 7-5363-0422-6/K-13.) 
 Tán Xiǎoháng 覃晓航: Xiàndài Zhuàngyǔ 现代壮语 (Beijing, Mínzú chūbǎnshè 民族出版社 1995).
 Tán Guóshēng 覃国生: Zhuàngyǔ fāngyán gàilùn 壮语方言概论 (Nanning, Guǎngxī mínzú chūbǎnshè 广西民族出版社 1996).
 Liáng Tíngwàng 梁庭望 (ed.): Gǔ Zhuàngzì wénxiàn xuǎnzhù 古壮字文献选注 (Tiānjīn gǔjí chūbǎnshè 天津古籍出版社 1992).
 Zhāng Yuánshēng 张元生: Zhuàngzú rénmín de wénhuà yíchǎn – fāngkuài Zhuàngzì 壮族人民的文化遗产——方块壮字. In: Zhōngguó mínzú gǔ wénzì yánjiū 中国民族古文字研究 (Beijing, Zhōngguó shèhuì kēxué chūbǎnshè 中国社会科学出版社 1984).
 Lín Fāng 林方: Tán lìyòng gǔ Zhuàngzì yánjiū Guǎngxī Yuèyǔ fāngyán 谈利用古壮字研究广西粤语方言. In: Mínzú yǔwén 民族语文 2004.3:16–26.
 Gǔ Zhuàngzì zìdiǎn 古壮字字典 (Nanning, Guǎngxī mínzú chūbǎnshè 广西民族出版社 1989). Ordbok med gamle zhuang-tegn; inneheld 4 900 teikn og meir enn 10 000 variantar.
 Zhuàng-Hàn cíhuì 壮汉词汇 (Nanning, Guǎngxī mínzú chūbǎnshè广西民族出版社 1984).

Kategori:Taispråk
Kategori:Språk i Kina
Kategori:Zhuangfolk
Kategori:Tonespråk