Tittel

Tittel er eit ord som typisk blir brukt til å visa nokon sin status, sosiale stilling eller yrke. Titlar kan brukast ved tiltale eller omtale. Ein kan få ein tittel gjennom fødsel, arv eller eigen innsats.

Vanlege titlar er «herr», som finst på ulike språk og kan brukast om kvar mann utan annan tittel og «fru» og «frøken», som skil mellom gifte og ugifte kvinner. 

Adelege skil seg ut frå andre folk mellom anna gjennom titlar, som «grev» eller tidlegare «jomfru». Ein person med ei særskild utdanning kan ha ein tittel som viser dette, til dømes magister, sivilingeniør, eller Dr. Andre akademiske titlar, som til dømes «professor», får ein på grunn av meriterande arbeid.

Titlar er vanlege innan religiøse samfunn, til dømes Father eller Reverend om kristne prestar på engelsk, swami om ein leiar i hinduismen, eller hadji, om ein person som har utført hadj i islam.

Innan lokalsamfunn og familiar kan ein bruka titlar som viser til slektskap, til dømes mor, onkel, son eller søster.

 Kvinnelege titlar 
Tradisjonelt har det vore eit skarpt skilje mellom kvinnfolkarbeid og mannfolkarbeid og titlar som husmor, bakstekjerring, kraftskjerring/jordmor, embetsmann, lensmann, sysselmann, osb. vart tekne inn i språket etter som det vart bruk for dei.  

Etter som samfunnet har vorte meir likestilt har det vorte teke i bruk sjølvmotseiande titlar som «kvinneleg lensmann», «kvinneleg fylkesmann» o.l. Språkleg er dette problematisk, noko ein har freista å løysa med kjønsnøytrale titlar, som til dømes «leier», som på grunn av at det er eit hannkjønnsord Leiar, ordbøkene.no heller ikkje fungerer så bra. Politisk styrt innføring av nøytrale titlar fell heller ikkje alltid i god jordM. Guttormsen og A. Budalen, Adrianne (21) er uenig med Sjøfartsdirektoratet – vil fortsatt kalle seg styrmann, NRK, 3/2-2024.

På nokre språk har ein løyst problemet ved at ein har separate mannlege og kvinnelege titlar, som til dømes:
 færøyisk: formaður / forkvinna
 fransk: homme d'État / femme d'État
 tysk: Bundeskanzler / Bundeskanzlerin

Å skapa ein kvinneleg tittel ved å henga på «inne» på slutten av ein mannleg tittel har i nokon grad òg vore nytta på norsk, som til dømes «kjellarmeisterinne» og «kammermeisterinne»K. Alnæs, Historien om Norge, bind 1, Gyldendal, 1996.. «Prestinne» er i bruk i samband med omtale av historiske religionar, men er hittil ikkje teke i bruk i samband med norske kvinnelege prestar. «Dekana», som er den kvinnelege versjonen av «dekan» finst, men er ikkje så mykje nytta.

Referansar