Kreml

Kreml (russisk (, ) er det russiske ordet for festning, borg eller citadell og viser til eit stort festningsanlegg som finst i historiske russiske byar. Mest kjend er Kreml i Moskva, den eldste kjernen i byen med monumentalbygningar frå 1400-talet. eller som eit metonym om styresmaktene som held til der.

I mellomalderen blei fleire russiske byar bygde opp rundt kreml, som regel på strategiske stader ved elver. Dei var opphavleg omgjevne av treveggar og seinare av murar av stein eller murstein. Inni ein kreml kunne ein finna domkyrkjer, fyrste- eller biskoppalass, offentlege kontor og våpenlager. Fleire gamle fyrstestader som Moskva, Pskov, Novgorod, Smolensk, Rostov, Suzdal, Jaroslavl, Vladimir og Nizjnij Novgorod oppstod rundt kreml.

Det eldste bevarte kremlet ligg i Novgorod. Steinanlegga her blei bygde i 1044 og erstatta eldre byggverk av tre. Kreml i Mosvka er først nemnd i 1147.

Dei eldste delane som er bevarte her ligg i sørvest og stammar frå 1300- eller 1400-talet. Dette kremlet var basen til storfyrsten av Moskva, og frå 1547 til 1712 bustaden til tsaren.
Etter den russiske revolusjonemn i 1917 blei Kreml i Moskva eit sovjetisk hovudkvarter og symbol for Sovjetunionen. «Kremlologi» blei ei nemning for tolking av politiske signal frå Sovjetunionen og seinare Russland. Etter at Sovjetunionen braut saman i 1991 har den russiske presidenten og administrasjonen hans hatt kontor i Kreml.
Delar av Kreml i Mosvka blei tilgjengelege for allmugen i 1953. Kreml og Den raude plassen like ved blei utnemnde til verdsarv i 1990.

Kjelder

Kategori:Festningar
Kategori:Festningar i Russland
Kategori:Russiske ord og uttrykk