Pentland Firth

Pentland Firth (skotsk-gælisk An Caol Arcach, tyder Det orkadiske sundet) er ein firth, men er meir eit sund enn ein fjord. Det går mellom Orknøyane og Caithness nord i Skottland. 

 Etymologi 
Ein trur namnet kjem av det norrøne «Petlandsfjörð»Anderson, Joseph (Ed.) (1893) Orkneyinga Saga. Omsett av Jón A. Hjaltalin & Gilbert Goudie. Edinburgh. James Thin og Mercat Press (1990 reprint). ISBN 0-901824-25-9, som tyder «Pictlandfjorden» og har ingen samanheng med Pentland Hills nær Edinburgh.

Før nordmennene tok Orknøyane vart sundet kalla «Orksjøen», etter piktarstammen som budde på Orknøyane. 

 Geografi 
Caithness-sida eller sørsida av sundet strekkjer seg frå Dunnet Head i vest til Duncansby Head i aust, medan sundet på nordsida går frå Tor Ness på Hoy i vest til Old Head på South Ronaldsay i aust. 

Midt i sundet ligg to øyar, Stroma og Swona. Dei vesle Pentlandskjera ligg i aust. Øyane Hoy og South Ronaldsay grensar til sundet i nord og er ein del av Orknøyane.

Det nordlegaste punktet på neset Dunnet Head, Easter Head, er òg det nordelgaste buktet på det britiske fastlandet. Den kjende John o' Groats, Mey og mange mindre landsbyar ligg på Caithness-sida. I tillegg ligg byen Thurso og Scrabster Harbour i Thurso Bay heilt vest i sundet. 

 Tidvasstraumar 
Sundet er kjend for den kraftige tidvasstraumen, som er ein av dei kraftigaste i verda. Det har vorte målt ein vart på 16 knop (30 km/t) vest for Pentlandskjera. Desse straumane har ein ønskt å utnytte med tidvasskraftverk, og straumane her har vorte kalla «tidvasskrafta sitt svar på Saudi-Arabia» og eit kraftverk her kan kome til å generere så mykje som 10 GW."Marine Briefing" (Desember 2006) Scottish Renewables Forum. Glasgow. Dette er opp mot 25 % av det estimerte totale kapasiteten for tidvasskraft i EU.The Power of Scotland: Cutting Carbon with Scotland's Renewable Energy. RSPB et al.

 Dyreliv 
mini|Stroma fyr
Ein kan sjå sel året rundt i alle delar av sundet. Dei solar seg vanlegvis på skjera når det fjærar, slik at dei ikkje treng å bruke krefter når det flør igjen. Ein kan sjå store selgrupper nord for Stroma. Steinkobbe får ungar her i mai, juni og juli. Gråselen er den vanlegaste i området, og har ein av dei største bestandane i heile Storbritannia her. 

Niser held seg òg i sundet året rundt. Delfinar er ikkje like vanlege, men ein kan sjå dei av og til. Spekkhoggarar kan ein stundom sjå frå rundt mail til juli. Vågekval er ganske vanlege her frå juni og stundom heilt fram til oktober, men òg til andre tider av året. Brugder er heller sjeldne, men er stundom å sjå om sommaren. 

 Kjelder 
Denne artikkelen bygger på «Pentland Firth» frå ,  den 13. januar 2010. 
 oppgav desse kjeldene:
 Watson, W. J. (1994) The Celtic Place-Names of Scotland. Edinburgh; Birlinn. ISBN 1-84158-323-5. First published in Edinburgh; The Royal Celtic Society, 1926.

 Bakgrunnsstoff 
Pentland Firth - tidvatn 

Kategori:Sund i Storbritannia
Kategori:Fjordar i Skottland
Kategori:Geografi i Highland
Kategori:Geografi på Orknøyane
Kategori:Stadnamn av norrønt opphav i Skottland