Pančevo

Pančevo (kyrillisk Панчево) er ein by og kommune i Serbia, 15 km nordaust for Beograd. I 2022 hadde byen 73 401 innbyggjarar, medan kommunen hadde 115 454 innbyggjarar. Han er det administrative senteret i distriktet Sør-Banat i Serbia. Pančevo er òg den viktigaste hamna langs elva Tamiš, som renn forbi byen. 

Namn
På serbisk heiter byen Pančevo (Панчево), på ungarsk Pancsova, på tyrkisk Pançova, på tysk Pantschowa, på rumensk Panciova, på slovakisk Pánčevo og på rusinsk Панчево, Pantsjevo.

Historie
Byen vart første gong nemnd på 1100-talet. Han var ein del av Kongedømet Ungarn fram til 1500-talet, då han vart ein del av Det osmanske riket. Under det osmanske styret var han ein del av den osmanske provinsen Temeşvar og var ein stor busetnad hovudsakleg busett av etniske serbarar. 

Etter 1716 høyrte byen til Habsburgmonarkiet og var ein del av militærprovinsen kalla Banat Temeswar. I 1751 kom dei nordlege områda i provinsen under sivil administrasjon, medan dei sørlege delane (inkludert Pančevo) vart ein del av Militærgrensa (Banat Krajina). I denne tida var byen delt i to kommunar, ein serbisk og ein tysk. I 1767 var det 424 familiar i den serbiske kommunen og 132 familiar i den tyske. Byen var okkupert av osmanarane i 1787-1788. I 1794 vart den serbiske og tyske kommunen slått saman. 

I 1848-1849 var Pančevo ein del av Serbisk voivodskap, ein serbisk autonom region i Det austerrikske keisardømet, men i 1849 vart han igjen underlagt Militærgrensa. I 1873 vart Militærgrensa nedlagt og byen vart ein del av Torontál fylke. 

I 1918 vart Pančevo innlemma i Kongedømet av serbarar, kroatar og slovenarar (seinare kalla Jugoslavia). I 1921 hadde byen 19 362 innbyggjarar. Mellom 1918 og 1922 høyrte byen til Banat fylke, mellom 1922 og 1929 til Beograd oblast og mellom 1929 og 1941 til sjølve Beograd. 

Mellom 1941 og 1944 var Pančevo okkupert av aksemaktene og var ein del av det sjølvstyrte Banat i den tyskokkuperte delen av Serbia. Sidan 1944 høyrte byen til det sosialistiske Jugoslavia og sidan 1945 var han ein del av den autonome provinsen Vojvodina. Mellom 1992 og 2003 høyrte Pančevo til Den føderale republikken Jugoslavia og mellom 2003 og 2006 til statsunionen Serbia og Montenegro. Sidan 2006 har byen høyrt til det sjølvstendige Serbia.

Under 1999 vart byen kraftig bombardert av NATO. Mål i byen var eit oljeraffineri, flyfabrikken Lola-Utva og kjemiske fabrikkar. 

Befolkningsutvikling

+ Historiske folketal År  Folketal 1948  70 943 1953  76 283 1961  93 744 1971  110 780 1981  123 791 1991  125 261 2002  127 162 2011  123 414 2022  115 454

Busetnader
Dei største busetnadane i kommunen er:

   Folketal 2002   Folketal 2011   Folketal 2022 Pančevo  77 087  76 203  73 401 Starčevo  7 615  7 473  6 661 Kačarevo  7 624  7 100  6 346 Banatsko Novo Selo  7 345  6 686  5 806 Jabuka  6 312  6 181  5 650 Omoljica  6 518  6 309  5 605 Dolovo  6 835  6 146  5 569   3 517  3 251  2 785   3 178  3 012  2 657   1 131  1 053  974

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Pančevo» frå ,  den 23. mars 2009.  

Referansar

Bakgrunnsstoff
Offisiell side
Historie

Kategori:Byar i Vojvodina
Kategori:Byar og tettstader i distriktet Sør-Banat
Kategori:Distriktet Sør-Banat