Niels Hertzberg

Niels Hertzberg () var ein norsk teolog. Størstedelen av prestegjerninga si utførte han i det som i dag er Ullensvang herad i Hardanger i Hordaland.

Hertzberg var presteson, fødd på Finnås, som i dag ligg i Bømlo kommune. I 1776 byrja Hertzberg på Bergens Katedralskole, og i 1778 på Universitetet i København. Han avla teologisk embetseksamen i 1783, og fekk tittelen Cand.theol. I 1786 vart han sokneprest i Kvinnherad, og i 1803 tok han stillinga i Kinsarvik (i dag Ullensvang). Her skulle han verta verande til han døydde. 

Frå 1810 til 1832 hadde Hertzbertg stillinga som prost i Hardanger og Voss. Han representerte Søndre Bergenhus amt på Stortinget i 1814, der han inntok ei stri haldning mot Sverige. Hertzberg var elles opplysningsprest, særleg interessert i naturvitskap, jordbruk, landmåling og han var ein framifrå pedagog. Den 18. august 1812 vart Hertzberg saman med botanikaren Christen Smith og J. Fr. Schouw dei fyrste til å klatra opp på Hårteigen. I 1815 grunnla han eit eige bibelselskap i Ullensvang, som etter 20 år hadde delt ut 600 - 700 biblar og nytestamente. Forkynninga hans var ortodoks.

I 1806 vart Hertzberg medlem av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab i Trondheim for den vitskaplege innsatsen sin . I 1811 fekk han Ridderkorset av Dannebrogordenen. Niels Hertzberg var ein av mange som gjekk til åtak på Johan Sebastian Welhaven sitt dikt «Norges Dæmring». Welhaven svara på åtaket med å skriva diktet «Til Provst Nils Hertzberg».

Hertzberg vart far til statsråden Nils Hertzberg.

 Utgjevingar 
 Provst Peder Harboe Hertzbergs Biographie, København 1803
 Noget om Vaccinationen eller Frelsekopperne i Søndre Bergenhuus Amt i Norge, København 1803
 Femten Aars meteorologiske Iagttagelser, affattede i Tabeller, tilligemed nogle deraf foranledigede Anmærkninger, Kristiania 1813
 Noget om Kingservigs Præstegjeld, Kristiania 1817-18
 Oversættelse med Anmærkninger af det Interessanteste af W.H. Breton: 'Excursions in New South Wales, western Australia and Van Diemens Land During the Years 1830, 31, 32, 33'. Med Fortegnelse over hvad Oversætteren har ladet trykke og hans Selv-Biographie, Bergen 1835
 (Posthumt:) Af Provst Nils Hertzbergs Optegnelser fra Ullensvang i Hardanger, Bergen 1902 

 Kjelder 
 Store Norske Leksikon om Niels Hertzberg
 Utdjupande artikkel om Niels Hertzberg. Forfattar: Arne Bugge Amundsen.
 Wikipedia sin artikkel om Hårteigen.


Kategori:Norske prestar
Kategori:Norske sakprosaforfattarar
Kategori:Medlemmar av Det Kongelige Norske Videnskabers Selskab
Kategori:Stortingsrepresentantar 1814
Kategori:Stortingsrepresentantar for Hordaland
Kategori:Dannebrogordenen
Kategori:Folk frå Ullensvang